Έκδοση: 2020
ISBN: 978-960-654-075-2
Σελίδες: 640
Συγγραφέας: Ν. Αθανασιάδου, Α. Βοϊτσίδου, Ζ. Γεωργοπούλου, Μ. Κουσκουνά, Χρ. Μαλαματάρης, Μ. Μενγκ-Παπαντώνη, Ε. Μουαμελετζή, Β. Μπουκουβάλα, Θ. Πανάγος, Κ. Πανταζάτου, Ρ.-Ε. Παπαδοπούλου, Σ. Ρηγάκου, Μ. Ροδόπουλος, Ν. Σγουρινάκης, Ζ. Στολάκη, Γ. Τσουλούφας, Ν. Φαραντούρης, Μ. Χαραλαμποπούλου, Α. Χαρούλη, Β. Χριστιανός
Επιμέλεια: Μ. Ροδόπουλος, Β. Χριστιανός

Το έργο «Δίκαιο Κρατικών Ενισχύσεων» εστιάζει στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο των Κρατικών Ενισχύσεων. Παράλληλα με τις ενωσιακές ρυθμίσεις εξετάζεται και η εφαρμογή των σχετικών κανόνων στο πλαίσιο της εθνικής έννομης τάξης με εκτεταμένες παραπομπές τόσο στην ενωσιακή όσο και στην εθνική νομολογία. Συγκεκριμένα, αναπτύσσονται διεξοδικά τα κριτήρια που στοιχειοθετούν την έννοια της κρατικής ενίσχυσης, ενώ έμφαση δίδεται στην αξιολόγηση ειδικών κατηγοριών κρατικών ενισχύσεων, όπως στον τραπεζικό τομέα ή στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Εκτός από τη δικαστική και διοικητική εφαρμογή των κανόνων, αναλύονται ζητήματα συναφή με τη λογιστική αντιμετώπιση των κρατικών επιχορηγήσεων, ώστε να υπάρχει μια ολοκληρωμένη εικόνα του φαινομένου των κρατικών ενισχύσεων.

Το έργο προσφέρει μια εκτενή και συστηματική ανάλυση του οικείου κλάδου δικαίου, αποτελώντας ένα απαραίτητο εγχειρίδιο για τον ερευνητή αλλά και τον δικαστή που καλείται να ερμηνεύσει και εφαρμόσει τους σχετικούς κανόνες δικαίου. Δικηγόροι και στελέχη της Δημόσιας Διοίκησης αποκτούν ένα φερέγγυο έρεισμα κατά το χειρισμό σημαντικών υποθέσεων για την οικονομική ζωή της χώρας, καθώς οι σχετικοί κανόνες θέτουν το νομικό πλαίσιο, μεταξύ άλλων, για σημαντικά έργα υποδομής, στρατηγικές συμπράξεις δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, προγράμματα ΕΣΠΑ και αναπτυξιακά εν γένει έργα της ελληνικής οικονομίας. Τέλος, η συστηματική ερμηνεία των κανόνων αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την ορθή κατάστρωση και εφαρμογή των εθνικών μέτρων ενίσχυσης για την ανάκαμψη της οικονομίας στην τρέχουσα οικονομική κρίση που ξέσπασε λόγω της πανδημίας από την εξάπλωση του Covid 19.

  • 0
  • Ι. Γενικοί κανόνες1
  • §1. Εισαγωγή στο Δίκαιο Κρατικών ενισχύσεων: Νομικό πλαίσιο και οικονομική λογική3
  • Ι. Ο κανόνας της απαγόρευσης των κρατικών ενισχύσεων και η τελολογία του3
  • Α. Η απαγόρευση των κρατικών ενισχύσεων ως κανόνας3
  • Β. Γιατί τα κράτη χορηγούν κρατικές ενισχύσεις;4
  • Γ. Η ratio της απαγόρευσης6
  • Δ. Εξαίρεση - Η άμβλυνση της απόλυτης απαγόρευσης 7
  • ΙΙ. Σύντομη περιγραφή του μηχανισμού ελέγχου κρατικών ενισχύσεων8
  • Α. Οι ουσιαστικοί κανόνες8
  • Β. Η διαδικασία: Οι διαδικαστικοί κανόνες – Η προηγούμενη κοινοποίηση και οι εξαιρέσεις της10
  • ΙΙΙ. Η συμβολή των κρατικών ενισχύσεων στην διάπλαση του ενωσιακού «διοικητικού» δικαίου11
  • ΙV. Ο ρόλος του δικαστήριου στη διάπλαση του δικαίου κρατικών ενισχύσεων13
  • §2. Η έννοια της επιχείρησης στο δίκαιο των κρατικών ενισχύσεων18
  • Ι. Η Επιχείρηση στο Ενωσιακό Δίκαιο του Ανταγωνισμού18
  • Α. Προκαταρκτικές παρατηρήσεις18
  • Β. Η αποκρυστάλλωση της έννοιας στην νομολογία του Δικαστηρίου19
  • ΙΙ. Οι ερμηνευτικές συνέπειες του λειτουργικού χαρακτήρα της έννοιας21
  • Α. Το αδιάφορο του νομικού καθεστώτος του φορέα21
  • 1. Σωματεία και ενώσεις21
  • 2. Δημόσιες επιχειρήσεις21
  • 3. Τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου22
  • 4. Κλάδος του δημοσίου χωρίς αυτοτελή νομική υπόσταση22
  • Β. Η ευρεία σύλληψη του όρου «οικονομική δραστηριότητα»22
  • 1. Φυσικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δράση22
  • 2. Τα μη κερδοσκοπικά ιδρύματα23
  • 3. Η παράμετρος της αγοράς24
  • 4. Περί του στοιχείου της αμοιβής25
  • 5. Το τέλος της επιχείρησης25
  • ΙII. Η επιχείρηση ως σύνθετο σχήμα25
  • A. Η ενιαία οικονομική μονάδα25
  • B. Οι ενώσεις επιχειρήσεων30
  • IV. Η άσκηση δημόσιας εξουσίας31
  • V. Διάκριση οικονομικών από μη οικονομικές δραστηριότητες34
  • VI. De minimis οικονομική δραστηριότητα;35
  • VII. Ιδιαίτεροι τομείς37
  • Α. Κοινωνική ασφάλιση38
  • Β. Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη39
  • 1. Το εθνικό σύστημα υγείας 39
  • 2. Τα αυτοχρηματοδοτούμενα συστήματα υγείας40
  • Γ. Δραστηριότητες εκπαίδευσης και έρευνας40
  • Δ. Ενισχύσεις για τον πολιτισμό και τη διατήρηση της κληρονομιάς, συμπεριλαμβανομένης της διατήρησης της φύσης41
  • VIII. Ενισχύσεις σε υποδομές42
  • §3. Το κριτήριο της κρατικής προέλευσης των πόρων46
  • Ι. Εισαγωγή46
  • ΙΙ. Δυνατότητα καταλογισμού του μέτρου στο κράτος47
  • Α. Μέτρα που λαμβάνονται από δημόσιες αρχές47
  • Β. Μέτρα που λαμβάνονται από δημόσιες επιχειρήσεις 48
  • ΙΙΙ. Κρατικοί πόροι52
  • Α. Πόροι δημόσιων αρχών κράτους μέλους53
  • Β. Άλλοι πόροι που θεωρούνται «κρατικοί πόροι»54
  • 1. Οιονεί φορολογικές επιβαρύνσεις και υποχρεωτικές εισφορές 55
  • 2. Ιδιωτικοί πόροι που ανακατανέμονται με τη συμμετοχή του κράτους55
  • 3. Πόροι που προέρχονται από υπερεθνικούς οργανισμούς57
  • §4. Το κριτήριο του επιλεκτικού πλεονεκτήματος59
  • Ι . Εισαγωγικά59
  • ΙΙ. Η έννοια του πλεονεκτήματος60
  • Α. Το εύρος της έννοιας60
  • Β. Το Κριτήριο του Φορέα της Οικονομίας της Αγοράς (ΦΟΑ)62
  • 1. Σκιαγράφηση των χαρακτηριστικών του Φορέα Οικονομίας της Αγοράς62
  • 2. Ένα κριτήριο γενικής οικονομικής ορθολογικότητας;69
  • 3. Αποτίμηση της αξίας του κριτηρίου ΦΟΑ71
  • Γ. Καταμερισμός αρμοδιοτήτων μεταξύ Επιτροπής και Δικαστηρίου72
  • III. H έννοια της επιλεκτικότητας73
  • Α. Γενικά περί επιλεκτικότητας73
  • Β. Η έννοια της επιλεκτικότητας σε φορολογικές υποθέσεις77
  • 1. Η προσέγγιση του ερμηνευτικού ζητήματος: Το τεστ τριών σταδίων77
  • 2. Καθορισμός του πλαισίου αναφοράς και παρέκκλιση από το «κανονικό φορολογικό σύστημα»80
  • 3. Δικαιολόγηση των παρεκκλίσεων86
  • 4. Η ειδική περίπτωση των Tax rulings87
  • §5. Στρέβλωση του ανταγωνισμού και επιπτώσεις στις ενδοενωσιακές συναλλαγές90
  • Ι. Εισαγωγή90
  • II. Eπιπτώσεις στις ενδοενωσιακές συναλλαγές91
  • Α. Πραγματικές ή δυνητικές επιπτώσεις στις ενδοενωσιακές συναλλαγές 91
  • Β. Διαπίστωση πραγματικών ή δυνητικών επιπτώσεων στις ενδοενωσιακές συναλλαγές92
  • Γ. Απουσία επιπτώσεων στις ενδοενωσιακές συναλλαγές 94
  • IIΙ. Στρέβλωση του ανταγωνισμού96
  • Α. Πραγματική ή δυνητική στρέβλωση του ανταγωνισμού 96
  • Β. Tεκμήριο πραγματικής ή δυνητικής στρέβλωσης του ανταγωνισμού96
  • Γ. H περίπτωση των νόμιμων μονοπωλίων97
  • ΙV. Η σχέση μεταξύ επιπτώσεων στις συναλλαγές και στρέβλωσης του ανταγωνισμού99
  • V. Ενισχύσεις ήσσονος σημασίας99
  • §6. Ενισχύσεις προς τις Υπηρεσίες Γενικού Οικονομικού Συμφέροντος101
  • Ι. Οι «υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος» στην ευρωπαϊκή έννομη τάξη101
  • II. Οι ΥΓΟΣ σε σχέση με τις «Υπηρεσίες Γενικού Συμφέροντος» (ΥΓΣ), τις «Υπηρεσίες Γενικού Μη Οικονομικού Συμφέροντος» (ΥΓΜΟΣ), τις «Κοινωνικές Υπηρεσίες Γενικού Συμφέροντος» (ΚΥΓΣ) και τις «Καθολικές Υπηρεσίες» 105
  • III. Το καθεστώς των ενισχύσεων στις ΥΓΟΣ107
  • IV. Η παρεχόμενες ΥΓΟΣ στην Ελλάδα στο πλαίσιο των Post-Altmark μέτρων118
  • §7. Ο ρόλος του ηπίου δικαίου (soft law) στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων123
  • Εισαγωγή123
  • Ι. Το ήπιο δίκαιο ως εργαλείο εφαρμογής της απαγόρευσης των κρατικών ενισχύσεων126
  • Α. Ερμηνεία των όρων της απαγόρευσης των κρατικών ενισχύσεων126
  • 1. Ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (de minimis)127
  • 2. Υποχρέωση ανάκτησης των παράνομων κρατικών ενισχύσεων129
  • Β. Κωδικοποίηση της νομολογίας περί κρατικών ενισχύσεων132
  • ΙΙ. Το ήπιο δίκαιο ως παράμετρος ελέγχου της συμβατότητας των κρατικών ενισχύσεων135
  • Α. Εξειδίκευση των κριτηρίων συμβατότητας επιμέρους κατηγοριών ενισχύσεων135
  • 1. Η εξαγγελία των κριτηρίων ελέγχου στους επιμέρους τομείς135
  • 2. Η αμφιλεγόμενη ένταξη των ενισχύσεων του χρηματοπιστωτικού τομέα στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 107 παρ. 3 ΣΛΕΕ138
  • Β. Διαμόρφωση μιας συνολικής πολιτικής για τον έλεγχο των κρατικών ενισχύσεων140
  • 1. Αναβάθμιση των παραμέτρων αξιολόγησης των κρατικών ενισχύσεων140
  • 2. Απλούστευση των διαδικασιών ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων142
  • Συμπέρασμα144
  • II. Η συμβατότητα της ενίσχυσης147
  • §1. Το σύστημα προληπτικού ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων δυνάμει απόφασης της Επιτροπής - Κοινές αρχές συμβατότητας147
  • I. Η συμβατότητα των κρατικών ενισχύσεων με την εσωτερική αγορά147
  • Α. Εισαγωγικές παρατηρήσεις147
  • Β. Αρμοδιότητα της Επιτροπής για τον έλεγχο της συμβατότητας-οριοθέτηση των ρόλων των ενωσιακών οργάνων και των εθνικών Δικαστηρίων148
  • 1. Ποιος είναι ο αρμόδιος να κρίνει τη συμβατότητα;148
  • 2. Η εξαιρετικού χαρακτήρα εξουσία του Συμβουλίου149
  • 3. Οριοθέτηση της αρμοδιότητας της Επιτροπής σε σχέση με τα εθνικά Δικαστήρια150
  • 4. Οριοθέτηση της αρμοδιότητας της Επιτροπής σε σχέση με τα ενωσιακά Δικαστήρια152
  • 5. Βάρος απόδειξης της συμβατότητας152
  • Γ. Κοινές αρχές αξιολόγησης της συμβατότητας153
  • Δ. Η υποχρέωση της προηγουμένης κοινοποίησης μέτρων ενίσχυσης (άρθρο 108 ΣΛΕΕ) και η διάκριση μεταξύ συμβατής και νόμιμης ενίσχυσης159
  • 1. Η υποχρέωση προηγούμενης κοινοποίησης159
  • 2. Διάκριση μεταξύ συμβατής και νόμιμης ενίσχυσης162
  • II. Ex lege συμβατές ενισχύσεις (άρθρο 107 παρ. 2 ΣΛΕΕ)166
  • ΙΙΙ. Εν δυνάμει συμβατές ενισχύσεις (άρθρο 107 παρ. 3 ΣΛΕΕ)168
  • §2. Ενισχύσεις δυνάμει του Γενικού Κανονισμού Απαλλαγής ανά Κατηγορία (Κανονισμός 651/2014)174
  • I. Ιστορικό θέσπισης του ΓΚΑΚ 651/2014174
  • ΙΙ. Κύρια χαρακτηριστικά του ΓΚΑΚ 651/2014176
  • Α. Βασικές αρχές και στόχοι176
  • Β. Δομή178
  • Γ. Προϋποθέσεις απαλλαγής από κοινοποίηση179
  • ΙΙΙ. Κοινές προϋποθέσεις συμβατότητας του ΓΚΑΚ 651/2014180
  • Α. Πεδίο εφαρμογής180
  • 1. Κατηγορίες υπαγόμενων ενισχύσεων180
  • 2. Γενικές εξαιρέσεις182
  • 3. Τομεακές εξαιρέσεις185
  • Β. Εκ των υστέρων (ex post) αξιολόγηση αποτελεσματικότητας185
  • Γ. Όρια κοινοποίησης187
  • Δ. Διαφανείς μορφές ενισχύσεων188
  • Ε. Χαρακτήρας κινήτρου189
  • ΣΤ. Ένταση ενίσχυσης – Επιλέξιμες δαπάνες191
  • Ζ. Σώρευση 192
  • Η. Δημοσίευση ενισχύσεων (Διαφάνεια)193
  • ΙV. Παρακολούθηση από την Επιτροπή των βάσει ΓΚΑΚ 651/2014 ενισχύσεων194
  • Α. Υποβολή στοιχείων στην Επιτροπή 194
  • Β. Ανάκληση ευεργετήματος ΓΚΑΚ196
  • Γ. Παραδείγματα εσφαλμένης εφαρμογής του ΓΚΑΚ από τα κράτη 197
  • Δ. Διαδικαστικές υποχρεώσεις του κράτους ως προς τις βάσει ΓΚΑΚ ενισχύσεις 199
  • §3. Ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (de minimis)200
  • I. Εισαγωγικές παρατηρήσεις200
  • IΙ. Νομική θεμελίωση κανόνα de minimis201
  • IΙΙ. Εφαρμογή Κανονισμού (ΕΕ) 1407/2013203
  • Α. Πεδίο εφαρμογής203
  • Β. Κριτήρια χαρακτηρισμού ενίσχυσης ως ήσσονος σημασίας (de minimis)206
  • 1. Αποδέκτης ενίσχυσης207
  • 2. Ύψος ενίσχυσης209
  • 3. Χρόνος χορήγησης της ενίσχυσης213
  • 4. Χαρακτηρισμός ενίσχυσης ως διαφανούς214
  • Γ. Δυνατότητα σώρευσης ενισχύσεων ήσσονος σημασίας217
  • Δ. Διαδικασία χορήγησης ενίσχυσης ήσσονος σημασίας και παρακολούθησής της218
  • Ε. Διάρκεια ισχύος – έκταση εφαρμογής220
  • III. Ειδικές κατηγορίες κρατικών ενισχύσεων225
  • §1. Ενισχύσεις στον τομέα της ενέργειας225
  • Ι. Εισαγωγή225
  • II. Οι Κατευθυντήριες Γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα της ενέργειας227
  • Α. Πεδίο Εφαρμογής227
  • Β. Κοινοποιήσιμες ενισχύσεις και de minimis εξαιρέσεις229
  • Γ. Αξιολόγηση της συμβατότητας σύμφωνα με το άρθρο 107 παρ. 3 στοιχ. γ) ΣΛΕΕ230
  • 1. Κοινές αρχές αξιολόγησης230
  • ΙΙΙ. Κρατικές Ενισχύσεις και Ευρωπαϊκά Ταμεία237
  • §2. Ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος239
  • Εισαγωγή239
  • I. Οι κρατικές ενισχύσεις για περιβαλλοντικούς σκοπούς υπό το πρίσμα του άρθρου 107 παρ. 1 ΣΛΕΕ243
  • ΙΙ. Κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος που επιτρέπονται 248
  • Α. Ενισχύσεις που απαλλάσσονται από την υποχρέωση κοινοποίησης249
  • Β. Συμβατότητα των περιβαλλοντικών ενισχύσεων με βάση το άρθρο 107 παρ. 3 ΣΛΕΕ251
  • 1. Συμβατότητα βάσει του άρθρου 107 παρ. 3 στοιχείο β) ΣΛΕΕ252
  • 2. Συμβατότητα με βάση το άρθρο 107 παρ. 3 στοιχείο γ) ΣΛΕΕ254
  • Συμπεράσματα256
  • §3. Ενισχύσεις για τον πολιτισμό258
  • Εισαγωγή258
  • Ι. Οι κρατικές ενισχύσεις για τον πολιτισμό υπό το πρίσμα του άρθρου 107 παρ. 1 ΣΛΕΕ263
  • Α. Η οικονομική δραστηριότητα στον πολιτιστικό τομέα263
  • Β. Επίπτωση στο εμπόριο στο εσωτερικό της ΕΕ265
  • ΙΙ. Οι ενισχύσεις για τον πολιτισμό ως δυνάμει συμβατές με την εσωτερική αγορά267
  • Α. Δυνατότητα απαλλαγής από την κοινοποίηση267
  • Β. Η αξιολόγηση της συμβατότητας των κρατικών ενισχύσεων για τον πολιτισμό270
  • Συμπεράσματα273
  • §4. Κρατικές ενισχύσεις και προβληματικές επιχειρήσεις276
  • Ι. Οι προβληματικές επιχειρήσεις ως αυτοτελές αντικείμενο ενδιαφέροντος στις Κατευθυντήριες Γραμμές Διάσωσης και Αναδιάρθρωσης276
  • ΙΙ. Η προσαρμογή των Κατευθυντηρίων Γραμμών στις επιταγές της αρχής της αναλογικότητας: Νέα εργαλεία σε σχέση με το προηγούμενο νομοθετικό καθεστώς279
  • ΙΙΙ. Το πεδίο εφαρμογής των Κατευθυντηρίων Γραμμών280
  • Α. Τομεακό πεδίο εφαρμογής280
  • Β. Η εξαίρεση των νεοσύστατων επιχειρήσεων από το ratione personae πεδίο εφαρμογής των Κατευθυντηρίων Γραμμών281
  • ΙV. H αρχή της εφάπαξ ενίσχυσης (one time last time)282
  • V. Η έννοια της προβληματικής επιχείρησης285
  • Α. Eάν πρόκειται για εταιρεία περιορισμένης ευθύνης, όταν έχει απολεσθεί πάνω από το ήμισυ του εγγεγραμμένου της κεφαλαίου λόγω συσσωρευμένων ζημιών286
  • Β. Εάν πρόκειται για εταιρεία στην οποία τουλάχιστον ορισμένα μέλη έχουν απεριόριστη ευθύνη για τα χρέη της εταιρείας, εφόσον έχει απολεσθεί πάνω από το ήμισυ του κεφαλαίου της, όπως εμφαίνεται στους λογαριασμούς της εταιρείας, λόγω συσσωρευμένων ζημιών289
  • Γ. Εάν πρόκειται για εταιρεία που υπάγεται σε συλλογική πτωχευτική διαδικασία ή πληροί τις προϋποθέσεις του εθνικού δικαίου που τη διέπει όσον αφορά την υπαγωγή της σε συλλογική πτωχευτική διαδικασία μετά από αίτημα των πιστωτών της289
  • Δ. Εάν πρόκειται για άλλη επιχείρηση εκτός ΜΜΕ, εφόσον τα τελευταία δύο έτη:292
  • Ε. Η προβληματική επιχείρηση σε επίπεδο ομίλου292
  • VI. Αρχές αξιολόγησης της συμβατότητας και προβλεπόμενα μέτρα ενίσχυσης293
  • VII. Οι προβληματικές επιχειρήσεις ως παρεμπίπτον αντικείμενο ενδιαφέροντος στον Γενικό Κανονισμό Απαλλαγής ανά κατηγορία294
  • §5. Κρατικές ενισχύσεις στον τραπεζικό τομέα στη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης299
  • Εισαγωγή299
  • I. Η απαγόρευση χορήγησης κρατικών ενισχύσεων301
  • Α. Εφαρμογή των κανόνων στον τραπεζικό τομέα301
  • Β. Εξειδίκευση των προϋποθέσεων για τις κρατικές ενισχύσεις στον τραπεζικό τομέα302
  • 1. Από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους302
  • 2. Οικονομικό Πλεονέκτημα305
  • 3. Επιλεκτικός χαρακτήρας310
  • 4. Νόθευση ανταγωνισμού και επηρεασμός συναλλαγών μεταξύ των κρατών μελών311
  • II. Η νομική βάση για τη συμβατότητα των κρατικών ενισχύσεων 312
  • Α. Ιδιαίτερες συνθήκες του ανταγωνισμού315
  • Β. Ιδιαιτερότητες της νομικής βάσης316
  • Γ. Πρότυπο οι ενισχύσεις αναδιάρθρωσης317
  • Δ. Προσωρινότητα των μέτρων318
  • III. Η εξειδίκευση της εξαίρεσης319
  • Α. Η έκδοση των Ανακοινώσεων στα διαφορετικά στάδια αντιμετώπισης της κρίσης319
  • 1. Πρώτο στάδιο319
  • 2. Δεύτερο στάδιο321
  • 3. Τρίτο στάδιο322
  • 4. Τέταρτο στάδιο323
  • Β. Η υιοθέτηση κειμένων του ηπίου δικαίου & ταχεία διαδικασία325
  • Γ. H επιβολή αντισταθμιστικών μέτρων προστασίας του ανταγωνισμού327
  • VII. Αντί επιλόγου: Το δίκαιο των κρατικών ενισχύσεων στο νέο εποπτικό πλαίσιο ανάκαμψης και εξυγίανσης των τραπεζών 330
  • Α. Οι περιπτώσεις χορήγησης κρατικών ενισχύσεων σε τράπεζες υπό το νέο καθεστώς332
  • Β. Το μέτρο της διάσωσης με ίδια μέσα (bail-in)334
  • Γ. Η πρακτική εφαρμογή και αλληλεπίδραση των πλαισίων336
  • §6. Κρατικές ενισχύσεις για την έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία339
  • Ι. Η Έρευνα, Ανάπτυξη και Καινοτομία στην Ευρωπαϊκή Ένωση339
  • Α. Ο ενωσιακός στόχος για πολύπλευρη στήριξη της έρευνας339
  • Β. Η αναγκαιότητα για κρατική υποστήριξη της ΕΑΚ 342
  • ΙΙ. Η στοιχειοθέτηση ύπαρξης κρατικής ενίσχυσης στο πεδίο της ΕΑΚ344
  • Α. Πότε ένας Ερευνητικός Οργανισμός λογίζεται ως «επιχείρηση»344
  • Β. Ο χωριστός λογιστικός διαχωρισμός347
  • Γ. Έμμεσες κρατικές ενισχύσεις σε επιχειρήσεις μέσω ερευνητικών οργανισμών 348
  • ΙΙΙ. Η αρχιτεκτονική των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων στον τομέα Έρευνας Ανάπτυξης και Καινοτομίας350
  • ΙV. Οι κοινές αρχές συμβατότητας με βάση το Πλαίσιο 2014/C 198/01352
  • V. Οι ενισχύσεις ΕΑΚ βάσει του Κανονισμού 651/14354
  • VI. Οι κρατικές ενισχύσεις και οι ενισχύσεις του Προγράμματος Ορίζοντας358
  • Α. Μια ειδική μορφή σώρευσης358
  • Β. Η Ασπίδα Αριστείας στο μεταίχμιο μεταξύ κεντρικής και αποκεντρωμένης διαχείρισης των πόρων360
  • §7. Η μικρομεσαία επιχείρηση στο επίκεντρο της πολιτικής ενισχύσεων361
  • Ι. Η σημαντική συμβολή των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων στην οικονομία της Ευρώπης361
  • ΙΙ. Η ενωσιακή πολιτική στήριξης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων363
  • ΙΙΙ. Ο ενωσιακός ορισμός της ΜΜΕ366
  • Α. Ο ενωσιακός ορισμός ως αναγκαίο εργαλείο για την χάραξη πολιτικών στήριξης στις ΜΜΕ366
  • Β. Τα δύο βασικά κριτήρια του ορισμού369
  • 1. Ο αριθμός των εργαζομένων369
  • 2. Το κριτήριο του ετησίου κύκλου εργασιών και του ισολογισμού370
  • 3. Η ανάγκη σωρευτικής πλήρωσης των κριτηρίων371
  • Γ. Τα στοιχεία που λαμβάνονται υπόψη 372
  • Δ. Η συνεκτίμηση των οικονομικών σχέσεων της επιχείρησης373
  • 1. Οι κατηγορίες των οικονομικών σχέσεων373
  • 2. Ο υπολογισμός των στοιχείων επί σύνθετων σχημάτων374
  • 3. Η συνεργαζόμενη επιχείρηση375
  • 4. Η συνδεδεμένη επιχείρηση377
  • IV. H ερμηνεία του ορισμού ΜΜΕ από τα ενωσιακά δικαστήρια υπό το φως των επιδιωκόμενων σκοπών380
  • V. Ο νομοθετικός εξορθολογισμός του ορισμού, πρόκριμα αποδοτικότητας των πολιτικών στήριξης των ΜΜΕ.383
  • IV. Η εφαρμογή των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων387
  • Α. Η δικαστική εφαρμογή387
  • §1. Ανάκτηση παρανόμως χορηγηθείσας κρατικής ενίσχυσης από την ωφεληθείσα επιχείρηση387
  • I. Η ανάκτηση της ενίσχυσης και οι προϋποθέσεις της387
  • II. Η νομολογική εφαρμογή390
  • Συμπεράσματα395
  • §2. Η δημοσιονομική διόρθωση: Διαδικαστικά ζητήματα396
  • I. Η έννοια της δημοσιονομικής διόρθωσης396
  • ΙΙ. Το εφαρμοστέο νομοθετικό καθεστώς399
  • ΙΙΙ. Αρμοδιότητα ελέγχου και αρμοδιότητα έκδοσης πράξης δημοσιονομικής διόρθωσης 401
  • IV. To αρμόδιο δικαστήριο για την εκδίκαση των διαφορών που ανακύπτουν από την έκδοση πράξεων δημοσιονομικής διόρθωσης 404
  • V. Νομικά ζητήματα και ισχυρισμοί στο πλαίσιο άσκησης προσφυγής ή έφεσης (ενώπιον του ΕλΣυν) κατά της πράξης δημοσιονομικής διορθώσεως409
  • Α. Η νομική φύση της έκθεσης ελέγχου/ ζητήματα εκτελεστότητας 409
  • Β. Οι προθεσμίες που τάσσονται στη Διοίκηση για τη διενέργεια του ελέγχου και την έκδοση της πράξης410
  • Γ. Η αιτιολογία της καταλογιστικής πράξης 411
  • Δ. Υπαιτιότητα/ αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης411
  • Ε. Ισχυρισμοί περί έλλειψης ή μη νομότυπης προηγούμενης ακρόασης 414
  • ΣΤ. Η αρχή της αναλογικότητας414
  • Z. Η νομική φύση της ανάκτησης 419
  • H. Παραγραφή του δικαιώματος του Δημοσίου προς έκδοση πράξης δημοσιονομικής διόρθωσης420
  • Θ. Η φύση των παρατυπιών422
  • Ι. Τα χαρακτηριστικά των υποβληθέντων δικαιολογητικών 423
  • Κ. Η τοκοφόρος απαίτηση του Δημοσίου 423
  • Λ. Αλυσιτελείς ισχυρισμοί424
  • §3. Η Εφαρμογή των κανόνων περί Κρατικών Ενισχύσεων από τα Εθνικά Δικαστήρια426
  • Ι. Εισαγωγή426
  • Α. Ο ρόλος του εθνικού δικαστή στο δίκαιο των κρατικών ενισχύσεων426
  • Β. Το σύστημα ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων427
  • ΙΙ. Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των εθνικών δικαστηρίων στην εφαρμογή των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων431
  • Α. Ο ρόλος της Επιτροπής432
  • Β. Ο ρόλος των εθνικών δικαστηρίων435
  • 1. Η εξασφάλιση δικαστικής προστασίας σε τρίτους κατά παράνομης χορήγησης ενίσχυσης435
  • 2. Η επιβολή της εφαρμογής των αποφάσεων ανάκτησης της Επιτροπής448
  • III. Επίλογος450
  • §4. Το δίκαιο των κρατικών ενισχύσεων μέσα από την πρόσφατη νομολογία των δικαστηρίων της Διοικητικής Δικαιοσύνης452
  • Ι. Διαφορές από την εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 108 παρ. 3 της ΣΛΕΕ452
  • ΙΙ. Διαφορές από την ανάκτηση παρανόμως χορηγηθείσας κρατικής ενίσχυσης455
  • ΙΙΙ. Οι αγωγές αποζημιώσεως 460
  • §5. Οι διαδικασίες ενώπιον των Ενωσιακών Δικαστηρίων463
  • Ι. Εισαγωγή463
  • ΙΙ. Προδικαστικά ερωτήματα ενώπιον του ΔΕΕ464
  • Α. Ερωτήματα ως προς την ερμηνεία του Ενωσιακού δικαίου 464
  • Β. Ερωτήματα ως προς την εγκυρότητα ενωσιακών πράξεων465
  • ΙΙΙ. Ευθείες Προσφυγές ενώπιον του ΔΕΕ και του ΓΔΕΕ466
  • Α. Προσφυγή Επιτροπής ή κράτους μέλους κατά άλλου κράτους μέλους 466
  • Β. Προσφυγή Κράτους Μέλους κατά Επιτροπής467
  • 1. Προσφυγή ακύρωσης467
  • 2. Προσφυγή κατά παράλειψης469
  • Γ. Προσφυγή δικαιούχου κρατικής ενίσχυσης κατά Επιτροπής470
  • 1. Πράξεις δεκτικές προσβολής470
  • 2. Προϋποθέσεις ενεργητικής νομιμοποίησης470
  • Δ. Προσφυγή τρίτου κατά Επιτροπής 472
  • 1. Προσφυγή ακύρωσης472
  • 2. Προσφυγή κατά παράλειψης 477
  • ΙV. Συμπεράσματα478
  • Β. Η διοικητική εφαρμογή481
  • §1. Η εθνική πολιτική περί κρατικών ενισχύσεων: Διάρθρωση υπηρεσιών Κρατικών Ενισχύσεων481
  • I. Το εθνικό δίκτυο ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων481
  • II. Κεντρική Μονάδα Κρατικών Ενισχύσεων482
  • III. Αποκεντρωμένες Μονάδες Κρατικών Ενισχύσεων483
  • IV. Διαδικασία γνωμοδότησης επί σχεδίων μέτρων484
  • V. Διυπουργική Επιτροπή Κρατικών Ενισχύσεων484
  • VI. Ο ρόλος της ΚΕΜΚΕ και των ΑΜΚΕ στη διαδικασία ανάκτησης κρατικών ενισχύσεων485
  • VII. Επίλογος486
  • §2. Ηλεκτρονική διακυβέρνηση και κρατικές ενισχύσεις487
  • I. Πληροφοριακό Σύστημα Κρατικών Ενισχύσεων (ΠΣΚΕ)487
  • Α. Προηγούμενη κατάσταση - ΕΣΠΑ 2007-2013487
  • Β. Υφιστάμενη κατάσταση - ΕΣΠΑ 2014-2020491
  • 1. Γενικά στοιχεία491
  • 2. Διαδικασία διαχείρισης Κρατικών Ενισχύσεων και ΠΣΚΕ495
  • 3. Ρόλοι/Αρμοδιότητες εμπλεκομένων φορέων500
  • 4. ΠΣΚΕ και Απλοποιημένη λειτουργία501
  • 5. Αρχιτεκτονική ΠΣΚΕ 503
  • Γ. ΠΣΚΕ και Χρηματοδοτικά Εργαλεία505
  • Δ. Αποτίμηση του ΠΣΚΕ (SWOT analysis)508
  • II. Πληροφοριακό Σύστημα Σώρευσης Κρατικών Ενισχύσεων (ΠΣΣΚΕ)510
  • Α. Προηγούμενη κατάσταση - ΕΣΠΑ 2007-2013510
  • Β. Υφιστάμενη κατάσταση - ΕΣΠΑ 2014-2020513
  • §3. Λογιστική αντιμετώπιση κρατικών επιχορηγήσεων516
  • Ι. Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα516
  • Α. Γενικά στοιχεία για τις κρατικές επιχορηγήσεις516
  • Β. Επιχορήγηση περιουσιακών στοιχείων518
  • Γ. Επιχορηγήσεις εξόδων520
  • 1. Παράδειγμα επιδότησης ασφαλιστικών εισφορών521
  • 2. Παράδειγμα επιχορήγησης άλλου εξόδου522
  • Δ. Ανακεφαλαίωση523
  • Ε. Οι επιχορηγήσεις ως υποχρεώσεις524
  • ΣΤ. Αντιμετώπιση επιχορήγησης παγίου περιουσιακού στοιχείου525
  • Ζ. Περιουσιακά στοιχεία που δεν υπόκεινται σε αποσβέσεις528
  • Η. Οι κρατικές επιχορηγήσεις μέρους εξόδων 529
  • Γ. Ειδικά Ζητήματα533
  • §1. Δημόσιες συμβάσεις και κρατικές ενισχύσεις533
  • Εισαγωγή533
  • Ι. Γενικό Μέρος535
  • Α. Το νομοθετικό πλαίσιο των δημοσίων συμβάσεων535
  • Β. Η έννοια και τα χαρακτηριστικά της κρατικής ενίσχυσης536
  • Γ. Οι αρχές διεξαγωγής των διαγωνιστικών διαδικασιών537
  • ΙΙ. Σχέση Δημόσιας Σύμβασης και Κρατικής Ενίσχυσης540
  • Α. Η περίπτωση των ΥΓΟΣ541
  • Η υπόθεση Altmark543
  • Β. Νόμιμο Μονοπώλιο544
  • Γ. Δημόσιες Συμβάσεις ερευνητικών υπηρεσιών και υπηρεσιών ανάπτυξης546
  • Δ. Ασυνήθιστα χαμηλές προσφορές548
  • ΙΙΙ. Επιλογή και ένταξη του κριτηρίου ανάθεσης της Δημόσιας Σύμβασης και Κρατική Ενίσχυση549
  • Α. Κριτήριο ανάθεσης της δημόσιας σύμβασης549
  • Β. Ένταξη κριτηρίου για την κοινωνική συνοχή και την προστασία του περιβάλλοντος550
  • Γ. Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις554
  • Συμπεράσματα555
  • §2. Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά Ταμεία και κρατικές ενισχύσεις556
  • Ι. Εισαγωγή556
  • ΙΙ. Πολιτική συνοχής της ΕΕ και «Διαρθρωτικά Ταμεία»: Στόχοι και πολύπλοκες διοικητικές δομές558
  • ΙΙΙ. Κρατικές ενισχύσεις και Διαρθρωτικά Ταμεία: Έννοιες και Επιδιώξεις560
  • ΙV. Η έννοια της κρατικής ενίσχυσης και τα Διαρθρωτικά Ταμεία561
  • Α. Κρατικοί πόροι και καταλογισμός στο κράτος: Περιθώριο διακριτικής ευχέρειας των κρατών μελών στη διαδικασία εφαρμογής563
  • Β. Συνέπειες της ταξινόμησης της χρηματοδότησης από τα Διαρθρωτικά Ταμεία ως «κρατικών ενισχύσεων»: Αναντιστοιχίες βοήθειας και κανόνες σώρευσης572
  • Γ. Ανάκτηση και ανάκληση χορηγηθεισών ενισχύσεων574
  • V. Το γενικό νομικό πλαίσιο των ΕΔΕΤ υπό το πρίσμα των κρατικών ενισχύσεων 576
  • VI. Συμπεράσματα 582
  • Βιβλιογραφία585
  • Αλφαβητικό ευρετήριο597
  • 0
  • 0