Έκδοση: 2015
ISBN: 978-960-562-869-7
Σελίδες: 712
Συγγραφέας: Κ. Παρασκευά
Διεύθυνση Σειράς: Ν. Χατζημιχαήλ

Το Κυπριακό Συνταγματικό Δίκαιο - Θεμελιώδη Δικαιώματα & Ελευθερίες αποτελεί κατʼ άρθρο ερμηνεία του Μέρους ΙΙ του κυπριακού Συντάγματος (Άρθρα 6-35) και είναι εμπλουτισμένο με τη σχετική νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Κύπρου και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Οι συντάκτες του κυπριακού Συντάγματος χρησιμοποίησαν ως πρότυπο, σε σχέση με τα θεμελιώδη δικαιώματα, την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Το γεγονός αυτό αναπόφευκτα καθοδηγεί, αλλά και δεσμεύει και τον ερμηνευτή του δικαίου, αφού η Σύμβαση και η σχετική νομολογία του ΕΔΑΔ αποτελούν αστείρευτη πηγή για την ανανοηματοδότηση των άρθρων του Μέρους ΙΙ του Συντάγματος. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι αποφάσεις του ΕΔΑΔ και της ΕΣΑΔ αναφέρονται, στο βιβλίο αυτό, στην αγγλική γλώσσα, για να είναι πιο εύκολο για το μελετητή να τις εντοπίσει στη σχετική ιστοσελίδα του ΕΔΑΔ.

Το έργο φιλοδοξεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο στα χέρια δικηγόρων, δικαστών και ακαδημαϊκών, οι οποίοι ασχολούνται με την εφαρμογή και ερμηνεία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των σχετικών συνταγματικών διατάξεων. Το βιβλίο αυτό απευθύνεται, επίσης, σε φοιτητές των νομικών σχολών των κυπριακών Πανεπιστημίων και έχει ως σκοπό να τους εισαγάγει στις βασικές έννοιες των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συνεισφέροντας στην προσπάθειά τους να αποκτήσουν ευρεία αντίληψη της προστασίας των εν λόγω δικαιωμάτων, όπως αυτά κατοχυρώνονται στην κυπριακή έννομη τάξη.

Απευθύνεται όμως και στους εν Ελλάδι νομικούς, αφού αποτελεί συστηματική ερμηνεία της ΕΣΔΑ, όπως αυτή εφαρμόζεται σε μια έννομη τάξη.

Το έργο πλαισιώνουν κατ΄ άρθρο κατάλογος υποθέσεων κυπριακών δικαστηρίων και του ΕΔΑΔ, ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ με έντυπα Αίτησης Ακυρώσεως Προσφυγών στο ΕΔΑΔ κ.ά. καθώς και αναλυτικό ευρετήριο το οποίο διευκολύνει σημαντικά τον αναγνώστη στην έρευνά του.

  • ΕΙΣΑΓΩΓΗ1
  • 1. Σύνταγμα και θεμελιώδη δικαιώματα1
  • 2. Κράτος δικαίου - Έννοια1
  • 2.1. Θεμελιώδης κανόνας του κράτους δικαίου που διέπει την κρατική δράση2
  • 2.2. Κράτος δικαίου στην Κυπριακή Δημοκρατία 3
  • 3. Χρησιμοποιούμενη ορολογία4
  • 4. Νομική φύση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών5
  • 5. Η κατοχύρωση από το διεθνές δίκαιο8
  • 6. Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων9
  • 6.1. Αρχή της επικουρικότητας10
  • 6.2. Δημοκρατική Κοινωνία10
  • 6.3. Ασφάλεια δικαίου10
  • 6.4. Αναλογικότητα11
  • 6.5. Περιθώριο Εκτίμησης11
  • 6.6. Αυτόνομες έννοιες12
  • 6.7. Θετικές Υποχρεώσεις12
  • 6.8. Περιορισμοί13
  • 7. Η ακτινοβολία της Ευρωπαϊκής Σύμβασης στην κυπριακή έννομη τάξη 13
  • 8. Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης15
  • 9. Διακρίσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων16
  • 9.1. Ατομικά δικαιώματα16
  • 9.2. Πολιτικά δικαιώματα17
  • 9.3. Κοινωνικά δικαιώματα18
  • 9.4. Παραπληρωματικότητα των δικαιωμάτων19
  • 10. Φορείς των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών20
  • 11. Αποδέκτες των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών23
  • 12. Η θεωρία της τριτενέργειας26
  • 12.1. Έννοια της τριτενέργειας27
  • 12.2. Διάκριση των ειδών της τριτενέργειας 27
  • 12.3. Θεμελιώδη δικαιώματα που τριτενεργούν28
  • 12.4. Τριτενέργεια στην κυπριακή έννομη τάξη29
  • 13. Εννοιολογικοί προσδιορισμοί και περιορισμοί των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών32
  • 13.1. Εννοιολογικοί προσδιορισμοί32
  • 13.2. Συνταγματικοί περιορισμοί33
  • 13.3. Νομοθετικοί περιορισμοί35
  • 13.4. Απόλυτα δικαιώματα37
  • 14. Τα όρια των περιορισμών37
  • 14.1. Αρχή της νομιμότητας - Ποιότητα της νομικής βάσης39
  • 14.2. Αρχή της αναγκαιότητας39
  • 14.3. Αρχή της αναλογικότητας40
  • 14.4. Ο πυρήνας του δικαιώματος41
  • 14.5. Αρχή της ισότητας42
  • 15. Προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών42
  • 15.1. Δικαστική προστασία43
  • 15.1.1. Ο Έλεγχος της συνταγματικότητας των νόμων43
  • 15.1.1.1. Ο κατασταλτικός έλεγχος της συνταγματικότητας των νόμων43
  • 15.1.1.2. Ο προληπτικός έλεγχος της συνταγματικότητας των νόμων 45
  • 15.1.2. Δικαστικός έλεγχος των διοικητικών πράξεων46
  • 15.1.3. Προστασία από δικαστικές πράξεις47
  • 15.1.3.1. Δικαίωμα έφεσης47
  • 15.1.3.2. Προνομιακά εντάλματα47
  • 15.1.3.2.1. Habeas corpus49
  • 15.1.3.2.2. Mandamus50
  • 15.1.3.2.3. Quo warranto50
  • 15.1.3.2.4. Certiorari51
  • 15.1.3.2.5. Prohibition51
  • 15.1.4. Προστασία από πράξεις ιδιωτών51
  • 15.1.5. Δυνατότητα ατομικής προσφυγής στο ΕΔΑΔ52
  • 15.2. Μη δικαστικοί Μηχανισμοί53
  • 15.2.1. Έλεγχος στη Βουλή53
  • 15.2.2. Διοικητική προστασία- διοικητικές πρακτικές54
  • 15.2.3. Δικαίωμα της προηγούμενης ακροάσεως54
  • 15.2.4. Δικαίωμα υποβολής γραπτής αίτησης ή παραπόνου στις αρχές 56
  • 15.2.5. Επίτροπος Διοικήσεως56
  • ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΤ' ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΙΙ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ«ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΩΝ»59
  • Άρθρο 6 — Απαγόρευση υποβολής σε δυσμενή διάκριση μεταξύ των κοινοτήτων και των μελών αυτών61
  • Άρθρο 7 — Το δικαίωμα της ζωής62
  • 1. Εισαγωγή62
  • 2. Φορείς και αποδέκτες της ισχύος του δικαιώματος63
  • 3. Η οριοθέτηση της ανθρώπινης ζωής: Η αρχή και το τέλος64
  • 3.1. Έκτρωση64
  • 3.2. Ευθανασία66
  • 4. Το δικαίωμα ζωής και σωματικής ακεραιότητας67
  • 4.1. Απαγόρευση παράνομης αφαίρεσης της ζωής από το κράτος68
  • 4.1.1. Σχεδιασμός και διεύθυνση επιχειρήσεων της αστυνομίας68
  • 4.1.2. Λήψη μέτρων για την πρόληψη της απώλειας της ανθρώπινης ζωής 70
  • 4.1.3. Θέσπιση νομικού και διοικητικού πλαισίου70
  • 4.1.4. Υποχρέωση λήψης προληπτικών μέτρων71
  • 4.1.5. Προστασία της ζωής ατόμων που στερούνται της ελευθερίας τους74
  • 4.2. Καθήκον διεξαγωγής αποτελεσματικής έρευνας76
  • 4.2.1. Αυτεπάγγελτη, Άμεση και Έγκαιρη έρευνα77
  • 4.2.2. Ανεξάρτητη έρευνα78
  • 4.2.3. Ενδελεχής και αποτελεσματική έρευνα78
  • 4.2.4. Δικαίωμα πρόσβασης στην έρευνα από το κοινό και την οικογένεια του θύματος80
  • 5. Θανατική ποινή81
  • 6. Περιορισμοί84
  • 6.1. Άμυνα προσώπου ή περιουσίας προς αποτροπήν αναλόγου και άλλως αναπότρεπτου και ανεπανόρθωτου κακού85
  • 6.2. Διενέργεια συλλήψεως ή παρεμπόδιση απόδρασης προσώπου νομίμως κρατουμένου86
  • 6.3. Πράξη με σκοπό την καταστολή ταραχών ή στάσεως 88
  • Άρθρο 8 — Απαγόρευση βασανιστηρίων ή απάνθρωπης ή ταπεινωτικής τιμωρίας ή μεταχείρισης90
  • 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις90
  • 2. Απόλυτος χαρακτήρας του Άρθρου 890
  • 3. Προστατευτικό πεδίο του Άρθρου 892
  • 3.1. Βασανιστήρια94
  • 3.2. Απάνθρωπη ή ταπεινωτική95
  • 3.3. Μεταχείριση-Τιμωρία96
  • 4. Εφαρμογή του Άρθρου 8 κατά τη διάρκεια της κράτησης98
  • 5. Εφαρμογή του Άρθρου 8 κατά τη διάρκεια της σύλληψης και ανάκρισης100
  • 6. Εφαρμογή του Άρθρου 8 για τις συνθήκες κράτησης - Ο ρόλος της CPT102
  • 7. Εφαρμογή του Άρθρου 8 σε περιπτώσεις έκδοσης και απέλασης106
  • 8. Θετικές υποχρεώσεις που απορρέουν από το Άρθρο 8 του Συντάγματος109
  • 9. Αντίδραση σε καταγγελίες για κακομεταχείριση111
  • 10. Διερεύνηση ισχυρισμών για βασανιστήρια111
  • 11. Φορείς και αποδέκτες της ισχύος του δικαιώματος112
  • 11.1. Διερεύνηση των καταγγελιών για κακομεταχείριση από ιδιώτες113
  • Άρθρο 9 — Το δικαίωμα αξιοπρεπούς διαβίωσης και κοινωνικής ασφάλειας114
  • 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις114
  • 2. Περιεχόμενο114
  • 3. Οι έννοιες της «αξιοπρεπούς διαβίωσης» και «κοινωνικής ασφάλισης» 115
  • 4. Υποχρεώσεις για τη Δημοκρατία116
  • 5. Μη αγώγιμο δικαίωμα116
  • 6. Κανονιστική επιταγή υπέρτερης ισχύος118
  • 7. Η προσέγγιση του ΕΔΑΔ119
  • 8. Φορείς και αποδέκτες της ισχύος του δικαιώματος121
  • Άρθρο 10 — Η απαγόρευση της δουλείας ή υποτέλειας και της αναγκαστικής ή υποχρεωτικής εργασίας122
  • 1. Εισαγωγικά122
  • 2. Απαγόρευση της δουλείας ή υποτέλειας123
  • 2.1. Δουλεία123
  • 2.2. Υποτέλεια124
  • 2.3. Εμπορία προσώπων125
  • 3. Απαγόρευση της αναγκαστικής ή υποχρεωτικής εργασίας126
  • 3.1. Καθορισμός του όρου «αναγκαστική ή υποχρεωτική εργασία»129
  • 3.1.1. Εργασία κατά τη διάρκεια της κράτησης129
  • 3.1.2. Στρατιωτική υπηρεσία και υπηρεσία επιβαλλομένη αντί της στρατιωτικής υπηρεσίας130
  • 3.1.3. Υπηρεσία επιβαλλόμενη σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης131
  • 4. Θετικές υποχρεώσεις κρατών μελών132
  • 4.1. Η θετική υποχρέωση για κατάλληλο νομοθετικό και διοικητικό πλαίσιο 132
  • 4.2. Θετική υποχρέωση για λήψη προστατευτικών μέτρων για διερεύνηση133
  • 5. Φορείς και αποδέκτες της ισχύος του δικαιώματος134
  • Άρθρον 11 — Το δικαίωμα της ελευθερίας και της προσωπικής ασφάλειας137
  • 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις137
  • 1.1.Διάκριση μεταξύ της στέρησης της προσωπικής ελευθερίας και του απλού περιορισμού των κινήσεων138
  • 2. Τεκμήριο υπέρ της προσωπικής ελευθερίας139
  • 3. Το δικαίωμα ελευθερίας και προσωπικής ασφάλειας141
  • 3.1. Οι απαιτήσεις της νομιμότητας της στέρησης της ελευθερίας142
  • 3.2. Οι εξαιρέσεις από την απαγόρευση της στέρησης της ελευθερίας143
  • 3.2.1. Καταδίκη από αρμόδιο δικαστήριο144
  • 3.2.2. Σύλληψη ή κράτηση ατόμου λόγω μη συμμόρφωσης προς νόμιμη διαταγή δικαστηρίου145
  • 3.2.3. Σύλληψη ατόμου εφόσον υπάρχει εύλογη υπόνοια ότι αυτό ενέχεται στη διάπραξη αδικήματος149
  • 3.2.3.1. Η έννοια του αδικήματος150
  • 3.2.3.2. Σκοπός της σύλληψης151
  • 3.2.3.3. Εύλογη υπόνοια151
  • 3.2.3.4. Εύλογη υπόνοια για έκδοση εντάλματος σύλληψης151
  • 3.2.3.5. Εύλογη υπόνοια για προσωποκράτηση υπόπτου153
  • 3.2.3.6. Προσωποκράτηση Κατηγορουμένου προσώπου εκκρεμούσης της δίκης του156
  • 3.2.4. Περιορισμός ανηλίκου δυνάμει νομίμου διαταγής 159
  • 3.2.5. Περιορισμός ατόμων για παρεμπόδιση επέκτασης μεταδοτικών νόσων, ατόμων ασθενών διανοητικώς, αλκοολικών, τοξικομανών και αλητών161
  • 3.2.6. Σύλληψη ή κράτηση ατόμου για παρεμπόδιση της εισόδου στο έδαφος της Δημοκρατίας χωρίς άδεια ή αλλοδαπού με σκοπό την απέλαση ή έκδοσή του161
  • 3.2.6.1. Τροποποιήσεις της διάταξης του Άρθρου 11.2 (στ) του Συντάγματος163
  • 3.3. Σύλληψη με δικαστικό ένταλμα - Η εξαίρεση του αυτοφώρου αδικήματος165
  • 3.4. Πληροφόρηση των λόγων της σύλληψης και δικαίωμα για υπηρεσίες συνηγόρου168
  • 3.5. Προσαγωγή του συλληφθέντος ενώπιον δικαστηρίου170
  • 3.6. Ταχεία διερεύνηση των λόγων της σύλληψης από το δικαστήριο171
  • 3.7. Δικαίωμα προσφυγής στο αρμόδιο δικαστήριο για να κρίνει ταχέως τη νομιμότητα της κράτησης172
  • 3.7.1. Η έννοια του όρου «Δικαστήριο»173
  • 3.7.2. Ταχεία κρίση - Speedily174
  • 3.7.3. Δικαίωμα για αποτελεσματική θεραπεία174
  • 3.7.4. Δικονομικές εγγυήσεις (Procedural guarantees)174
  • 3.8. Αγώγιμο δικαίωμα για αποζημίωση175
  • Άρθρο 12 — Τα δικαιώματα του κατηγορουμένου176
  • 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις176
  • 2. Κανένα έγκλημα καμία ποινή χωρίς Νόμο (Άρθρο 12.1)177
  • 2.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις177
  • 2.2. Η έννοια του νόμου178
  • 2.3. Πρόβλεψη του αδικήματος179
  • 2.4. Η έννοια της «ποινής»180
  • 2.5. Η επιβολή της ποινής181
  • 2.6. Αναδρομική εφαρμογή ευνοϊκότερου ποινικού νόμου181
  • 2.7. Απαγόρευση αναδρομικής εφαρμογής ποινικού νόμου182
  • 3. Η αρχή του «ne bis in idem» (Άρθρο 12.2)184
  • 3.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις184
  • 3.2. Περιεχόμενο185
  • 3.3. Η εφαρμογή της αρχής του «ne bis in idem»186
  • 3.4. Άρθρο 4 του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου Αρ. 7 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης189
  • 3.5. Η εξαίρεση της πρόκλησης θανάτου190
  • 4. Απαγόρευση δυσανάλογης ποινής (Άρθρο 12.3)191
  • 5. Το τεκμήριο της αθωότητας (Άρθρο 12.4)193
  • 5.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις193
  • 5.2. Περιεχόμενο194
  • 5.3. Το τεκμήριο της αθωότητας ως διαδικαστική εγγύηση196
  • 5.4. Η κατανομή του βάρους απόδειξης197
  • 5.5. Κρίσεις και σχόλια περί της ενοχής του κατηγορουμένου κατά τη διάρκεια της ποινικής δίκης199
  • 5.6. Τεκμήριο της αθωότητας και δικαίωμα της μη αυτοενοχοποίησης 201
  • 6. Τα ελάχιστα δικαιώματα του κατηγορουμένου (Άρθρο 12.5) 203
  • 6.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις203
  • 6.2. Δικαίωμα πληροφόρησης της κατηγορίας205
  • 6.3. Επαρκής χρόνος και διευκολύνσεις για την ετοιμασία της υπεράσπισης208
  • 6.3.1. Επαρκής χρόνος208
  • 6.3.2. Επαρκείς διευκολύνσεις210
  • 6.4. Αυτοπρόσωπη εμφάνιση, επιλογή συνηγόρου και δωρεάν νομική αρωγή210
  • 6.4.1. Προστασία σε όλα τα στάδια της ποινικής διαδικασίας211
  • 6.4.2.Το δικαίωμα σε αυτοπρόσωπη υπεράσπιση212
  • 6.4.3. Το δικαίωμα σε συνήγορο της επιλογής του κατηγορουμένου213
  • 6.4.4. Το δικαίωμα σε δωρεάν νομική αρωγή215
  • 6.5. Εξέταση μαρτύρων κατηγορίας και προσέλευση μαρτύρων υπεράσπισης215
  • 6.5.1. Ανώνυμος μάρτυρας ή μη εμφάνιση217
  • 6.6. Δικαίωμα σε δωρεάν υπηρεσίες διερμηνέα219
  • 7. Η απαγόρευση της ποινής της γενικής δήμευσης της ιδιοκτησίας220
  • Άρθρο 13 — Το δικαίωμα της ελεύθερης μετακίνησης και διαμονής221
  • 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις221
  • 2. Φορείς και αποδέκτες της ισχύος του δικαιώματος222
  • 3. Περιεχόμενο224
  • 3.1. Τρόπος225
  • 3.2. Χώρος226
  • 3.3. Χρόνος227
  • 4. Περιορισμοί227
  • 5. Δικαίωμα εγκατάλειψης του εδάφους της Δημοκρατίας229
  • Άρθρο 14 — Το δικαίωμα εισόδου πολιτών στη Δημοκρατία και η απαγόρευση της εξορίας τους233
  • 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις233
  • 2. Περιεχόμενο234
  • Άρθρο 15 — Το δικαίωμα σεβασμού της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής237
  • 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις237
  • 2. Περιεχόμενο238
  • 2.1. Ερμηνεία239
  • 2.2. Το όνομα και η εικόνα ενός ατόμου240
  • 2.3. Γενετήσιος Προσανατολισμός 241
  • 2.4. Επικοινωνία242
  • 2.5. Προσωπικά δεδομένα και αυτονομία 243
  • 2.6. Οικογενειακή ζωή245
  • 3. Φορείς και αποδέκτες της ισχύος του δικαιώματος247
  • 4. Περιορισμοί248
  • Άρθρο 16 — Το απαραβίαστο της κατοικίας251
  • 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις251
  • 2. Περιεχόμενο252
  • 3. Οι περιορισμοί του δικαιώματος του απαραβίαστου της κατοικίας255
  • 4. Φορείς και αποδέκτες της ισχύος του δικαιώματος257
  • Άρθρο 17 — Το απόρρητο της αλληλογραφίας και επικοινωνίας260
  • 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις260
  • 2. Περιεχόμενο261
  • 3. Φορείς και αποδέκτες της ισχύος του δικαιώματος265
  • 4. Περιορισμοί του απορρήτου της επικοινωνίας266
  • 4.1. Απαγόρευση χρήσης παράνομων αποδεικτικών μέσων267
  • 4.2. Ο περί Προστασίας του Απορρήτου της Ιδιωτικής Επικοινωνίας (Παρακολούθηση Συνδιαλέξεων) Νόμος του 1996269
  • 4.3. Νόμος που προνοεί για τη Διατήρηση Τηλεπικοινωνιακών Δεδομένων με σκοπό τη Διερεύνηση Σοβαρών Ποινικών Αδικημάτων272
  • 4.4. Έκτη Τροποποίηση του Συντάγματος273
  • Άρθρο 18 — Το δικαίωμα της ελευθερίας σκέψης, συνείδησης και θρησκείας277
  • 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις277
  • 2. Περιεχόμενο279
  • 2.1. Ελευθερία της σκέψης280
  • 2.2. Ελευθερία της συνείδησης280
  • 2.3. Ελευθερία της θρησκείας284
  • 3. Ελευθερία όλων των γνωστών θρησκειών285
  • 4. Ισότητα των θρησκειών285
  • 5. Η εκδήλωση των θρησκευτικών πεποιθήσεων287
  • 6. Απαγόρευση του προσηλυτισμού290
  • 7. Περιορισμοί της ελευθερίας εκδηλώσεως της θρησκείας ή της θρησκευτικής πεποιθήσεως291
  • 8. Επιλογή της θρησκείας για άτομα κάτω των δεκαέξι ετών293
  • 9. Απαγόρευση πληρωμής φόρου ή τέλους για θρησκεία διαφορετική από αυτή του ατόμου293
  • 10. Φορείς και αποδέκτες της ισχύος του δικαιώματος294
  • Άρθρο 19 — Η ελευθερία του λόγου και της καθ’ οιονδήποτε τρόπο έκφρασης296
  • 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις296
  • 2. Περιεχόμενο297
  • 3. Φορείς και αποδέκτες της ισχύος του δικαιώματος300
  • 4. Περιορισμοί301
  • 4.1. Εθνική ασφάλεια, εδαφική ακεραιότητα και δημόσια ασφάλεια.303
  • 4.2. Η προστασία της δημόσιας υγείας ή των δημοσίων ηθών303
  • 4.3. Προστασία της φήμης και της υπόληψης τρίτων304
  • 4.4. Παρεμπόδιση αποκάλυψης εμπιστευτικών πληροφοριών307
  • 4.5. Η διατήρηση του κύρους και της αμεροληψίας της δικαστικής εξουσίας307
  • 5. Άδεια λειτουργίας επιχειρήσεων ραδιοφωνικών ή κινηματογραφικών ή τηλεοράσεως308
  • 6. Άλλοι περιορισμοί309
  • 7. Η Ελευθερία του Τύπου310
  • Άρθρο 20 — Το δικαίωμα της εκπαίδευσης313
  • 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις313
  • 2. Δικαίωμα πρόσβασης και παροχής της εκπαίδευσης315
  • 3. Υποχρέωση για παροχή δωρεάν στοιχειώδους εκπαίδευσης320
  • 4. Υποχρεωτική στοιχειώδης εκπαίδευση322
  • 5. Ελεύθερη πρόσβαση και στις υπόλοιπες βαθμίδες της εκπαίδευσης323
  • 6. Θετική υποχρέωση του κράτους για οργάνωση εκπαιδευτικού συστήματος324
  • 7. Περιορισμοί του δικαιώματος της εκπαίδευσης325
  • 8. Φορείς και αποδέκτες της ισχύος του δικαιώματος327
  • Άρθρο 21 — Το δικαίωμα του συνέρχεσθαι ειρηνικώς και του συνεταιρίζεσθαι μετ’ άλλων329
  • 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις329
  • 2. Ιστορική Αναδρομή331
  • 3. Το δικαίωμα του συνέρχεσθαι332
  • 3.1. Ο συλλογικός χαρακτήρας του δικαιώματος του συνέρχεσθαι333
  • 3.2. Η προϋπόθεση του συνέρχεσθαι «ειρηνικώς»334
  • 3.3. Περιορισμοί του δικαιώματος του συνέρχεσθαι ειρηνικώς335
  • 4. Το δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι μετ’ άλλων337
  • 4.1. Ίδρυση συντεχνιών και προσχώρηση σε αυτές338
  • 4.2. Η προστασία των πολιτικών κομμάτων339
  • 4.2.1. Η προστασία των πολιτικών κομμάτων στην κυπριακή έννομη τάξη341
  • 4.3. Η προστασία των υπολοίπων ενώσεων και σωματείων343
  • 4.4. Περιορισμοί του δικαιώματος του συνεταιρίζεσθαι μετ’ άλλων344
  • 5. Περιορισμοί των δικαιωμάτων των ατόμων που ανήκουν στις ένοπλες δυνάμεις, την αστυνομία και τη χωροφυλακή (Άρθρο 21.4)344
  • 6. Απαγόρευση συνεταιρισμού αντίθετου προς τη συνταγματική τάξη345
  • 7. Πεδίο προστασίας της συνταγματικής διάταξης346
  • 8. Φορείς και αποδέκτες της ισχύος του δικαιώματος346
  • Άρθρο 22 — Το δικαίωμα του γάμου και της ίδρυσης οικογένειας347
  • 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις347
  • 2. Περιεχόμενο349
  • 3. Οι έννοιες του «γάμου» και της «οικογένειας» 350
  • 4. Η προστασία του δικαιώματος της σύναψης γάμου και ίδρυσης οικογένειας351
  • 5. Φορείς και αποδέκτες της ισχύος του δικαιώματος355
  • Άρθρο 23 — Το δικαίωμα της ιδιοκτησίας360
  • 1. Περιεχόμενο του δικαιώματος της ιδιοκτησίας (Άρθρο 23.1)360
  • 2. Φορείς και Αποδέκτες της ισχύος του δικαιώματος361
  • 3. Άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων362
  • 4. Περιορισμός και στέρηση της ιδιοκτησίας364
  • 5. Όροι, δεσμεύσεις ή περιορισμοί στην άσκηση του δικαιώματος ιδιοκτησίας (Άρθρο 23.3)366
  • 6. Αναγκαστική Απαλλοτρίωση (Άρθρο 23.4)368
  • 6.1. Απαλλοτριούσα Αρχή373
  • 6.2. Νομοθετική Πρόβλεψη373
  • 6.3. Σκοπός δημοσίας ωφελείας374
  • 6.4. Αιτιολογημένη απόφαση της Απαλλοτριούσας Αρχής375
  • 6.5. Αποζημίωση376
  • 6.6. Δίκαια και εύλογη αποζημίωση378
  • 6.7. Eκτίμηση της αξίας382
  • 7. Το εφικτό του σκοπού της απαλλοτρίωσης - Επιστροφή της ιδιοκτησίας (Άρθρο 23.5)385
  • 8. Αγροτική μεταρρύθμιση και διανομή των γαιών (Άρθρο 23.6)391
  • 9. Εξαιρέσεις από την αναγκαστική απαλλοτρίωση (Άρθρο 23.7)391
  • 10. Επίταξη (Άρθρο 23.8) 392
  • 11. Εκκλησιαστική ιδιοκτησία (Άρθρο 23.9)394
  • 12. Ιδιοκτησία μουσουλμανικών θρησκευτικών ιδρυμάτων (Άρθρο 23.10)397
  • 13. Δικαίωμα προσφυγής σε δικαστήριο (Άρθρο 23.11)398
  • Άρθρο 24 — Η υποχρέωση συνεισφοράς στα δημόσια βάρη399
  • 1. Εισαγωγικά399
  • 2. Η έννοια του φόρου και του ανταποδοτικού τέλους399
  • 3. Η αρχή της φορολογικής δικαιοσύνης403
  • 4. Η αρχή της καθολικότητας του φόρου404
  • 5. Αρχή της φορολογικής δικαιοσύνης - Αναλύεται περαιτέρω στην αρχή της φορολογικής ισότητας και της καθολικότητας του φόρου407
  • 6. Αρχή της νομιμότητας (Άρθρο 24.2 του Συντάγματος)410
  • 7. Αρχή της μη αναδρομικής ισχύος των φορολογικών ρυθμίσεων (Άρθρο 24.3 του Συντάγματος)411
  • 8. Φορολογία καταστρεπτικής ή απαγορευτικής φύσεως (Άρθρο 24.4 του Συντάγματος)412
  • 9. Φορείς και Αποδέκτες της ισχύος του δικαιώματος413
  • 10. Ερμηνεία φορολογικών νόμων414
  • Άρθρο 25 — Το δικαίωμα ασκήσεως επαγγέλματος ή επίδοσης σε οποιαδήποτε απασχόληση ή εμπόριο ή επικερδή εργασία417
  • 1 .Εισαγωγικές παρατηρήσεις417
  • 2. Περιεχόμενο418
  • 3. Περιορισμοί του δικαιώματος420
  • 4. Η διάταξη του Άρθρου 25.3 του Συντάγματος (κρατικά μονοπώλια)426
  • 5. Φορείς και αποδέκτες της ισχύος του δικαιώματος428
  • Άρθρο 26 — Το δικαίωμα του συμβάλλεσθαι ελευθέρως431
  • 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις431
  • 2. Οι αρχές που διέπουν τις συμβάσεις στην Κύπρο (Περί Συμβάσεων Νόμος ΚΕΦ.149)432
  • 3. Περιεχόμενο του Άρθρου 26 του Συντάγματος433
  • 3.1. Ελευθερία σύναψης ή μη της σύμβασης434
  • 3.2. Ελευθερία καθορισμού του περιεχομένου της σύμβασης434
  • 3.3. Ελευθερία τηρήσεως τύπου434
  • 4. Φορείς και αποδέκτες της ισχύος του δικαιώματος435
  • 5. Περιορισμοί του δικαιώματος435
  • 6. Συλλογικές συμβάσεις εργασίας440
  • Άρθρο 27 — Το δικαίωμα της απεργίας441
  • 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις441
  • 2. Περιεχόμενο442
  • 2.1. Η προσέγγιση του ΕΔΑΔ για το δικαίωμα του απεργείν443
  • 3. Περιορισμοί443
  • 4. Απαγόρευση του δικαιώματος του απεργείν444
  • 5. Φορείς και αποδέκτες της ισχύος του δικαιώματος444
  • Άρθρο 28 — Ισότητα ενώπιον του νόμου της διοίκησης και της δικαιοσύνης και απαγόρευση των δυσμενών διακρίσεων446
  • 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις446
  • 2. Άρθρο 14 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων448
  • 3. Περιεχόμενο448
  • 3.1. Ισότητα ενώπιον του νόμου452
  • 3.2. Αδυναμία επεκτατικής εφαρμογής της αρχής της ισότητας454
  • 3.3. Ισότητα ενώπιον της διοίκησης456
  • 3.4. Ισότητα ενώπιον της δικαιοσύνης459
  • 4. Απαγόρευση δυσμενών διακρίσεων (Άρθρο 28.2)463
  • 5. Απαγόρευση χρησιμοποίησης, απονομής και αναγνώρισης τίτλων ευγενείας465
  • 6. Φορείς και αποδέκτες της ισχύος του δικαιώματος466
  • Άρθρο 29 — Το δικαίωμα υποβολής γραπτών αιτήσεων ή παραπόνων στις αρχές468
  • 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις468
  • 2. Ιστορική Προέλευση469
  • 3. Περιεχόμενο470
  • 4. Φορείς και αποδέκτες της ισχύος του δικαιώματος476
  • 5. Επίτροπος Διοικήσεως477
  • 6. Καταληκτικές Παρατηρήσεις478
  • Άρθρο 30 — Το δικαίωμα της ακριβοδίκαιης δίκης480
  • 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις480
  • 2. Το πεδίο εφαρμογής του Άρθρου 6.1 της Σύμβασης και του Άρθρου 30.2 του Συντάγματος482
  • 2.1. Διαφορά482
  • 2.2. Δικαιώματα και υποχρεώσεις483
  • 2.3. Αστική φύση δικαιωμάτων και υποχρεώσεων484
  • 3. Αστικά δικαιώματα και υποχρεώσεις486
  • 3.1. Δικαιώματα και υποχρεώσεις ατόμων στις σχέσεις μεταξύ τους486
  • 3.2. Δικαιώματα και υποχρεώσεις στις σχέσεις ατόμων με το κράτος486
  • 3.3. Οικονομικά δικαιώματα486
  • 3.3.1. Δικαίωμα στην περιουσία486
  • 3.3.2. Δικαίωμα άσκησης εμπορικής δραστηριότητας και ελεύθερου επαγγέλματος487
  • 3.3.3. Δικαίωμα σε αποζημίωση από το κράτος - Διοικητικές και ποινικές διαδικασίες488
  • 3.3.4. Δικαίωμα σε κοινωνικές ασφαλίσεις και παροχές488
  • 4. Αστικά δικαιώματα και υποχρεώσεις μη οικονομικού χαρακτήρα489
  • 4.1. Επιπτώσεις στην ιδιωτική ζωή489
  • 4.2. Εργατικές διαφορές δημοσίων υπαλλήλων490
  • 5. Μη αστικά δικαιώματα και υποχρεώσεις490
  • 5.1. Φορολογικές διαδικασίες490
  • 5.2. Διαδικασίες μετανάστευσης και υπηκοότητας491
  • 5.3. Πολιτικά δικαιώματα και υποχρεώσεις491
  • 6. Διαδικασίες που πρέπει να πληρούν τα εχέγγυα του Άρθρου 6492
  • 6.1. Προκαταρκτικές διαδικασίες492
  • 6.2. Διοικητικά στάδια διαδικασιών492
  • 6.3. Διαδικασίες μετά το τελος της δίκης - Εκτέλεση αποφάσεων - Συνταγματικές διαδικασίες493
  • 6.4. Διοικητικές διαδικασίες494
  • 6.5. Sigma RadioTelevision Ltd v. Cyprus495
  • 7. Ποινική κατηγορία496
  • 7.1. Ποινική496
  • 7.2. Κατηγορία498
  • 8. Πρόσβαση σε δικαστήριο498
  • 8.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις498
  • 8.2. Δικαίωμα αποτελεσματικής πρόσβασης500
  • 8.3. Νομική αρωγή500
  • 8.4. Το Άρθρο 30.3.(δ)501
  • 8.5. Αβεβαιότητα νομοθετικών διάταξεων502
  • 8.6. Περιορισμοί στο δικαίωμα πρόσβασης503
  • 8.7. Διαδικαστικοί περιορισμοί503
  • 8.8. Ασυλίες505
  • 9. Δικαστικές Επιτροπές και έκτακτα δικαστήρια506
  • 10. Δίκαια Δίκη (fair hearing)507
  • 10.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις507
  • 10.2. Παρουσία του διαδίκου στη διαδικασία508
  • 10.3. Το Άρθρο 30.3(β)509
  • 10.4. Ισότητα όπλων511
  • 10.5. Κατ’αντιπαράθεση ακροαματική διαδικασία513
  • 10.6. Οι Κανόνες του Δικαίου της Αποδείξεως516
  • 10.7. Μάρτυρες517
  • 10.8. Το Άρθρο 30.3(γ)518
  • 10.9. Αιτιολόγηση Δικαστικών Αποφάσεων520
  • 10.10. Άρθρο 30.2, «ητιολογημέναι αποφάσεις»521
  • 11. Το δικαίωμα νομικής εκπροσώπησης524
  • 11.1.Το Άρθρο 30.3 (δ)524
  • 12. Ανεξάρτητο, Αμερόληπτο και Αρμόδιο Δικαστήριο ιδρυόμενο διά νόμου526
  • 12.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις526
  • 12.2. Ανεξάρτητο δικαστήριο - Άρθρο 6.1526
  • 12.3. Ανεξάρτητο δικαστήριο - Άρθρο 30.2528
  • 12.4. Αμερόληπτο δικαστήριο - Άρθρο 6.1.529
  • 12.5. Αμερόληπτο δικαστήριο - Άρθρο 30.2530
  • 12.6. Δικαστήριο ιδρυόμενο διά νόμου - Άρθρο 6.1 532
  • 12.7. Δικαστήριο ιδρυόμενο διά νόμου - Άρθρο 30.2533
  • 13. Δημόσια Ακροαματική Διαδικασία και Δημόσια Απαγγελία Αποφάσεων533
  • 13.1. Δημόσια ακροαματική διαδικασία533
  • 13.1.1. Aκροαματική διαδικασία534
  • 13.1.2. Δημόσια Διαδικασία535
  • 13.2. Περιορισμοί του δικαιώματος σε δημόσια δίκη535
  • 14. Δημόσια Απαγγελία Αποφάσεων537
  • 15. Εκδίκαση εντός Ευλόγου Χρόνου539
  • 15.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις539
  • 15.2. Χρονική περίοδος που λαμβάνεται υπόψη540
  • 15.3. Εκτίμηση του εύλογου χρόνου από το Δικαστήριο - Υπερβολικές καθυστερήσεις541
  • 15.4. Η θετική υποχρέωση των Συμβαλλομένων Κρατών542
  • 15.5. Καταδικαστικές αποφάσεις εναντίον της Κυπρακής Δημοκρατίας544
  • 15.6. Κριτήρια/παράγοντες για την αντικειμενική εκτίμηση του εύλογου χαρακτήρα της διάρκειας της διαδικασίας545
  • 15.6.1. Φύση της υπόθεσης: Πολυπλοκότητα 545
  • 15.6.2.Φύση της υπόθεσης: Τι διακυβεύεται για τον Αιτητή546
  • 15.6.3. Συμπεριφορά των διαδίκων - Συμπεριφορά του Αιτητή547
  • 15.6.4. Συμπεριφορά των δικαστικών και άλλων κρατικών αρχών - Ευθύνη κρατικών αρχών547
  • 15.7. Η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου σχετικά με την εκδίκαση εντός λογικής προθεσμίας549
  • Άρθρο 31 — Το δικαίωμα της ψήφου551
  • 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις551
  • 2. Περιεχόμενο553
  • 3. Φορείς και αποδέκτες της ισχύος του δικαιώματος556
  • 4. Περιορισμοί557
  • 4.1. Περιορισμοί στο δικαίωμα ψήφου φυλακισμένων559
  • 4.2. Περιορισμοί στο δικαίωμα ψήφου Τούρκων πολιτών της Κυπριακής Δημοκρατίας560
  • 5. Περιορισμοί στο δικαίωμα του εκλέγεσθαι563
  • Άρθρο 32 — Ρύθμιση θεμάτων σχετικά με αλλοδαπούς566
  • Άρθρο 33 — Όροι, δεσμεύσεις και περιορισμοί στους οποίους μπορούν να υποβληθούν τα εγγυημένα θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίες569
  • Άρθρο 34 — Υπονόμευση ή καταστρατήγηση της συνταγματικής τάξης572
  • Άρθρο 35 — Υποχρέωση των νομοθετικών, εκτελεστικών και δικαστικών αρχών για διασφάλιση των δικαιωμάτων του Μέρους ΙΙ του Συντάγματος574
  • ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ577
  • ΚΥΠΡΙΑΚΗ577
  • ΕΛΛΗΝΙΚΗ579
  • ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΗ582
  • ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ585
  • ΕΙΣΑΓΩΓΗ585
  • ΚΑΤ’ ΑΡΘΡΟ ΑΝΑΛΥΣΗ588
  • ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ633
  • ENTYΠΟ ΑΡ. Ι - ΑΙΤΗΣΗ ΣΤΟ ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ633
  • Άρ. 2 - ΚΛΗΤΗΡΙΟ ΕΙΔΙΚΩΣ ΟΠΙΣΘΟΓΡΑΦΗΜΕΝO635
  • ΤΥΠΟΙ ΑΙΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΑΔΕΙΑ ΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΟΥ ΕΝΤΑΛΜΑΤΟΣ638
  • Αίτηση για άδεια για καταχώρηση αίτησης για έκδοση προνομιακού εντάλματος Certiorari, Mandamus ή Prohibition638
  • Έκθεση που συνοδεύει αίτηση για άδεια για καταχώρηση αίτησης για έκδοση προνομιακού εντάλματος Certiorari, Mandamus ή Prohibition640
  • Έκθεση640
  • Ένορκη δήλωση που υποστηρίζει την αίτηση για άδεια καταχώρησης αίτησης για έκδοση πρνομιακού εντάλματος Certiorari, Mandamus ή Prohibition642
  • Ένορκη Δήλωση642
  • ΤΥΠΟΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΜΕ ΚΛΗΣΗ643
  • Αίτηση με κλήση για την έκδοση προνομιακού εντάλματος Certiorari, Mandamus ή Prohibition643
  • ΑΙΤΗΣΗ ΜΕ ΚΛΗΣΗ643
  • ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΕΔΑΔ645
  • ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ657