Ζητήματα προσαρμογής της ελληνικής νομοθεσίας, ιδίως υπό το πρίσμα του Αστικού ΔικαίουΕιδική αναφορά στο παράδειγμα των τραπεζών της Κύπρου

Αγόρασέ το στο nb.org

ΦΠ €20.00
ΝΠ €30.00 *

* Οι τιμές περιλαμβάνουν ΦΠΑ.
Έκδοση: 2015
ISBN: 978-960-562-856-7
Σελίδες: 182
Συγγραφέας: Ό. Αλούπη
Πρόλογος: Γ. Μεντής

Το παρόν έργο επιχειρεί μια πρώτη προσέγγιση της νέας Οδηγίας 2014/59 για την εκκαθάριση και εξυγίανση πιστωτικών ιδρυμάτων. Η ιδέα της τραπεζικής εξυγίανσης για την αντιμετώπιση καταστάσεων τραπεζικής «αφερεγγυότητας» συνέπεσε με το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης, ή -μάλλον ορθότερα- προέκυψε από αυτήν. Ο ευρωπαίος νομοθέτης διαμορφώνει τα τελευταία έτη ένα ρυθμιστικό οχυρό γύρω από τα πιστωτικά ιδρύματα, μια Ευρωπαϊκή Τραπεζική Ένωση. Μέρος των πυλώνων που την συναπαρτίζουν είναι και η Οδηγία για την τραπεζική εκκαθάριση και εξυγίανση. Η Οδηγία αυτή εισάγει μία σειρά μέτρων, εν μέρει νέων και εν μέρει όχι, για την εξυγίανση (resolution) πιστωτικών ιδρυμάτων υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Αρχικά περιγράφεται η θεσμική πορεία προς την κατεύθυνση της συγκρότησης της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Ένωσης. Εν συνεχεία παρουσιάζονται τα στάδια πρόληψης και αντιμετώπισης μιας «τραπεζικής πτώχευσης», οι προϋποθέσεις και τα μέτρα εξυγίανσης: πώληση δραστηριοτήτων, μεταβατικό ίδρυμα, διαχωρισμός περιουσιακών στοιχείων και διάσωση με ίδια μέσα (το γνωστότερο ως bail-in, δηλαδή η απομείωση ή μετατροπή απαιτήσεων έναντι της τράπεζας, μετοχών και καταθέσεων). Δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη λειτουργία και τα αποτελέσματα του bail-in ιδιαίτερα σε σχέση με την υπόθεση των κυπριακών τραπεζών, η οποία και αποτέλεσε το έναυσμα της μελέτης αυτής ως ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα των νομικών ζητημάτων τα οποία ενδέχεται να προκύψουν κατά την εφαρμογή των ενωσιακών κανόνων περί εξυγίανσης. Η παρούσα μελέτη εξετάζει τα νομικά ζητήματα που προκύπτουν από την ενσωμάτωση της Οδηγίας 2014/59 κυρίως υπό την έποψη του ιδιωτικού και δη του αστικού δικαίου. Δίνεται έμφαση στη δικαστική προστασία μετόχων, πιστωτών και καταθετών που θίγονται από τυχόν εσφαλμένη εφαρμογή των διατάξεων του κανονιστικού πλαισίου της εξυγίανσης και στα δικαιώματα που τυχόν παραβιάζονται (π.χ. δικαίωμα στην ιδιοκτησία). Τέλος επιχειρείται μια εξέταση των μέτρων εξυγίανσης υπό το φως της αρχής της αναλογικότητας προκειμένου να εξισορροπείται ο περιορισμός ατομικών δικαιωμάτων με την εξασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και του δημοσίου συμφέροντος.

Το έργο συμπληρώνεται με βιβλιογραφία και αρθρογραφία (ελληνική και ξενόγλωσση) και αλφαβητικό ευρετήριο.

Ο στόχος που τίθεται με την παρούσα έκδοση είναι να κερδίσουν οι αναγνώστες του βιβλίου αιτίες προβληματισμού και ιδέες λύσεων.

  • Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ1
  • Ι. Η οικονομική κρίση ως καταλύτης για τη νέα ενιαία ευρωπαϊκή ρύθμιση της τραπεζικής αφερεγγυότητας1
  • IΙ. Η πορεία προς την «Ευρωπαϊκή Τραπεζική Ένωση»2
  • III. Το πολιτικό και θεσμικό πλαίσιο της Οδηγίας 2014/59 για την εκκαθάριση και εξυγίανση πιστωτικών ιδρυμάτων9
  • 1. Σε Διεθνές Επίπεδο10
  • 2. Σε Ευρωπαϊκό Επίπεδο12
  • IV. Όροι, Ορισμοί και Διακρίσεις14
  • Resolution: μια νέα έννοια στο τραπεζικό δίκαιο14
  • V. Διάκριση από την Οδηγία 2001/2420
  • VI. Ανάγκη ύπαρξης ενός ειδικού νομοθετικού πλαισίου αντιμετώπισης της αφερεγγυότητας πιστωτικών ιδρυμάτων21
  • 1. Γιατί ήταν αναγκαία η θέσπιση ειδικής νομοθεσίας21
  • 2. Ορισμός της τραπεζικής αφερεγγυότητας26
  • VII. Το ισχύον ελληνικό νομοθετικό πλαίσιο27
  • Ο ν. 4261/2014 (προϊσχύσας ν. 3601/2007)27
  • B. Η ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 2014/5935
  • I. Πεδίο Εφαρμογής35
  • II. Γενική επισκόπηση των επιμέρους ρυθμίσεων35
  • III. Προϋποθέσεις εξυγίανσης38
  • IV. Οι στόχοι και οι αρχές της εξυγίανσης40
  • V. Η Αρχή Εξυγίανσης43
  • Γ. ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΕΞΥΓΙΑΝΣΗΣ45
  • Ι. Πώληση δραστηριοτήτων45
  • ΙΙ. Μεταβατικό ίδρυμα48
  • III. Διαδικασία και ενέργεια μεταβίβασης51
  • ΙV. Διαχωρισμός περιουσιακών στοιχείων52
  • V. Διάσωση με ίδια μέσα55
  • 1. Από το Bail-out στο Bail-in55
  • 2. Έννοια της διάσωσης με ίδια μέσα (bail-in)60
  • 3. Πεδίο εφαρμογής61
  • 4. Διαδικαστικές ειδικές προϋποθέσεις62
  • 5. Η ιεράρχηση των απαιτήσεων63
  • 6. Η αρχή της ίσης μεταχείρισης των πιστωτών ίδιας κατηγορίας 65
  • Το παράδειγμα της Κύπρου65
  • α. Γενικά για την αρχή της ίσης μεταχείρισης65
  • β. Το παράδειγμα της Κύπρου68
  • γ. Κριτική74
  • 7. Τα αποτελέσματα της εφαρμογής της διάσωσης με ίδια μέσα75
  • Δ. ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΕΞΥΓΙΑΝΣΗΣ79
  • Ι. Το τραπεζικό πτωχευτικό δίκαιο υπό το πρίσμα του αστικού δικαίου79
  • II. Αποκλεισμός της «συγκατάθεσης» τρίτου προσώπου και Το παράδειγμα της Κύπρου πώλησης δραστηριοτήτων και μεταβατικού ιδρύματος79
  • 1. Η έννοια της «συγκατάθεσης» (άρθρα 38 παρ. 1, 40 παρ. 1 και 63 παρ. 2 της Οδηγίας 2014/59)81
  • 2. Η σύμβαση αναδοχής χρέους χωρίς «σύμπραξη» του δανειστή83
  • 3. Η σύμβαση εκχώρησης χωρίς αναγγελία προς τον οφειλέτη86
  • III. Η ΑΚ 45889
  • IV. Μεταβίβαση συμβατικής σχέσης ως σύνολο90
  • V. Περιουσιακά στοιχεία απαλλαγμένα από βάρος ή υποχρέωση91
  • Η μεταβίβαση ομάδας περιουσίας ή επιχείρησης (AK 479)91
  • VI. Καταδολίευση δανειστών96
  • VII. Ζητήματα συμψηφισμού98
  • VIII. Εξουσία παρέμβασης σε συμβατικές ρήτρες και σχέσεις104
  • 1. Απαγόρευση εφαρμογής συμβατικών ρητρών που ενεργοποιούνται σε περίπτωση «πιστωτικού γεγονότος»105
  • 2. Περιορισμοί συμβατικών δικαιωμάτων107
  • 3. Ο περιορισμός της ελευθερίας των συμβάσεων στην περίπτωση της διάσωσης με ίδια μέσα – Η αλλοίωση της ενοχής108
  • E. ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΗΣ ΑΝΑΛΟΓΗΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ111
  • I. Η αρχή της νομιμότητας113
  • II. Το δημόσιο συμφέρον114
  • III. Δίκαιη Εξισορρόπηση - Η αρχή της αναλογικότητας116
  • ΣΤ. Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΙΕΡΑΡΧΗΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΕΞΥΓΙΑΝΣΗΣ;121
  • Ζ. Η ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΙΓΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ123
  • Ι. Το άρθρο 85 της Οδηγίας123
  • II. Οι περιορισμοί της δικαστικής προστασίας στην Οδηγία124
  • III. Η προστασία των καλόπιστων τρίτων127
  • IV. Λοιπές νόμιμες βάσεις αξιώσεων κατά το Ιδιωτικό και Δημόσιο Δίκαιο130
  • 1. Αστική Ευθύνη της Αρχής Εξυγίανσης131
  • 2. Αδικοπρακτική ευθύνη132
  • α. Ζητήματα ως προς το παράνομο και το δημόσιο συμφέρον132
  • β. Ειδικά η αρχή της διαφάνειας της διαδικασίας134
  • γ. Ειδικά η μη χειροτέρευση της θέσης πιστωτών και μετόχων εν συγκρίσει με την θέση τους σε περίπτωση κανονικών διαδικασιών αφερεγγυότητας137
  • δ. Ο αιτιώδης σύνδεσμος139
  • ε. ΑΚ 919140
  • 3. Ενδοσυμβατική ευθύνη του πιστωτικού ιδρύματος;140
  • 4. Η αντίθεση της διαδικασίας εξυγίανσης στα χρηστά ήθη141
  • ΑΚ 178-179141
  • V. Η αντίθεση μιας διαδικασίας εξυγίανσης στην δημόσια τάξη του κράτους μέλους υποδοχής (ΑΚ 33)143
  • VI. Συμπέρασμα ως προς την δικαστική προστασία των θιγομένων προσώπων144
  • Η. ΕΠΙΛΟΓΟΣ145
  • ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ - ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ149
  • Ελληνική149
  • Ξενόγλωσση152
  • ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ157