Έκδοση: 2015
ISBN: 978-960-562-456-9
Σελίδες: 392
Επιμέλεια: Α. Ατσαλάκη, Ν. Σοϊλεντάκης
Συνεργασία: Μ. Βελεγράκης, Ν. Ζιώμας, Δ. Καλλιγέρου, Η. Κουβαράς, Γ. Κουκούτσης, Ε. Κρομμύδας, Α. Παπαπετρόπουλος

Η παρούσα έκδοση, προϊόν συλλογικής προσπάθειας και συνεργασίας, αποτελεί μία ολοκληρωμένη και συστηματική καταγραφή των θεωρητικών και νομολογιακών δεδομένων που αφορούν στην Αστική ευθύνη του Δημοσίου με χαρακτήρα καθαρά πρακτικό και στόχευση να αποτελέσει έναν εύχρηστο οδηγό για τον νομικό της πράξης.

Οι αναφυόμενες διαφορές που εκδικάζονταν μέχρι το 1985 από τα πολιτικά δικαστήρια και από το 1977 υπήχθησαν στην αρμοδιότητα των διοικητικών δικαστηρίων αποτελούν πλέον ένα σημαντικό τμήμα της δικαιοδοτικής ύλης των τελευταίων. Έτσι, η αστική ευθύνη του Δημοσίου είναι ένα αντικείμενο που συνδέεται στενά με την ζώσα πραγματικότητα, απασχολεί την νομολογία των διοικητικών δικαστηρίων συχνά και απορρέει από την σχέση Κράτους – πολίτη.

Όσον αφορά στην δομή του έργου, αυτό αποτελείται από τρεις ενότητες. Στην πρώτη, «ερμηνευτικά σχόλια – νομολογία» και με πλήρη κατηγοριοποίηση των επιμέρους ενοτήτων (θεμελίωση αστικής ευθύνης, διοικητική πράξη, παράλειψη, υλική ενέργεια, παρανομία, ζημία, αποζημίωση, δικονομικά θέματα, ειδικές περιπτώσεις κ.ά.) περιλαμβάνεται σε περίληψη το σύνολο της παγιωμένης νομολογίας των διοικητικών δικαστηρίων από το 1985 επί των προαναφερομένων διαφορών, καθώς και οι νεώτερες τάσεις των διοικητικών δικαστηρίων, συμπεριλαμβανομένων του Συμβουλίου της Επικρατείας ως αναιρετικού, ενόψει και του συνεχώς μεταβαλλόμενου κοινωνικού και οικονομικού περιβάλλοντος, αλλά και του ΔΕΕ (περιπτώσεις στοιχειοθέτησης αστικής ευθύνης λόγω παραβίασης του δικαίου της ΕΕ) και του ΕΔΔΑ (επιμέρους αναφορές ανάλογα με το προβαλλόμενο ζήτημα). Επίσης, σε κάθε σχεδόν ενότητα υπάρχει συνοπτική θεωρητική – ερμηνευτική εισαγωγή.

Στην δεύτερη ενότητα περιλαμβάνονται «διαγράμματα» βασισμένα στην ύλη του βιβλίου τα οποία παρουσιάζουν με έναν τρόπο χρηστικό και πρακτικό όλα τα επιμέρους ζητήματα και κατά τον τρόπο αυτό διευκολύνουν τον αναγνώστη να εντοπίσει και κατανοήσει το θέμα που τον ενδιαφέρει.

Στην τρίτη ενότητα παρατίθενται «υποδείγματα» (π.χ. αγωγή καταψηφιστική, αναγνωριστική, έφεση) τα οποία συνοδεύονται από παρατηρήσεις που σκοπούν στην πληρέστερη πρακτική προσέγγιση του εξαιρετικά εκτεταμένου θέματος της αστικής ευθύνης του Δημοσίου.

Τέλος, όλοι οι κρίσιμοι όροι και έννοιες που αφορούν στο αντικείμενο περιλαμβάνονται σε ένα επιβοηθητικό αλφαβητικό ευρετήριο.

Φιλοδοξία των συντελεστών ήταν να δημιουργήσουν ένα έργο που απευθύνεται στους νομικούς της πράξης (δικηγόρους, δικαστές) αλλά και στους ερευνητές του δικαίου ευελπιστώντας ότι θα αποτελέσει εργαλείο αναζήτησης πρακτικό, εύχρηστο, πλήρες – κατά το δυνατόν – και επικαιροποιημένο και θα τύχει της αναγνώρισης του νομικού κόσμου.

  • ΜΕΡΟΣ Α΄ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ - ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ1
  • I. ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ3
  • 1. Συνταγματική θεμελίωση της αστικής ευθύνης του Δημοσίου3
  • 2. Θεμελίωση στο νόμο3
  • ΙΙ. ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΘΕΜΕΛΙΩΣΗΣ5
  • 1. Θετικές προϋποθέσεις5
  • Α. Διοικητική πράξη5
  • Α.1. Γενικά5
  • Α.2. Παράνομη ευνοϊκή διοικητική πράξη6
  • Α.3. Ανάκληση διοικητικών πράξεων10
  • Α.4. Κυβερνητικές πράξεις11
  • Β. Παράλειψη13
  • Β.1. Γενικά13
  • Β.2. Παράλειψη υλικών ενεργειών21
  • Β.2.1. Παραλείψεις επί οδικών - αυτοκινητικών ατυχημάτων26
  • Β.3. Παράλειψη νομοθέτησης28
  • Β.3.1. Παραλείψεις νομοθέτησης που δεν συνιστούν παρανομία30
  • Γ. Υλική ενέργεια32
  • Δ. Όργανο Δημοσίου ή ΝΠΔΔ33
  • Δ.1. Όργανο Δημοσίου33
  • Δ.2. Όργανο ΝΠΔΔ36
  • Δ.3. Όργανα εκτελεστικής εξουσίας41
  • Δ.4. Όργανα νομοθετικής εξουσίας (Βλ. ανωτ. Β.3)43
  • Δ.5. Όργανα δικαστικής εξουσίας44
  • Ε. Παρανομία48
  • Ε.1. Γενικά48
  • Ε.2. Ειδικότερες περιπτώσεις παρανομίας56
  • Ε.2.1. Αεροπορικά δυστυχήματα56
  • Ε.2.2. Αναγκαστική απαλλοτρίωση58
  • Ε.2.3. Δημόσια έργα - Ευθύνη αναδόχου - κυρίου του έργου59
  • Ε.2.4. Διοικητικές συμβάσεις - Ευθύνη εκ των διαπραγματεύσεων61
  • Ε.2.5. Διορισμοί - Απολύσεις - Πειθαρχική δίωξη64
  • Ε.2.6. Ιατρικά σφάλματα67
  • Ε.2.6.1. Ιατρικά σφάλματα οργάνων των ενόπλων δυνάμεων77
  • Ε.2.7. Περιβάλλον80
  • Ε.2.8. Προσβολή προσωπικότητας83
  • Ε.2.9. Πρόωρη λήξη θητείας - Παράνομη αποστρατεία87
  • Ε.2.10. Αστική ευθύνη από παραβίαση της υποχρέωσης συμμόρφωσης προς δικαστική απόφαση89
  • Ε.2.10.1. Περιεχόμενο89
  • Ε.2.10.2. Δικαιοδοσία90
  • Ε.2.10.3. Δέσμευση από το δεδικασμένο ακυρωτικής απόφασης90
  • Ε.2.10.4. Υπαλληλικές διαφορές90
  • Ε.2.10.5. Αιτιώδης σύνδεσμος91
  • Ε.2.10.6. Διακριτική ευχέρεια91
  • Ε.2.10.7. Τυπικές πλημμέλειες92
  • Ε.2.10.8. Έκταση αποκαθιστάμενης ζημίας92
  • Ε.2.10.9. Παράλληλος προσπορισμός ωφέλειας92
  • ΣΤ. Η παράνομη δραστηριότητα να αναπτύσσεται στο πλαίσιο άσκησης δημόσιας εξουσίας που έχει ανατεθεί στο αρμόδιο όργανο93
  • Z. Αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της παρανομίας και της ζημίας97
  • 2. Μη στοιχειοθέτηση αστικής ευθύνης101
  • 3. Η παραγραφή ως αρνητική προϋπόθεση108
  • Α. Γενικά108
  • Α.1. Νομοθετικό πλαίσιο108
  • Β. Παραγραφή αξίωσης κατά του Δημοσίου λόγω αστικής ευθύνης109
  • Β.1. Διάρκεια109
  • Β.2. Έναρξη παραγραφής110
  • Β.3. Διακοπή112
  • Β.4. Αναστολή114
  • Γ. Παραγραφή αξίωσης κατά ΝΠΔΔ λόγω αστικής ευθύνης αυτού114
  • Γ.1. Γενικές διατάξεις (άρθρο 48 ΝΔ 496/1974)114
  • Γ.1.1. Διάρκεια114
  • Γ.1.2. Έναρξη παραγραφής115
  • Γ.1.3. Διακοπή παραγραφής115
  • Γ.1.4. Αναστολή παραγραφής115
  • Γ.2. Ειδικές κατηγορίες ΝΠΔΔ116
  • Γ.2.1. Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης116
  • Γ.2.2. ΟΤΑ119
  • Γ.2.3. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και ΕΤΕΑΜ119
  • 4. Λόγοι άρσης της παρανομίας120
  • Α. Θέσπιση του παραβιαζόμενου κανόνα δικαίου αποκλειστικά χάριν του γενικού συμφέροντος120
  • Β. Ανωτέρα βία124
  • Β.1. Γενικά124
  • 5. Ζημία129
  • Α. Περιουσιακή βλάβη129
  • Α.1. Γενικά129
  • Α.2. Παρούσα ζημία130
  • Α.3. Μελλοντική ζημία130
  • Α.4. Διαφυγόν κέρδος132
  • Β. Βλάβη σώματος και υγείας133
  • Γ. Ηθική βλάβη135
  • Γ.1. Αρχή της αναλογικότητας135
  • Γ.2. Ηθική βλάβη νομικών προσώπων136
  • Γ.3. Κριτήρια επιδίκασης χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης137
  • Γ.3.1. Ψυχική οδύνη137
  • Γ.3.2. Λοιπά κριτήρια138
  • 6. Αποζημίωση140
  • Α. Ευθύνη εις ολόκληρον140
  • Β. Πλήρης141
  • Γ. Συμψηφισμός κέρδους και ζημίας143
  • Δ. Συντρέχον πταίσμα145
  • 7. Αστική ευθύνη του Δημοσίου λόγω παραβίασης του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης148
  • Α. Δικονομικά148
  • Β. Προϋποθέσεις θεμελίωσης της αστικής ευθύνης148
  • Β.1. Η απονομή στους ιδιώτες δικαιώματος από τον παραβιαζόμενο κανόνα του δικαίου της Ένωσης149
  • Β.2. Η κατάφωρη παραβίαση του κανόνα της Ένωσης από οποιαδήποτε κρατική αρχή151
  • Β.3. Η ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας155
  • Γ. Η έκταση της προσήκουσας αποκατάστασης156
  • III. ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ157
  • 1. Δικαιοδοσία157
  • Α. Εισαγωγή157
  • Β. Οριοθέτηση της δικαιοδοσίας των διοικητικών δικαστηρίων157
  • Β.1. Έναντι των πολιτικών δικαστηρίων157
  • Β.1.1. Καθ’ ύλη157
  • Β.1.1.1. Η διάκριση διοικητικών διαφορών και διαφορών ιδιωτικού δικαίου157
  • Β.1.1.2. Η κατ’ εξαίρεση εκδίκαση διοικητικών διαφορών ουσίας από τα πολιτικά δικαστήρια168
  • Β.1.2. Κατά χρόνο169
  • Β.2. Έναντι του Ελεγκτικού Συνεδρίου171
  • Β.3. Έναντι του Ειδικού Δικαστηρίου του άρθρου 88 παρ. 2 του Συντάγματος174
  • Γ. Συνέπειες της έλλειψης δικαιοδοσίας των διοικητικών δικαστηρίων175
  • Γ.1. Δικαιοδοσία πολιτικών δικαστηρίων - Απόρριψη175
  • Γ.2. Δικαιοδοσία ΕλΣυν - Παραπομπή175
  • Γ.3. Παραπομπή στο Ειδικό Δικαστήριο του άρθρου 88 παρ. 2 του Συντ.175
  • 2. Αρμοδιότητα175
  • Α. Καθ’ ύλην αρμοδιότητα των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων175
  • Α.1. Σε πρώτο βαθμό175
  • Α.2. Σε δεύτερο βαθμό176
  • Β. Κατά τόπον αρμοδιότητα των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων176
  • Β.1. Γενικά176
  • Β.2. Διαφορές περί αποδοχών176
  • 3. Η αγωγή ενώπιον του διοικητικού πρωτοδικείου177
  • Α. Διάκριση από λοιπά ένδικα βοηθήματα177
  • Α.1. Η αγωγή αποζημίωσης ως ανεξάρτητο και αυτοτελές ένδικο βοήθημα έναντι της προσφυγής και της αίτησης ακύρωσης177
  • Α.1.1. Ο κανόνας της αυτοτέλειας της αγωγής177
  • Α.1.1.1. Το ζήτημα177
  • Α.1.1.2. Η λύση του Ν 1868/1989177
  • Α.1.1.3. Η ρύθμιση του ΚΔΔ178
  • Α.1.1.4. Η αγωγή αποζημίωσης δεν είναι παράλληλη προσφυγή178
  • Α.1.2. Οι εξαιρέσεις178
  • Α.1.2.1. Φορολογικού περιεχομένου αξιώσεις179
  • Α.1.2.2. Αξιώσεις απορρέουσες από σύμβαση κατασκευής δημοσίου έργου181
  • Α.1.2.3. Αξιώσεις που γεννώνται κατά τη διαδικασία που προηγείται της σύναψης συμβάσεων του Ν 3886/2010182
  • Α.1.3. Η δυνατότητα αντικειμενικής σώρευσης και συνεκδίκασης182
  • Α.1.3.1. Γενικά182
  • Α.1.3.2. Ερμηνεία εισαγωγικού δικογράφου183
  • Α.1.3.3. Αυτοτέλεια των σωρευόμενων ενδίκων βοηθημάτων183
  • Α.1.3.4. Ευχέρεια συνεκδίκασης183
  • Α.1.3.5. Αγωγή αποζημίωσης και αίτηση ακύρωσης183
  • Α.2. Η αγωγή αποζημίωσης και τα υπόλοιπα είδη αγωγών στη διοικητική δίκη183
  • Α.2.1. Η ευθεία αγωγή184
  • Α.2.1.1. Η διάκριση184
  • Α.2.1.2. Η σημασία της διάκρισης187
  • Α.2.2. Η αγωγή αδικαιολόγητου πλουτισμού188
  • Α.2.2.1. Η διάκριση188
  • Α.2.2.2. Επιβοηθητική φύση188
  • Α.2.2.3. Άκυρη σύμβαση188
  • Β. Το δικόγραφο της αγωγής αποζημίωσης189
  • Β.1. Το αίτημα της αγωγής - Η αναγνωριστική και η καταψηφιστική αγωγή αποζημίωσης189
  • Β.1.1. Γενικά189
  • Β.1.2. Η μεταβολή του αιτήματος189
  • Β.2. Το ορισμένο του δικογράφου190
  • Β.2.1. Γενικά190
  • Β.2.2. Τα επιμέρους απαιτούμενα στοιχεία του δικογράφου190
  • Β.2.3. Μη απαιτούμενα στοιχεία191
  • Β.3. Αγωγή με επικουρική βάση192
  • Β.3.1. Γενικά192
  • Β.3.2. Η επικουρική βάση του αδικαιολόγητου πλουτισμού192
  • Β.3.3. Η έκταση της επικουρικής άσκησης192
  • Β.4. Αγωγή υπό αίρεση192
  • Β.4.1. Γενικά192
  • Β.4.2. Επέλευση ζημίας - ειδικής διαδοχής192
  • Β.4.3. Αγωγή κατά περισσοτέρων193
  • Β.5. Η παρεμπίπτουσα αγωγή193
  • Β.5.1. Γενικά193
  • Β.5.2. Συμπληρωματική παροχή193
  • Β.5.3. Ανάλογη εφαρμογή διατάξεων περί παρέμβασης193
  • Γ. Δικαστικό ένσημο194
  • Γ.1. Γενικά194
  • Γ.2. Προσφυγή με καταψηφιστικό αίτημα194
  • Δ. Άσκηση της αγωγής αποζημίωσης194
  • Δ.1. Τρόπος άσκησης της αγωγής194
  • Δ.1.1. Γενικά194
  • Δ.2. Συνέπειες άσκησης της αγωγής195
  • Δ.2.1. Οι δικονομικού δικαίου έννομες συνέπειες195
  • Δ.2.1.1. Γενικά195
  • Δ.2.1.2. Εκκρεμοδικία195
  • Δ.2.2. Οι ουσιαστικού δικαίου έννομες συνέπειες195
  • Δ.2.2.1. Γενικά195
  • Δ.2.2.2. Παραγραφή195
  • Δ.2.2.3. Τοκοφορία196
  • Δ.2.3. Η άσκηση δεύτερης αγωγής197
  • Δ.2.3.1. Γενικά197
  • Δ.2.3.2. Εκκρεμοδικία - Δεδικασμένο197
  • Δ.2.3.3. Απόρριψη καταψηφιστικής αγωγής - Άσκηση ίδιας αγωγής με αναγνωριστικό αίτημα198
  • Δ.2.3.4. Διαφοροποίηση ως προς την ιστορική αιτία198
  • Δ.2.3.5. Διαφοροποίηση ως προς το ποσό198
  • Δ.2.3.6. Συμπληρωματική χρηματική ικανοποίηση με νέα αγωγή198
  • Δ.2.3.7. Δικαστήριο ίδιας δικαιοδοσίας - Ταυτότητα ενδίκου βοηθήματος199
  • Δ.2.3.8. Τελεσίδικη απόρριψη πρώτης αγωγής για τυπικούς λόγους199
  • Δ.2.3.9. Η δυνατότητα παραίτησης199
  • Ε. Διάδικοι200
  • Ε.1. Ενεργητική νομιμοποίηση200
  • Ε.1.1. Γενικά200
  • Ε.1.2. Πλαγιαστική αγωγή200
  • Ε.1.3. Αυτεπάγγελτος έλεγχος - Απόδειξη ιδιότητας200
  • Ε.1.4. Γεγενημένη αξίωση200
  • Ε.1.5. Ειδικός διάδοχος201
  • Ε.1.6. Υποκατάσταση ασφαλιστή201
  • Ε.1.7. Εκχώρηση απαίτησης201
  • Ε.1.8. Εμμέσως ζημιωθέντες201
  • Ε.1.9. Αξιώσεις συζύγου και τέκνων θανόντος, όταν η οικογένεια δημιουργήθηκε μετά τη βλάβη της υγείας του202
  • Ε.1.10. Άσκηση αγωγής από ανήλικο - συνέχιση [επανάληψη] της δίκης σε περίπτωση θανάτου αυτού202
  • Ε.1.11. Συμμετέχοντες σε δαπάνη νοσηλείας202
  • Ε.2. Παθητική νομιμοποίηση203
  • Ε.2.1. Γενικά203
  • Ε.2.2. Αυτεπάγγελτη έρευνα203
  • Ε.2.3. Περιθώριο ερμηνείας του δικογράφου όσον αφορά το παθητικώς νομιμοποιούμενο πρόσωπο203
  • Ε.3. Ομοδικία207
  • Ε.4. Παρέμβαση208
  • Ε.4.1. Γενικά208
  • Ε.4.2. Παρέμβαση ασφαλιστή που υποκαταστάθηκε στην απαίτηση μετά την άσκηση της αγωγής209
  • ΣΤ. Απόδειξη209
  • ΣΤ.1. Βάρος απόδειξης209
  • ΣΤ.2. Πιθανολόγηση επί διαφυγόντος κέρδους και μελλοντικής θετικής ζη­μίας209
  • ΣΤ.3. Αιτιολογημένη η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας που στηρίζεται στα αποδεικτικά μέσα210
  • ΣΤ.4. Συμπλήρωση αποδείξεων - Ευχέρεια του δικαστηρίου210
  • ΣΤ.5. Έγγραφα - Αποδεικτική δύναμη211
  • ΣΤ.6. Έγγραφα - Τηλεομοιότυπα212
  • ΣΤ.7. Πραγματογνωμοσύνη - Ευχέρεια του δικαστηρίου212
  • ΣΤ.8. Πραγματογνωμοσύνη - Ειδικές γνώσεις επιστήμης212
  • ΣΤ.9. Πραγματογνωμοσύνη - Διορισμός τεχνικού συμβούλου213
  • ΣΤ.10. Μάρτυρες - Πρόταση διαδίκου213
  • ΣΤ.11. Μαρτυρικές καταθέσεις στο πλαίσιο ποινικής δίκης - Δικαστικά τεκμήρια213
  • ΣΤ.12. Πασίδηλα214
  • Ζ. Πρόσθετοι λόγοι - Υπόμνημα214
  • Ζ.1. Πρόσθετοι λόγοι214
  • Ζ.1.1. Γενικά214
  • Ζ.1.2. Ανεπίτρεπτο μεταβολής ιστορικής και νομικής βάσης214
  • Ζ.1.3. Επικουρική βάση214
  • Ζ.1.4. Ανεπίτρεπτο μεταβολής του αιτήματος214
  • Ζ.2. Υπόμνημα215
  • Ζ.2.1. Γενικά215
  • Ζ.2.2. Ανεπίτρεπτο μεταβολής του αιτήματος215
  • Ζ.2.3. Νέα αιτήματα215
  • Ζ.2.4. Αοριστία215
  • Ζ.2.5. Αυτοτελείς ισχυρισμοί εναγομένου215
  • Η. Έκταση εξουσίας215
  • Η.1. Γενικά - Απαγόρευση απόφανσης πέραν των αιτηθέντων215
  • Η.2. Παρεμπίπτων έλεγχος διοικητικών πράξεων ή παραλείψεων216
  • Η.3. Παρεμπίπτων έλεγχος πράξεων ή παραλείψεων προσβαλλόμενων με προσφυγή217
  • Η.4. Παρεμπίπτων έλεγχος πράξεων ή παραλείψεων προσβαλλόμενων με αγωγή (αίτηση ακύρωσης)217
  • Η.5. Παρεμπίπτων έλεγχος πράξεων οργάνων της δικαστικής λειτουργίας217
  • Η.6. Παρεμπίπτων έλεγχος ζητημάτων δικαιοδοσίας πολιτικών δικαστηρίων219
  • Η.7. Εξουσία κατά τον προσδιορισμό της ζημίας και τον καθορισμό της αποζημίωσης219
  • Η.8. Εξουσία κατά τον προσδιορισμό του ύψους της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης219
  • Η.9. Κήρυξη απόφασης προσωρινώς εκτελεστής220
  • Θ. Απόφαση220
  • Θ.1. Οριστική - μη οριστική απόφαση220
  • Θ.2. Εκτελεστός τίτλος221
  • Θ.3. Δεδικασμένο221
  • Θ.3.1. Δεδικασμένο από αναγνωριστική απόφαση - Μεταγενέστερη καταψηφιστική αγωγή221
  • Θ.3.2. Δεδικασμένο - Πρόσθετη χρηματική ικανοποίηση λόγω απρόβλεπτης επιδείνωσης συνεπειών αδικοπραξίας221
  • Θ.3.3. Δεδικασμένο - Αξίωση που αφορά διαφορετικό χρονικό διάστημα222
  • 4. Η έφεση ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου222
  • Α. Εισαγωγικά222
  • Β. Παραδεκτό άσκησης έφεσης222
  • Β.1. Εκκλητό - Προσδιορισμός του αντικειμένου της διαφοράς222
  • Β.2. Εκκλητό - αδιάφορο αν η υποκείμενη αιτία είναι περιοδική223
  • Β.3. Εκκλητό - κρίσιμο το ποσό της κύριας απαίτησης223
  • Β.4. Εκκλητό - αυτοτελή κεφάλαια223
  • Β.5. Προσβαλλόμενη οριστική απόφαση - πλείονες αυτοτελείς έννομες σχέσεις δίκης223
  • Β.6. Ομοδικία εκκαλούντων224
  • Β.7. Απαράδεκτοι λόγοι που προτείνονται το πρώτον με την έφεση224
  • Β.8. Απαράδεκτη η προβολή λόγων έφεσης με το υπόμνημα224
  • Β.9. Σχέση έφεσης με ανακοπή ερημοδικίας224
  • Β.10. Συνέπειες άσκησης225
  • Γ. Προθεσμία225
  • Γ.1. Αναστολή - ανωτέρα βία225
  • Γ.2. Αναστολή - δικαστικές διακοπές225
  • Γ.3. Τριετής καταχρηστική προθεσμία225
  • Γ.4. Παρέκταση προθεσμίας226
  • Γ.5. Προγενέστερο καθεστώς226
  • Δ. Απόδειξη226
  • Δ.1. Παραδεκτό προσκόμισης νέων αποδεικτικών μέσων226
  • Δ.2. Επίκληση οψιγενών αποδεικτικών μέσων226
  • Δ.3. Εφαρμογή του άρθρου 151 ΚΔΔ και στην κατ’ εφέση δίκη227
  • Δ.4. Μαρτυρικές καταθέσεις κατ’ άρθρο 185 του ΚΔΔ227
  • Ε. Έκταση εξουσίας227
  • Ε.1. Προβολή λόγων - αυτεπάγγελτος έλεγχος227
  • Ε.2. Μεταβιβαστικό αποτέλεσμα228
  • Ε.3. Μεταβολή της πραγματικής και νομικής βάσης με το υπόμνημα228
  • Ε.4. Υποκατάσταση αιτιολογίας228
  • Ε.5. Προγενέστερο καθεστώς - έκταση ελέγχου228
  • ΣΤ. Απόφαση228
  • ΣΤ.1. Εφαρμοστέο διαχρονικό δίκαιο229
  • Ζ. Αντέφεση229
  • Ζ.1. Προϋπόθεση παραδεκτού της η προσβολή με έφεση του σχετικού κεφαλαίου229
  • Ζ.2. Ερμηνεία αντέφεσης ως αυτοτελούς έφεσης - αυτεπάγγελτος αναιρετικός έλεγχος των προϋποθέσεων άσκησής της230
  • ΜΕΡΟΣ Β΄ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ231
  • Α. ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ233
  • [1] Έννοια233
  • [2] Προέλευση234
  • [3] Συνταγματική θεμελίωση234
  • [4] Θεμελίωση στο νόμο235
  • Β. ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ238
  • [5] Θετικές και αρνητικές προϋποθέσεις αστικής ευθύνης238
  • Γ. ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ250
  • [6] Δικαιοδοσία250
  • [7] Αρμοδιότητα251
  • [8] Η αγωγή αποζημίωσης και τα υπόλοιπα είδη αγωγών στη διοικητική δίκη251
  • [9] Δικόγραφο αγωγής αποζημίωσης252
  • [10] Αγωγή με επικουρική βάση252
  • [11] Αγωγή υπό αίρεση253
  • [12] Παρεμπίπτουσα αγωγή253
  • [13] Συνέπειες της άσκησης της αγωγής253
  • [14] Παρεμπίπτων έλεγχος επί αγωγής254
  • [15] Χρόνος επέλευσης ζημίας254
  • [16] Έκταση αναιρετικού ελέγχου255
  • ΜΕΡΟΣ Γ΄ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΑ257
  • 1. Αγωγή αναγνωριστική259
  • 2. Αγωγή καταψηφιστική293
  • 3. Ευθεία αγωγή από σύμβαση προμήθειας με επικουρική βάση αδικαιολόγητου πλουτισμού331
  • 4. Αγωγή από μισθολογική διαφορά υπαλλήλου ΝΠΔΔ339
  • 5. Έφεση κατά απόφασης επί αγωγής350
  • ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ365