Χάρτης Θεμελιωδών ΔικαιωμάτωνΣχέσεις με ΕΣΔΑΑνάλυση επιμέρους δικαιωμάτωνΔιαδικασίες και ένδικα μέσα

Αγόρασέ το στο nb.org

ΦΠ €48.00
ΝΠ €58.00 *

* Οι τιμές περιλαμβάνουν ΦΠΑ.
Έκδοση: 2015
ISBN: 978-960-562-937-3
Σελίδες: 496
Συγγραφέας: Μ. Περάκης
Διεύθυνση Σειράς: Β. Χριστιανός

Το έργο Η δικαστική προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση πραγματεύεται την προστασία των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο πλαίσιο της ενωσιακής έννομης τάξης, αντικείμενο το οποίο ο συγγραφέας προσεγγίζει μέσω της θεωρητικής ανάλυσης, επικαιροποιημένης έρευνας και πρακτικής τεκμηρίωσης, λαμβάνοντας υπόψη τις τελευταίες νομοθετικές και νομολογιακές εξελίξεις σχετικώς.

Ο σύγχρονος δυτικοευρωπαϊκός πολιτισμός θεμελιώθηκε στην ιδέα μίας διακρατικής ενότητας στη βάση της σκέψης, του ορθού λόγου, της δημοκρατίας και του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Κατόπιν νομολογιακών και νομοθετικών εξελίξεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που διήρκεσαν δεκαετίες και έτρεψαν την πορεία της ενοποίησης από οικονομική σε πολιτική, με τη Συνθήκη της Λισαβόνας (2009) απέκτησε νομικά δεσμευτική ισχύ ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος έφερε πλέον την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην κορυφή της ενωσιακής έννομης τάξης. Με αυτό το επίκαιρο και ταυτόχρονα διαχρονικό ζήτημα ασχολείται ο συγγραφέας στο παρόν έργο, το οποίο απευθύνεται τόσο στον νομικό της θεωρίας, ερευνητή ή φοιτητή, όσο και στον ασκούντα το λειτούργημα του δικαστή ή του δικηγόρου, και έχει τριπλό προσανατολισμό:

Πρώτον, παρουσιάζει τη μεθοδολογία, τη δικονομία και τις πηγές δικαστικής προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και κατʼ επέκταση εντός των κρατών μελών της, ξεκινώντας από τις γενικές αρχές του ενωσιακού δικαίου και καταλήγοντας στις ισχύουσες διατάξεις του Χάρτη, οι οποίες δεσμεύουν συν τοις άλλοις τον Έλληνα δικαστή και προστατεύουν τον Έλληνα ιδιώτη.

Δεύτερον, προσεγγίζει βαθύτερα νομικά θέματα που άπτονται του αντικειμένου αυτού και έχουν ήδη απασχολήσει τόσο τον Ευρωπαίο όσο και τον Έλληνα ανώτατο δικαστή και νομικό, όπως οι όροι εφαρμογής του υπέρτερης ισχύος ενωσιακού δικαίου προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων στις εθνικές έννομες τάξεις, η εξισορρόπηση των διαφορετικών επιπέδων προστασίας τους, οι περίπλοκες σχέσεις μεταξύ του Χάρτη και της ΕΣΔΑ και μεταξύ του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, καθώς και ο σχετικά πρόσφατος και πολύτιμος για τους ιδιώτες θεσμός της ιθαγένειας της Ένωσης.

Τρίτον, αποσκοπώντας να αποτελέσει ένα χρήσιμο και πρακτικό εργαλείο για τον Έλληνα νομικό, δικαστή ή δικηγόρο, το έργο αναλύει το κάθε θεμελιώδες δικαίωμα, όπως αυτό κατοχυρώνεται ως γενική αρχή ή στον Χάρτη, συνοδεύοντας την παρουσίαση με σχολιασμό, νομοθεσία και νομολογία.

Το έργο συμπληρώνουν καταληκτικό κεφάλαιο με συμπεράσματα, πλούσια ελληνική και ξενόγλωσση βιβλιογραφία και αρθρογραφία, καθώς και αλφαβητικό ευρετήριο όρων και πίνακας νομολογίας, με χρονολογική ταξινόμηση. Τη μελέτη προλογίζει ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κ. Βασίλειος Σκουρής.

  • ΕΙΣΑΓΩΓΗ1
  • I. Το αντικείμενο της μελέτης1
  • II. Η μεθοδολογία και η δομή της μελέτης2
  • ΜΕΡΟΣ Α΄7
  • ΟΙ ΠΗΓΕΣ ΤΟΥ ΕΝΩΣΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ9
  • Ι. Η γενική αρχή του ενωσιακού δικαίου περί προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων9
  • i. Η ύπαρξη και οι συνέπειες του κενού προστασίας κατά τις πρώτες δεκαετίες9
  • α) Η έλλειψη σχετικών διατάξεων στις ιδρυτικές Συνθήκες και η διστακτική νομολογία του Δικαστηρίου9
  • β) Οι αντιδράσεις των εθνικών ανωτάτων δικαστηρίων απέναντι στο κενό προστασίας13
  • ii. Η νομολογιακή αναγνώριση της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων ως γενικής αρχής του ενωσιακού δικαίου17
  • α) Η αναγνώριση της γενικής αρχής από το Δικαστήριο και η νομολογιακή εξέλιξή της17
  • Η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων ως γενική αρχή του ενωσιακού δικαίου (υπόθεση Stauder)17
  • Η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ως θεμέλιο της ενωσιακής έννομης τάξης (υπόθεση Kadi και Γνωμοδότηση 2/13)22
  • Η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων ως επιβάλλουσα υποχρεώσεις και σε ιδιώτες (υπόθεση Kücükdeveci)27
  • β) Τα προστατευόμενα δικαιώματα στο πλαίσιο της αναγνωρισθείσας γενικής αρχής: ένας άγραφος κατάλογος31
  • Η έμπνευση από τις συνταγματικές παραδόσεις των κρατών μελών (υπόθεση Internationale Handelsgesellschaft)31
  • Η καθοδήγηση από τις διεθνείς συμφωνίες που έχουν συνάψει τα κράτη μέλη (υπόθεση Nold)34
  • Η ιδιαίτερη σημασία της ΕΣΔΑ (υπόθεση Hauer)35
  • Συμπεράσματα36
  • ΙΙ. Η προοδευτική διαμόρφωση του γραπτού ενωσιακού δικαίου ως πηγής προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων37
  • i. Οι σχετικές διατάξεις των Συνθηκών και η εξέλιξή τους37
  • α) Οι διατάξεις και οι οργανισμοί περί προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων37
  • Η Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη (1986)38
  • Η Συνθήκη του Μάαστριχτ (1992)38
  • Η Συνθήκη του Άμστερνταμ (1997)40
  • Η Συνθήκη της Νίκαιας (2001)43
  • Η Συνθήκη της Λισαβόνας (2009)44
  • Επιμέρους ενωσιακά όργανα και οργανισμοί για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων45
  • β) Η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων στο επίκεντρο των σχέσεων της Ένωσης με τα κράτη μέλη της και με τρίτα κράτη47
  • Η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων ως προϋπόθεση ένταξης νέων κρατών στην Ένωση47
  • Ο μηχανισμός ελέγχου και κυρώσεων του άρθρου 7 ΣΕΕ49
  • Η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων ως ρήτρα στις διεθνείς συμφωνίες συνεργασίας της Ένωσης52
  • ii. Ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης60
  • α) Ιστορική εξέλιξη και νομική ισχύς του Χάρτη60
  • Η διακήρυξη του Χάρτη60
  • Η στάση των δικαιοδοτικών οργάνων της Ένωσης63
  • Η στάση των λοιπών ενωσιακών οργάνων66
  • Η στάση των διεθνών και εθνικών δικαστηρίων67
  • Η νομική ισχύς του Χάρτη67
  • β) Η δομή του Χάρτη και τα προστατευόμενα δικαιώματα68
  • γ) Οι Επεξηγήσεις της Επιτροπής73
  • ΙΙΙ. Οι σχέσεις της Ένωσης με την ΕΣΔΑ74
  • i. Οι ισορροπίες μεταξύ των δύο εννόμων τάξεων74
  • α) Όπως διαμορφώνονται από το δικαστή και το νομοθέτη της κάθε έννομης τάξης74
  • Η νομολογία του ΕΔΔΑ: το κριτήριο της «ισοδύναμης προστασίας»75
  • Η νομολογία του ΔΕΕ: η «ιδιαίτερη σημασία» της ΕΣΔΑ77
  • Ο ρόλος του ενωσιακού αναθεωρητικού νομοθέτη80
  • β) Όπως διαμορφώνονται από τις σχέσεις μεταξύ των δύο δικαστηρίων (ΔΕΕ και ΕΔΔΑ)81
  • Νομολογιακή σύμπλευση και διαφοροποιήσεις81
  • Το ζήτημα της αποκλειστικής δικαιοδοσίας των δύο δικαστηρίων86
  • ii. Το εγχείρημα προσχώρησης της Ένωσης στην ΕΣΔΑ87
  • α) Οι νομικές συνέπειες μίας ενδεχόμενης προσχώρησης88
  • Η τροπή του διεθνούς κανόνα σε ενωσιακό και τα έννομα αποτελέσματά της: υπεροχή, άμεσο αποτέλεσμα και ερμηνεία88
  • Το εύρος του ελέγχου και η δεσμευτικότητα των αποφάσεων του ΕΔΔΑ στα ενωσιακά όργανα και ειδικότερα στο ΔΕΕ90
  • β) Η πρώτη απόπειρα προσχώρησης και η Γνωμοδότηση 2/9493
  • γ) Η δεύτερη απόπειρα ένταξης και το σχέδιο της σύμβασης προσχώρησης95
  • Οι διατάξεις των Συνθηκών μετά τη ΣτΛ και το Σχέδιο Προσχώρησης95
  • Ο καταμερισμός ευθύνης μεταξύ Ένωσης και κρατών μελών με βάση το Σχέδιο97
  • Ειδικότερα το σύστημα της παθητικής ομοδικίας (co-respondent)98
  • Ειδικότερα το σύστημα της προηγούμενης εξέτασης (prior involvement) εκ μέρους του ΔΕΕ100
  • δ) Η Γνωμοδότηση 2/13 του Δικαστηρίου και η απόρριψη του Σχεδίου Προσχώρησης102
  • Η παραβίαση της αποκλειστικής δικαιοδοσίας του ΔΕΕ103
  • Ζητήματα των δύο μηχανισμών που καθιερώνει το Σχέδιο Προσχώρησης103
  • Τα προβλήματα που εγείρει το Πρωτόκολλο υπ’ αριθμ. 16 της ΕΣΔΑ105
  • Η αντίθεση άρθρων του Σχεδίου με τις αρχές της υπεροχής και της αμοιβαίας εμπιστοσύνης105
  • Ο έλεγχος των πράξεων της ΚΕΠΠΑ107
  • Κριτικές σκέψεις108
  • ΜΕΡΟΣ Β΄111
  • ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΟΥ ΕΝΩΣΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ113
  • Ι. Το πεδίο εφαρμογής της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην ενωσιακή έννομη τάξη113
  • i. Το υποκειμενικό πεδίο εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων113
  • α) Απονομή δικαιωμάτων σε ιδιώτες113
  • β) Το περίπλοκο ερώτημα της επιβολής υποχρεώσεων σε ιδιώτες115
  • γ) Το στοιχείο της διασυνοριακότητας117
  • ii. Το αντικειμενικό πεδίο εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων121
  • α) Η αρχική νομολογία του Δικαστηρίου περί της γενικής αρχής121
  • Η κρατική δράση κατ’ εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου121
  • Η κρατική δράση που βασίζεται σε θεσπιζόμενη στις Συνθήκες εξαίρεση123
  • Τα όρια ελέγχου της κρατικής δράσης125
  • β) Οι κανόνες του Χάρτη και η σύγχρονη νομολογία128
  • Η κωδικοποίηση της έως τη ΣτΛ νομολογίας με το άρθρο 51 του Χάρτη128
  • Η περαιτέρω νομολογιακή διεύρυνση του πεδίου δέσμευση των κρατών μελών και ο ρηξικέλευθος χαρακτήρας της απόφασης Fransson130
  • Το θεμελιώδες νομικό ζήτημα των νέων ορίων ελέγχου της κρατικής δράσης: Το παράδειγμα της οικονομικής κρίσης135
  • Το «κατώφλι» της ενωσιακής αρμοδιότητας138
  • Συμπέρασμα και διάγραμμα140
  • iii. Το εδαφικό πεδίο εφαρμογής της ενωσιακής προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων142
  • α) Με βάση τις Συνθήκες και τη νομολογία142
  • β) Αποκλίσεις από το εδαφικό πεδίο εφαρμογής143
  • ΙΙ. Το εύρος και οι περιορισμοί στην προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην ενωσιακή έννομη τάξη146
  • i. Οι παράμετροι προσδιορισμού του περιεχομένου των ενωσιακών θεμελιωδών δικαιωμάτων 146
  • α) Τα δικαιώματα του Χάρτη που αντιστοιχούν σε ελευθερίες των Συνθηκών146
  • β) Τα δικαιώματα του Χάρτη που αντιστοιχούν σε δικαιώματα της ΕΣΔΑ148
  • γ) Τα δικαιώματα του Χάρτη που αντιστοιχούν σε δικαιώματα των εθνικών Συνταγμάτων151
  • δ) Οι εθνικές νομοθεσίες και πρακτικές ως ερμηνευτικό κριτήριο153
  • ii. Οι περιορισμοί κατά την προστασία των δικαιωμάτων-27
  • α) Οι επιτρεπόμενοι περιορισμοί στην προστασία ως γενική αρχή του ενωσιακού δικαίου154
  • Το δημόσιο συμφέρον της Ένωσης και των κρατών μελών155
  • Οι εγγενείς περιορισμοί των δικαιωμάτων158
  • β) Οι επιτρεπόμενοι περιορισμοί στην προστασία που κατοχυρώνεται στο Χάρτη160
  • Το άρθρο 52 του Χάρτη160
  • Η απαγόρευση καταχρηστικής άσκησης των δικαιωμάτων162
  • γ) Τα όρια των περιορισμών165
  • Νομοθετική πρόβλεψη166
  • Διαφύλαξη του «πυρήνα του δικαιώματος»167
  • Πραγματική επιδίωξη στόχων δημοσίου συμφέροντος169
  • Αρχή της αναλογικότητας169
  • ΙΙΙ. Ανάλυση του επιπέδου προστασίας των ενωσιακών θεμελιωδών δικαιωμάτων173
  • i. Η θέση του μέτρου της προστασίας και η διατύπωση της θεωρίας των δύο συνιστωσών του173
  • α) Η νομολογία του Δικαστηρίου175
  • Η αυτόνομη ερμηνεία των ενωσιακών θεμελιωδών δικαιωμάτων175
  • Ο βαθμός επιρροής του εθνικού και του διεθνούς επιπέδου προστασίας177
  • Οι δύο συνιστώσες του επιπέδου προστασίας μέσα από την προ του Χάρτη νομολογία182
  • β) Οι σύγχρονοι κανόνες προσδιορισμού του επιπέδου προστασίας184
  • Το άρθρο 53 του Χάρτη184
  • Το περιεχόμενο των δικαιωμάτων και οι νομικές έννοιες (πρώτη συνιστώσα) ρυθμίζονται αποκλειστικά από το ενωσιακό δίκαιο (υπόθεση Melloni)185
  • Τα εθνικά πρότυπα και μέτρα προστασίας των δικαιωμάτων (δεύτερη συνιστώσα) μπορούν να ρυθμίζονται από τα εθνικά δίκαια (υπόθεση Franssson)188
  • Σύνθεση των δύο αποφάσεων: οι κανόνες διαμόρφωσης του επιπέδου προστασίας189
  • ii. H ένδικη προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση192
  • α) Η ιστορική εξέλιξη της ένδικης προστασίας192
  • β) Η ένδικη προστασία σε ενωσιακό επίπεδο194
  • Έλεγχος όλων των οργάνων194
  • Έλεγχος όλων των πράξεων και παραλείψεων196
  • Οι διατάξεις περί περιορισμένης αρμοδιότητας του Δικαστηρίου και οι εξαιρέσεις τους197
  • Τα αποτελέσματα του δικαστικού ελέγχου199
  • Προσωρινή δικαστική προστασία202
  • Ειδικότερα η προσφυγή του ιδιώτη κατά ενωσιακής πράξης203
  • Η επείγουσα διαδικασία προδικαστικής παραπομπής204
  • γ) Η ένδικη προστασία σε εθνικό επίπεδο205
  • Ο ρόλος και οι υποχρεώσεις του εθνικού δικαστή205
  • Η κάμψη της δικονομικής αυτονομίας των κρατών μελών207
  • Η προδικαστική παραπομπή210
  • Η εξωσυμβατική ευθύνη του κράτους μέλους για παραβίαση του ενωσιακού δικαίου των θεμελιωδών δικαιωμάτων212
  • ΜΕΡΟΣ Γ΄219
  • ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΝΩΣΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ221
  • Εισαγωγικές διευκρινίσεις 221
  • Ι. Θεμελιώδεις αρχές222
  • i. Αρχές που σχετίζονται με τη θέσπιση και εφαρμογή του κανόνα222
  • α) Η ισότητα222
  • Πηγές222
  • Περιεχόμενο224
  • Επιτρεπόμενες παρεκκλίσεις225
  • Περιπτωσιολογία – παραδείγματα227
  • Έμμεσες διακρίσεις ως παραβίαση230
  • Η λήψη θετικών μέτρων και η νομική τους σχέση με τη γενική αρχή232
  • β) Η απαγόρευση των διακρίσεων234
  • Γενική θεώρηση234
  • Ειδικότερα η απαγόρευση των διακρίσεων λόγω ιθαγένειας235
  • Ειδικότερα η απαγόρευση των διακρίσεων λόγω φύλου241
  • γ) Η πολυμορφία και ο σεβασμός στην εθνική ταυτότητα253
  • δ) Η προστασία του περιβάλλοντος255
  • ii. Αρχές που σχετίζονται με τη δίκη και την κύρωση257
  • α) Η αποτελεσματική δικαστική προστασία259
  • Πηγές και έννοιες259
  • Η σχετική με το περιεχόμενο της αρχής νομολογία του Δικαστηρίου260
  • Η υποχρεωτική διαμόρφωση κατάλληλων εθνικών κανόνων265
  • Ειδικότερα η σύμφωνη με το ενωσιακό δίκαιο ερμηνεία του εθνικού268
  • Ειδικότερα το locus standi των ιδιωτών στην αίτηση ακύρωσης ενωσιακής πράξης269
  • β) Η νομιμότητα και η αναλογικότητα της ποινής272
  • γ) Η μη αναδρομικότητα του δυσμενέστερου ποινικού νόμου276
  • δ) Ne bis in idem και δεδικασμένο278
  • ΙΙ. Θεμελιώδη δικαιώματα282
  • i. Ατομικά δικαιώματα282
  • α) Η ιδιοκτησία282
  • Πηγές και περιεχόμενο282
  • Περιορισμοί του δικαιώματος284
  • Η λήψη περιοριστικών μέτρων στο πλαίσιο διεθνών υποχρεώσεων286
  • β) Η ελευθερία εργασίας και άσκησης επαγγελματικής δραστηριότητας288
  • Περιεχόμενο και νομολογία288
  • Επιτρεπόμενοι περιορισμοί291
  • γ) Η επιχειρηματική ελευθερία292
  • Πηγές292
  • Περιεχόμενο με βάση τη νομολογία293
  • δ) Η ζωή, η αξιοπρέπεια και η ακεραιότητα του προσώπου294
  • Πηγές294
  • Περιεχόμενο με βάση τη νομολογία295
  • ε) Η ελευθερία της έκφρασης300
  • Πηγές300
  • Η σημασία της ελευθερίας των ΜΜΕ με βάση τη νομολογία302
  • στ) Η θρησκευτική ελευθερία304
  • Πηγές304
  • Σχετική νομολογία305
  • ζ) Ο σεβασμός της οικογενειακής ζωής, της ιδιωτικής ζωής και της κατοικίας306
  • Πηγές306
  • Περιεχόμενο με βάση τη νομολογία307
  • η) Η πρόσβαση σε επίσημα έγγραφα των ενωσιακών οργάνων312
  • Πηγές και περιεχόμενο312
  • Σχετική νομολογία314
  • θ) Η πρόσβαση σε δικαστήριο και το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη317
  • Πηγές και περιεχόμενο317
  • Νομολογιακή διεύρυνση του περιεχομένου του δικαιώματος319
  • ι) Το δικαίωμα χρηστής διοίκησης324
  • Πηγές και περιεχόμενο324
  • Πεδίο εφαρμογής325
  • Το περιεχόμενο όπως εξειδικεύεται με τη νομολογία328
  • Αποζημίωση λόγω εξωσυμβατικής ευθύνη της Ένωσης332
  • ια) Η προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα333
  • ii. Κοινωνικά δικαιώματα338
  • α) Το δικαίωμα στην επί ίσοις όροις εργασία και λοιπά εργασιακά δικαιώματα339
  • To άρθρο 15 του Χάρτη340
  • Τα άρθρα 27 επ. του Χάρτη342
  • Σχετική με τα εργασιακά δικαιώματα νομολογία344
  • β) Η συνδικαλιστική ελευθερία, οι συλλογικές δράσεις και ειδικότερα η απεργία346
  • Το δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι και οι συλλογικές διαπραγματεύσεις346
  • Οι συλλογικές δράσεις και το δικαίωμα στην απεργία348
  • ΙΙΙ. Τα δικαιώματα που απορρέουν από την ιθαγένεια της Ένωσης351
  • i. Ο θεσμός της ιθαγένειας της Ένωσης351
  • α) Η νομική φύση και η εξέλιξη του θεσμού351
  • β) Η σχετική νομολογία του Δικαστηρίου354
  • γ) Συμπεράσματα358
  • ii. Τα επιμέρους δικαιώματα που απονέμονται στους έχοντες την ενωσιακή ιθαγένεια360
  • α) Ελεύθερη κυκλοφορία και διαμονή στο έδαφος των κρατών μελών360
  • Πηγές και περιεχόμενο360
  • Ενδεικτική νομολογία363
  • β) Εκλέγειν και εκλέγεσθαι σε τοπικές εκλογές και ευρωεκλογές365
  • Περιεχόμενο και σημασία365
  • Πηγές367
  • Νομολογία369
  • γ) Το δικαίωμα προξενικής και διπλωματικής προστασίας369
  • δ) Το δικαίωμα αναφοράς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή και της εν γένει έγγραφης επικοινωνίας με τα ενωσιακά όργανα371
  • iii. Η διά της νομολογίας εξέλιξη του δικαιώματος ελεύθερης διαμονής και κυκλοφορίας που απορρέει από την ενωσιακή ιθαγένεια: η κάμψη του κανόνα της «αμιγώς εσωτερικής κατάστασης»372
  • α) H παλαιότερη νομολογία του Δικαστηρίου: το απαραίτητο στοιχείο διασυνοριακότητας372
  • β) Ανάλυση και κριτική της νέας νομολογιακής προσέγγισης: υπόθεση Zambrano και μετά374
  • γ) Συμπέρασμα381
  • ΕΠΙΛΟΓΟΣ385
  • Ο ΝΟΜΙΚΑ ΜΗ ΟΡΘΟΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΞΥ ΕΥΡΩΠΗΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΗΣ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ387
  • Εισαγωγικές Παρατηρήσεις 387
  • Ι. Ανασκόπηση επιλεγμένων αποφάσεων388
  • i. Η οριοθέτηση του πεδίου εφαρμογής μεταξύ των οικονομικών ελευθεριών και των θεμελιωδών δικαιωμάτων: υπόθεση Grogan388
  • ii. Η θετική διάσταση των οικονομικών ελευθεριών: υπόθεση Επιτροπή κατά Γαλλίας391
  • iii. Η εξισορρόπηση μεταξύ οικονομικών ελευθεριών και θεμελιωδών δικαιωμάτων ως ισοδύναμων κανόνων στο ενωσιακό δίκαιο: υπόθεση Schmidberger393
  • iv. Η εξελιξιμότητα των σκοπών της Ένωσης ως μεταβλητή στην εξισορρόπηση μεταξύ οικονομικών ελευθεριών και κοινωνικών δικαιωμάτων: υποθέσεις Laval και Viking398
  • ΙΙ. Συμπέρασμα: η πορεία προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση διέρχεται μέσω της επέκτασης της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων εντός μίας ενιαίας αγοράς402
  • ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ409
  • ΧΑΡΤΗΣ ΤΩΝ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ409
  • ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΑ ΕΤΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ419
  • ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ443
  • ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΟΡΩΝ459