Έκδοση: 2015
ISBN: 978-960-562-947-2
Σελίδες: 246
Συγγραφέας: Β. Καραγκούνη
Πρόλογος: Ε. Μουσταΐρα

Στο παρόν έργο διερευνώνται και συγκρίνονται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της αξίωσης αδικαιολόγητου πλουτισμού στο ελληνικό και στο αγγλικό νομικό σύστημα, ως αντιπροσωπευτικά συστήματα του ηπειρωτικού δικαίου (civil law) και του αγγλοσαξωνικού δικαίου (common law) αντίστοιχα.

Κατʼ αρχάς, επιχειρείται η οριοθέτηση της αξίωσης αδικαιολόγητου πλουτισμού στο ελληνικό και στο αγγλικό δίκαιο μέσω της καθιέρωσης γενικής, ενιαίας και αυτοτελούς αξίωσης στο ελληνικό δίκαιο σε σχέση με τη βαθμιαία αναγνώριση της αξίωσης στο αγγλικό δίκαιο, καθώς και του κρίσιμου ζητήματος της επικουρικότητας της αξίωσης. 

Ακολούθως, προσεγγίζονται οι προϋποθέσεις θεμελίωσης της αξίωσης στο ελληνικό και στο αγγλικό δίκαιο και συγκεκριμένα, ο προσδιορισμός της έννοιας του πλουτισμού και το ζήτημα της αμεσότητας του πλουτισμού, αλλά και του πλουτισμού σε τριμερείς σχέσεις, καθώς και ο προσδιορισμός της έννοιας του «αδικαιολογήτου» του πλουτισμού μέσω της μελέτης της νόμιμης αιτίας του ελληνικού δικαίου σε σύγκριση με τους «παράγοντες αδικαιολογήτου» (unjust factors) του αγγλικού δικαίου. 

Εν συνεχεία, εξετάζονται οι ενστάσεις που παρέχονται στον εναγόμενο ενάντια στην αξίωση αδικαιολόγητου πλουτισμού του ενάγοντος και ειδικότερα η ένσταση μείωσης της αξίας ή απώλειας του πλουτισμού του ελληνικού δικαίου σε σχέση με την ένσταση «μεταβολής της κατάστασης» (change of position) του αγγλικού δικαίου, η ένσταση της παρανομίας και τέλος, η ένσταση της παραγραφής.

Η συγκριτική μελέτη της αξίωσης αδικαιολόγητου πλουτισμούστο ελληνικό και στο αγγλικό δίκαιο καθίσταται ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα λόγω της υπό ανάπτυξη αξίωσης στο αγγλικό σύστημα, αλλά και της εν γένει πολυπλοκότητας του αγγλικού δικαίου (λαμβανομένης υπόψη της γνωστής ιδιαίτερης φύσης του, της υποχρεωτικής ισχύος των δικαστικών προηγουμένων και της έλλειψης κωδικοποιήσεων), σε σύγκριση με την κατοχυρωμένη στον ελληνικό Αστικό Κώδικα αξίωση. 

Μέσω της συγκριτικής έρευνας μελετάται το πνεύμα των δύο διαφορετικών νομικών συστημάτων και οι διαδικασίες που αυτά χρησιμοποιούν προκειμένου για την εξεύρεση λύσεων επί των ζητημάτων που ανακύπτουν με αφορμή αδικαιολόγητες κατά την αντίληψη του δικαίου περιουσιακές μετακινήσεις. Παρουσιάζονται μέθοδοι σκέψης και ερμηνείας, συζητήσεις επί της νομολογίας, καθώς και οι διαφορετικές νομικές απόψεις που έχουν υποστηριχθεί από τους ακαδημαϊκούς και οι οποίες συντελούν στην ανάπτυξη του δικαίου. 

Εντέλει ερευνώνται οι λόγοι, για τους οποίους κάθε σύστημα επιλύει το ζήτημα της επιστροφής αδικαιολόγητου πλουτισμού με συγκεκριμένο τρόπο, αποκαλύπτοντας πάντως τη σπουδαιότητα ύπαρξης της αξίωσης και στα δύο συστήματα δικαίου.

  • § 1. Εισαγωγή στο αντικείμενο της μελέτης1
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ11
  • Η οριοθέτηση της αξίωσης αδικαιολόγητου πλουτισμού στο ελληνικό και στο αγγλικό δίκαιο11
  • § 2. Η καθιέρωση γενικής και ενιαίας αξίωσης στο ελληνικό δίκαιο σε σχέση με τη βαθμιαία αναγνώριση της αξίωσης στο αγγλικό δίκαιο11
  • Ι. Η γενική και ενιαία αξίωση του ελληνικού δικαίου11
  • ΙΙ. Η βαθμιαία αναγνώριση της αξίωσης στο αγγλικό δίκαιο17
  • ΙΙΙ. Η γενική ρήτρα του άρθρου 904 ΑΚ του ελληνικού δικαίου σε σχέση με τη γενική αρχή αδικαιολόγητου πλουτισμού του αγγλικού δικαίου33
  • § 3. Το ζήτημα της επικουρικότητας της αξίωσης43
  • Ι. Σε σχέση με το δίκαιο των συμβάσεων43
  • ΙΙ. Σε σχέση με το δίκαιο της αδικοπραξίας55
  • ΙΙΙ. Σε σχέση με τη διοίκηση αλλοτρίων, τη διεκδικητική αγωγή και τα περιουσιακά δικαιώματα (property rights)61
  • IV. Συμπέρασμα72
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ77
  • Η θεμελίωση της αξίωσης αδικαιολόγητου πλουτισμού στο ελληνικό και στο αγγλικό δίκαιο77
  • § 4. Η έννοια του πλουτισμού77
  • Ι. Ο προσδιορισμός της έννοιας του πλουτισμού77
  • ΙΙ. Η αμεσότητα του πλουτισμού – Πλουτισμός σε τριμερείς σχέσεις94
  • ΙΙΙ. Συγκριτικά σχόλια108
  • § 5. Η έννοια του αδικαιολογήτου112
  • Ι. Η έννοια της νόμιμης αιτίας της αξίωσης του ελληνικού δικαίου112
  • ΙΙ. Οι «παράγοντες αδικαιολογήτου» (unjust factors) του αγγλικού δικαίου122
  • ΙΙΙ. Σύγκριση των δύο συστημάτων προσέγγισης του αδικαιολογήτου - Πιθανότητα προσέγγισής τους145
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ165
  • Οι ενστάσεις ενάντια στην αξίωση αδικαιολόγητου πλουτισμού στο ελληνικό και στο αγγλικό δίκαιο165
  • § 6. Η ένσταση μείωσης της αξίας ή απώλειας του πλουτισμού του ελληνικού δικαίου και της «μεταβολής κατάστασης» (change of position) του αγγλικού δικαίου165
  • Ι. Η ένσταση165
  • ΙΙ. Η έννοια της απώλειας - μείωσης του πλουτισμού και της μεταβολής κατάστασης (change of position)169
  • ΙΙΙ. Η έννοια της καλής πίστης σε σχέση με την ένσταση174
  • IV. Σύνοψη180
  • § 7. Η ένσταση της παρανομίας185
  • Ι. Η οπτική του ελληνικού δικαίου185
  • ΙΙ. Η οπτική του αγγλικού δικαίου188
  • ΙΙΙ. Σύνοψη190
  • § 8. Η ένσταση της παραγραφής192
  • Ι. Η αντιμετώπιση του ελληνικού δικαίου192
  • ΙΙ. Η αντιμετώπιση του αγγλικού δικαίου194
  • ΙΙΙ. Σύνοψη199
  • § 9. Επίλογος201
  • ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ207
  • Ι. Ελληνική207
  • ΙΙ. Ξενόγλωσση215