Έκδοση: 2016
ISBN: 978-960-562-967-0
Σελίδες: 580
Συγγραφέας: Α. Παπαπετρόπουλος, Δ. Βασιλειάδης, Χ. Διβάνη, Μ. Κουσκουνά

Στο παρόν έργο με τίτλο «Περιβάλλον» παρουσιάζονται σχηματικά υπό μορφή διαγραμμάτων μαζί με σχετική ερμηνεία και νομολογία όλα τα κρίσιμα και επίκαιρα θέματα του περιβαλλοντικού δικαίου. 

Πέρα από την ανάλυση της έννοιας, των πηγών και των θεμελιωδών αρχών του δικαίου του περιβάλλοντος, περιλαμβάνονται σε αυτοτελή κεφάλαια όλα τα θέματα του φυσικού περιβάλλοντος (δάση, χαρακτηρισμός δάσους, επιτρεπτές επεμβάσεις εντός δασών και δασικών εκτάσεων, δασικοί χάρτες, βιοποικι­λότητα, δίκτυο Natura 2000, τοπίο, ύδατα - ρέματα, αιγιαλός – παραλία - λιμένες) και του πολιτιστικού περιβάλλοντος. 

Επίσης, αναλύονται θέματα περιβαλλοντικής αδειοδότησης έργων και αποβλήτων. Επιπλέον στο παρόν έργο γίνεται μία εκτενής ανάλυση του δικαίου του χωρικού και πολεοδομικού σχεδιασμού. Το έργο ασχολείται, ακόμη, με την ενωσιακή ρυθμιστική αρμοδιότητα στον τομέα του περιβάλλοντος. Τέλος, ο αναγνώστης θα βρει συγκεντρωμένες όλες τις δυνατότητες που παρέχει το ελληνικό, το ενωσιακό και το Διεθνές Δίκαιο όσον αφορά στη Δικαστική προστασία σε περιβαλλοντικές υποθέσεις (στα πολιτικά και διοικητικά δικαστήρια, τους μηχανισμούς δικαστικής προστασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση κ.λπ.) μαζί με σχετικά υποδείγματα δικογράφων.

Η ύλη κάθε θέματος κεφαλαίου κατατάσσεται σε τρεις ενότητες μέρη. Στην πρώτη ενό­τητα περιλαμβάνεται η ισχύουσα νομοθεσία του θέματος σε ένα συνοπτικό, αλλά κατά το δυνατόν πλήρες διάγραμμα, που βοηθά την κατανόηση των βασικών νομοθετικών επιλογών και της συστηματικής κατάταξής τους και διευκολύνει με τον τρόπο αυτό την απομνημόνευσή τους. 

Στη δεύτερη ενότητα «Σχετική νομολογία - σχόλια» γίνεται περαιτέρω ανάλυση της νομοθεσίας εκάστου θέματος - ζη­τήματος με επιλεγμένες αναφορές σε πρόσφατη νομολογία, ιδίως του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου και του ΔΕΕ, η οποία συμπληρώνεται με την παράθεση ενδεικτικής βιβλιογραφίας για περαιτέρω έρευνα. 

Τέλος, η τρίτη ενότητα «Ερωτήσεις» περιέχει συνοπτικές, αλλά καίριες ερωτήσεις σε θεωρητικά και πρακτικά ζητήματα, μαζί με τις απαντήσεις τους, οι οποίες βοηθούν αποτελεσματικά τον αναγνώστη στην πληρέ­στερη και βαθύτερη κατανόηση των σχετικών ζητημάτων.

Το έργο απευθύνεται στους νομικούς της πράξης και ελπίζουμε ότι θα αποτελέσει χρή­σιμο, πρακτικό και εύχρηστο εργαλείο αναζήτησης και μελέτης, κατά το δυνατόν πλή­ρες και επικαιροποιημένο, σε όποιον θελήσει να εμβαθύνει περισσότερο σε αυτό για ακαδημαϊκούς ή επαγγελματικούς σκοπούς ή να ασκήσει τις δυνατότητες που παρέχει το εθνικό και το ενωσιακό δίκαιο όσον αφορά στη δικαστική προστασία στις περιβαλλο­ντικές υποθέσεις.

  • -13
  • Ι. ΔΙΚΑΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ21
  • [1] Ορισμοί21
  • Διάγραμμα21
  • Σχετική νομολογία - σχόλια22
  • 1. Δίκαιο περιβάλλοντος - Διακρίσεις22
  • 2. Έννοια περιβάλλοντος22
  • 3. Γενικές κατευθυντήριες αρχές22
  • 4. Απαίτηση υψηλού επιπέδου προστασίας του περιβάλλοντος22
  • 5. Αρχή της προφύλαξης και της πρόληψης23
  • 6. Αρχή της αειφορίας23
  • 7. Αρχή της επανόρθωσης των προσβολών του περιβάλλοντος κατά προτεραιότητα στην πηγή23
  • 8. Αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει»23
  • 9. Αρχή της συμμετοχής των πολιτών και της ελεύθερης πληροφόρησης για περιβαλλοντικά θέματα23
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ24
  • [2] Στόχοι προστασίας - Πηγές25
  • Διάγραμμα25
  • Σχετική νομολογία - σχόλια28
  • 1. Προστατευόμενα αγαθά28
  • 2. Νομική φύση συνταγματικού δικαιώματος28
  • 3. Ισχύς συνταγματικού δικαιώματος28
  • 4. Δικαίωμα μικτό (ατομικό - κοινωνικό - πολιτικό)29
  • 5. Ανθρωποκεντρικός προσανατολισμός του νόμου29
  • 6. Παράλειψη νόμιμης οφειλόμενης ενέργειας29
  • 7. Αποτελεσματική δικαστική προστασία29
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ30
  • [3] Περιβαλλοντική αδειοδότηση32
  • Διάγραμμα32
  • Σχετική νομολογία - σχόλια42
  • 1. Υποχρεωτικός εκ των προτέρων έλεγχος των έργων και δραστηριοτήτων.42
  • 2. Κατάταξη σε κατηγορίες42
  • 3. Κατάταξη έργων και δραστηριοτήτων42
  • 4. Ν 3010/200242
  • 5. Κατηγορίες έργων και δραστηριοτήτων42
  • 6. Σύστημα περιβαλλοντικής αδειοδότησης έργων και δραστηριοτήτων43
  • 7. Ν 1650/1986 - 4014/201143
  • 8. Συνολική εκτίμηση των δυσμενών επιπτώσεων μεγάλου και πολύπλοκου έργου-αναγκαία η συνθετική μελέτη43
  • 9. Σύνθετη διοικητική ενέργεια η προέγκριση χωροθέτησης και η έγκριση περιβαλλοντκών όρων44
  • 10. Προέγκριση χωροθέτησης σε περιοχή που χαρακτηρίζεται από το ΓΠΣ ως ΒΙΠΑ προς εξυγίανση44
  • 11. Δεν απαιτείται χωροθέτηση ως αυτοτελές στάδιο της διαδικασίας κατά τον Ν 3010/200244
  • 12. Χωροθέτηση έργου ή δραστηριότητας με τυπικό νόμο45
  • 13. Υποχρέωση εκπόνησης ΜΠΕ - περιεχόμενο της ΜΠΕ46
  • 14. Η ΜΠΕ πρέπει να εκπονείται από τους επιστήμονες του οικείου επιστημονικού κλάδου46
  • 15. Η δημοσιοποίηση της ΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη τύπο για την έκδοση της ΑΕΠΟ46
  • 16. Η θετική γνώμη επί της προκαταρκτικής περιβαλλοντικής εκτίμησης και αξιολόγησης (ΠΠΕΑ) συνιστά απλή γνώμη - Η αρνητική γνώμη αποτελεί εκτελεστή διοικητική πράξη47
  • 17. Παράταση ισχυουσών ΑΕΠΟ με Ν 4014/2011 - συνταγματικότητα - προϋπόθεση η έκδοση διαπιστωτικής πράξης47
  • 18. Αναγκαίο περιεχόμενο διαπιστωτικής πράξης της Διοίκησης48
  • 19. Χωροθέτηση ΟΕΔΑ και ΑΕΠΟ48
  • 20. Κατάταξη έργων και δραστηριοτήτων - υπαγωγή στη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης - αγωγός ύδρευσης48
  • 21. Τήρηση περιβαλλοντικής αδειοδότησης υφισταμένου έργου48
  • 22. Χρονική αλληλουχία ΑΕΠΟ και έγκρισης μελέτης ανάπλασης παραλιακής ζώνης49
  • 23. Χρονική αλληλουχία ΑΕΠΟ και διαγωνισμού έργου επεξεργασίας αποβλήτων49
  • 24. Οριστική διακοπή λειτουργίας λόγω ρύπανσης ή υποβάθμισης περιβάλλοντος50
  • 25. Επιρροή της λήξης της ισχύος της ΑΕΠΟ σε λοιπές άδειες50
  • 26. Νεότερη ΑΕΠΟ - συμπροσβαλλόμενη με την αρχική50
  • 27. Μεταβατικό καθεστώς50
  • 28. Αρμοδιότητα ανανέωσης ή τροποποίησης ΑΕΠΟ που είχε εκδοθεί πριν από την ισχύ του Ν 4014/201151
  • 29. Αρμόδια όργανα για την περιβαλλοντική αδειοδότηση - Γενική Γραμματεία Στρατηγικών και Ιδιωτικών Επενδύσεων51
  • 30. Χωροθέτηση οχλούσας βιομηχανικής εγκαταστάσεως. Περιοχές υποδοχής. ΠΠΕΑ52
  • 31. Έγκριση περιβαλλοντικών όρων φωτοβολταϊκών σταθμών. Παράνομη κατάτμηση έργου53
  • 32. Ανανέωση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων (ΕΠΟ) μονάδος επεξεργασίας λυμάτων Βουπρασίας Ν. Ηλείας. Οριστική χωροθέτηση έργων υποδομής. Προστασία υγροβιοτόπου Λιμνοθάλασσας Κοτυχίου54
  • 33. Αναδιαρρύθμιση κτηρίου γραφείων για τη στέγαση των Δικαστηρίων Πειραιά. Επιτρεπτές παρεκκλίσεις. Ουσιώδης τροποποίηση αρχικού έργου55
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ56
  • ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ - ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ59
  • ΙΙ. ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ63
  • [4] Ορισμός δάσους - Δασικής έκτασης63
  • Διάγραμμα63
  • Σχετική νομολογία - σχόλια64
  • 1. Η συνταγματική προστασία των δασών και των δασικών εκτάσεων64
  • 2. Η προστασία των ιδιωτικών δασών65
  • α) Συνταγματική αναθεώρηση του 200165
  • β) Κανονισμός 2152/200366
  • γ) Οικοδομήσιμες εκτάσεις - δρόμοι66
  • δ) Υποχρεωτικό της αναδασώσεως66
  • ε) Κατεδάφιση κτισμάτων εντός δασών66
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ67
  • [5] Κατηγορίες δασών και δασικών εκτάσεων68
  • Διάγραμμα68
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ69
  • [6] Χαρακτηρισμός δάσους ή δασικής έκτασης70
  • Διάγραμμα70
  • Σχετική νομολογία - σχόλια71
  • 1. Σκοπός της διάταξης του άρθρου 14 Ν 998/197971
  • 2. Πράξη χαρακτηρισμού - Αιτιολογία72
  • 3. Επίδοση - ανάρτηση της πράξης χαρακτηρισμού72
  • 4. Αντιρρήσεις - Προθεσμίες - Απόφαση ΕΕΔΑ73
  • 5. Αμετάκλητο του χαρακτηρισμού74
  • 6. Συνέπειες74
  • 7. Αποφάσεις των πολιτικών δικαστηρίων74
  • 8. Ν 4351/2015, άρθρα 24-2675
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ76
  • [7] Επιτρεπτές επεμβάσεις εντός δασών και δασικών εκτάσεων77
  • Διάγραμμα77
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ79
  • Σχετική νομολογία - σχόλια81
  • 1. Γενικά81
  • 2. Ο κανόνας - Οι εξαιρέσεις81
  • 3. Προϋποθέσεις82
  • 4. Δασικές εκτάσεις εκχερσωθείσες πριν το 1975 - Εξαγορά - Διαδικασία82
  • 5. Κτηνοτροφική εκμετάλλευση83
  • 6. Δασικές εκτάσεις εκχερσωθείσες χωρίς άδεια μετά το 197584
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ85
  • Διάγραμμα86
  • Σχετική νομολογία - σχόλια86
  • 1. Εξυπηρέτηση εγκαταστάσεων86
  • 2. Μέτρα μη αλλοίωσης του περιβάλλοντος86
  • 3. Τεχνικά έργα και εγκαταστάσεις87
  • 4. Δαπάνες κατασκευής - συντήρησης87
  • 5. Απόδοση της οδού σε δημόσια χρήση87
  • 6. Οδός προσπέλασης σε έργο κατασκευής ΧΥΤΑ87
  • 7. Οδοί προσπέλασης σε αιολικά πάρκα σε περιοχές ΣΠΠ εκτός ΖΕΠ87
  • 8. Συνταγματικότητα88
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ88
  • Διάγραμμα89
  • Σχετική νομολογία - σχόλια90
  • 1. Διαχρονικό δίκαιο90
  • 2. Επέμβαση σε δημόσια δάση και δασικές εκτάσεις για δημιουργία τουριστικών εγκαταστάσεων90
  • 3. Έκθεση τουριστικής αξιοποίησης90
  • 4. Εξαιρέσεις90
  • 5. Χρησιμοποίηση ιδιωτικών δασών και δασικών εκτάσεων για δημιουργία τουριστικών εγκαταστάσεων90
  • 6. Σύνθετα τουριστικά καταλύματα - Εγκαταστάσεις ειδικής τουριστικής υποδομής91
  • α) Προϋποθέσεις91
  • β) Διαδικασία91
  • 7. Οργανωμένοι υποδοχείς τουριστικών δραστηριοτήτων92
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ92
  • Διάγραμμα93
  • Σχετική νομολογία - σχόλια93
  • 1. Πού επιτρέπεται η εγκατάσταση κατασκηνώσεων93
  • 2. Πού απαγορεύεται η εγκατάσταση κατασκηνώσεων93
  • 3. Δικαιούχοι της επέμβασης94
  • 4. Επιτρεπόμενες κατασκευές94
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ94
  • Διάγραμμα95
  • Σχετική νομολογία - σχόλια96
  • Πού απαγορεύεται η εγκατάσταση βιομηχανιών96
  • α) Βιομηχανίες κοπής και επεξεργασίας ξύλου96
  • β) Εργοστάσια άντλησης και εμφιάλωσης νερού97
  • γ) Μονάδες μεταποίησης γεωργικών προϊόντων97
  • δ) Επέκταση μονάδων μεταποίησης γεωργικών προϊόντων97
  • ε) Μετεγκατάσταση ελαιοτριβείων97
  • στ) Δημιουργία επιχειρηματικού πάρκου (ΕΠ)97
  • ζ) Δεξαμενές αποθήκευσης πετρελαιοειδών98
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ98
  • Διάγραμμα99
  • Σχετική νομολογία - σχόλια100
  • 1. Διενέργεια ερευνών100
  • 2. Εκμετάλλευση μεταλλείων και λατομείων100
  • 3. Αποκατάσταση φυσικού τοπίου - αναδάσωση101
  • 4. Ποινικό αδίκημα101
  • 5. Εναπόθεση - επεξεργασία - αξιοποίηση αποβλήτων σε101
  • μη λειτουργούντα μεταλλεία και λατομεία101
  • 6. Χωροθέτηση εξορυκτικών μονάδων101
  • 7. Εξόρυξη σε προστατευόμενες περιοχές101
  • 8. Επιλογή περιοχής εξόρυξης102
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ102
  • Διάγραμμα103
  • Σχετική νομολογία - σχόλια103
  • 1. Μεγάλα έργα υποδομής103
  • 2. Λοιπά έργα υποδομής104
  • 3. Δίκτυα μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ104
  • 4. Φωτοβολταϊκά104
  • 5. Μετεωρολογικοί και γεωδαιτικοί σταθμοί104
  • 6. Δίκτυα ηλεκροπαραγωγής συμβατικών καυσίμων105
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ105
  • Διάγραμμα106
  • Σχετική νομολογία - σχόλια106
  • 1. Ανασκαφές106
  • 2. Εγκαταστάσεις πολιτιστικού χαρακτήρα106
  • 3.Υποχρέωση αποκατάστασης βλάστησης106
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ107
  • Διάγραμμα108
  • Σχετική νομολογία - σχόλια108
  • 1. Σκοπός108
  • 2. Οχυρωματικά έργα108
  • 3. Στρατιωτικές εγκαταστάσεις108
  • 4. Στρατόπεδα - Κέντρα εκπαίδευσης109
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ109
  • Διάγραμμα110
  • Σχετική νομολογία - σχόλια110
  • 1. Ορειβατικό καταφύγιο110
  • 2. Ορειβατικό μονοπάτι111
  • 3. Δασική οδός111
  • 4. Καταφύγιο ανάγκης111
  • 5. Εθνικά πάρκα111
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ111
  • Διάγραμμα112
  • Σχετική νομολογία - σχόλια112
  • 1. Αναγνώριση εκτάσεων ως ιδιωτικών με τίτλους ιδιοκτησίας112
  • α) Προϋποθέσεις112
  • β) Διαχείριση σύμφωνα με τις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας ή όχι113
  • γ) Ειδικότερος χαρακτηρισμός της έκτασης ως δάσους ή δασικής113
  • 2. Αγροί που άλλαξαν μορφή χωρίς τίτλους ιδιοκτησίας113
  • 3. Προσκόμιση τίτλων ιδιοκτησίας από τρίτο μετά την αναγνώριση113
  • 4. Προϊσχύσαν δίκαιο113
  • 5. Διαχρονικό δίκαιο114
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ114
  • Διάγραμμα115
  • Σχετική νομολογία - σχόλια117
  • 1. Συνταγματική προστασία117
  • 2. Αντικειμενική η διαπίστωση της συνδρομής των προϋποθέσεων του άρθρου 117 παρ. 3 του Συντάγματος117
  • 3. Αιτιολογία αποφάσεως περί αναδασώσεως117
  • 4. Αναδάσωση - Χαρακτηρισμός δασικής εκτάσεως. Δύο διακεκριμένες διαδικασίες117
  • 5. Μη αναγκαία προϋπόθεση η κλήση σε ακρόαση του ενδιαφερόμενου118
  • 6. Αδιάφορος ο χαρακτήρας της αναδασωτέας εκτάσεως ως δημόσιας ή ιδιωτικής118
  • 7. Μη αναγκαία προϋπόθεση για την αναδάσωση ο χαρακτηρισμός της έκτασης ως δασικής118
  • 8. Αποτελέσματα κηρύξεως αναδασώσεως119
  • 9. Άρση της αναδασώσεως119
  • 10. Ανάκληση πράξης αναδάσωσης119
  • 11. Εκτάσεις χρησιμοποιηθείσες παρανόμως πριν από την 11η Ιουνίου 1975119
  • 12. Έργα υποδομής σε αναδασωτέες εκτάσεις120
  • 13. Επιτρεπόμενες επεμβάσεις σε αναδασωτέες εκτάσεις - Έργα ΑΠΕ120
  • 14. Αρμόδιο Δικαστήριο για εκδίκαση αιτήσειως ακυρώσεως κατά πράξεων περί κήρυξης εκτάσεων ως αναδασωτέων121
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ121
  • [8] Δασικοί χάρτες122
  • Διάγραμμα122
  • Σχετική νομολογία - σχόλια125
  • 1. Δασικοί χάρτες - Έννοια125
  • 2. Ανάρτηση (άρθρο 14 Ν 3889/2010)125
  • 3. Δημοσίευση ανακοίνωσης - πρόσκλησης125
  • 4. Δημοσιοποίηση δασικού χάρτη125
  • 5. Ασκηση αντιρρήσεων (άρθρο 15 Ν 3889/2010)125
  • α) Προθεσμία125
  • β) Δικαιούμενα πρόσωπα126
  • γ) Αναγκαία στοιχεία αντιρρήσεων126
  • δ) Προβαλλόμενοι λόγοι126
  • 6. Διαδικασία υποβολής αντιρρήσεων (άρθρο 16 Ν 3889/2010)126
  • 7. Επεξεργασία αντιρρήσεων και κύρωση δασικών χαρτών127
  • α) Αν δεν υποβλήθηκαν αντιρρήσεις127
  • β) Αν υποβλήθηκαν αντιρρήσεις (άρθρο 18 Ν 3889/2010)127
  • i) Εξέταση αντιρρήσεων127
  • ii) Απόφαση127
  • iii) Ανάρτηση127
  • iv) Διόρθωση128
  • v) Κύρωση - Φύλαξη128
  • vi) Διορθωμένη αποτύπωση128
  • vii) Κύρωση - Δημοσίευση128
  • viii) Αίτηση ακυρώσεως128
  • 8. Συνέπειες της κύρωσης128
  • 9. Αποτύπωση ορίων οικισμών στους δασικούς χάρτες129
  • (άρθρο 23, 24 Ν 3889/2010)129
  • α) Οικισμοί με νόμιμη έγκριση129
  • β) Οικισμοί χωρίς νόμιμη έγκριση130
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ131
  • [9] Βιοποικιλότητα132
  • Διάγραμμα132
  • Σχετική νομολογία - σχόλια135
  • 1. Γενικά135
  • 2. Νομοθετικό - κανονιστικό πλαίσιο135
  • 3. Προστασία της βιοποικιλότητας κατά τον Ν 3937/2011136
  • α) Βιοποικιλότητα - Έννοια136
  • β) Σκοπός136
  • γ) Γεώτοποι137
  • δ) Εκτός τόπου (ex situ) διατήρηση137
  • ε) Εισβάλλον ξενικό είδος137
  • στ) Επιτόπια (in situ) διατήρηση137
  • ζ) Ευθύνη - αρμοδιότητες για την προστασία της βιοποικιλότητας137
  • η) Γενετικοί πόροι - Εθνικό κεφάλαιο138
  • θ) Ζώνη Ειδικής Προστασίας138
  • ι) Διαχείριση προστατευόμενων περιοχών138
  • ια) Εθνικοί στόχοι διατήρησης138
  • ιβ) Σημαντικά είδη χλωρίδας και πανίδας138
  • ιγ) Επιστημονική έρευνα139
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ139
  • [10] Δίκτυο Natura 2000141
  • Διάγραμμα141
  • Σχετική νομολογία - σχόλια142
  • 1. Ζώνη Ειδικής Προστασίας142
  • 2. Εθνικό σύστημα προστατευόμενων περιοχών142
  • 3. Σχέδια διαχείρισης143
  • 4. Περιοχές απόλυτης προστασίας της φύσης (strict nature reserves)143
  • 5. Περιοχές προστασίας της φύσης (Nature reserves)143
  • 6. Φυσικά πάρκα (Natural parks)144
  • 7. Εθνικά πάρκα (National parks)144
  • 8. Περιφερειακά πάρκα (Regional parks)144
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ145
  • Διάγραμμα146
  • Σχετική νομολογία - σχόλια147
  • 1. Έννοια147
  • 2. Διακρίσεις147
  • 3. Καταφύγια Άγριας Ζωής (Wildlife refuges)148
  • 4. Προστατευόμενα τοπία (Protected landscapes/seascapes)148
  • 5. Προστατευόμενοι φυσικοί σχηματισμοί (Protected natural formations)148
  • 6. Διατηρητέα μνημεία της φύσης (Protected natural monuments)148
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ149
  • [11] Τοπίο150
  • Διάγραμμα150
  • Σχετική νομολογία - σχόλια151
  • 1. Γενικά151
  • 2. Θεσμικό πλαίσιο151
  • 3. Πεδίο εφαρμογής152
  • 4. Τοπίο - Έννοια152
  • 5. Γενικές υποχρεώσεις του κράτους152
  • 6. Συγκεκριμένα μέτρα153
  • 7. Ευρωπαϊκή συνεργασία153
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ154
  • [12] Ύδατα - Ρέματα155
  • Διάγραμμα155
  • Σχετική νομολογία - σχόλια155
  • 1. Βιώσιμη διαχείριση υδατικών πόρων167
  • 2. Σχεδιασμός και προγράμματα ανάπτυξης (1η περίοδος)167
  • 3. Σχέδια ολοκληρωμένης διαχείρισης των υδατικών πόρων (2η περίοδος)168
  • 4. Εκτροπή του Αχελώου169
  • 5. Ποιότητα υδάτων171
  • 6. Διάθεση λυμάτων και βιομηχανικών αποβλήτων171
  • 7. Υποχρέωση του κράτους να διασφαλίζει με κρατική εποπτεία172
  • την παροχή υπηρεσιών ύδρευσης υψηλής ποιότητας172
  • 8. Ρέματα - σημασία - έκταση προστασίας - αρμόδιο όργανο173
  • 9. Ευπαθή οικοσυστήματα174
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ175
  • ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ178
  • [13] Αιγιαλός - Παραλία - Λιμένες179
  • Διάγραμμα179
  • Σχετική νομολογία - σχόλια196
  • 1. Συνταγματική προστασία των ακτών196
  • 2. Καθορισμός αιγιαλού - παραλίας - παλαιού αιγιαλού196
  • 3. Οριοθέτηση αιγιαλού - παραλίας - παλαιού αιγιαλού υπό την ισχύ198
  • του ΑΝ 2344/1940198
  • 4. Οριοθέτηση αιγιαλού - παραλίας - παλαιού αιγιαλού υπό την ισχύ199
  • του Ν 2971/2001199
  • 5. Επανακαθορισμός αιγιαλού και παραλίας201
  • 6. Κατεδάφιση αυθαιρέτων στον αιγιαλό, την παραλία ή τη θάλασσα202
  • 7. Απαλλοτρίωση ιδιωτικών κτημάτων205
  • 8. Παραχώρηση χρήσης205
  • 9. Κατασκευή, επέκταση, βελτίωση λιμένα206
  • 10. Φύση διαφορών από πράξεις παραχώρησης ή από την άσκηση207
  • αρμοδιοτήτων που υπηρετούν το δημόσιο συμφέρον207
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ209
  • ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ - ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ214
  • [14] Απόβλητα215
  • Διάγραμμα215
  • Σχετική νομολογία - σχόλια228
  • 1. Έννοια αποβλήτου228
  • 2. Στόχοι της πολιτικής για τα απόβλητα - Πεδίο εφαρμογής229
  • της Οδηγίας 2008/98/ΕΚ229
  • 3. Αρχές που διέπουν τη νομοθεσία και την πολιτική για τα απόβλητα230
  • 4. Περιεχόμενο της αρχής της ιεράρχησης231
  • 5. Σχεδιασμός διαχείρισης των αποβλήτων231
  • 6. Διαχείριση αποβλήτων232
  • 7. Διακρίσεις αποβλήτων233
  • 8. Χώροι υγειονομικής ταφής απορριμμάτων (ΧΥΤΑ)233
  • 9. Χωματερές - προϋποθέσεις συνέχισης λειτουργίας234
  • 10. Επικίνδυνα απόβλητα234
  • 11. Επεξεργασία αστικών λυμάτων - ανεπάρκεια μέτρων235
  • 12. Επεξεργασία των αστικών λυμάτων - εξαιρετικές συνθήκες -236
  • κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής - διαδικασία παραβάσεως236
  • κράτους μέλους236
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ239
  • ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ - ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ240
  • ΙΙΙ. ΔΙΚΑΙΟ ΧΩΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ241
  • [15] Συνταγματική κατοχύρωση χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού241
  • Διάγραμμα241
  • Σχετική νομολογία - σχόλια242
  • 1. Έννοια του Χωροταξικού Σχεδιασμού242
  • 2. Νομολογιακές προσεγγίσεις της έννοιας του χωροταξικού σχεδιασμού243
  • 3. Χωροταξικός σχεδιασμός και βιώσιμη ανάπτυξη243
  • 4. Έννοια και περιεχόμενο του Πολεοδομικού Σχεδιασμού244
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ246
  • [16] Βασικές έννοιες και διάρθρωση του συστήματος χωρικού σχεδιασμού249
  • Διάγραμμα249
  • Σχετική νομολογία - σχόλια250
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ251
  • [17] Εθνική Χωροταξική Στρατηγική254
  • Διάγραμμα254
  • Σχετική νομολογία - σχόλια255
  • 1. Γενικά255
  • 2. Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας255
  • 3. Εκτελεστική Επιτροπή255
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ256
  • [18] Στρατηγικός Χωρικός Σχεδιασμός259
  • Διάγραμμα259
  • Σχετική νομολογία - σχόλια261
  • 1. Ερμηνεία261
  • α) Εθνικά Χωροταξικά Πλαίσια (ΕΧΠ)261
  • β) Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια (ΠΧΠ)262
  • 2. Νομολογία263
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ265
  • [19] Ρυθμιστικός Χωρικός Σχεδιασμός270
  • Διάγραμμα270
  • Σχετική νομολογία - σχόλια273
  • 1. Ερμηνεία273
  • α2) Ειδικά Χωρικά Σχέδια (ΕΧΣ)274
  • α1) Τοπικά Χωρικά Σχέδια (ΤΧΣ)273
  • α3) Ρυμοτομικά Σχέδια Εφαρμογής (ΡΣΕ)275
  • 2. Νομολογία276
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ279
  • [20] Χρήσεις γης285
  • Διάγραμμα285
  • Σχετική νομολογία - σχόλια295
  • 1. Ερμηνεία295
  • 2. Νομολογία296
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ297
  • [21] Άρση ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης299
  • Διάγραμμα299
  • Σχετική νομολογία - σχόλια300
  • 1. Ερμηνεία300
  • 2. Νομολογία302
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ303
  • [22] Έκδοση αδειών δόμησης307
  • Διάγραμμα307
  • Σχετική νομολογία - σχόλια314
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ315
  • [23] Αυθαίρετη δόμηση319
  • Διάγραμμα319
  • Σχετική νομολογία - σχόλια324
  • 1. Ερμηνεία324
  • 2. Νομολογία325
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ327
  • [24] Στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση331
  • Διάγραμμα331
  • Σχετική νομολογία - σχόλια334
  • 1. Ερμηνεία334
  • 2. Νομολογία334
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ336
  • ΙV. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ339
  • [25] Νομοθετικό πλαίσιο339
  • Διάγραμμα339
  • Σχετική νομολογία - σχόλια348
  • 1. Αυξημένη προστασία του πολιτιστικού περιβάλλοντος348
  • 2. Προστασία με βάση την αρχαιολογική και πολεοδομική νομοθεσία348
  • 3. Μηχανισμοί προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς348
  • 4. Διατήρηση αρχαιοτήτων in situ349
  • 5. Μεγάλα έργα υποδομής349
  • 6. Αρχαιολογικές ζώνες349
  • 7. Έννοια ιστορικού τόπου ή κτίσματος με ιστορική σπουδαιότητα -349
  • θερινός κινηματογράφος349
  • 8. Επικινδύνως ετοιμόρροπο - διατηρητέο350
  • 9. Επεμβάσεις επί ή πλησίον αρχαίων ή μνημείων -350
  • προϋπόθεση η προηγούμενη άδεια ΥΠΠΟ350
  • 10. Παραχώρηση δημοσίου ακινήτου με σκοπό την ανέγερση μουσείου351
  • 11. Παραδοσιακοί οικισμοί - πολλαπλή προστασία351
  • 12. Διατηρητέα κατά ΓΟΚ/1985353
  • 13. Αυθαίρετο κτίσμα σε αιγιαλό για το οποίο κινήθηκε η διαδικασία354
  • χαρακτηρισμού του ως διατηρητέου353
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ354
  • ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ - ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ358
  • V. ΕΝΩΣΙΑΚΗ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ359
  • [26] Προστασία του περιβάλλοντος στην Ευρωπαϊκή Ένωση359
  • Διάγραμμα359
  • [27] Η ενωσιακή ρυθμιστική αρμοδιότητα στον τομέα του περιβάλλοντος361
  • Διάγραμμα361
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ366
  • Διάγραμμα367
  • Σχετική νομολογία - σχόλια368
  • 1. Γενικοί στόχοι/έλλειψη ιεράρχησης368
  • 2. Το επίπεδο προστασίας δεν είναι απαραίτητα το υψηλότερο δυνατό368
  • 3. Συνετή και ορθολογική χρησιμοποίηση των φυσικών πόρων368
  • 4. Κλιματική αλλαγή και εκπομπές368
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ368
  • Διάγραμμα370
  • Σχετική νομολογία - σχόλια371
  • 1. Προφύλαξη371
  • 2. Πρόληψη371
  • 3. Επανόρθωση των καταστροφών κατά προτεραιότητα στην πηγή371
  • 4. «Ο ρυπαίνων πληρώνει»371
  • 5. Διαθέσιμα επιστημονικά και τεχνικά δεδομένα371
  • 6. Περιβάλλον και ενέργεια371
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ372
  • Διάγραμμα373
  • Σχετική νομολογία - σχόλια375
  • 1. Γεωργική πολιτική375
  • 2. Εμπορική πολιτική375
  • 3. Διατάξεις κυρίως φορολογικού χαρακτήρα375
  • 4. Χωροταξία375
  • 5. Επιλογή της νομικής βάσης375
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ376
  • Διάγραμμα377
  • Σχετική νομολογία - σχόλια379
  • 1. Εξαιρέσεις379
  • 2. Άρθρο 193 ΣΛΕΕ υποχρέωση επιδίωξης ταυτόσημων στόχων με το ενωσιακό μέτρο379
  • 3. Συμβατότητα με το σύνολο του ενωσιακού δικαίου379
  • 4. Υποχρέωση ανακοίνωσης εθνικών μέτρων ενισχυμένης προστασίας379
  • 5. Προσωρινά μέτρα με βάση το άρθρο 114 παράγραφος 10 ΣΛΕΕ379
  • 6. Μικτές συμφωνίες380
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ380
  • VI. ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ381
  • [28] Δικαστική προστασία σε περιβαλλοντικές υποθέσεις381
  • Διάγραμμα381
  • Σχετική νομολογία - σχόλια382
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ383
  • [29] Διοικητικά δικαστήρια384
  • Διάγραμμα384
  • Σχετική νομολογία - σχόλια384
  • 1. Η φύση της προσβαλλόμενης πράξης ως εκτελεστής διοικητικής πράξης ή παράλειψης στην αίτηση ακυρώσεως (άρθρο 45 παρ. 1-5)385
  • α) Έννοια385
  • β) Περιπτωσιολογία - Αποτελεί εκτελεστή πράξη385
  • γ) Περιπτωσιολογία - Δεν αποτελεί εκτελεστή πράξη386
  • δ) Εκτελεστή παράλειψη (άρθρο 45 παρ. 4)387
  • ε) Προϋποθέσεις387
  • στ) Παράλειψη οφειλόμενης ενέργειας387
  • 2. Προθεσμία στην αίτηση ακυρώσεως (άρθρο 46 ΠΔ 18/1979)388
  • a) Έναρξη388
  • β) Συναρμοδιότητα περισσοτέρων οργάνων388
  • γ) Αναστολή προθεσμιών - θερινές διακοπές388
  • δ) Πραγματική κυκλοφορία ΦΕΚ388
  • 3. Το έννομο συμφέρον στην αίτηση ακυρώσεως (άρθρο 47 ΠΔ 18/1989)388
  • α) Γενικά388
  • β) Προϋποθέσεις389
  • γ) Έννομο συμφέρον νομικών προσώπων390
  • δ) Ένωση προσώπων χωρίς νομική προσωπικότητα390
  • ε) ‘Εννομο συμφέρον ΟΤΑ391
  • στ) Υποβολή ενδικοφανούς προσφυγής391
  • 4. Προσωρινή δικαστική προστασία στην αίτηση ακυρώσεως391
  • α) Προληπτική προστασία391
  • β) Αναστολή εκτελέσεως (άρθρο 52 ΠΔ 18/1989)392
  • 5. Αγωγή αποζημιώσεως (άρθρο 1 Ν 1406/1983,393
  • άρθρα 105, 106 ΕισΝΑΚ)393
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ395
  • [30] Πολιτικά δικαστήρια397
  • Διάγραμμα397
  • Σχετική νομολογία - σχόλια397
  • Τακτική διαδικασία397
  • 1. Δικαιοδοσία397
  • 2. Έννομο συμφέρον397
  • 3. Υλική αρμοδιότητα398
  • 4. Τοπική αρμοδιότητα399
  • 5. Νομιμοποίηση των διαδίκων399
  • 6. Έννομο συμφέρον παρεμβαίνοντος400
  • 7. Ο παρεμπίπτων έλεγχος των ατομικών διοικητικών πράξεων από τα πολιτικά δικαστήρια400
  • 8. Ζωτικός χώρος401
  • 9. Προσβολή δικαιώματος χρήσεως του ζωτικού χώρου(άρθρα 57, 59 , 966-970 ΑΚ)401
  • 10. Κοινόχρηστα πράγματα402
  • 11. Προσβολή δικαιώματος προσωπικότητας κατ’ άρθρ. 57, 59 ΑΚ402
  • Ασφαλιστικά μέτρα - Προσωρινή ρύθμιση καταστάσεως(άρθρα 681 επ. ΚΠολΔ)404
  • 1. Δικαιολογητικός λόγος404
  • 2. Προϋποθέσεις404
  • 3. Επείγουσα περίπτωση - Επικείμενος κίνδυνος405
  • 4. Διαρκής προσβολή405
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ406
  • [31] Ποινική προστασία408
  • Διάγραμμα408
  • Σχετική νομολογία - σχόλια409
  • 1. Ποινική προστασία - Γενικά409
  • 2. Στόχοι του Ν 1650/1986409
  • 3. Έννοια περιβάλλοντος410
  • 4. Έννοια ρύπανσης410
  • 5. Έννοια υποβάθμισης410
  • 6. Έννοια μόλυνσης410
  • 7. Παράσταση πολιτικής αγωγής410
  • 8. Στοιχειοθέτηση εγκλήματος411
  • 9. Δόλος411
  • 10. Επιβαρυντικές ή μειωτικές περιστάσεις411
  • 11. Άρση του παρανόμου χαρακτήρα412
  • 12. Εκούσια συμμόρφωση412
  • 13. Ιδιαίτερη νομική υποχρέωση412
  • 14. Χρηματική ποινή - αστικώς υπεύθυνος413
  • 15. Ρύπανση από οχήματα ή δίτροχα413
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ413
  • Διάγραμμα414
  • Σχετική νομολογία - σχόλια414
  • 1. Πρόστιμα414
  • 2. Διακοπή της άδειας λειτουργίας της επιχείρησης417
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ418
  • [32] Μηχανισμοί δικαστικής προστασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση419
  • Διάγραμμα419
  • Σχετική νομολογία - σχόλια422
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ423
  • Διάγραμμα424
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ426
  • VIΙ. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΠΕΔΟ427
  • [33] Προστασία του περιβάλλοντος σε διεθνές επίπεδο427
  • ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ429
  • Διάγραμμα427
  • ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ429
  • Διάγραμμα430
  • ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ431
  • Διάγραμμα432
  • ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ433
  • ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΑ437
  • 1. Άρση ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης437
  • Σχόλια - Παρατηρήσεις447
  • 2. Οικοδομικές άδειες448
  • Σχόλια - Παρατηρήσεις462
  • ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ463
  • 0
  • 0