Έκδοση: 2016
ISBN: 978-960-562-993-9
Σελίδες: 188
Διεύθυνση Σειράς: Ι. Καράκωστας
Πρόλογος: Α. Χιωτέλλης

Αντίθετα με τη διεξοδική θεωρητική και νομολογιακή επεξεργασία των αξιώσεων χρηματικής ικανοποίησης και αποκατάστασης της περιουσιακής ζημίας του ζημιωθέντος σε περίπτωση προσβολής προσωπικότητας, άξια παρατήρησης είναι η δυσανάλογα ελλιπής επεξεργασία τόσο από τη θεωρία όσο και από τη νομολογία της αξίωσης απόδοσης του κατʼ άρθρο 739 ΑΚ «κέρδους». 

Το κεντρικό ερώτημα του βιβλίου «Η Αξίωση Απόδοσης του Κέρδους στην Παράνομη Χρησιμοποίηση Εικόνας Προσώπου» είναι, εν προκειμένω, το εξής: Βρίσκει νομικό έρεισμα η απόδοση ενός οικονομικού αποτελέσματος («κέρδος»), το οποίο, ενώ παρήχθη μέσω της αξιοποίησης «ξένων» μέσων, ωστόσο δεν αποτελεί «ζημία» για το φορέα του δικαιώματος, καθόσον αυτός είτε δεν είχε την πρόθεση αξιοποίησής του είτε δεν διέθετε τις απαιτούμενες ικανότητες για την παραγωγή μιας υπεραξίας;

Η νομοτυπική μορφή του άρθρου 734 ΑΚ μοιάζει να δίνει εμφατικά καταφατική απάντηση. Άξιο παρατήρησης είναι το γεγονός ότι ο νομοθέτης επιλέγει να κρίνει αποδοτέα όσα αποκτηθήκαν όχι από την ξένη υπόθεση -ως αυτοτελές μέγεθος- αλλά από τη διοίκηση αυτής. Ενόψει της ευρύτητας του πραγματικού της μη γνήσιας διοίκησης αλλοτρίων αλλά και της δυνατότητας αναζήτησης όχι ενός υποθετικού διαφυγόντος κέρδους ή μιας υποκείμενης σε συγκεκριμενοποίηση «εύλογης» χρηματικής ικανοποίησης, αλλά του «προϊόντος» της διοίκησης της «ξένης υπόθεσης», θα ανέμενε κανείς την τουλάχιστον- συχνή προσφυγή των διαδίκων στην υπό κρίση νομική βάση. H δικαστηριακή πρακτική όμως περιορίζεται κατά βάση στην κρίση επί της αξίωσης χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, πίσω από την «απροσδιοριστία» της οποίας μοιάζουν να αντιμετωπίζονται ζητήματα κέρδους ή πλουτισμού του προσβάλλοντος.

Στο πλαίσιο του βιβλίου «Η Αξίωση Απόδοσης του Κέρδους στην Παράνομη Χρησιμοποίηση Εικόνας Προσώπου», η εικόνα, ως ειδικότερη έκφανση του γενικότερου δικαιώματος στην προσωπικότητα, επιλέχθηκε ενόψει αφενός της αδιαμφισβήτητης ένταξής της στο προστατευτικό πεδίο του άρθρου 57 ΑΚ και αφετέρου λόγω του σαφώς οριοθετημένου περιεχομένου της. Είναι όμως σαφές ότι τα συμπεράσματα του βιβλίου θα μπορούσαν να μεταφερθούν mutatis mutandis και σε κάθε περίπτωση προσβολής κάθε άλλης έκφανσης του δικαιώματος στην προσωπικότητα. Η παρούσα προβληματική αποκτά ιδιαίτερη σημασία στις περιπτώσεις, κατά τις οποίες βασικό κίνητρο του προσβάλλοντος ήταν η πρόθεση παραγωγής -και η παραγωγή- «ωφέλειας» και όχι η προσβολή της προσωπικότητας, η οποία εμφανίζεται ως αναγκαίο επακόλουθο, «παράπλευρη απώλεια» της δραστηριότητάς του. Η αντίθετη περίπτωση -δηλαδή η προσβολή ως αυτοσκοπός- αντιμετωπίζεται επιτυχέστερα με την αξίωση χρηματικής ικανοποίησης.

Η ανάπτυξη των θεμάτων του βιβλίου χωρίζεται σε τρία κεφάλαια: Αρχικά παρατίθεται μια τυπολογία συχνά εμφανιζόμενων στην πράξη περιπτώσεων, η οποία καταδεικνύει τα προς επίλυση ζητήματα της παρούσας προβληματικής. Στη συνέχεια ακολουθεί η ανάλυση της νομοτυπικής μορφής της μη γνήσιας διοίκησης αλλοτρίων και η επεξεργασία των ειδικών ζητημάτων της προσβολής της εικόνας προσώπου (η διερεύνηση της έννοιας της «ξένης υπόθεσης», η διάκριση από τον αδικαιολόγητο πλουτισμό, η εφαρμογή του άρθρ. 739 ΑΚ στην αντισυμβατική διαχείριση της εικόνας κ.ά.). Τέλος, εξετάζονται τα ανακύπτοντα από την απόδοση του «κέρδους» ζητήματα αιτιότητας και αποδεικτικής δυσχέρειας και επιχειρείται η ανάδειξη της -δυνάμει ευρύτερων αξιολογήσεων του συστήματος του ΑΚ- ανάγκης επιμερισμού του προκύπτοντος «κέρδους» μεταξύ του κυρίου της υπόθεσης και του διοικητή αλλοτρίων.

  • -19
  • Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ1
  • 1. Ο σκοπός και οι περιορισμοί της παρούσας μελέτης1
  • 2. Η σημασία της ερμηνευτικής αξιοποίησης του άρθρου 739 ΑΚ ενόψει της νομολογιακής αντιμετώπισης των προσβολών της προσωπικότητας11
  • 3. Η μεθοδολογική διάρθρωση του αντικειμένου της έρευνας με αφετηρία την τυπολογική θεώρηση της προβληματικής11
  • 3.1. Η προσβολή της περιουσιακής αξίας της εικόνας προσώπου23
  • 3.2. Η προσβολή των συνδεόμενων με την εικόνα προσώπου ηθικών εκφάνσεων της προσωπικότητας30
  • 4. Η εικόνα ως στοιχείο του κατ’ άρθρο 57 ΑΚ δικαιώματος στην προσωπικότητα35
  • ΙΙ. ΤΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΤΗΣ ΔΙΑΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 739 ΑΚ ΚΑΙ ΚΡΙΤΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΩΝ ΙΔΙΑΙΤΕΡΩΝ ΖΗΤΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗΣ48
  • 1. Η έννοια της «ξένης υπόθεσης» και η δημοσιοποίηση εικόνας προσώπου ως στοιχείο πληρούν τη νομοτυπική μορφή του άρθρου 739 ΑΚ48
  • 2. Η έλλειψη «εντολής» για τη διοίκηση της ξένης υπόθεσης και η εφαρμογή του άρθρου 739 ΑΚ στις περιπτώσεις αντισυμβατικής διαχείρισης της εικόνας προσώπου63
  • 3. Η γνώση του διοικητή περί του αλλότριου της υπόθεσης και το στοιχείο της ιδιοτελούς διαχείρισης αυτής στη συνήθη περίπτωση «αντανακλαστικής» συνεξυπηρέτησης των συμφερόντων του εικονιζόμενου προσώπου75
  • 4. Η παραγωγή ενός «προϊόντος» από τη διαχείριση. Η δογματική διάκριση της αξίωσης απόδοσης του αδικαιολόγητου πλουτισμού και του κέρδους από την ιδιοτελή διαχείριση ξένης υπόθεσης79
  • 5. Η αξίωση απόδοσης των δαπανών του διοικητή ως πρόβλημα «επιβαλλόμενου πλουτισμού»87
  • ΙΙΙ. ΤΟ ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΟΥ ΑΙΤΙΩΔΟΥΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΚΑΙ Η ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΚΥΠΤΟΥΣΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΝΤΙΝΟΜΙΩΝ95
  • 1. Το ζήτημα της αποτίμησης του απορρέοντος από τη δημοσιοποίηση εικόνας «προϊόντος» ως πρόβλημα αιτιότητας95
  • 2. Το ζήτημα της αποτίμησης του απορρέοντος από τη δημοσιοποίηση εικόνας κέρδους ως πρόβλημα αποδεικτικής δυσχέρειας. Η ερμηνευτική αξιοποίηση της υποχρέωσης λογοδοσίας101
  • 3. Η κατανομή του «κέρδους» της διαχείρισης ως πρόβλημα εναρμόνισης αφενός με το εσωτερικό σύστημα των εξωδικαιοπρακτικών ενοχών και αφετέρου με τις επιταγές της καλής πίστης110
  • 3.1. H δογματικά συνεπής στάθμιση συμφερόντων επί διοίκησης της περιουσιακής αξίας και των ηθικών εκφάνσεων της εικόνας προσώπου141
  • 3.2. Η ερμηνευτική αξιοποίηση των αξιολογήσεων των ευρύτερων συστημάτων υπερνομοθετικής ισχύος σε περίπτωση χρησιμοποίησης εικόνας προσώπου από ΜΜΕ144
  • 4. Η αξίωση απόδοσης της ωφέλειας στις περιπτώσεις αρχικά παράνομης αλλά τελικά νόμιμης χρησιμοποίησης εικόνας προσώπου146
  • ΙV. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ151
  • 1. Σύνοψη των πορισμάτων της έρευνας151
  • 2. Κριτική αποτίμηση159
  • ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ163
  • Α. Ελληνική163
  • Β. Ξενόγλωσση166
  • ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ169
  • 0
  • 0