Έκδοση: 2016
ISBN: 978-960-622-017-3
Σελίδες: 392
Συγγραφέας: Χ. Ταρνανίδου

Το έργο «Σύγχρονες Ενεργειακές Αγορές - Θεσμικό πλαίσιο και ελληνική προοπτική» αφορά τις αγορές ενέργειας ως ειδική πτυχή του σύγχρονου ενεργειακού τομέα. 

Οι ενεργειακές συναλλαγές διενεργούνται ήδη στην Ευρώπη μέσω της αλληλεπίδρασης πλειόνων συμφερόντων συναλλαγής. Η θεσμική και συναλλακτική ωρίμανση και αλληλεπίδραση των δύο διαφορετικών περιοχών αγοράς, ενεργειακής και χρηματοπιστωτικής, απετέλεσε για τη γράφουσα ιδιαίτερη πρόκληση για τη νομική ανίχνευσή τους. 

Σε αυτή την αναζήτηση έδρασε καταλυτικά το γεγονός ότι η ημεδαπή ενεργειακή αγορά λειτουργεί ακόμη υπό συνθήκες «εθνικού μονοπωλίου» σε επίπεδο χονδρικής ενεργειακής αγοράς, ήτοι της αγοράς του ΛΑΓΗΕ του ν. 4001/2011, ενώ δεν διαθέτει χρηματοπιστωτικά αντανακλαστικά που να τις επιτρέπουν να καλύπτει με πληρότητα τις ενεργειακές συναλλακτικές ανάγκες της. Καταλυτικά έδρασαν επίσης και οι ασυμβατότητες, που έχει ακόμη η χώρα σε σχέση με την ολοκλήρωση της ενεργειακής απελευθέρωσης (European Commission, Commission Staff Working Document, Country Factsheet Greece. (Nov. 2015). 

Ήταν σημαντικό σε αυτή την πορεία ότι ο χρηματοπιστωτικός τομέας στο σύστημά μας είναι αρκετά ανεπτυγμένος και πάντως πλήρως εναρμονισμένος προς τις ενωσιακές επιταγές. Αυτά τα δεδομένα δημιουργούν εύλογα την προσδοκία ότι η ωρίμανση της ημεδαπής ενεργειακής αγοράς προς την κατεύθυνση των σύγχρονων ενεργειακών αγορών, όπως ορίζονται ως χρηματιστήρια ενέργειας, δεν θα αποτελούσε δύσκολο εγχείρημα. Εξ άλλου τα βήματα που ακολούθησε τελευταία η χώρα προς την κατεύθυνση της περαιτέρω απελευθέρωσης της ενεργειακής αγοράς (ν. 4389/2016), με σκοπό τη μείωση του μεριδίου αγοράς της ΔΕΗ (δημοπρασίες ΝΟΜΕ) και τον ιδιοκτησιακό διαχωρισμό του ΑΔΜΗΕ από την τελευταία, δείχνουν ότι το κεφάλαιο προς αυτή την περαιτέρω απελευθέρωση έχει ήδη ανοίξει. 

Λαμβάνοντας υπ΄ όψη ότι το ενωσιακό πλαίσιο είναι πλέον προς την κατεύθυνση αυτή ολοκληρωμένο (ιδίως Οδηγία 2009/72/ΕΚ και Κανονισμοί ΕΚ 713-714/2009), αλλά και ότι η λειτουργία των ενεργειακών αγορών αποτελεί τελευταία το επίκεντρο του ενωσιακού ενδιαφέροντος με απώτερη αποστολή τη σύζευξη αγοράς (Κανονισμό ΕΕ 2015/1222), η παρούσα εργασία μελετά νομικές λύσεις προς την κατεύθυνση της μετεξέλιξης της ημεδαπής rolex replica αγοράς με βάση το πρότυπο των σύγχρονων ενεργειακών αγορών, λαμβάνοντας υπ΄ όψη την επίδραση του χρηματοπιστωτικού τομέα στη διαμόρφωση του μοντέλου ενεργειακής αγοράς στην Ευρώπη. Προς τούτο εξετάζει τον βαθμό αυτής της επίδρασης, αναζητώντας το θεσμικό μίγμα, που θα ήταν κατάλληλο και για τη δική μας αγορά. Η πολιτική βούληση αποτελεί βέβαια βασική προϋπόθεση στην όποια θεσμική λύση. Το ζήτημα συνεπώς δεν είναι αμιγώς νομικό, αλλά πρωτίστως δικαιοπολιτικό.

  • 0
  • ΠΡΟΛΟΓΟΣ10
  • ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ18
  • Ι. Εισαγωγή22
  • Α. Ενεργειακή αγορά και ευρωπαϊκή διαδρομή22
  • 1. Η θεσμική σύλληψη: Ενέργεια ως «αγαθό» της εσωτερικής αγοράς24
  • 2. Η οικονομική θεώρηση: Ενέργεια και κόστη 26
  • 3. Στρατηγικοί στόχοι28
  • α) Ο στόχος της ασφάλειας του εφοδιασμού28
  • β) Ο στόχος για την εσωτερική αγορά30
  • γ) Οι περαιτέρω στόχοι διασυνοριακότητας 37
  • δ) Οι στόχοι για τη σύζευξη των αγορών (market coupling) 38
  • ε) Ο στόχος της ακεραιότητας και διαφάνειας της χονδρικής ενεργειακής αγοράς39
  • στ) Ο στόχος της προστασίας του περιβάλλοντος με τη μείωση των εκπομπών ρύπων40
  • ζ) Ο στόχος της ενεργειακής χρηματοπιστωτικής ολοκλήρωσης42
  • Β. Η παρούσα θεματική 45
  • II. Η ενεργειακή αγορά 54
  • Α. Ενέργεια: «Εμπόρευμα ή υπηρεσία;»55
  • 1. Η αστικοδικαιική αφετηρία55
  • 2. Σύγχρονες οριοθετήσεις56
  • α) Η ενέργεια ως εμπόρευμα56
  • β) Η ενέργεια ως υπηρεσία64
  • Β. Χονδρική αγορά ενέργειας 67
  • 1. Η αγορά ειδικότερα 68
  • 2. Οι συμμετέχοντες στην αγορά 72
  • α) Παραγωγοί ενέργειας73
  • β) Χρηματιστές 79
  • γ) Ενεργειακοί έμποροι92
  • (i) Προμηθευτική δραστηριότητα93
  • (ii) Δραστηριότητα ενεργειακής διαπραγμάτευσης ή ειδικής διαπραγμάτευσης93
  • (iii) Ενεργειακή διαπραγμάτευση και REMIT95
  • (iv) Παρεπόμενες συναλλακτικές δραστηριότητες102
  • (v) Συναλλακτικές δραστηριότητες και MiFID II 105
  • (α) Πεδίο εφαρμογής της διάταξης106
  • (β) Ειδικοί όροι εφαρμογής109
  • (γ) Διαρκής πλήρωση των προϋποθέσεων εξαίρεσης 114
  • δ) Διαχειριστές χαρτοφυλακίου115
  • ε) Μεγάλοι καταναλωτές 117
  • στ) Οι διαχειριστές συστήματος μεταφοράς ενέργειας 119
  • 3. Χονδρική αγορά ενέργειας και χρηματοπιστωτική αγορά: Οριοθέτηση του «παρεπόμενου» με βάση τα ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα της MiFID II 127
  • 4. Συμπερασματικές επισημάνσεις 133
  • Γ. Θεσμικό πλαίσιο και φάσεις μετεξέλιξης στον ενεργειακό τομέα134
  • 1. Η απελευθέρωση της ενεργειακής αγοράς ως ευρωπαϊκός στόχος 135
  • α) Η Οδηγία 96/92/ΕΚ 137
  • β) Η Οδηγία 2003/54/ΕΚ 139
  • γ) Η Οδηγία 2009/72/ΕΚ 141
  • 2. Απελευθέρωση «χωρίς τις αγορές»;148
  • ΙΙΙ. Οι ενεργειακές αγορές ως χρηματιστηριακές αγορές 154
  • Α. Απελευθέρωση και ενεργειακές αγορές: Από την εποχή του «OTC» στην εποχή του «trading»156
  • Β. Χρηματιστήρια ενέργειας ως «επίσημος μηχανισμός διαμόρφωσης τιμών»161
  • 1. Ρευστότητα και διαφάνεια ως συστατικά δομικά στοιχεία του μηχανισμού161
  • 2. Βασικά ενεργειακά προϊόντα: «Ωριαία συμβόλαια της μετρητοίς»165
  • 3. Μηχανισμός διαμόρφωσης τιμών και διαπραγμάτευση168
  • Γ. Τα χρηματιστήρια ενέργειας στην Ευρώπη179
  • 1. Δομές και ενοποιήσεις 179
  • 2. Η «χρηματιστηριακή τυπολογία» ειδικότερα 189
  • α) Ενεργειακές αγορές Βορειοδυτικής Ευρώπης (Nord Pool Spot) 189
  • β) Ενεργειακές αγορές Κεντροδυτικής Ευρώπης (EPEX Spot, ΕΕΧ) 203
  • 3. Επισκόπηση του χρηματιστηριακού σχεδιασμού 219
  • α) Απελευθέρωση υπηρεσιών - Σχήματα χρηματιστηριακής ολοκλήρωσης 220
  • β) Ενεργειακές συναλλαγές ως «διασυνοριακή αγορά» 225
  • γ) Τα μοντέλα εποπτείας της ενεργειακής αγοράς230
  • δ) Χρηματοπιστωτικές εκτιμήσεις 249
  • IV. Το διαμορφούμενο ενωσιακό χρηματοπιστωτικό δίκαιο και η σημασία του για την ενεργειακή αγορά251
  • Α. «MiFID, MiFID II/MiFIR» και ενεργειακές αγορές253
  • 1. Αγορές και ρυθμιζόμενη αγορά στο νέο ενωσιακό περιβάλλον 253
  • 2. Ενεργειακά χρηματοπιστωτικά μέσα και ενεργειακά προϊόντα χονδρικής: Η νέα διαχωριστική γραμμή256
  • α) Ενεργειακά χρηματοπιστωτικά μέσα υποκείμενα σε χρηματικό διακανονισμό [Γ.5 Παραρτ. Ι MiFID II]261
  • β) Ενεργειακά χρηματοπιστωτικά μέσα υποκείμενα σε φυσική παράδοση [Γ.6 Παραρτ. Ι MiFID II]263
  • γ) Ενεργειακά χρηματοπιστωτικά μέσα υποκείμενα σε φυσική παράδοση [Γ.7 Παραρτ. Ι MiFID II]270
  • 3. Το αναθεωρημένο πλαίσιο της ρυθμιζόμενης αγοράς 270
  • Β. EMIR και ενεργειακές αγορές 280
  • Γ. Η κατάχρηση αγοράς στις ενεργειακές αγορές 301
  • Δ. Χρηματοπιστωτικές ρυθμιστικές επιδράσεις στον τομέα της σύζευξης αγοράς: Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2015/1222 και οι «NEMO»317
  • V. Η ημεδαπή ενεργειακή αγορά335
  • A. Στη βάση του «εθνικού μονοπωλίου» 336
  • Β. Ενεργειακές αγορές και «ελληνική προοπτική»: Εθνικό μονοπώλιο ή απελευθέρωση352
  • 1) Δικαιοπολιτικές θεωρήσεις και νομικοί προβληματισμοί 352
  • α) Αγορά ενεργειακού ή χρηματοπιστωτικού δικαίου355
  • β) Αγορά μονοπωλίου ή λειτουργούσα υπό συνθήκες αδειοδότησης362
  • γ) Αγορά με κεντρικό αντισυμβαλλόμενο βάσει της ενωσιακής νομοθεσίας ή και με άλλη «εθνική παραμετροποίηση του κινδύνου» 363
  • δ) Αγορά με κάθετα ή οριζόντια σχήματα ολοκληρωμένης επιχείρησης365
  • ε) Αγορά υποκείμενη σε τομεακή ή διατομεακή εποπτεία366
  • 2. Νομοθετικές σκέψεις περί της ενεργειακής πορείας368
  • α) Μία χρηματιστηριακή κατεύθυνση369
  • β) Το σύστοιχο της «εκκαθαριστικής» ρύθμισης375
  • ΕΠΙΜΕΤΡΟ377
  • ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ378
  • ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ390
  • 0
  • 0