Έκδοση: 2017
ISBN: 978-960-622-063-0
Σελίδες: XΧΙI+352
Συγγραφέας: Ν. Φαραντούρης, Θ. Φορτσάκης
Συνεργασία: Αικ. Ηλιάδου, Μ. Κοντογιώργης, Δ. Παπαδόπουλος, Κ. Σουλτάτη, Μ. Τότσικα

Στο έργο «Δίκαιο της Ενέργειας» αποτυπώνονται οι καταιγιστικές εξελίξεις που έχουν σημειωθεί κατά τα τελευταία χρόνια στον τομέα της ενέργειας, ένα συ­ναρπαστικό πεδίο αιχμής της οικονομίας και του δικαίου, των διεθνών σχέσεων και της πολιτικής, της τεχνολογίας και της οικολογίας. Εξελίξεις σε πολλά επίπεδα, που αναδει­κνύουν τη σημασία της ενέργειας. Διαμορφώ­νεται σταδιακά το Δίκαιο της Ενέργειας ως ένας νέος ιδιαίτερος νομικός κλάδος με δικό του εννοιολογικό σύστημα και δική του μεθοδολογία.

Το ελληνικό ενεργειακό σύστημα διανύει τα τελευταία έτη περίοδο σημαντικών αλλα­γών. Το παρόν έργο ενσωματώνει τις θεσμικές και ρυθμιστικές αλλαγές που επισυνέβησαν στο ενεργειακό τοπίο της Χώρας μας τα τελευταία χρόνια. Έχει εμπλουτιστεί με τις βασικές ρυθμίσεις και πρόνοιες του Ενωσιακού Δικαίου, ώστε να μπορεί ν΄ αποτελέσει ένα ολοκληρωμένο έργο αναφοράς για τον νομι­κό της θεωρίας και της πράξης. Για την ολοκλήρωσή του συνεστήθη επιστημονική ομά­δα που συνεργάστηκε υπό την καθοδήγηση και ευθύνη των επιμελητών και συνέβαλε σημαντικά στην πραγματοποίηση και της παρούσας έκδοσης. Η διάρθρωση του έργου ακολουθεί τη διάρθρωση του ενεργειακού κλάδου, η οποία περιλαμβάνει στην Ελλάδα κυρίως τα πετρελαιοειδή, το φυσικό αέριο, το λιγνίτη και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Το Ενωσιακό θεσμικό πλαίσιο για τον τομέα της ενέργειας (Καθηγητής Ν. Φαραντούρης) ακολουθούν: ως Κεφάλαιο 1, η Διοικητική Οργάνωση της Ενέργειας, με τη συνεργασία του Δ. Παπαδόπουλου, Δικηγόρου, στελέχους της Διεύθυνσης Νομικών Υπηρεσιών του ΔΕΣΦΑ και τ. Νομικού Συμβούλου στο Υπουργείο Ενέργειας, ως Κεφάλαιο 2, το Φυσικό Αέριο, με τη συνεργασία της Μ. Τότσικα, Δικηγόρου, στελέχους της Νομικής Υπηρεσίας της ΕΠΑ Αττικής, ως Κεφάλαιο 3, οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και ως Κεφάλαιο 4, ο Λιγνίτης, με τη συνεργασία, για αμφότερα, της Κ. Σουλτάτη, Δικηγόρου, τ. Νομικής Συνεργάτιδας στον ΑΔΜΗΕ, ως Κεφάλαιο 5, το Πετρέλαιο με τη συνεργασία της Α. Ηλιάδου, Λέκτορα της Νομικής Σχολής Αθηνών, Δικηγόρου, στελέχους της Διεύθυνσης Νομικών Υπηρεσιών της ΔΕΗ, ως Κεφάλαιο 6, η Ηλεκτρική Ενέργεια, με τη συνεργασία του Μ. Κοντογιώργη, Διδ. Νομικής, Δικηγόρου, στελέχους της Διεύθυνσης Νομικών Υπηρεσιών του ΔΕΣΦΑ.

Οι βασικές εξελίξεις που έχουν μεσολαβήσει από την προηγούμενη έκδοση και έχουν αναδιατάξει το ενεργειακό θεσμικό και ρυθμιστικό τοπίο στην Ελλάδα, αφορούν την αναβάθμιση των αρμοδιοτήτων και του ρόλου της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας, που ακολούθησε την ενσωμάτωση της λεγόμενης «Τρίτης Ενεργειακής Δέσμης (Πακέτου)» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η περαιτέρω ελευθέρωση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου με την θέσπιση ανεξάρτητων Διαχειριστών, την απόσχιση κλάδων και τον μετασχηματισμό της λιανικής, η επέκταση του θεσμού των δημοπρασιών ως ερ­γαλείου μεγαλύτερης ρευστότητας στην αγορά φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας και η ευρωπαϊκής, επίσης, προέλευσης ενίσχυση των μηχανισμών για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού.

Ζητήματα που διατρέχουν το σύνολο των κεφαλαίων, όπως τα θέματα δικαίου του αντα­γωνισμού, προστασίας του περιβάλλοντος ή φορολογικού δικαίου, εξετάζονται ανά κε­φάλαιο και θεσμό. Φιλοδοξία της παρούσας έκδοσης είναι, πέραν της συστηματικής καταγραφής των σε με­γάλο βαθμό διάσπαρτων και αποσπασματικών πληροφοριών, να εντοπιστούν τα βασικά νομικά ζητήματα και να συλλεγεί και αναλυθεί η νομολογία, όπου υπάρχει. Οι νόμοι πα­ρατίθενται όπως τροποποιημένοι ισχύουν κατά την ολοκλήρωση συγγραφής του έργου. Η παρατιθέμενη βιβλιογραφία είναι ενδεικτική, περιορίζεται δε στα τελευταία έτη, ώστε να είναι κατά το δυνατόν επίκαιρη. Πρόκειται για ένα έργο που συμβάλλει καθοριστικά στην περαιτέ­ρω καλλιέργεια το δικαίου της ενέργειας στη Χώρα μας.

  • 0
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ – ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ1
  • §1. Πολιτική ενέργειας και πρωτογενές δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης2
  • §2. Κατανομή Αρμοδιοτήτων μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και κρατών μελών5
  • §3. Στόχοι της πολιτικής ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης7
  • Α. Λειτουργία της Εσωτερικής Αγοράς8
  • Β. Διασφάλιση Ενεργειακού Εφοδιασμού9
  • Γ. Προστασία του Περιβάλλοντος10
  • Δ. Διασύνδεση ενεργειακών δικτύων12
  • §4. Τελικές παρατηρήσεις13
  • ΜΕΡΟΣ 1 - Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΩΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΒΑΣΗ15
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 – ΟΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ17
  • §1. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας17
  • Α. Η Διεύθυνση Υδρογονανθράκων17
  • Β. Η Διεύθυνση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Ηλεκτρικής Ενέργειας21
  • Γ. H Διεύθυνση Ενεργειακών Πολιτικών και Ενεργειακής Αποδοτικότητας24
  • Δ. Η Διεύθυνση Ελέγχου Διακίνησης και Αποθήκευσης Καυσίμων 26
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 – ΟΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ39
  • §1. Η Γενική Διεύθυνση Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής39
  • §2. Τα Fora της Μαδρίτης και της Φλωρεντίας41
  • §3. Το Συμβούλιο Ευρωπαϊκών Ρυθμιστικών Αρχών (CEER)42
  • §4. Ο Οργανισμός Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ACER)42
  • §5. Ευρωπαϊκά Δίκτυα Συστημάτων Μεταφοράς43
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 – Η ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΩΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΑ46
  • ΜΕΡΟΣ 2 -ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ57
  • ΕΙΣΑΓΩΓΗ59
  • §1. Η έννοια του φυσικού αερίου59
  • §2. Δημιουργία και παραγωγή του φυσικού αερίου60
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 – Η ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ61
  • §1. Διακρατικές συμφωνίες προμήθειας και συνεργασίας61
  • §2. Το ευρωπαϊκό και ελληνικό νομοθετικό πλαίσιο63
  • §3. Οι επιχειρήσεις φυσικού αερίου και οι υποχρεώσεις τους66
  • §4. Η άδεια προμήθειας φυσικού αερίου68
  • §5. Οι Επιλέγοντες Πελάτες71
  • §6. Κώδικας Προμήθειας σε Επιλέγοντες Πελάτες73
  • §7. Η μεταπώληση φυσικού αερίου από Επιλέγοντες Πελάτες74
  • §8. Ειδικές υποχρεώσεις και περιορισμοί74
  • §9. Η Ενιαία Αγορά Φυσικού Αερίου76
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 – Η ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ78
  • §1. Ο Πελάτης78
  • §2. Η διείσδυση του φυσικού αερίου στην αγορά78
  • Α. Η υπάρχουσα διείσδυση78
  • Β. Κίνητρα για περαιτέρω διείσδυση79
  • §3. Η τιμολογιακή πολιτική του φυσικού αερίου82
  • Α. Η τιμολόγηση των βασικών δραστηριοτήτων του φυσικού αερίου82
  • Β. Η τιμολόγηση μη επιλεγόντων πελατών83
  • Γ. Η τιμολογιακή πολιτική των εταιρειών προμήθειας και διανομής φυσικού αερίου84
  • Δ. Η τιμολογιακή πολιτική των ΕΠΑ Θεσσαλονίκης και Θεσσαλίας85
  • Ε. Η Τιμολογιακή πολιτική της ΔΕΠΑ86
  • §4. Η Προστασία του καταναλωτή87
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 – H ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ91
  • §1. Το Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου91
  • §2. Ο ΔΕΣΦΑ94
  • §3. Oι υποχρεώσεις διαχωρισμού συστημάτων μεταφοράς φυσικού αερίου97
  • Α. Ο Κώδικας Διαχείρισης ΕΣΦΑ103
  • Β. Οι χρήστες του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου107
  • Γ. Η πρόσβαση στο Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου108
  • Δ. Τα τιμολόγια μεταφοράς φυσικού αερίου109
  • Ε. Οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου111
  • §3. Ανεξάρτητα Συστήματα Φυσικού Αερίου112
  • §4. Διαχειριστής ΑΣΦΑ114
  • Α. Οι αρμοδιότητες Διαχειριστή ΑΣΦΑ116
  • Β. Ειδικοί όροι Άδειας Διαχείρισης ΑΣΦΑ117
  • Γ. Ο Κώδικας Διαχείρισης ΑΣΦΑ119
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 – Η ΔΙΑΝΟΜΗ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ121
  • §1. Οι εταιρείες διανομής αερίου121
  • Α. Γενικά121
  • Β. Ο διαχωρισμός των δραστηριοτήτων διανομής και εμπορίας των υφιστάμενων ΕΠΑ124
  • Γ. Ο διαχωρισμός δραστηριοτήτων διαχείρισης δικτύου διανομής της λοιπής Ελλάδας125
  • Δ. Ο αμφισβητούμενος ιδιωτικός χαρακτήρας των υφιστάμενων ΕΠΑ126
  • §2. Άδεια διανομής ή/και διαχείρισης δικτύου διανομής φυσικού αερίου128
  • Α. Προϋποθέσεις χορήγησης άδειας διανομής ή/και διαχείρισης δικτύου διανομής φυσικού αερίου128
  • Β. Όροι αδειών διαχείρισης δικτύου διανομής129
  • Γ. Ο Κώδικας Διαχείρισης Δικτύου Διανομής130
  • Δ. Το Πρόγραμμα Ανάπτυξης132
  • Ε. Ο Κανονισμός Μετρήσεων132
  • Στ. Ο Κανονισμός Τιμολόγησης μεταφοράς και διανομής φυσικού αερίου132
  • Ζ. Οι αλλαγές στις υφιστάμενες άδειες διανομής μετά το Ν. 4336/2015133
  • Η. Τροποποίηση, ανάκληση αδειών διανομής/διαχείρισης δικτύου φυσικού αερίου134
  • Θ. Ειδικοί περιορισμοί των κατόχων αδειών διανομής ή/και διαχείρισης δικτύου διανομής135
  • Ι. Κανονισμός Αδειών137
  • ΜΕΡΟΣ 3 – ΟΙ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ139
  • α) Το άρθρο 24 του Συντάγματος151
  • β) Το άρθρο 106 του Συντάγματος152
  • γ) Το άρθρο 17 του Συντάγματος152
  • α) Αναδρομή στο νομοθετικό πλαίσιο των ΑΠΕ153
  • β) Η περιβαλλοντική αδειοδότηση των έργων ΑΠΕ157
  • γ) Η αδειοδοτική διαδικασία163
  • i) Η άδεια παραγωγής163
  • ii) Η άδεια εγκατάστασης ή επέκτασης168
  • iii) Η άδεια λειτουργίας171
  • iv) Ένταξη και σύνδεση των σταθμών ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ στο Σύστημα ή στο Δίκτυο172
  • v) Το πλαίσιο των συμβάσεων για την πώληση της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας179
  • vi) Η τιμολόγηση της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ181
  • vii) Οι Εγγυήσεις Προέλευσης191
  • viii) Όργανα για την προώθηση των ΑΠΕ193
  • ix) Ειδικά τέλη που βαρύνουν τις ΑΠΕ194
  • ΜΕΡΟΣ 3 - ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ139
  • KEΦΑΛΑΙΟ 1 – ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΑΠΕ143
  • §1. Το διεθνές και το ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις ΑΠΕ143
  • Α. Το διεθνές πλαίσιο143
  • B. Ευρωπαϊκό πλαίσιο146
  • §2. Το εθνικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ150
  • Α. Το συνταγματικό πλαίσιο151
  • Β. Το γενικό νομοθετικό πλαίσιο των ΑΠΕ153
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 – ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΠΕ197
  • §1. Η αιολική ενέργεια197
  • §2. Η υδροηλεκτρική ενέργεια200
  • §3. Η αξιοποίηση της ενέργειας του γεωθερμικού δυναμικού (Ν 3175/2003)205
  • §4. Η αξιοποίηση της βιομάζας και η χρήση βιοκαυσίμων208
  • Α. Η βιομάζα και βιοαέριο208
  • Β. Τα βιοκαύσιμα210
  • §5. Ηλιακή Ενέργεια213
  • Α. Οι Φωτοβολταϊκοί Σταθμοί213
  • Β. Τα θερμικά ηλιακά συστήματα218
  • ΜΕΡΟΣ 4 – Ο ΛΙΓΝΙΤΗΣ233
  • ΜΕΡΟΣ 5 – ΤΟ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ251
  • ΜΕΡΟΣ 6 – ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ289
  • α) Η βραχυχρόνια αγορά326
  • β) Οι μακροχρόνιες αγορές 329
  • γ) Η αγορά εξισορρόπησης331
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 – ΑΠΕ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ219
  • §1. Ζητήματα περιβαλλοντικής αδειοδότησης έργων ΑΠΕ219
  • §2. Το ζήτημα του χωροταξικού σχεδιασμού των έργων ΑΠΕ223
  • §3. Επέμβαση σε δάση και δασικές εκτάσεις225
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 – Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΑΠΕ229
  • §1. Περιορισμοί στην ανάπτυξη των ΑΠΕ229
  • §2. Η προώθηση της ανάπτυξης των ΑΠΕ230
  • ΜΕΡΟΣ 4 - Ο ΛΙΓΝΗΤΗΣ-6
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 – Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΛΙΓΝΙΤΗ235
  • §1. Τα λιγνιτικά κοιτάσματα στην Ελλάδα235
  • §2. Το νομικό και κανονιστικό πλαίσιο237
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 – ΤΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΕΞΟΡΥΞΗΣ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΤΟΥ ΛΙΓΝΙΤΗ239
  • §1. Η παραχώρηση αποκλειστικών δικαιωμάτων στη ΔΕΗ239
  • §2. Η παραβίαση των άρθρων 106 και 102 ΣΛΕΕ (πρώην 86 και 82 ΣυνθΕΚ) από την Ελλάδα240
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 – ΛΙΓΝΙΤΩΡΥΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ246
  • ΜΕΡΟΣ 5 - ΤΟ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ-6
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 – Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ253
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 – ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ261
  • §1. Οι επιμέρους δραστηριότητες και οι απαιτούμενες άδειες261
  • §2. Ποινικές και διοικητικές κυρώσεις265
  • §3. Διασφάλιση εφοδιασμού267
  • §4. Θέματα τιμών271
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 – ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ274
  • §1. Διύλιση274
  • §2. Εμπορία275
  • §3. Λιανική εμπορία278
  • §4. Μεταφορά και διακίνηση282
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 – ΕΡΕΥΝΑ, ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ, ΕΞΟΡΥΞΗ ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΩΝ284
  • ΜΕΡΟΣ 6 - ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ-5
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 – ΤΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ291
  • §1. Μετάβαση από τον ιστορικό πάροχο στην αγορά292
  • Α. Η δημιουργία της δημόσιας επιχείρησης ηλεκτρισμού292
  • Β. Το ισχύον καθεστώς293
  • §2. Οι βασικοί ορισμοί294
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 – Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ296
  • §1. Το νομοθετικό πλαίσιο296
  • Α. Η άδεια παραγωγής296
  • Β. Οι άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας298
  • Γ. Οι λοιπές άδειες και εγκρίσεις299
  • §2. Η αδειοδοτική διαδικασία300
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 – Η ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΚΑΙ Η ΕΜΠΟΡΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ302
  • §1. Το νομοθετικό πλαίσιο302
  • §2. Οι υπηρεσίες κοινής ωφέλειας306
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 – Η ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ307
  • §1. Η διαχείριση του Συστήματος μεταφοράς307
  • §2. Η πρόσβαση στο Σύστημα μεταφοράς310
  • §3. Η ασφάλεια εφοδιασμού313
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 – Η ΔΙΑΝΟΜΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ315
  • §1. Η διαχείριση του Δικτύου διανομής315
  • §2. Η πρόσβαση στο Δίκτυο διανομής317
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 – Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ319
  • §1. Η τιμολόγηση της προμήθειας319
  • §2. Ρυθμιζόμενες μη ανταγωνιστικές χρεώσεις του τιμολογίου προμήθειας320
  • §3. Οι συναλλαγές ηλεκτρικής ενέργειας325
  • Α. Η δομή της αγοράς 325
  • Β. Ο νέος σχεδιασμός της αγοράς 332
  • 0
  • 0