Έκδοση: 2017
ISBN: 978-960-622-098-2
Σελίδες: 204
Συγγραφέας: Α. Σταυροπούλου
Διεύθυνση Σειράς: Γ. Μιχαλόπουλος, Λ. Αθανασίου, Ευ. Περάκης, Γ. Σωτηρόπουλος, Δ. Τζουγανάτος

Το έργο «Δίκαιο του Ελεύθερου Ανταγωνισμού και Κεφαλαιαγορά» ψηλαφίζει τα σημεία της «έντασης» μεταξύ του δικαίου της κεφαλαιαγοράς, από τη μία, και του δικαίου του ελεύθερου ανταγωνισμού, από την άλλη, στις πολλαπλές σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ των παραγόντων της κεφαλαιαγοράς, ενώ στη συνέχεια επιχειρεί μεθόδους ερμηνευτικού συμβιβασμού.

Επίκεντρο της μελέτης είναι ο έλεγχος της συμπεριφοράς των δραστηριοποιούμενων στην κεφαλαιαγορά επιχειρήσεων υπό το πρίσμα των διατάξεων του ελεύθερου ανταγωνισμού, όσον αφορά στα σχετικά ζητήματα που έχουν αναδειχθεί ως κυρίαρχα μέσα από την πρακτική των αρχών ανταγωνισμού.

Στο πρώτο, εισαγωγικό, κεφάλαιο το έργο προσεγγίζει το εν γένει πρόβλημα της σχέσης του δικαίου του ελεύθερου ανταγωνισμού με αυτό της κεφαλαιαγοράς.

Στο δεύτερο αναλύει τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ.

Στο τρίτο κεφάλαιο εξετάζει την καταρχήν εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού στους βασικούς εμπλεκόμενους στην κεφαλαιαγορά φορείς.

Στο τέταρτο εξετάζει την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού στις «υποδομές» της κεφαλαιαγοράς, ενώ στο πέμπτο κεφάλαιο εξετάζει τις ιδιαιτερότητες που παρουσιάζει η εφαρμογή των κανόνων του ανταγωνισμού στον χώρο των επενδυτικών υπηρεσιών.

Τέλος, στο έκτο κεφάλαιο παρατίθενται συνοπτικά τα ουσιώδη συμπεράσματα της έρευνας. Το έργο περιλαμβάνει πολλές αναφορές σε νομολογία των ΗΠΑ και των ημεδαπών εθνικών αρχών και συμπληρώνεται με πλούσια ελληνική και ξενόγλωσση βιβλιογραφία και αλφαβητικό ευρετήριο.

  • -18
  • Ι. Εισαγωγή: Προσέγγιση του προβλήματος1
  • 1. Προσδιορισμός του αντικειμένου1
  • 2. Η ανάγκη για εξαντλητική ρύθμιση της κεφαλαιαγοράς3
  • 3. Η σχέση «έντασης» μεταξύ του δικαίου της κεφαλαιαγοράς και του δικαίου του ελεύθερου ανταγωνισμού και η ανάγκη για έναν ερμηνευτικό «συμβιβασμό»10
  • 3.1. Ειδικές ρυθμίσεις της κεφαλαιαγοράς που επιλύουν ζητήματα ανταγωνισμού 12
  • 3.2. Σημεία «τριβής» μεταξύ των δύο συστημάτων δικαίου. Συστημική σταθερότητα v. ελεύθερος ανταγωνισμός18
  • 4. Περιορισμοί της μελέτης21
  • 5. Η διάρθρωση της ύλης21
  • IΙ. Ανάγκη οριοθέτησης στου δικαίου του ελεύθερου ανταγωνισμού: Μεθοδολογικά εργαλεία για την επίλυση της «ασυμβατότητας» κανόνων δικαίου23
  • Α. Η νομολογιακή εξέλιξη της σχέσης του δικαίου της κεφαλαιαγοράς με το αντιμονοπωλιακό δίκαιο στην έννομη τάξη των ΗΠΑ23
  • 1. Credit Suisse v. Billing: Η σιωπηρή εξαίρεση από το αντιμονοπωλιακό δίκαιο με βάση το κριτήριο της «πρόδηλης ασυμβατότητας»23
  • 2. Παλαιότερη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ για το ζήτημα της ασυμβατότητας της χρηματιστηριακής νομοθεσίας με το αντιμονοπωλιακό δίκαιο28
  • 2.1. Silver v. New York Stock Exchange: Μια γόνιμη προσπάθεια συμβιβασμού των δύο δικαϊκών κλάδων28
  • 2.2. Gordon v. New York Stock Exchange: Η δικανική θεμελίωση της έννοιας του «plain repugnancy»30
  • 2.3. United States v. National Association of Securities Dealers: Οριζόντιοι και κάθετοι περιορισμοί του ανταγωνισμού31
  • 2.4. Friedman v. Salomon/ Smith Barney Inc. LLC: Πρακτικές σταθεροποίησης των τιμών33
  • 3. Η «στροφή» της Credit Suisse v. Billing σε σχέση με το νομολογιακό προηγούμενο και οι προεκτάσεις της34
  • Β. Εισχώρηση των σκοπών άλλων κανόνων δικαίου στο δίκαιο του ανταγωνισμού: «Εξαιρέσεις» και εργαλεία τελολογικής συστολής του πεδίου εφαρμογής των κανόνων του ελεύθερου ανταγωνισμού στην ενωσιακή και ημεδαπή έννομη τάξη 37
  • 1. Η οριοθέτηση της απαγορευμένης σύμπραξης42
  • 1.1. Οι δευτερεύοντες περιορισμοί του ανταγωνισμού (Ancillary restraints)42
  • 1.2. Περιορισμοί κανονιστικής φύσης43
  • 2. Η οριοθέτηση της έννοιας της καταχρηστικής εκμετάλλευσης δεσπόζουσας θέσης επιχείρησης σύμφωνα με τα άρθρα 102 ΣΛΕΕ και 2 Ν 3959/2011. Η δυνατότητα αντικειμενικής δικαιολόγησης45
  • 3. Έμμεση επίδραση του νομικού πλαισίου αφενός κατά την εφαρμογή της παρ. 3 του άρθρ. 101 ΣΛΕΕ και αφετέρου κατά την επίκληση της άμυνας της αποτελεσματικότητας 48
  • 4. Επισκόπηση των μεθόδων οριοθέτησης του ρυθμιστικού πεδίου του δικαίου του ελεύθερου ανταγωνισμού ως ερμηνευτικών εργαλείων «συμβιβασμού» του με άλλους κλάδους του δικαίου52
  • ΙΙΙ. Η καταρχήν εφαρμογή των κανόνων του ελεύθερου ανταγωνισμού στο χρηματοπιστωτικό τομέα και ειδικότερα στην κεφαλαιαγορά55
  • 1. Το υποκειμενικό πεδίο εφαρμογής των κανόνων του ελεύθερου ανταγωνισμού στην ενωσιακή και ημεδαπή έννομη τάξη55
  • 2. Η υπαγωγή των φορέων της κεφαλαιαγοράς στο υποκειμενικό πεδίο των 101, 102 ΣΛΕΕ58
  • 2.1. Οι ΕΠΕΥ ως «επιχειρήσεις» υπό την έννοια των άρθρ. 101, 102 ΣΛΕΕ61
  • 2.2. Οι «αγορές» χρηματοπιστωτικών μέσων ως «επιχειρήσεις» υπό την έννοια των άρθρ. 101, 102 ΣΛΕΕ64
  • 2.3. Συναντά η εφαρμογή του δικαίου του ανταγωνισμού όριο στις «κανονιστικές» αρμοδιότητες του χρηματιστηρίου;65
  • 2.4. Ο έλεγχος της δραστηριότητας των εκδοτών χρηματοπιστωτικών μέσων με το δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού.73
  • 2.5. Η προβληματική της υπαγωγής του «επενδυτή» στην έννοια της «επιχείρησης» των άρθρων 101, 202 ΣΛΕΕ75
  • IV. Η πρακτική των ενωσιακών και ημεδαπών Αρχών Ανταγωνισμού και η νομολογία των Δικαστηρίων στον τομέα της κεφαλαιαγοράς και ειδικότερα στις «υποδομές»- συστήματα εκκαθάρισης και διακανονισμού συναλλαγών και αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων89
  • 1. Η υπόθεση Clearstream Banking AG89
  • 1.1. Ο ορισμός της σχετικής αγοράς: η διάρθρωση των οριζόντιων και κάθετων σχέσεων στα συστήματα εκκαθάρισης και διακανονισμού90
  • 1.2. Πρώτη παράβαση: Καταχρηστική εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης με τη μορφή της άρνησης παροχής υπηρεσιών92
  • 1.3. Δεύτερη παράβαση: Διακριτική τιμολόγηση93
  • 2. Η σημασία της απόφασης Clearstream και η προσέγγιση της Επιτροπής στα ζητήματα ανταγωνισμού όσον αφορά στις υποδομές της κεφαλαιαγοράς94
  • 3. Οριοθέτηση των σχετικών αγορών96
  • 3.1. Διάκριση με βάση το κριτήριο του «προϊόντος»97
  • 3.2. Αποτελούν τα εναλλακτικά συστήματα διαπραγμάτευσης ανταγωνιστές των οργανωμένων αγορών;99
  • 3.3. Ιδιαιτερότητες στον καθορισμό της σχετικής αγοράς102
  • 3.4. Γεωγραφική σχετική αγορά και ανταγωνισμός μεταξύ των οργανωμένων αγορών103
  • 4. Πολιτική ανταγωνισμού στις αγορές κεφαλαίου: Εξασφάλιση της πρόσβασης στην υποδομή104
  • 5. Market power στις αγορές κεφαλαίου 106
  • 5.1. Αποτελούν οι υποδομές της κεφαλαιαγοράς φυσικά μονοπώλια;106
  • 5.2. Οικονομίες κλίμακας, φάσματος και αποτελέσματα δικτύου108
  • 5.3. Φραγμοί εισόδου109
  • 6. Η παροχή υπηρεσιών trading και post-trading ως indispensable services και ειδικότερα η άρνηση πρόσβασης σε ουσιώδεις διευκολύνσεις110
  • 7. Διατάξεις «ανταγωνισμού» για την πρόσβαση σε οργανωμένη αγορά114
  • 8. Διατάξεις «ανταγωνισμού» για την πρόσβαση σε υπηρεσίες εκκαθάρισης και διακανονισμού115
  • 9. Το πρόβλημα του «διττού» ελέγχου της συμπεριφοράς117
  • 10. Διατάξεις για τα «κάθετα σιλό» και η σχέση τους με τις διατάξεις του ανταγωνισμού121
  • 11. Έλεγχος της τιμολογιακής πολιτικής με το δίκαιο του ανταγωνισμού123
  • 11.1. Εκμεταλλευτική κατάχρηση123
  • 11.2. Διακριτική τιμολόγηση125
  • 11.3. Επιθετική τιμολόγηση- Υπόθεση Euronext125
  • 11.4. Το κατάλληλο είδος κόστους για τον έλεγχο της τιμολογιακής συμπεριφοράς127
  • V. Ανταγωνισμός στον τομέα παροχής επενδυτικών και χρηματοοικονομικών υπηρεσιών129
  • 1. Οι επενδυτικές υπηρεσίες ως ιδιαίτερος κλάδος των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών129
  • 1.1. Διάκριση των σχετικών αγορών130
  • 1.2. Τα χαρακτηριστικά της αγοράς παροχής επενδυτικών υπηρεσιών134
  • 1.3. Αγορές περισσότερο ή λιγότερο «επιρρεπείς» σε στρεβλώσεις του ανταγωνισμού136
  • 2. Συμπεράσματα από τις έρευνες των αρχών ανταγωνισμού139
  • 2.1. Υπόθεση Credit Default Swaps139
  • 2.2. Η χειραγώγηση των παραγώγων επιτοκίων ως παραβίαση του δικαίου του ελεύθερου ανταγωνισμού: «Σκάνδαλα» LIBOR, EURIBOR, TIBOR141
  • 2.3. Η σχέση των κανόνων του ανταγωνισμού με τις διατάξεις περί απαγόρευσης χειραγώγησης αγοράς 143
  • 2.4. Εντοπισμός της σύμπραξης: Η εναρμονισμένη πρακτική και οι πολλαπλές όψεις του acting in concert145
  • 2.5. Η ανταλλαγή πληροφοριών ως μέσο διευκόλυνσης της σύμπραξης και ως αυτοτελής παράβαση151
  • 3. Ζητήματα ανταγωνισμού στη συλλογική αναδοχή εκδόσεως κινητών αξιών155
  • 3.1. Η οικονομική σημασία της συλλογικής αναδοχής155
  • 3.2. Ανταγωνισμός στις υπηρεσίες αναδοχής156
  • 3.3. Ολιγοπωλιακή δομή της αγοράς και συλλογική δεσπόζουσα θέση158
  • 3.4. Η ανταλλαγή πληροφοριών στο πλαίσιο των syndicates αναδόχων160
  • VI. Συμπεράσματα- κριτική αποτίμηση163
  • 1. Σύνοψη των συμπερασμάτων της μελέτης163
  • 2. Τυπολογία περιπτώσεων 168
  • 3. Κριτική αποτίμηση169
  • ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ175
  • ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ185
  • 0
  • 0