Απόπειρα προσέγγισης μιας θεμελιακής αξιακής αρχής του ενωσιακού δικαίου

Αγόρασέ το στο nb.org

ΦΠ €25.00
ΝΠ €35.00 *

* Οι τιμές περιλαμβάνουν ΦΠΑ.
Έκδοση: 2017
ISBN: 978-960-622-107-1
Σελίδες: 256
Συγγραφέας: Θ. Γαλάνης
Πρόλογος: Ν. Φαραντούρης

Το έργο «Η Αλληλεγγύη στην Ενωσιακή Δικαιοταξία» αποτελεί απόπειρα προσέγγισης μιας θεμελιακής αξιακής αρχής του ενωσιακού δικαίου. Η έννοια της αλληλεγγύης διαχέεται σε ολόκληρη την ενωσιακή έννομη τάξη, τόσο ως αξία όσο και ως στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στη Συνθήκη της Λισαβόνας η αρχή της αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών φιλοξενείται σε διάφορες διατάξεις και αποτελεί κεντρικό άξονα σημαντικών πολιτικών της Ένωσης: από τον Χώρο Ελευθερίας, Ασφάλειας και Δικαιοσύνης και την Οικονομική Πολιτική έως την πολιτική Ενέργειας, τις Ευρωπαϊκές Εξωτερικές Σχέσεις και τη Μετανάστευση.

Ποια είναι ωστόσο τα ακρότατα όρια της θεμελιώδους αυτής αρχής και αξίας και πώς η αλληλεγγύη μετουσιώνεται σε στόχο της ΕΕ; Ποια η πρακτική εφαρμογή της επίκλησής της στη σημερινή κρίσιμη για το ευρωπαϊκό πείραμα συγκυρία; Έχει ενδιαφέρον ότι τα ερωτήματα αυτά δεν απασχολούν μόνο τους επαΐοντες της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης ή τους θεωρητικούς του ευρωπαϊκού δικαίου, αλλά -ολοένα και περισσότερο- τους πολίτες στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης εν όψει κρίσιμων αποφάσεων των κυβερνήσεών τους σχετικά με την οικονομική και νομισματική ένωση, την ενεργειακή ασφάλεια, το μεταναστευτικό ζήτημα. Κι όμως: η αλληλεγγύη, καίτοι θεμελιακή αξιακή αρχή του ενωσιακού δικαίου, δεν έχει αποτελέσει μέχρι σήμερα αντικείμενο διεξοδικής πραγματείας, ούτε στην ελληνόγλωσση ούτε στη διεθνή βιβλιογραφία.

Το κενό αυτό έρχεται να καλύψει η ανά χείρας μονογραφία του Θεόδωρου Γαλάνη. Ο συγγραφέας έχει το προνόμιο να γνωρίζει από πρώτο χέρι την ενωσιακή δικαιοταξία: να ζει και να μελετά καθημερινά την εξέλιξή της, να ερμηνεύει και να εφαρμόζει τις νόρμες και τις αρχές της, να διδάσκει τη δομή και το περιεχόμενό της. Αριστούχος διδάκτωρ Νομικής της Σορβόννης, με προπτυχιακές και μεταπτυχιακές σπουδές νομικής στο Παρίσι και την Αθήνα, διατελεί από το 2012 επιστημονικός Συνεργάτης της Ευρωπαϊκής Έδρας Jean Monnet στο Δίκαιο και Πολιτικές της ΕΕ, εντεταλμένος Διδάσκων στο Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών και επισκέπτης καθηγητής στο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στην Ενέργεια - Στρατηγική, Δίκαιο και Οικονομία του Πανεπιστημίου Πειραιώς, αποσπώντας ενθουσιώδεις κριτικές από τους φοιτητές και τους συναδέλφους του.

Στην ανά χείρας μελέτη ο συγγραφέας προχωρά με μεθοδικότητα στην εννοιολογική προσέγγιση του όρου «αλληλεγγύη» στην ενωσιακή δικαιοταξία προτού διερευνήσει σε βάθος το περιεχόμενο της έννοιας και τις ποικίλες εκφάνσεις της, για να καταλήξει στη λειτουργική εφαρμογή της. Η μελέτη είναι αναλυτική, πλήρης, τεκμηριωμένη και ρίχνει φως σε μια θολή πτυχή της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, όπου θεσμοί και συμπεριφορές, πολιτική και οντολογία συμπλέκουν και αλληλοεπιδρούν.

  • -2
  • ΕΙΣΑΓΩΓΗ 17
  • I. Εννοιολογική οριοθέτηση25
  • Α. Η αλληλεγγύη ως αξία της Ένωσης30
  • 1. Η θέση των αξιών της Ένωσης στις Συνθήκες30
  • 2. Η ειδικότερη αναφορά στην αλληλεγγύη (άρθρο 2 ΣΕΕ)33
  • Β. Η αλληλεγγύη ως στόχος της Ένωσης - άρθρο 3 ΣΕΕ34
  • Γ. Η αλληλεγγύη ως γενική αρχή του ενωσιακού δικαίου 36
  • 1. Προέλευση και λειτουργία των γενικών αρχών στο ενωσιακό δίκαιο37
  • α) Διακρίσεις και πηγές των γενικών αρχών39
  • β) Κριτήρια και μέθοδος συναγωγής των γενικών αρχών41
  • γ) Λειτουργία των γενικών αρχών43
  • δ) Κανονιστική πυκνότητα - θέση στην ιεραρχία των κανόνων46
  • 2. Η αλληλεγγύη στις εθνικές συνταγματικές έννομες τάξεις47
  • α) Προλεγόμενα - Η Ένωση ως «συμμαχία εθνικών Συνταγμάτων»48
  • β) Οι αναφορές στην αλληλεγγύη στα συνταγματικά κείμενα των κρατών μελών61
  • 3. Η άποψη της θεωρίας68
  • Συμπεράσματα τίτλου Ι 71
  • II. Περιεχόμενο της αρχής73
  • A. Η θεμελίωση της αρχής73
  • 1. Οι αναφορές στο πρωτογενές δίκαιο74
  • α) Οι ρητές αναφορές στα άρθρα των Συνθηκών74
  • (1) Ο Χώρος Ελευθερίας Ασφάλειας και Δικαιοσύνης (ΧΕΑΔ)75
  • (2) Η οικονομική πολιτική78
  • (3) Η ενεργειακή αλληλεγγύη79
  • (i) Από την ΕΚΑΧ και την ΕΚΑΕ στη Συνθήκη της Λισαβόνας79
  • (ii) H νομική βάση για την ενωσιακή ενεργειακή πολιτική, υπό το πρίσμα της αρχής της αλληλεγγύης81
  • (4) Η αλληλεγγύη των εξαιρετικών περιστάσεων86
  • (5) Οι εξωτερικές σχέσεις της Ένωσης88
  • β) Οι αναφορές στο Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων90
  • γ) Οι έμμεσες αναφορές - η αλληλεγγύη ως θεμέλιο πολιτικών της Ένωσης93
  • 2. Οι αναφορές στη νομολογία των δικαστηρίων99
  • α) Η σταδιακή αυτονόμηση από την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας99
  • β) Η νομολογιακή σύνδεση με την ευρωπαϊκή ιθαγένεια103
  • B. Ο εξελικτικός χαρακτήρας της αρχής108
  • Γ. Η κανονιστική εμβέλεια της αρχής110
  • 1. Πεδίο εφαρμογής110
  • 2. Εύρος δεσμευτικότητας114
  • α) Εισαγωγικές παρατηρήσεις114
  • β) Άρθρο 2 ΣΕΕ115
  • γ) Άρθρο 3 ΣΕΕ116
  • δ) Άρθρα 7 και 49 ΣΕΕ118
  • ε) Άρθρα σχετικά με την ΚΕΠΠΑ (21, 24, 31 ΣΕΕ)119
  • στ) Άρθρα σχετικά με το ΧΕΑΔ (67 παρ. 2 και 80 ΣΛΕΕ)120
  • ζ) Άρθρα σχετικά με την αντιμετώπιση κρίσεων 127
  • (1) Άρθρο 122 ΣΛΕΕ127
  • (2) Άρθρα 42 παρ. 7 ΣΕΕ και 222 ΣΛΕΕ131
  • η) Άρθρο 194 παρ. 1 ΣΛΕΕ133
  • θ) Τίτλος «Αλληλεγγύη» του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων135
  • 3. Όρια της αρχής143
  • Συμπεράσματα τίτλου ΙI 147
  • III. Λειτουργία της αρχής149
  • A. Η ενοποιητική - νομιμοποιητική λειτουργία150
  • 1. H επίδραση στην άσκηση των αρμοδιοτήτων της Ένωσης και των κρατών μελών, σε σύζευξη με την αρχή της επικουρικότητας151
  • 2. Η συμβολή στην «ήπια» αποτελεσματικότητα του ενωσιακού δικαίου, σε συναρμογή με την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας154
  • 3. Η ενίσχυση των ομοσπονδιακών χαρακτηριστικών του ενοποιητικού εγχειρήματος - η αμοιβαία συνδρομή σε περίπτωση κρίσεων157
  • B. Η ανασταλτική - οριοθετική λειτουργία161
  • 1. Η αλληλεγγύη ως λόγος περιορισμού των θεμελιωδών ελευθεριών κίνησης162
  • α) Η διαλεκτική ανάμεσα στην εθνική και την ενωσιακή διάσταση της αλληλεγγύης162
  • β) Η επίκληση της αλληλεγγύης στη στελέχωση της εθνικής δημόσιας διοίκησης171
  • 2. Η αλληλεγγύη ως παράμετρος οριοθέτησης του πεδίου εφαρμογής των κανόνων ανταγωνισμού173
  • α) Αντιανταγωνιστικές πρακτικές (άρθρα 101 και 102 ΣΛΕΕ)173
  • β) Κρατικές ενισχύσεις178
  • Γ. Η αναδιανεμητική - κοινωνική λειτουργία181
  • 1. Η αλληλεγγύη ως δίαυλος επικοινωνίας ανάμεσα στην ευρωπαϊκή δικαιοθεσία και στην κοινωνική πραγματικότητα182
  • 2. Η αλληλεγγύη ως θεμέλιο της πρόσβασης στις Υπηρεσίες Γενικού Οικονομικού Συμφέροντος (ΥΓΟΣ)187
  • α) Έννοια και ουσιαστική θεμελίωση των ΥΓΟΣ187
  • β) Η νομική θεμελίωση της πρόσβασης στις ΥΓΟΣ στο πρωτογενές ενωσιακό δίκαιο190
  • γ) Η εξειδίκευση της πρόσβασης στις ΥΓΟΣ με το παράγωγο ενωσιακό δίκαιο194
  • 3. Η αλληλεγγύη ως πυρήνας των πολιτικών συνοχής της Ένωσης197
  • α) Από την περιφερειακή πολιτική στην πολιτική συνοχής197
  • β) Τα επενδυτικά και περιφερειακά ταμεία, ως εργαλεία προώθησης της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης201
  • Συμπεράσματα τίτλου ΙΙΙ 206
  • Τελικές συμπερασματικές παρατηρήσεις - επιλεγόμενα 209
  • BΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 221
  • Ελληνόγλωσση221
  • Ξενόγλωσση228
  • ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ 249
  • 0
  • 0