Η επίδραση του common law και της νομολογίας του ΕΔΔΑ στην ελληνική ποινική δίκη

Αγόρασέ το στο nb.org

ΦΠ €20.00
ΝΠ €30.00 *

* Οι τιμές περιλαμβάνουν ΦΠΑ.
Έκδοση: 2017
ISBN: 978-960-622-118-7
Σελίδες: 240
Συγγραφέας: Α. Διονυσοπούλου

Το έργο «Το δικαίωμα του κατηγορουμένου στην εξέταση μαρτύρων κατηγορίας» στοχεύει στην ανάλυση της επίδρασης στην ελληνική ποινική δίκη της νομολογίας του ΕΔΔΑ για το ως άνω δικαίωμα (άρθρο 6 παρ. 3δ΄ ΕΣΔΑ), με δεδομένο ότι αυτό –μέχρι την τροποποίηση του άρθρου 171 παρ. 1 στοιχ. δ΄ ΚΠΔ διά του Ν 3904/2010– δεν αναφερόταν ρητά στον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.

Στην αρχή του έργου παρουσιάζεται η ιστορική διαδρομή της εξέλιξης του δικαιώματος στα κεντροευρωπαϊκά δίκαια, η αντίστοιχη εξέλιξη στα common law συστήματα (Ηνωμένο Βασίλειο και ΗΠΑ), ενώ εν συνεχεία παρουσιάζεται η θέση του δικαιώματος αντιπαράθεσης στα ισχύοντα ηπειρωτικά και στα common law συστήματα ποινικής δίκης. Μετά τη θεωρητική ανάλυση, παρουσιάζεται η νομοθετική αποτύπωση του κανόνα hearsay στο νόμο Criminal Justice Act 2003, δηλαδή οι διατάξεις του νόμου που περιέχουν τον κανόνα και τις εξαιρέσεις του. Η σκιαγράφηση του χαρακτήρα του δικαιώματος αντιπαράθεσης στα common law συστήματα συμπληρώνεται με την παρουσίαση των σημαντικότερων αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, όπου και αναλύεται ο αυτόνομος χαρακτήρας του δικαιώματος λόγω της συνταγματικής κατοχύρωσής του.

Στη συνέχεια εξετάζεται το δικαίωμα αντιπαράθεσης στη νομολογία του ΕΔΔΑ. Συγκεκριμένα, παρουσιάζεται το πεδίο εφαρμογής του δικαιώματος και το περιεχόμενό του, ειδικότερα δε οι δικαιούμενοι σε άσκηση, ο τρόπος εξέτασης του μάρτυρα και η έκταση εξέτασής του. Επιπλέον, προσδιορίζονται οι περιπτώσεις παραίτησης και απώλειας του δικαιώματος και οι περιορισμοί του δικαιώματος στο παράδειγμα των απόντων μαρτύρων.

Ακολούθως σκιαγραφείται η αναγνώριση και κατοχύρωση του δικαιώματος αντιπαράθεσης στην ελληνική ποινική δίκη. Η ανάλυση επικεντρώνεται, πρώτον, στο εάν ο περιορισμός του δικαιώματος αντιπαράθεσης που προκύπτει από το άρθρο 365 ΚΠΔ και αφορά στην ανάγνωση των προδικαστικών καταθέσεων των απόντων μαρτύρων στο ακροατήριο είναι συμβατός με τη νομολογία του ΕΔΔΑ για τη φύση και τους περιορισμούς του δικαιώματος αντιπαράθεσης και, δεύτερον, εφόσον υπάρχουν αποκλίσεις, πώς η ερμηνεία του δικαιώματος μπορεί να ενταχθεί στην ελληνική ποινική δίκη. Ακολουθεί η διατύπωση προτάσεων de lege ferenda, οι οποίες αποσκοπούν στο να εισηγηθούν νομοθετικά εργαλεία διά των οποίων το δικαίωμα αντιπαράθεσης, όπως έχει ερμηνευθεί από τη νομολογία του ΕΔΔΑ, θα ενσωματωθεί στην ελληνική ποινική δίκη. Τέλος, εξετάζονται οι ρυθμίσεις του ΚΠΔ για τους ευάλωτους μάρτυρες και οι λοιπές νομοθετικές διατάξεις για τους ανώνυμους μάρτυρες. Το έργο συμπληρώνεται με βιβλιογραφία και αλφαβητικό ευρετήριο.

  • -16
  • Εισαγωγή1
  • I. Ιστορική βάση του δικαιώματος αντιπαράθεσης7
  • 1. H εξέλιξη στον ευρωπαϊκό ηπειρωτικό χώρο7
  • A. Στα κεντροευρωπαϊκά δίκαια έως και την εισαγωγή της Reichstrafprozessordnung7
  • Β. Το ισχύον γερμανικό δίκαιο10
  • 2. Η εξέλιξη στον common law χώρο11
  • Α. Μεγάλη Βρετανία11
  • Β. Ηνωμένες Πολιτείες 13
  • ΙΙ. Θέση δικαιώματος αντιπαράθεσης στα ηπειρωτικά και στα common law συστήματα17
  • 1. Θέση δικαιώματος αντιπαράθεσης στα ηπειρωτικά συστήματα17
  • Α. Δικαίωμα αντιπαράθεσης και σκοποί της ποινικής δίκης στο ηπειρωτικό μοντέλο17
  • α. Βασικές έννοιες που έχουν προταθεί ως σκοποί ποινικής δίκης17
  • Β. Δικαίωμα αντιπαράθεσης και δομή της ποινικής δίκης στο ηπειρωτικό μοντέλο22
  • α. Η σχέση με την αρχή της ισότητας των όπλων και την αρχή της αμεσότητας24
  • 2. Τα common law συστήματα – η αγγλική ποινική δίκη25
  • Α. Σκοποί της ποινικής δίκης26
  • α. Ορθολογιστικό μοντέλο δικαστικής κρίσης26
  • β. Η προστασία των ατομικών δικαιωμάτων ως θεμέλιο της ποινικής δίκης28
  • γ. Δίδυμοι σκοποί ποινικής δίκης: ακρίβεια πραγματικών περιστατικών με σεβασμό ατομικών δικαιωμάτων29
  • δ. Η νομιμότητα της δικαστικής κρίσης31
  • ε. Η δίκη ως επικοινωνιακή διαδικασία31
  • στ. H θέση της αλήθειας ως σκοπού της ποινικής δίκης στα αγγλοσαξωνικά συστήματα33
  • ζ. Η θέση της διαδικαστικής δικαιοσύνης ως σκοπού της ποινικής δίκης στο common law σύστημα36
  • Β. Το δικαίωμα αντιπαράθεσης στη δομή της ποινικής δίκης στο common law σύστημα39
  • α. Η σχέση των σκοπών της ποινικής δίκης με το δίκαιο της απόδειξης – Σκοποί και λειτουργία του δικαίου της απόδειξης39
  • i. Η «τεχνική» έννοια του δικαίου της απόδειξης38
  • ii. Οι βασικές έννοιες του δικαίου της απόδειξης39
  • iii. Θεμελιώδεις αρχές του δικαίου της απόδειξης40
  • β. Αρχές του δικαίου της απόδειξης και σκοποί της ποινικής δίκης43
  • γ. Συμπεράσματα47
  • δ. Κανόνες αποκλεισμού αποδεικτικών μέσων49
  • i. Δικαιολογητική βάση49
  • ii. Αποκλεισμός παράνομων αποδεικτικών μέσων – δικαιολογητικές βάσεις49
  • iii. Δικαιολογητικές βάσεις των λοιπών κανόνων αποκλεισμού51
  • iv. Συμπεράσματα54
  • ε. Θέση του δικαιώματος αντιπαράθεσης στο δίκαιο της απόδειξης μέσω του κανόνα hearsay57
  • i. Δικαιολογητική βάση του κανόνα hearsay57
  • ia. Ενδογενείς λόγοι δικαιολόγησης58
  • ib. Εξωγενείς λόγοι δικαιολόγησης61
  • ic. Κριτική στις δικαιολογητικές βάσεις64
  • id. Δικαιολογητικές βάσεις εξαιρέσεων από τον κανόνα65
  • ie. Συμπεράσματα66
  • ii. Η νομοθετική αποτύπωση του κανόνα hearsay στον Criminal Justice Act 200368
  • iia. Το σχήμα του Criminal Justice Act68
  • iib. Οι εξαιρέσεις του κανόνα αποκλεισμού για τις καταθέσεις των απόντων μαρτύρων70
  • iic. Συμπεράσματα73
  • iii. H σχέση του κανόνα hearsay με το δικαίωμα αντιπαράθεσης στον Criminal Justice Act 200376
  • ζ. Το δικαίωμα αντιπαράθεσης στην θεωρία83
  • i. Εργαλειακές απόψεις83
  • ii. To δικαίωμα αντιπαράθεσης ως αυτόνομο δικαίωμα85
  • iii. H άποψη Redmayne87
  • III. Το δικαίωμα αντιπαράθεσης στη νομολογία του Ανώτατου Δικαστηρίου των Η.Π.Α.91
  • 1. Γενικά91
  • Α. Η απόφαση Ohio v. Roberts της 25.6.198091
  • Β. Η απόφαση Crawford v. Washington της 8.3.200494
  • Γ. Οι αποφάσεις Davis v. Washington και Hammon v. Indiana96
  • Δ. Η απόφαση Michigan v. Bryant97
  • 2. Οι βασικοί άξονες της σύλληψης του δικαιώματος αντιπαράθεσης στη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου των Η.Π.Α.98
  • IV. Το δικαίωμα αντιπαράθεσης στη νομολογία του ΕΔΔΑ103
  • 1. Πεδίο εφαρμογής103
  • Α. Έννοια μάρτυρα103
  • Β. Στάδιο διαδικασίας105
  • 2. Περιεχόμενο του δικαιώματος107
  • Α. Δικαιούμενοι στην άσκηση106
  • α. Ο κατηγορούμενος106
  • β. Ο συνήγορος107
  • Β. Τρόπος διεξαγωγής της εξέτασης του μάρτυρα109
  • Γ. Έκταση της εξέτασης του μάρτυρα110
  • 3. Παραίτηση- απώλεια δικαιώματος112
  • 4. Περιορισμοί του δικαιώματος αντιπαράθεσης115
  • Α. Ο έλεγχος των τριών βαθμίδων μέχρι την έκδοση της απόφασης Al-Khawaja116
  • B. H απόφαση Al-Khawaja and Tahery κατά Ηνωμένου Βασιλείου119
  • Γ. Η εξέλιξη της νομολογίας του ΕΔΔΑ μετά την Al-Khawaja123
  • α. Η απόφαση Schatschaschwili κατά Γερμανίας123
  • Δ. Κριτική ανάλυση της νομολογίας για το δικαίωμα αντιπαράθεσης128
  • α. Η διασφάλιση της παρουσίας του μάρτυρα στο ακροατήριο128
  • β. Ο ρόλος της εξέτασης του μάρτυρα από τον κατηγορούμενο στην προδικασία131
  • γ. Εξέταση του μάρτυρα στην προδικασία και έλεγχος τριών βαθμίδων136
  • δ. Η αποδεικτική βαρύτητα της κατάθεσης – το κριτήριο sole/decisive138
  • ε. Ο ρόλος της αξιοπιστίας της κατάθεσης του απόντος μάρτυρα145
  • Ε. Δικαιολογητική βάση του δικαιώματος αντιπαράθεσης στη νομολογία του ΕΔΔΑ150
  • ΣΤ. Περιορισμοί του δικαιώματος αντιπαράθεσης - Ειδικές κατηγορίες μαρτύρων156
  • α. Οι ανώνυμοι μάρτυρες157
  • ια. Συμπεράσματα161
  • β. Ευάλωτοι μάρτυρες – ανήλικοι και θύματα εγκλημάτων κατά της γενετήσιας ελευθερίας163
  • ιβ. Συμπεράσματα166
  • V. To δικαίωμα του κατηγορουμένου να εξετάζει τους μάρτυρες κατηγορίας στην ελληνική ποινική δικονομία170
  • 1. Η ανάγνωση των προδικαστικών καταθέσεων στο ακροατήριο των απόντων μαρτύρων στο ακροατήριο κατά την προϊσχύσασα Ποινική Δικονομία170
  • 2. Η πορεία της ρύθμισης για την ανάγνωση στο ακροατήριο των καταθέσεων της προδικασίας κατά τα Σχέδια ΚΠΔ172
  • 3. H ανάγνωση των προδικαστικών καταθέσεων απόντων μαρτύρων στον ισχύοντα ΚΠΔ174
  • Α. Ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 365 ΚΠΔ έως το έτος 1999174
  • α. Η θεωρία173
  • β. Η άποψη της νομολογίας176
  • γ. Συμπεράσματα177
  • Β. Ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 365 ΚΠΔ μετά την απόφαση 1289/1999187
  • 4. Η νομολογία των ελληνικών δικαστηρίων υπό το φως της νομολογίας του ΕΔΔΑ192
  • 5. Προς μια σύμφωνη με τη νομολογία του ΕΔΔΑ διασφάλιση του δικαιώματος αντιπαράθεσης195
  • 6. Προτάσεις de lege ferenda201
  • 7. Ειδικές κατηγορίες μαρτύρων205
  • Α. Οι ευάλωτοι μάρτυρες-ιδίως οι ανήλικοι-θύματα των εγκλημάτων κατά της γενετήσιας ελευθερίας205
  • α. Προτάσεις de lege ferenda209
  • Β. Ανώνυμοι μάρτυρες211
  • ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ215
  • ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ223
  • 0
  • 0