Έκδοση: 2017
ISBN: 978-960-622-123-1
Σελίδες: 208
Συγγραφέας: Κ. Χατζηιωάννου
Πρόλογος: Π. Μπρακουμάτσος

Το έργο «Οι αυτοτελείς ισχυρισμοί στην ποινική δίκη» αποτελεί ίσως τη μοναδική προσπάθεια μιας εκτενούς και αποκλειστικής ενασχόλησης με το ζήτημα των αυτοτελών ισχυρισμών στην ποινική δίκη. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την ιστορική, δογματική και νομολογιακή προσέγγιση του συγγραφέα, καθιστά τη μελέτη αυτή σημαντική παρέμβαση στον χώρο της εμβάθυνσης στα ζητήματα της Ποινικής Δικονομίας. Το κυριότερο όμως στοιχείο της μελέτης είναι ότι αυτή απευθύνεται τόσο στον ερευνητή του δικαίου, όσο και κυρίως στον εφαρμοστή αυτού.

Κατ’ αρχήν ο συγγραφέας δίδει τον ορισμό των αυτοτελών ισχυρισμών, όπως αυτός διαμορφώθηκε από τη νομολογία του Ανωτάτου Ακυρωτικού, τόσο με το καθεστώς της προϊσχύσασας Ποινικής Δικονομίας, όσο και με το αντίστοιχο του ισχύοντος ΚΠΔ. Στη συνέχεια επιχειρεί να καταδείξει τον τρόπο με τον οποίο επέδρασαν οι αστικοδικονομικές αντιλήψεις στον ορισμό των αυτοτελών ισχυρισμών στην ποινική δίκη. Στο σημείο αυτό αναδεικνύει ότι οι επιρροές της Πολιτικής Δικονομίας στον ορισμό και τη σύλληψη των αυτοτελών ισχυρισμών στην ποινική δίκη, δημιουργεί προβλήματα συμβατότητας με το Σύνταγμα και κυρίως με την ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία των δικαστικών αποφάσεων και το δικαίωμα ακροάσεως (άρθρα 93 και 20 Συντ.). Επίσης ο συγγραφέας ανοίγει έναν διάλογο ως προς τη συμβατότητα της αντιμετώπισης των αυτοτελών ισχυρισμών στην ποινική δίκη με το άρθρο 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ.

Μείζον ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο προβληματισμός του συγγραφέα ως προς τον τρόπο υποβολής των αυτοτελών ισχυρισμών κατά τη νομολογία του Αρείου Πάγου και ειδικότερα όσον αφορά το θέμα της καταχώρησης αυτών στα πρακτικά της απόφασης, ενόψει της περιληπτικής και κατά συνέπεια ελλιπούς τήρησης αυτών από τους γραμματείς της έδρας.

Στη συνέχεια ο συγγραφέας κατηγοριοποιεί τους αυτοτελείς ισχυρισμούς κατά τη νομολογία του Αρείου Πάγου τόσο στον ΠΚ, όσο και στους ειδικούς ποινικούς νόμους. Το κεφάλαιο αυτό παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον και ειδικά στην αντιμετώπιση του «άλλοθι» του κατηγορουμένου και της συμπερίληψης αυτού ή μη στην κατηγορία των αυτοτελών ισχυρισμών. Τέλος, ο συγγραφέας επισημαίνει ότι δεν είναι εύλογη η διάκριση ανάμεσα στους αυτοτελείς ισχυρισμούς και τους αρνητικούς της κατηγορίας ισχυρισμούς.

Αναμφίβολα η εν λόγω μελέτη αποτελεί ένα σημαντικό βοήθημα για τον νομικό της πράξης (εφαρμοστή του δικαίου), καθόσον αποτελεί μια εξαιρετική προσπάθεια φαινομενολογικής και δογματικής προσέγγισης των αυτοτελών ισχυρισμών στην ποινική δίκη, ενώ ο διάλογος με τις πραγματολογικές παραδοχές της νομολογίας του Ανωτάτου Ακυρωτικού είναι γόνιμος και εξαιρετικά ενδιαφέρων.

  • -2
  • ΠΡΟΛΟΓΟΣ7
  • ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ9
  • Ι. Ο ορισμός των αυτοτελών ισχυρισμών στη νομολογία - Οι απαρχές ενασχόλησης της νομολογίας του Ανωτάτου Ακυρωτικού με τους αυτοτελείς ισχυρισμούς 15
  • II. Η αντιμετώπιση του συναφούς ζητήματος προβολής ουσιωδών ισχυρισμών υπό το καθεστώς της προϊσχύσασας Ποινικής Δικονομίας 24
  • III. Η επίδραση αστικοδικονομικών αντιλήψεων στη σύλληψη των αυτοτελών ισχυρισμών στην ποινική δίκη 29
  • IV. Οι αυτοτελείς ισχυρισμοί ως περιοριστικός της απαίτησης για ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία παράγοντας37
  • A. Η συμβατότητα του περιορισμού της απαίτησης για ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία με το άρθρο 93 παρ. 3 του Συντάγματος37
  • 1. Ο δικαιολογητικός λόγος υπάρξεως της αιτιολογίας των δικαστικών αποφάσεων 37
  • 2. Το προϊσχύσαν δίκαιο 43
  • 3. Η κυοφορία της δικονομικής έκφανσης της συνταγματικά κατοχυρωμένης υποχρεώσεως ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας (: άρθρου 510 παρ. 1Δ΄ ΚΠΔ) 43
  • 4. Συμπεράσματα ως προς τη συμβατότητα του περιορισμού της απαίτησης για ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία με το άρθρο 93 του Συντάγματος 45
  • B. Η συμβατότητα του περιορισμού της απαίτησης για ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία με το άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγματος47
  • 1. Η αιτιολογία της απορρίψεως των εισφερθέντων από τον κατηγορούμενο ισχυρισμών υπό το πρίσμα του συνταγματικά κατοχυρωμένου δικαιώματος ακροάσεως 47
  • 2. Το προϊσχύσαν δίκαιο 49
  • 3. Η κυοφορία της δικονομικής έκφανσης της συνταγματικά κατοχυρωμένης υποχρεώσεως τηρήσεως του δικαιώματος ακροάσεως (: άρθρου 510 παρ. 1Β΄ ΚΠΔ) 55
  • 4. Συμπεράσματα ως προς τη συμβατότητα του περιορισμού υπό το πρίσμα του συνταγματικά κατοχυρωμένου δικαιώματος ακροάσεως 57
  • Γ. Η συμβατότητα του περιορισμού της απαίτησης για ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία με το άρθρο 6 της ΕΣΔΑ - Η ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία ως έκφανση του δικαιώματος του κατηγορουμένου σε δίκαιη δίκη60
  • 1. To άρθρο 6 της ΕΣΔΑ και η αιτιολόγηση των αποφάσεων 60
  • 2. Παραδείγματα της νομολογίας του ΕΔΔΑ που καταδεικνύουν ποιοι ισχυρισμοί πρέπει να απαντώνται από τα εθνικά δικαστήρια 68
  • V. Οι απαιτήσεις ορθής (δικονομικής) προβολής των αυτοτελών ισχυρισμών κατά τη νομολογία72
  • A. Η απαίτηση προβολής των αυτοτελών ισχυρισμών κατά τρόπο σαφή και ορισμένο και η κριτική επ’ αυτής 72
  • B. Η καταχώρηση των αυτοτελών ισχυρισμών στα πρακτικά και η απαίτηση για την προφορική τους ανάπτυξη 77
  • Γ. Οι χρονικοί περιορισμοί σχετικά με την προβολή των αυτοτελών ισχυρισμών 85
  • VI. Οι κατηγορίες των αυτοτελών ισχυρισμών και  οι προϋποθέσεις σαφούς και ορισμένης προτάσεώς τους κατά τη νομολογία του Ανωτάτου Ακυρωτικού118
  • A. «Γνήσιοι» αυτοτελείς ισχυρισμοί90
  • 1. Στο γενικό μέρος του ΠΚ90
  • α) Σε επίπεδο αδίκου 90
  • β) Σε επίπεδο καταλογισμού 92
  • γ) Σε επίπεδο εξάλειψης του αξιοποίνου 99
  • δ) Σε επίπεδο μείωσης της ποινής 101
  • 2. Στο ειδικό μέρος του ΠΚ109
  • α) Σε επίπεδο αδίκου 109
  • β) Σε επίπεδο καταλογισμού 110
  • γ) Σε επίπεδο εξάλειψης του αξιοποίνου 111
  • δ) Σε επίπεδο δυνητικών λόγων απαλλαγής από την ποινή 112
  • ε) Ο δυνητικός λόγος απαλλαγής από την ποινή βάσει του άρθρου 308 ΠΚ 113
  • 3. Στους ειδικούς ποινικούς νόμους118
  • α) Σε επίπεδο αδίκου 114
  • β) Σε επίπεδο καταλογισμού 115
  • γ) Σε επίπεδο μείωσης της ποινής 116
  • δ) Σε επίπεδο εξάλειψης του αξιοποίνου 117
  • Β. «Μη γνήσιοι» αυτοτελείς ισχυρισμοί 118
  • VIΙ. Η δικονομική μεταχείριση των αυτοτελών ισχυρισμών σε επίπεδο αναιρετικού ελέγχου143
  • Α. Δικονομική προβολή του αναιρετικού λόγου143
  • 1. Η έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας ως λόγος αναιρέσεως - Η νομολογιακή οριοθέτηση της πλημμέλειας που συνίσταται στην έλλειψη αιτιολογίας σε σχέση με την πλημμέλεια που συνίσταται στην έλλειψη ακροάσεως 143
  • 2. Η σχέση του αναιρετικού λόγου της ελλείψεως ακροάσεως με τον αναιρετικό λόγο της ελλείψεως ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας 145
  • 3. Ενδεικτικές περιπτώσεις όπου η μη απάντηση σε αυτοτελείς ισχυρισμούς εξετάστηκε υπό το πρίσμα της ελλείψεως ακροάσεως 148
  • 4. Η αναδυόμενη σημασία του αναιρετικού ελέγχου της ελλείψεως αιτιολογίας υπό το πρίσμα της απόλυτης ακυρότητας 151
  • Β. Παράπλευρες (δικονομικές) συνέπειες από την προβολή αυτοτελών ισχυρισμών154
  • 1. Η παραβίαση της αρχής ότι ο κατηγορούμενος λαμβάνει το λόγο τελευταίος 154
  • 2. Πρόκληση ελλείψεως νομίμου βάσεως της αποφάσεως λόγω αντιφατικής απάντησης στους προταθέντες αυτοτελείς ισχυρισμούς 156
  • 3. Η απαίτηση για απόρριψη του αυτοτελούς ισχυρισμού ως τέτοιου και όχι ως αρνήσεως της κατηγορίας 157
  • 4. H επέλευση ελλείψεως ακροάσεως σε περίπτωση που δεν δέχεται ο διευθύνων τη συζήτηση την κατάθεση αυτοτελών ισχυρισμών 159
  • VIΙI. Κριτική επί των αυτοτελών ισχυρισμών160
  • Α. Η κριτική της θεωρίας επί των αυτοτελών ισχυρισμών 160
  • Β. Συμπεράσματα που απορρέουν σχετικά με τη συμβατότητα των αυτοτελών ισχυρισμών με τη νομολογία του ΕΔΔΑ και την εν γένει υποχρέωση αιτιολογίας των δικαστικών αποφάσεων 166
  • Γ. Ορισμένα (τελικά) συμπεράσματα σχετικά με το θεμιτό ή μη του περιορισμού της αιτιολογίας αποκλειστικά στην απόρριψη των αυτοτελών ισχυρισμών 178
  • ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 183
  • ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ205
  • 0
  • 0