Προοπτικές μεταρρύθμισης στην ποινική αντιμετώπιση της συρροής εγκλημάτωνΠροτάσεις επίλυσης συναφών επιμετρητικών ζητημάτωνΕννοιολογικός προσδιορισμός της πράξης στο κατ' εξακολούθηση έγκλημαΔικονομική έννοια της αξιόποινης πράξης

Αγόρασέ το στο nb.org

ΦΠ €25.00
ΝΠ €30.00 *

* Οι τιμές περιλαμβάνουν ΦΠΑ.
Έκδοση: 2013
ISBN: 978-960-622-171-2
Σελίδες: 256
Συγγραφέας: Γ. Μπουρμάς

Το παρόν έργο έχει ως αντικείμενο την ενιαία ποινή και τις συνέπειές της τόσο στο ουσιαστικό όσο και στο δικονομικό ποινικό δίκαιο. Στην ελληνική έννομη τάξη, παρά τις αξιόλογες προσπάθειες για λεπτομερέστερη ανάλυση του συστήματος της συνολικής ποινής και την άρση κάποιων επιμετρητικών ατόπων αυτού, δεν πραγματοποιήθηκε μέχρι σήμερα κανένα αντίστοιχο εγχείρημα για την ενιαία ποινή, μολονότι και αυτή προβλέπεται από τον νυν ισχύοντα ΠΚ. Η ενιαία ποινή σχετίζεται άρρηκτα και επηρεάζει έντονα αρκετά ακανθώδη ζητήματα τόσο στο ουσιαστικό όσο και στο δικονομικό ποινικό δίκαιο. Από τα πρώτα πιο πάνω ζητήματα το κυριότερο είναι το ακριβές περιεχόμενο της ουσιαστικής έννοιας της πράξης ιδιαίτερα στα λεγόμενα συνεχιζόμενα εγκλήματα, δηλ. στο κατʼ εξακολούθηση και στο αθροιστικό έγκλημα. Αντιστοίχως, από τη δεύτερη κατηγορία ζητημάτων σημαντικότερο είναι ο προσδιορισμός της ακριβούς δικονομικής έννοιας της πράξης.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται καταρχήν στο θεμελιώδες ζήτημα, αν η ενιαία ποινή αποτελεί ορθό μέσο για την ποινική αντιμετώπιση της πλειονότητας ποινικών αδίκων, με βάση πάντοτε τη γενικότερα διαφορετική έντασή τους αφενός στην πραγματική και αφετέρου στην κατʼ ιδέαν αληθή συρροή. Αυτή ακριβώς η δογματική ανάλυση αποτελεί το αντικείμενο του πρώτου κεφαλαίου αυτής, αφού όμως πρώτα αναλυθεί η διαδικασία σχηματισμού της ενιαίας ποινής και συνακόλουθα ζητήματα, ενώ στο τέλος του εν λόγω κεφαλαίου εξετάζονται επιμέρους ζητήματα εκτελεσιμότητας της επιμετρητικής διαδικασίας της ενιαίας ποινής, ειδικότερα δε η αναγκαιότητα μείωσης της τελικής ποινής στις περιπτώσεις συρροής μεγάλου αριθμού εγκλημάτων, η περίπτωση της συμπληρωματικής καταδίκης για περαιτέρω εγκλήματα, οι συνέπειες από τον επιμετρητικά αδιαχώριστο χαρακτήρα της ενιαίας ποινής για τις δυνατότητες μερικής αμφισβήτησης και εξαφάνισης της καταδικαστικής απόφασης κ.ά.

Στη συνέχεια αναλύεται το λίαν ενδιαφέρον θεωρητικό ζήτημα, ήτοι: Το μέλλον της διάκρισης ανάμεσα στην κατʼ ιδέαν και την πραγματική συρροή. Ειδικότερα η εισαγωγή της ενιαίας ποινής συνδέθηκε με το περαιτέρω ερώτημα, αν πρέπει συγχρόνως να καταργηθεί ο διαχωρισμός μεταξύ των πιο πάνω μορφών συρροής. Συγκεκριμένα, ερευνάται εκτενέστερα η ειδικότερη κατάσταση στα συνεχιζόμενα εγκλήματα και ιδιαίτερα στο κατʼ εξακολούθηση και το αθροιστικό έγκλημα αναφορικά με τον ακριβέστερο προσδιορισμό της (ουσιαστικής και κυρίως δικονομικής) έννοιας της πράξης στις εν λόγω περιπτώσεις. Ακολούθως ο συγγραφέας ερευνά τις δικονομικές συνέπειες της ενιαίας ποινής και τις ιδιαιτερότητες στη δίωξη των συνεχιζόμενων εγκλημάτων, ενώ στο τέλος παραθέτει τα τελικά συμπεράσματά του.

Το έργο συμπληρώνεται με πλούσια βιβλιογραφία (ελληνική και ξενόγλωσση) και αλφαβητικό ευρετήριο.

  • -18
  • Εισαγωγή1
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ8
  • Α. Διαδικασία σχηματισμού της ενιαίας ποινής και συνακόλουθα ζητήματα8
  • 1. Γενικότερα επιμετρητικά στοιχεία8
  • 2. Τρόποι προσδιορισμού των πλαισίων της ενιαίας ποινής11
  • 3. Η επιγενόμενη διαμόρφωση της ενιαίας ποινής13
  • Β. Η ενιαία ποινή ως ορθό μέσο για την ποινική αντιμετώπιση πλειονότητας αδίκων14
  • 1. Γενικότερη έκθεση απόψεων και σχετική επιχειρηματολογία14
  • 2. Δυνητικά υψηλότερες ποινές για ενδεχομένως βαρύτερο άδικο στις περιπτώσεις πραγματικής συρροής;17
  • Γ. Η εκτελεσιμότητα της επιμετρητικής διαδικασίας25
  • 1. Θέση επιμετρητικών ζητημάτων25
  • 2. Η αναγκαιότητα μείωσης της τελικής ποινής στις περιπτώσεις συρροής μεγάλου αριθμού εγκλημάτων (κατ’ εξακολούθηση έγκλημα κ.ά.)30
  • 3. H περίπτωση της συμπληρωματικής καταδίκης για περαιτέρω εγκλήματα (αρ. 97 ΠΚ και 551 ΚΠΔ)33
  • 4. Οι συνέπειες από τον επιμετρητικά αδιαχώριστο χαρακτήρα της ενιαίας ποινής για τις δυνατότητες μερικής αμφισβήτησης και εξαφάνισης της καταδικαστικής απόφασης40
  • 5. Η επιβολή παρεπόμενων ποινών και μέτρων ασφαλείας μαζί με την ενιαία ποινή43
  • 6. Ενιαία ποινή και επιγενόμενη συνεπιμέτρηση παρεπόμενων ποινών 44
  • 7. Ενιαία ποινή και αναστολή εκτέλεσης των επιμέρους συντρεχουσών ποινών46
  • 8. Ενιαία ποινή και υποτροπή49
  • 9. Η αντιμετώπιση των περιπτώσεων νέας προσμέτρησης (αρ. 94 παρ. 3 ΠΚ) και συναφή θέματα 55
  • ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ61
  • Α. Το ζήτημα της διατήρησης της σημερινής διάκρισης αναφορικά με τις μορφές συρροής και οι γενικότερες συνέπειες από την ενδεχόμενη κατάργησή της61
  • Ι. Οι συνέπειες στο ουσιαστικό ποινικό δίκαιο 62
  • 1. Γενικότερη τοποθέτηση και σχετικές επιφυλάξεις62
  • 2. Η δυνατότητα επαρκούς εξατομίκευσης των επιμέρους τελεσθεισών πράξεων χωρίς την διάκριση ανάμεσα σε πραγματική και κατ’ ιδέαν συρροή63
  • 3. Η επίδραση των μορφών συρροής στη διαμόρφωση της ενικότητας/ταυτότητας εκάστου αυτοτελούς ποινικού αδίκου69
  • 4. Νομοθετικές διευκρινίσεις για μια νέα (ουσιαστικού δικαίου) έννοια της πράξης74
  • 5. Η επιμέτρηση ενιαίας ποινής στις περιπτώσεις φαινομένης συρροής εγκλημάτων και συναφή ζητήματα 76
  • ΙΙ. Οι επιπτώσεις στο δικονομικό ποινικό δίκαιο77
  • 1. Γενικότερη τοποθέτηση επί του ζητήματος77
  • 2. Η δυνατότητα κάθετης αμφισβήτησης πρωτοβαθμίων καταδικαστικών αποφάσεων μετά την εξάλειψη της διάκρισης ανάμεσα στην πραγματική και την κατ’ ιδέαν συρροή82
  • 3. Προσπάθειες για την ακριβέστερη εφικτή οριοθέτηση της (αναγκαστικά διευρυμένης) δικονομικής έννοιας της πράξης83
  • 3.1. Οι συνέπειες για τον ακριβέστερο προσδιορισμό της δικονομικής έννοιας της πράξης από την αναμόρφωση του ουσιαστικού δικαίου για την συρροή εγκλημάτων 83
  • 3.2. Οι δυνατότητες επίλυσης του προβλήματος με την εγκατάλειψη της (ουσιαστικού δικαίου) διάκρισης ανάμεσα στην κατ’ ιδέαν και την πραγματική συρροή 88
  • Β. Πρώτο κύριο συμπέρασμα για την αναγκαιότητα κατάργησης της διάκρισης ανάμεσα στην πραγματική και κατ’ ιδέαν συρροή92
  • ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ94
  • Οι δικονομικές συνέπειες της ενιαίας ποινής94
  • 1. Η διαδικασία στα δευτεροβάθμια δικαστήρια94
  • 2. Η μερική εκτελεστότητα της ποινής95
  • 3. Η επίδραση της ενιαίας ποινής στην αρχή non reformatio in pejus (αρ. 470 ΚΠΔ)95
  • 3.1. Επιμέρους περιπτώσεις άμεσης και έμμεσης χειροτέρευσης στα πλαίσια της ενιαίας ποινής95
  • 3.2. Ειδικότερες περιπτώσεις άμεσης χειροτέρευσης στα πλαίσια της ενιαίας ποινής για το κατ’ εξακολούθηση έγκλημα104
  • 3.3. Κοινές περιπτώσεις ανεπίτρεπτης χειροτέρευσης στα πλαίσια της ενιαίας ποινής τόσο για το κατ’ εξακολούθηση έγκλημα όσο και για τις λοιπές περιπτώσεις συρροής111
  • ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ116
  • Ιδιαιτερότητες στη δίωξη των συνεχιζόμενων εγκλημάτων (Seriendelikte)116
  • Α. Οι επιμέρους περιπτώσεις συνεχιζόμενων εγκλημάτων και μια πρώτη παρουσίαση του δογματικού προβλήματος σχετικά με τον ακριβέστερο προσδιορισμό της δικονομικής έννοιας της πράξης στις εν λόγω περιπτώσεις116
  • 1. Το κατ’ εξακολούθηση έγκλημα116
  • 2. Αθροιστικό έγκλημα125
  • 3. Διαρκές έγκλημα128
  • Β. Το βασικό πρόβλημα της ελλιπούς εξατομίκευσης των επιμέρους φυσικών πράξεων στις περιπτώσεις συνεχιζόμενων εγκλημάτων130
  • 1. Ανάπτυξη του προβλήματος130
  • 2. Προσπάθειες επίλυσης του προβλήματος από τη νομολογία132
  • 3. Χρήσιμες σκέψεις για την αντιμετώπιση του ερευνώμενου ζητήματος 133
  • 3.1. Οι προϋποθέσεις νόμιμης καταδίκης στις υπό εξέταση περιπτώσεις134
  • 3.2. Ειδικότερες δικονομικές συνέπειες από την ελλιπή ατομίκευση των επιμέρους πράξεων στα συνεχιζόμενα εγκλήματα135
  • 3.3. Πρακτική επίλυση του προβλήματος στα πλαίσια της ενιαίας ποινής με επικέντρωση της δικονομικής οπτικής γωνίας στο ενιαίο σύνολο της εκάστοτε κρινομένης σχετικής συμπεριφοράς139
  • 3.4. Η νομοθετική έκφραση της ανωτέρω προκρινόμενης λύσης140
  • ΠΕΜΠΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ143
  • Τελικά συμπεράσματα143
  • Α. Γενικότερη θέση143
  • Β. Ειδικότερες επισημάνσεις 144
  • Ι. Η υπεροχή της ενιαίας ποινής στο (αρνητικό) πεδίο της αντίκρουσης της εις βάρος της κριτικής144
  • 1. Αξιολόγηση της περαιτέρω κριτικής κατά της ενιαίας ποινής αναφορικά με την ενδεχόμενη αντίθεσή της στο ισχύον ποινικό δίκαιο της πράξης 144
  • 2. Αντίκρουση της κριτικής στην ενιαία ποινή για τις δυσμενείς επιδράσεις από την εισαγωγή της ως προς την κατάργηση των υφιστάμενων σήμερα μορφών συρροής146
  • 3. Αντίκρουση της κριτικής κατά της ενιαίας ποινής αναφορικά με την προκληθείσα από αυτήν δικονομική δυσχέρεια του δυσδιάκριτου χαρακτήρα της διαδικασίας εκδίκασης (π.χ. νέα επ’ ακροατηρίω συζήτηση όλων των εγκλημάτων) στις περιπτώσεις αφενός του αρ. 97 ΠΚ καθώς και του αρ. 551 ΚΠΔ148
  • ΙΙ. Η υπεροχή της ενιαίας ποινής στο θετικό επίπεδο των γενικότερων δομικών γνωρισμάτων της επιβλητέας κύρωσης.150
  • 1. Στην αληθή συρροή εγκλημάτων150
  • 1.1. Η συμμόρφωση της ενιαίας ποινής με την θεμελιώδη αρχή της ενότητας στην εκτέλεση της ποινής150
  • 1.2. Η γενικότερη δυνατότητα της καλύτερης εφικτής απαξιολογικής ανταπόκρισης της πολιτείας στο συνολικό άδικο των κρινομένων αξιόποινων συμπεριφορών, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου υπάρχει στενή συνάφεια μεταξύ των συρρεόντων εγκλημάτων155
  • 1.3. Η ενότητα του προσώπου του δράστη ως επιχείρημα υπέρ της ενιαίας ποινής157
  • 1.4. Η επιγενόμενη διαμόρφωση των επιμέρους ποινών158
  • 1.5. Η παραβίαση της απαγόρευσης της διπλής αξιολόγησης των ίδιων επιμετρητικών στοιχείων159
  • 1.5.1. Η κρατούσα άποψη που αναγνωρίζει την ανεπίτρεπτη παραβίαση της πιο πάνω απαγόρευσης από την επιμετρητική διαδικασία της συνολικής ποινής, και σχετικά επιχειρήματα159
  • 1.5.2. Αντίθετη άποψη και αντίστοιχα επιχειρήματα163
  • 1.6. Η αδυναμία να επιμετρηθούν αυτοτελώς οι ποινές για τα επιμέρους συρρέοντα εγκλήματα166
  • 1.7. Τάσεις προς ενιαία ποινή - Το ζήτημα της ενιαίας συνολικής ενοχής170
  • 1.8. Οι πλασματικές επιμέρους ποινές ως επιβοήθηση στη θεμελίωση της συνολικής ποινής και ο (υποκρυπτόμενος) χαρακτήρας της τελευταίας ως μεταμφιεσμένης (verkappt) ενιαίας ποινής.175
  • 1.9. Η ευχερέστερη εξομοίωση της επιμετρητικής διαδικασίας της ενιαίας ποινής με την αντίστοιχη διαδικασία σ’ ένα και μόνον έγκλημα κατ’ αρ. 79 ΠΚ για δογματικούς και δικαιοπολιτικούς λόγους180
  • 1.10. Συγκριτική αξιολόγηση των συστημάτων ενιαίας και συνολικής ποινής με βάση τα λοιπά γενικά δομικά χαρακτηριστικά τους190
  • 1.11. Η ενιαία ποινή ως το ορθότερο μέσο για την αποτελεσματικότερη έκφραση του συνολικού αδίκου στη συρροή εγκλημάτων και ειδικότερα συναφή ζητήματα192
  • 1.12. Ενιαία ποινή και προσδιορισμός του είδους της τελικά εκτιτέας ποινής196
  • 1.13. Ενιαία ποινή και δίκαιο ανηλίκων 197
  • 1.14. Η υπεροχή της ενιαίας ποινής στο ειδικότερο πεδίο της επιτυχούς επίλυσης επιμέρους επιμετρητικών ζητημάτων αναφορικά με τον ορθότερο προσδιορισμό της εκάστοτε επιβλητέας ποινής197
  • 1.14.1. Ενιαία ποινή και ανάκληση/άρση της χορηγηθείσας υφ’ όρον αναστολής εκτέλεσης της ποινής ή της χορηγηθείσας υφ’ όρον απόλυσης του καταδίκου198
  • 1.14.2. Ενιαία ποινή και αφαίρεση του χρόνου προσωρινής κράτησης κατ’ αρ. 87 παρ. 2 ΠΚ201
  • 1.14.3. Ενιαία ποινή και καθορισμός τελικής εκτιτέας ποινής στις περιπτώσεις, όπου συνυπάρχουν η πραγματική και η κατ’ ιδέαν συρροή εγκλημάτων204
  • 1.14.4. Τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της ενιαίας ποινής αναφορικά με την αντιμετώπιση της περίπτωσης, όπου, παρά την συρρίκνωση των συντρεχουσών ποινών μέχρι το ελάχιστο επιτρεπόμενο για καθεμιά όριο, το άθροισμά τους με την ποινή-βάση θα υπερβαίνει το ανώτατο κατ’ αρ. 94 παρ. 1 ΠΚ όριο της συνολικής ποινής205
  • 1.14.5. Το σύστημα της ενιαίας ποινής και οι προβληματικές περιπτώσεις της συνάντησης, κατά την εκτέλεση, συνολικής ποινής με άλλη τοιαύτη ή με μεμονωμένες στερητικές της ελευθερίας ποινές209
  • 1.14.6. Ενιαία ποινή και ισχύον νόμιμο ελάχιστο όριο εκκλητού των καταδικαστικών αποφάσεων216
  • 1.14.7. Ενιαία ποινή και το ζήτημα της μετατροπής σε χρήμα των περιοριστικών της ελευθερίας ποινών κατ’ άρθρο 82 ΠΚ216
  • 2. Στη φαινομένη συρροή εγκλημάτων 218
  • 3. Αξιολογική εξίσωση των συστημάτων ενιαίας και συνολικής ποινής σε επιμέρους επιμετρητικά ζητήματα221
  • ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ225
  • ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ233
  • 0
  • 0