Έκδοση: 2013
ISBN: 978-960-622-189-7
Σελίδες: 255
Συγγραφέας: Γ. Καφετζής
Διεύθυνση Σειράς: Χ. Γκόρτσος, Κ. Στεφάνου
Πρόλογος: Κ. Στεφάνου

Η παρούσα έκδοση «Διπλώματα Ευρεσιτεχνίας Φαρμάκων» που εντάσσεται στη σειρά Μελετών Διεθνούς και Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου (ECEFIL) βασίζεται στην παραδοχή ότι τα διπλώματα ευρεσιτεχνίαςφαρμάκων συνιστούν μονοπωλιακά δικαιώματα που επηρεάζουν την πρόσβαση σε φάρμακα (access to medicines) τόσο στις αναπτυγμένες όσο και στις αναπτυσσόμενες χώρες. Το ζήτημα της πρόσβασης στα φάρμακα είναι ένα σύνθετο ζήτημα της παγκόσμιας πολιτικής οικονομίας με πολιτικές, ιδεολογικές, οικονομικές, κοινωνικές, ανθρωπιστικές, ιατρικές, ηθικές και από τη σκοπιά ιδίως του παρόντος βιβλίου ρυθμιστικές διαστάσεις.

Το βιβλίο Διπλώματα Ευρεσιτεχνίας Φαρμάκων θέτει ουσιαστικά το ερώτημα εάν και κατά πόσο υφίσταται και δικαιολογείται ειδική μεταχείριση των αναπτυσσόμενων χωρών στο πλαίσιο του δικαίου των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας σε σχέση με τις φαρμακευτικές εφευρέσεις.

Η παρούσα έκδοση Διπλώματα Ευρεσιτεχνίας Φαρμάκων δομείται σε τρεις ενότητες, ως εξής: Το εισαγωγικό μέρος πραγματεύεται το πρόβλημα της φαρμακευτικής περίθαλψης στις αναπτυσσόμενες και ελάχιστα αναπτυγμένες χώρες, τα χαρακτηριστικά της φαρμακευτικής αγοράς, την καινοτομία, την έρευνα και την ανάπτυξη φαρμάκων, τη δικαιοπολιτική θεμελίωση και τη σκοπιμότητα της προστασίας των εφευρέσεων στον τομέα των φαρμάκων και τη διεθνή νομική κατοχύρωση του δικαιώματος στην υγεία. Κατόπιν, στο πρώτο μέρος, αρχικά αναλύονται οι διατάξεις της συμφωνίας ΤRIPs αναφορικά με τη φύση των υποχρεώσεων των μελών, τις αρχές, τους στόχους της εν λόγω συμφωνίας, τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας και τις μεταβατικές περιόδους και στη συνέχεια εξετάζεται η διαμόρφωση του νέου διεθνούς δικαίου διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας φαρμάκων για τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε φθηνά φάρμακα στις αναπτυσσόμενες και ελάχιστα αναπτυγμένες χώρες. Τέλος, στο δεύτερο μέρος αξιολογείται το νέο δίκαιο που διαμορφώθηκε με την παράγραφο 6 της διακήρυξης της Ντόχα για τη δημόσια υγεία και με τη συμφωνία ΤRIPS και αναδεικνύονται οι πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί σε διεθνές επίπεδο για την ουσιαστική βελτίωση του καθεστώτος διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας φαρμάκων.

  • -20
  • ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΜΕΡΟΣ1
  • ΟΙ ΦΑΙΝΟΜΕΝΙΚΑ ΑΝΤΙΚΡΟΥΟΜΕΝΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ1
  • Κεφάλαιο 11
  • Η πρόσβαση στα φάρμακα στις αναπτυσσόμενες και ελάχιστα αναπτυγμένες χώρες1
  • Ι. Η φαρμακευτική περίθαλψη στις αναπτυσσόμενες και ελάχιστα αναπτυγμένες χώρες1
  • ΙΙ. Τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας φαρμάκων ως εμπόδιο στη φαρμακευτική περίθαλψη5
  • Κεφάλαιο 211
  • Η φαρμακευτική αγορά και η έρευνα και ανάπτυξη φαρμάκων11
  • Ι. Η αγορά φαρμάκου και το διεθνές περιβάλλον της φαρμακοβιομηχανίας11
  • Α. Οι ιδιαιτερότητες της αγοράς υπηρεσιών υγείας11
  • Β. Η σημασία της φαρμακευτικής περίθαλψης12
  • Γ. Χαρακτηριστικά και ορισμός φαρμάκου14
  • Δ. Η παγκόσμια αγορά φαρμάκου - Χαρακτηριστικά και κανόνες λειτουργίας16
  • 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις16
  • 2. Η διεθνοποίηση της παραγωγής18
  • 3. Η ανελαστικότητα της ζήτησης ως προς την τιμή18
  • 4. Η ζήτηση φαρμακευτικής φροντίδας18
  • 5. Η προσφορά φαρμάκων21
  • 6. Η κρατική παρέμβαση στην αγορά φαρμάκου24
  • 7. Το παράλληλο εμπόριο φαρμάκων26
  • 8. Τα γενόσημα φάρμακα28
  • ΙΙ. Καινοτομία και έρευνα και ανάπτυξη φαρμάκων33
  • Α. Εισαγωγικές παρατηρήσεις33
  • Β. Χαρακτηρισμός της καινοτομίας στη φαρμακευτική βιομηχανία33
  • Γ. Έρευνα και ανάπτυξη φαρμάκων38
  • Κεφάλαιο 343
  • Δικαιοπολιτική θεμελίωση και σκοπιμότητα της προστασίας των εφευρέσεων και η ειδική περίπτωση των φαρμακευτικών εφευρέσεων43
  • Ι. Η προστασία της διανοητικής ιδιοκτησίας (δικαιώματα)43
  • ΙΙ. Η φύση των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας και η σχέση τους με τα ανθρώπινα δικαιώματα45
  • ΙΙΙ. Διπλώματα ευρεσιτεχνίας49
  • Α. Το ομοιόμορφο δίκαιο: Από τη Διεθνή Σύμβαση των Παρισίων στη Συμφωνία TRIPs.49
  • Β. Χρησιμότητα των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και προστασία των φαρμακευτικών εφευρέσεων58
  • Κεφάλαιο 463
  • Η προστασία της δημόσιας υγείας: Το δικαίωμα στην υγεία63
  • Ι. Οι έννοιες της δημόσιας υγείας και του δικαιώματος στην υγεία63
  • Α. Η έννοια της δημόσιας υγείας63
  • Β. Η έννοια του δικαιώματος στην υγεία64
  • ΙΙ. Το δικαίωμα στην υγεία στο διεθνές δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων69
  • ΙΙΙ. Υποχρεώσεις των κρατών έναντι του δικαιώματος στην υγεία71
  • Α. Εισαγωγικές παρατηρήσεις71
  • Β. H υποχρέωση των κρατών «να σέβονται, να προστατεύουν και να πραγματώνουν» το δικαίωμα στην υγεία72
  • ΙV. Αρμοδιότητες μη κρατικών οντοτήτων74
  • Α. Εισαγωγικές παρατηρήσεις74
  • Β. Οι ειδικευμένες οργανώσεις του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών 74
  • Γ. Ο ιδιωτικός τομέας76
  • ΜΕΡΟΣ Α΄83
  • ΤΟ ΝΕΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΩΝ ΕΥΡΕΣΙΤΕΧΝΙΑΣ83
  • Κεφάλαιο 183
  • Γενικό καθεστώς διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας83
  • I. Εισαγωγικές παρατηρήσεις83
  • II. Γενικά στοιχεία για τη Συμφωνία TRIPs87
  • III. Φύση και έκταση των υποχρεώσεων των μελών (Άρθρο 1)91
  • IV. Βασικές αρχές μεταχείρισης αλλοδαπών (Άρθρα 3-4)92
  • A. Εισαγωγικές παρατηρήσεις92
  • B. Aρχή της Εθνικής Μεταχείρισης (Άρθρο 3)92
  • Γ. Aρχή του Μάλλον Ευνοούμενου Κράτους (Άρθρο 4)93
  • V. Εξάντληση των δικαιωμάτων βιομηχανικής ιδιοκτησίας (Άρθρο 6)94
  • VI. Διπλώματα ευρεσιτεχνίας96
  • Α. Επισκόπηση των διατάξεων της Συμφωνίας TRIPs για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας96
  • Β. Αντικείμενο και απαιτήσεις κατοχύρωσης με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας (άρθρο 27, παρ. 1)97
  • Γ. Δικαιώματα των κατόχων διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας (Άρθρο 28)99
  • Δ. Εξαιρέσεις στα δικαιώματα των κατόχων διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας (Άρθρο 30)101
  • Ε. Η υποχρέωση δημοσιοποίησης (Άρθρο 29)103
  • ΣΤ. Μη εκούσιες χρήσεις των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας (Υποχρεωτικές άδειες εκμετάλλευσης) (Άρθρο 31)104
  • 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις104
  • 2. Άρθρο 31 εδάφια β), στ) και ια)106
  • VII. Μεταβατικές περίοδοι και ειδικές μεταβατικές διατάξεις109
  • Α. Εισαγωγικές παρατηρήσεις 109
  • Β. Μηχανισμός του «γραμματοκιβωτίου» (άρθρο 70, παρ. 8)110
  • Γ. Αποκλειστικά δικαιώματα εμπορίας (άρθρο 70, παρ. 9)111
  • Δ. Yφιστάμενα διπλώματα ευρεσιτεχνίας (άρθρο 70, παρ. 1-4, 6, 7)112
  • Κεφάλαιο 2113
  • Ειδικό καθεστώς διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας φαρμάκων113
  • I. Εισαγωγικές παρατηρήσεις113
  • II. Η στάση της διεθνούς κοινότητας σχετικά με τις ενδεχόμενες επιπτώσεις της Συμφωνίας TRIPs στη δημόσια υγεία - Ο δρόμος προς τη Διακήρυξη της Ντόχα για τη Συμφωνία TRIPs και τη Δημόσια Υγεία το 2001116
  • A. Εισαγωγικές παρατηρήσεις116
  • B. Ο Γύρος της Ουρουγουάης117
  • Γ. Οι υποθέσεις της Νοτίου Αφρικής και της Βραζιλίας117
  • 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις117
  • 2. Η υπόθεση της Νοτίου Αφρικής118
  • 3. Η υπόθεση της Βραζιλίας119
  • Δ. Ο ρόλος των γενόσημων φαρμάκων120
  • Ε. Ο ρόλος των διεθνών οργανισμών121
  • 1. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας 121
  • 2. H Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη 124
  • 3. O Ύπατος Αρμοστής του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου 125
  • 4. O Παγκόσμιος Οργανισμός Διανοητικής Ιδιοκτησίας126
  • 5. Η Παγκόσμια Τράπεζα, το Δ.Ν.Τ. και η Γραμματεία του Π.Ο.Ε.126
  • 6. Tο Κοινό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για τον HIV/AIDS127
  • ΣΤ. Οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις 128
  • Ζ. Η ομάδα των αναπτυσσόμενων χωρών 129
  • ΙΙΙ. Η Διακήρυξη της Ντόχα για τη Συμφωνία TRIPs και τη Δημόσια Υγεία το 2001130
  • Α. Νομικό καθεστώς της Διακήρυξης της Ντόχα 130
  • Β. Ανάλυση των διατάξεων της Διακήρυξης της Ντόχα132
  • 1. Το Προοίμιο της Διακήρυξης132
  • 2. Οι ουσιαστικές διατάξεις της Διακήρυξης134
  • IV. Η Απόφαση του Γενικού Συμβουλίου του Π.Ο.Ε. της 30ής Αυγούστου 2003 σχετικά με την εφαρμογή της παραγράφου 6 της Διακήρυξης της Ντόχα για τη Συμφωνία TRIPs και τη Δημόσια Υγεία139
  • A. Εισαγωγικές παρατηρήσεις139
  • B. Η διαπραγμάτευση της Απόφασης 140
  • Γ. Νομικό καθεστώς της Απόφασης και η προσαρμογή των εθνικών νομοθεσιών143
  • Δ. Πεδίο εφαρμογής της Απόφασης146
  • 1. Γενικές παρατηρήσεις146
  • 2. Η υποχρεωτική άδεια εκμετάλλευσης στη χώρα εισαγωγής147
  • 3. Η υποχρεωτική άδεια εκμετάλλευσης στη χώρα εξαγωγής150
  • 4. Μέτρα καταπολέμησης της εκτροπής του εμπορίου152
  • 5. Έλεγχος της λειτουργίας του Συστήματος της Παραγράφου 6152
  • V. Η Απόφαση του Γενικού Συμβουλίου του Π.Ο.Ε. της 6ης Δεκεμβρίου 2005 σχετικά με την υιοθέτηση Πρωτοκόλλου τροποποίησης της Συμφωνίας TRIPs152
  • Α. Εισαγωγικές παρατηρήσεις152
  • Β. Το Πρωτόκολλο τροποποίησης της Συμφωνίας TRIPs157
  • Γ. Μπορεί ένα μέλος να αποδεχθεί το Πρωτόκολλο χωρίς να εφαρμόσει το Σύστημα της Παραγράφου 6;158
  • Δ. Ενσωμάτωση του Συστήματος της Παραγράφου 6 στις εθνικές νομοθεσίες159
  • VI. Η προσαρμογή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο νέο δίκαιο των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας160
  • Α. Εισαγωγικές παρατηρήσεις160
  • Β. Οι ρυθμίσεις του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 953/2003 του Συμβουλίου161
  • Γ. Oι ρυθμίσεις του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 816/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου162
  • ΜΕΡΟΣ Β΄167
  • Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥ 6 ΤΗΣ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ ΤΗΣ ΝΤΟΧΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ TRIPS ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΟΥ167
  • Κεφάλαιο 1167
  • Αξιολόγηση Συστήματος167
  • Ι. Οι θετικές απόψεις167
  • ΙΙ. Οι αρνητικές απόψεις171
  • Α. Εισαγωγικές παρατηρήσεις171
  • Β. Η συμμόρφωση με τη Συμφωνία TRIPs από τις αναπτυσσόμενες και ελάχιστα αναπτυγμένες χώρες171
  • Γ. Αντικίνητρα στη χορήγηση υποχρεωτικών αδειών εκμετάλλευσης171
  • Δ. Το χάσμα στην έρευνα και ανάπτυξη φαρμάκων173
  • Ε. Έλλειψη κατάλληλης εθνικής νομοθεσίας174
  • ΣΤ. Πίεση για επιπρόσθετες της Συμφωνίας TRIPs υποχρεώσεις 175
  • Ζ. Όρια του Συστήματος της Παραγράφου 6179
  • Η. O ρόλος των φαρμακοβιομηχανιών180
  • Θ. Ανεπαρκής πρόοδος κατά τη μεταβατική περίοδο181
  • Κεφάλαιο 2183
  • Πρωτοβουλίες βελτίωσης Συστήματος183
  • Ι. Το Κοινό Πρόγραμμα του Ο.Η.Ε. για τον HIV/AIDS (UNAIDS)183
  • ΙΙ. Η Επιτροπή του Π.Ο.Υ., η Παγκόσμια Στρατηγική και το Σχέδιο Δράσης για τη Δημόσια Υγεία, την Καινοτομία και τη Διανοητική Ιδιοκτησία183
  • Α. Η Επιτροπή του Π.Ο.Υ. για τα Δικαιώματα Διανοητικής Ιδιοκτησίας, την Καινοτομία και τη Δημόσια Υγεία 183
  • Β. Η Παγκόσμια Στρατηγική και το Σχέδιο Δράσης του Π.Ο.Υ. για τη Δημόσια Υγεία, την Καινοτομία και τη Διανοητική Ιδιοκτησία 186
  • ΙΙΙ. Tο Συνέδριο της 23ης Νοεμβρίου 2011 του Ινστιτούτου Διεθνών και Αναπτυξιακών Σπουδών της Γενεύης187
  • ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ191
  • ΑΝΑΦΟΡΕΣ197
  • I. Πηγές197
  • A. Διεθνείς Συμβάσεις197
  • B. Πράξεις διεθνών οργάνων198
  • 1. Στην ελληνική γλώσσα198
  • 2. Στην αγγλική γλώσσα200
  • Γ. Κείμενα διεθνών φορέων και οργανισμών (εκθέσεις, papers κ.λπ)204
  • 1. Στην αγγλική γλώσσα204
  • Δ. Διεθνής και εθνική νομολογία218
  • Ε. Ιστότοποι219
  • ΙΙ. Βιβλιογραφία 221
  • Α. Στην ελληνική γλώσσα221
  • Β. Στην αγγλική γλώσσα224
  • ΙΙΙ. Aρθρογραφία231
  • Α. Στην ελληνική γλώσσα231
  • Β. Στην αγγλική γλώσσα233
  • 0
  • 0