Ευρωπαϊκές δημόσιες πολιτικές για τη μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος

Αγόρασέ το στο nb.org

ΦΠ €35.00
ΝΠ €45.00 *

* Οι τιμές περιλαμβάνουν ΦΠΑ.
Έκδοση: 2017
ISBN: 978-960-622-198-9
Σελίδες: 360
Συγγραφέας: Μ. Πικραμένος

Στη μελέτη “Χωροταξική οργάνωση και διαχείριση χρόνου των δικών στα διοικητικά δικαστήρια” επιχειρείται η διατύπωση πρότασης αναδιοργάνωσης της διοικητικής δικαιοσύνης, αλλά και του δικαστικού συστήματος ευρύτερα, με βάση τα σύγχρονα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα, με σκοπό τη δημιουργία αποτελεσματικού συστήματος επίλυσης των διαφορών που να διασφαλίζει την ουσιαστική απόλαυση του ατομικού δικαιώματος δικαστικής προστασίας και να επιτρέπει την εύρυθμη λειτουργία της κοινωνίας και του κράτους. Πυλώνες της νέας οργάνωσης της διοικητικής δικαιοσύνης είναι αφενός η αναδιάταξη της δικαστικής χωροταξίας και αφετέρου η εισαγωγή νέων μεθόδων διαχείρισης της δικαστικής ύλης, τόσο από τις διοικήσεις των Διοικητικών Δικαστηρίων όσο και από τους διοικητικούς δικαστές σε ατομικό επίπεδο.

Το πρώτο κεφάλαιο του έργου αφιερώνεται στις βασικές πτυχές του υφιστάμενου καθεστώτος οργάνωσης και λειτουργίας της διοικητικής δικαιοσύνης και του καθεστώτος των λειτουργών της, όπως αυτές καταστρώνονται από τον συνταγματικό και τον κοινό νομοθέτη. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στο ρόλο του Συμβουλίου της Επικρατείας και των Τακτικών Διοικητικών Δικαστηρίων, στο πλαίσιο της διοικητικής δικαιοσύνης, και στη σχέση μεταξύ τους ιδίως, στο πεδίο της κατανομής των αρμοδιοτήτων. 

Το δεύτερο κεφάλαιο της μελέτης αφορά στις ευρωπαϊκές δημόσιες πολιτικές για τη δικαστική χωροταξία και τη διαχείριση του δικαστικού χρόνου, με τις οποίες θεραπεύεται η αρχή της αποτελεσματικότητας. Εν πρώτοις, παρατίθενται οι κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Αποτελεσματικότητα της Δικαιοσύνης (CEPEJ), για τον εκσυγχρονισμό των δικαστικών χαρτών στα κράτη-μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης, οι οποίες αποτυπώνουν τις πλέον σύγχρονες τάσεις της επιστήμης των οργανώσεων στην περιοχή της δικαιοσύνης. Ακολουθεί η συγκριτική ανάλυση με παραδείγματα ευρωπαϊκών κρατών που προχώρησαν σε αναδιάταξη της δικαστικής χωροταξίας, τηρώντας αρχές και κανόνες που ανταποκρίνονται στα σύγχρονα πρότυπα. Γίνεται ειδικότερα επισκόπηση όλης της θεωρητικής συζήτησης και των εφαρμοσμένων πολιτικών που εξελίσσονται την παρούσα στιγμή στην Ευρώπη σχετικά με την αποτελεσματικότητα και την ποιότητα των δικαστικών συστημάτων.

Στο τρίτο κεφάλαιο της μελέτης παρουσιάζονται: α) η ιστορική εξέλιξη του νομοθετικού πλαισίου για την οργάνωση των Διοικητικών Δικαστηρίων, β) οι ρυθμίσεις του Οργανισμού των Δικαστηρίων για τη σύσταση και κατάργηση δικαστηρίων, γ) το νομοθετικό πλαίσιο των κανονισμών λειτουργίας και του ορισμού διοίκησης των Διοικητικών Δικαστηρίων, δ) η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας σχετικά με την ίδρυση, κατάργηση, συγχώνευση δικαστηρίων και τον ορισμό μεταβατικής έδρας, ε) οι αρχές που έχει διαπλάσσει η διοικητική Ολομέλεια του Ανωτάτου Διοικητικού Δικαστηρίου κατά την επεξεργασία των Κανονισμών λειτουργίας των Διοικητικών Δικαστηρίων.

Στο τέταρτο και τελευταίο κεφάλαιο της μελέτης επιχειρείται από το συγγραφέα μία αξιολόγηση της στάσης του πολιτικού συστήματος διαχρονικά όσον αφορά στο κρίσιμο ζήτημα του σχεδιασμού και της προώθησης δημόσιων πολιτικών. Στη συνέχεια διατυπώνεται πρόταση για ένα νέο δικαστικό χάρτη των διοικητικών δικαστηρίων που επιβάλλεται να προχωρήσει σε συνδυασμό αφενός με δημόσιες πολιτικές, οι οποίες διασφαλίζουν τις κατάλληλες τεχνολογικές και κτιριακές υποδομές, και αφετέρου με καλές πρακτικές για την ορθολογική διοίκηση των δικαστηρίων.

Το έργο συνοδεύεται από πλούσια ελληνική και αλλοδαπή βιβλιογραφία, συνοπτικό αλφαβητικό ευρετήριο καθώς και δυο Παραρτήματα, τα οποία περιέχουν αφενός Πίνακες με στατιστικά στοιχεία για το προσωπικό και τις υποθέσεις των Διοικητικών Δικαστηρίων και αφετέρου Χάρτες με την υφιστάμενη διάρθρωση των διοικητικών και πολιτικών δικαστηρίων και αποτύπωση προτάσεων για μία νέα διάρθρωση τους.

  • -22
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ1
  • Όψεις της οργάνωσης των Διοικητικών Δικαστηρίων και του καθεστώτος των δικαστικών λειτουργών στο Σύνταγμα και την κοινή νομοθεσία1
  • Ι. Κριτική θεώρηση του συνταγματικού πλαισίου για το Συμβούλιο της Επικρατείας, τα Τακτικά Διοικητικά Δικαστήρια και το Ελεγκτικό Συνέδριο. Σκέψεις για την αναθεώρησή του 1
  • ΙΙ. Βασικές επιλογές του κοινού νομοθέτη στο πεδίο των αρμοδιοτήτων των διοικητικών δικαστηρίων και της κατάστασης των δικαστικών λειτουργών18
  • Α. Επισκόπηση των αρμοδιοτήτων των Τακτικών Διοικητικών Δικαστηρίων και του Συμβουλίου της Επικρατείας18
  • α) Μεταφορά των διοικητικών διαφορών ουσίας από τα Πολιτικά και τα Ειδικά Διοικητικά Δικαστήρια στα Τακτικά Διοικητικά Δικαστήρια 18
  • β) Μετατροπή ακυρωτικών διαφορών σε ουσίας και υπαγωγή τους στα Τακτικά Διοικητικά Δικαστήρια 210
  • γ) Μεταφορά διαφορών, ακυρωτικών και ουσίας, από το Συμβούλιο της Επικρατείας στα Τακτικά Διοικητικά Δικαστήρια 23
  • δ) Οι αρμοδιότητες του Συμβουλίου της Επικρατείας μετά την ενεργοποίηση του νομοθέτη για την κατανομή των διοικητικών διαφορών 25
  • ε) Το δικονομικό πλαίσιο των διοικητικών διαφορών 28
  • Β. Η αξιολόγηση των δικαστικών λειτουργών ως συνιστώσα της αποτελεσματικότητας του συστήματος απονομής της διοικητικής δικαιοσύνης30
  • α) Στοιχεία του υπηρεσιακού καθεστώτος των δικαστικών λειτουργών των Τακτικών Διοικητικών Δικαστηρίων κατά το Σύνταγμα και τον Κώδικα Δικαστικών Λειτουργών 30
  • β) Συστήματα αξιολόγησης των δικαστικών λειτουργών - Η ευρωπαϊκή προσέγγιση και εμπειρία 32
  • γ) Η αξιολόγηση των δικαστικών λειτουργών των Τακτικών Διοικητικών Δικαστηρίων μέσω του θεσμού της επιθεώρησης 39
  • δ) Κριτικές σκέψεις για τον θεσμό της τακτικής επιθεώρησης των δικαστών των Tακτικών Διοικητικών Δικαστηρίων 43
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ53
  • Χωροταξία των δικαστηρίων και δικαστικό management: Η ευρωπαϊκή προσέγγιση για την αποτελεσματικότητα του δικαστικού συστήματος53
  • Ι. Αρχή της αποτελεσματικότητας και δικαιοσύνη 53
  • ΙΙ. Χωροταξία των δικαστηρίων70
  • Α. Οι κατευθυντήριες οδηγίες της CEPEJ για τη δικαστική χωροταξία, με σκοπό την πρόσβαση σε ένα ποιοτικό δικαστικό σύστημα70
  • α) Δικαστική χωροταξία: επιλογή του νομοθέτη με μείζονα σημασία για το δικαστικό σύστημα 70
  • β) Οι κατευθυντήριες αρχές της CEPEJ για τη δικαστική χωροταξία 72
  • i) Εκτίμηση της υφιστάμενης κατάστασης 72
  • ii) Η θέση των στόχων και των κριτηρίων 73
  • iii) Δημιουργία και μέτρηση δεικτών 74
  • iv) Το μέγεθος των δικαστηρίων 75
  • v) Ροή δικών και φόρτου εργασίας 77
  • vi) Γεωγραφική θέση, διαθέσιμα μέσα μεταφοράς και υποδομές 78
  • vii) Μηχανοργάνωση 80
  • viii) Τεχνολογικές υποδομές δικαστηρίων 80
  • ix) Επίπεδο επιχειρηματικότητας 81
  • x) Η εξασφάλιση διαρκούς παρουσίας των δικαστών στο δικαστήριο, η κατάρτιση των υπαλλήλων και η προσφορά δικηγορικών υπηρεσιών 81
  • xi) Μετάβαση στη νέα χωροταξία 82
  • xii) Εκτίμηση των επιπτώσεων της μεταρρύθμισης 84
  • Β. Η μεταρρύθμιση της δικαστικής χωροταξίας σε κράτη της Ευρώπης85
  • α) Ιταλία 85
  • β) Γαλλία 90
  • γ) Δανία 96
  • δ) Ολλανδία 100
  • ε) Κροατία 104
  • ΙΙΙ. Αρχές και μεθοδολογία της CEPEJ και ευρωπαϊκών κρατών για τη διασφάλιση της ποιότητας της δικαστικής εργασίας (quality management) και διαχείρισης του δικαστικού χρόνου (judicial time management)107
  • Α. Η δικαιοσύνη ως δημόσια υπηρεσία και η εισαγωγή του management στην οργάνωση και λειτουργία του δικαστικού συστήματος 107
  • α) Συστήματα οργάνωσης διοίκησης της δικαιοσύνης στην Ευρώπη 113
  • β) Η ποιότητα της δικαστικής εργασίας: τεχνικές, δείκτες και κριτήρια 117
  • i) Οι συμφωνίες για την επίτευξη στόχων ανά δικαστήριο και τον καθορισμό χρονοδιαγράμματος ανά υπόθεση 117
  • ii) Η αξιολόγηση του δικαστικού συστήματος με δείκτες και κριτήρια από τη νομολογία του ΕΔΑΔ 120
  • iii) Μέτρηση της ικανοποίησης των χρηστών δικαστικών υπηρεσιών από το βαθμό ανταπόκρισης του συστήματος 121
  • iv) Μηχανισμοί εξέτασης αιτιάσεων κατά του δικαστικού συστήματος 124
  • Β. Το Κέντρο SATURN (Study and Analysis of judicial Time Use Research Network) και το εγχειρίδιο για τη διαχείριση του δικαστικού χρόνου127
  • α) Ίδρυση και αποστολή του Κέντρου SATURN 127
  • β) Γενικές αρχές του εγχειριδίου 129
  • γ) Αρχές με αποδέκτες το νομοθετικό σώμα και τους διαμορφωτές πολιτικής 132
  • δ) Αρχές που απευθύνονται στους χρήστες των δικαστικών υπηρεσιών 137
  • ε) Αρχές που διέπουν τη δράση της διοίκησης των δικαστηρίων 137
  • στ) Αρχές που διέπουν την άσκηση των καθηκόντων εκ μέρους των δικαστών 139
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ143
  • Η σύσταση των Τακτικών Διοικητικών Δικαστηρίων στην επικράτεια, οι Κανονισμοί λειτουργίας και η διοίκησή τους143
  • Ι. Το νομοθετικό πλαίσιο σύστασης και κατάργησης δικαστηρίων και η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας143
  • Α. Η ιστορική εξέλιξη του νομοθετικού πλαισίου για τα διοικητικά δικαστήρια143
  • α) Το ν.δ. 3845/1958 και η σύσταση των Φορολογικών Δικαστηρίων κατά την περίοδο 1961-1963 143
  • β) Η μετονομασία των Φορολογικών Δικαστηρίων σε Τακτικά Διοικητικά Δικαστήρια και η σύσταση Tακτικών Διοικητικών Δικαστηρίων κατά την περίοδο 1975-1988 147
  • Β. Ο Οργανισμός των Δικαστηρίων (ν. 1756/1988) και η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας149
  • α) Οι ρυθμίσεις του Οργανισμού των Δικαστηρίων για τη σύσταση και κατάργηση δικαστηρίων όλων των δικαιοδοτικών κλάδων 149
  • β) Η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας 151
  • i) Ίδρυση δικαστηρίων 151
  • ii) Κατάργηση και συγχώνευση δικαστηρίων 157
  • iii) Ορισμός μεταβατικής έδρας 160
  • γ) Κριτική προσέγγιση των επιλογών του νομοθέτη και της νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας 162
  • II. Το νομοθετικό πλαίσιο των κανονισμών λειτουργίας και του ορισμού διοίκησης των Τακτικών Διοικητικών Δικαστηρίων164
  • Α. Οι κανονισμοί λειτουργίας και η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας 164
  • Β. Η διοίκηση των Τακτικών Διοικητικών Δικαστηρίων 169
  • ΙΙΙ. Η υφιστάμενη χωροταξική διάρθρωση των Τακτικών Διοικητικών Δικαστηρίων και οι Κανονισμοί λειτουργίας τους174
  • Α. Η διαίρεση της επικράτειας σε εννέα Εφετειακές Περιφέρειες και ο αριθμός των οργανικών θέσεων των δικαστών των Τακτικών Διοικητικών Δικαστηρίων 174
  • α) Η Εφετειακή Περιφέρεια Αθηνών - Φυσιογνωμία της πόλης-έδρας 175
  • i) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών: Οργάνωση-λειτουργίες-υποδομές 176
  • ii) Το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών: Οργάνωση-λειτουργίες-υποδομές 177
  • β) Η Εφετειακή Περιφέρεια Πειραιά - Φυσιογνωμία της πόλης-έδρας180
  • i) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Πειραιά: Οργάνωση-λειτουργίες-υποδομές 181
  • ii) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Χαλκίδας: 183
  • iii) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Λιβαδειάς: Φυσιογνωμία της πόλης-έδρας και οργάνωση-λειτουργίες- υποδομές του δικαστηρίου 185
  • iv) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Λαμίας: Φυσιογνωμία της πόλης-έδρας και οργάνωση-λειτουργίες-υποδομές του δικαστηρίου 187
  • v) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Σύρου: Φυσιογνωμία της πόλης-έδρας και οργάνωση-λειτουργίες- υποδομές του δικαστηρίου 189
  • vi) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Ρόδου: Φυσιογνωμία της πόλης-έδρας και οργάνωση-λειτουργίες- υποδομές του δικαστηρίου 191
  • vii) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Μυτιλήνης: Φυσιογνωμία της πόλης-έδρας και οργάνωση-λειτουργίες-υποδομές του δικαστηρίου 194
  • viii) Το Διοικητικό Εφετείο Πειραιά: Οργάνωση-λειτουργίες-υποδομές 196
  • γ) Η Εφετειακή Περιφέρεια Θεσσαλονίκης-Φυσιογνωμία της πόλης-έδρας 198
  • i) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης: Οργάνωση-λειτουργίες-υποδομές 199
  • ii) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Βέροιας: Φυσιογνωμία της πόλης-έδρας και οργάνωση-λειτουργία-υποδομές του δικαστηρίου 201
  • iii) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Κοζάνης: Φυσιογνωμία της πόλης-έδρας και οργάνωση-λειτουργία-υποδομές του δικαστηρίου 203
  • iv) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Σερρών: Φυσιογνωμία της πόλης-έδρας και οργάνωση-λειτουργία-υποδομές του δικαστηρίου 205
  • v) Το Διοικητικό Εφετείο Θεσσαλονίκης: Οργάνωση-λειτουργίες-υποδομές 207
  • δ) Η Εφετειακή Περιφέρεια Λάρισας-Φυσιογνωμία της πόλης-έδρας 209
  • i) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Λάρισας: Οργάνωση-λειτουργίες-υποδομές του δικαστηρίου 211
  • ii) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Βόλου: Φυσιογνωμία της πόλης-έδρας και οργάνωση-λειτουργία-υποδομές του δικαστηρίου 211
  • iii) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Τρικάλων: Φυσιογνωμία της πόλης- έδρας και οργάνωση-λειτουργία-υποδομές του δικαστηρίου 213
  • iv) Το Διοικητικό Εφετείο Λάρισας 215
  • ε) Η Εφετειακή Περιφέρεια Κομοτηνής-Φυσιογνωμία της πόλης-έδρας 216
  • i) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Κομοτηνής: Οργάνωση-λειτουργία-υποδομές 217
  • ii) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Καβάλας: Φυσιογνωμία της πόλης-έδρας και οργάνωση-λειτουργία-υποδομές του δικαστηρίου 218
  • iii) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Αλεξανδρούπολης: Φυσιογνωμία της πόλης-έδρας και οργάνωση-λειτουργία-υποδομές του δικαστηρίου 221
  • iv) Το Διοικητικό Εφετείο Κομοτηνής 223
  • στ) Η Εφετειακή Περιφέρεια Πατρών-Φυσιογνωμία της πόλης-έδρας 223
  • i) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Πατρών: Οργάνωση-λειτουργία-υποδομές 225
  • ii) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Πύργου: Φυσιογνωμία της πόλης-έδρας και οργάνωση-λειτουργία-υποδομές του δικαστηρίου 226
  • iii) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Μεσολογγίου: Φυσιογνωμία της πόλης-έδρας και οργάνωση-λειτουργία- υποδομές του δικαστηρίου 228
  • iv) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Aγρινίου: Φυσιογνωμία της πόλης-έδρας και οργάνωση-λειτουργία-υποδομές του δικαστηρίου 230
  • v) Το Διοικητικό Εφετείο Πατρών 232
  • ζ) Η Εφετειακή Περιφέρεια Ιωαννίνων-Φυσιογνωμία της πόλης-έδρας 233
  • i) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Ιωαννίνων: Οργάνωση-λειτουργία-υποδομές 234
  • ii) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Κέρκυρας: Φυσιογνωμία της πόλης-έδρας και οργάνωση-λειτουργία-υποδομές του δικαστηρίου 235
  • iii) Το Διοικητικό Εφετείο Ιωαννίνων 237
  • η) Η Εφετειακή Περιφέρεια Τρίπολης-Φυσιογνωμία της πόλης-έδρας 238
  • i) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Τρίπολης: Οργάνωση-λειτουργία-υποδομές 239
  • ii) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Καλαμάτας: Φυσιογνωμία της πόλης-έδρας και οργάνωση-λειτουργία-υποδομές του δικαστηρίου 240
  • iii) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Ναυπλίου: Φυσιογνωμία της πόλης-έδρας και οργάνωση-λειτουργία-υποδομές του δικαστηρίου 242
  • iv) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Κορίνθου: Φυσιογνωμία της πόλης-έδρας και οργάνωση-λειτουργία-υποδομές του δικαστηρίου 244
  • v) Το Διοικητικό Εφετείο Τρίπολης 246
  • θ) Η Εφετειακή Περιφέρεια Χανίων-Φυσιογνωμία της πόλης-έδρας 247
  • i) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Χανίων: Οργάνωση-λειτουργία-υποδομές 248
  • ii) Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Ηρακλείου: Φυσιογνωμία της πόλης-έδρας και οργάνωση-λειτουργία-υποδομές του δικαστηρίου 250
  • iii) Το Διοικητικό Εφετείο Χανίων 252
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ255
  • H μεταρρύθμιση του κράτους και του δικαστικού συστήματος στην εποχή της κρίσης: Το μακρύ ταξίδι της ημέρας μέσα στη νύχτα 255
  • Ι. Για μια νέα χωροταξία των Τακτικών Διοικητικών Δικαστηρίων 259
  • A. Η παθολογία της υφιστάμενης κατάστασης 260
  • Β. Τα εμπόδια για ένα νέο σχεδιασμό και η πρόταση Γεραρή για την μεταβολή του χάρτη 267
  • Γ. Η ανοιχτή διακυβέρνηση στη δικαιοσύνη (cyberjustice) και ο σχεδιασμός της νέας χωροταξίας 274
  • α) Η ανοιχτή διακυβέρνηση στη δικαιοσύνη: Προσανατολισμοί, ευκαιρίες και κίνδυνοι 274
  • β) Ο σχεδιασμός της νέας χωροταξίας: τα βήματα μιας σύγχρονης πολιτικής για ουσιαστική μεταρρύθμιση της διοικητικής δικαιοσύνης 282
  • ΙΙ. Προσανατολισμοί για ένα σύγχρονο, ανοιχτό και αποτελεσματικό δικαστικό σύστημα 297
  • Α. Η οικονομική αυτοτέλεια της δικαιοσύνης 298
  • Β. Μεταρρυθμιστικές πολιτικές και το μοντέλο του σύγχρονου δικαστή: Οι δύο πόλοι για τον εκσυγχρονισμό του δικαστικού συστήματος 300
  • ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ309
  • Ελληνική Βιβλιογραφία 309
  • Αλλοδαπές Πηγές 321
  • Αλλοδαπή Βιβλιογραφία 325
  • ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ 329
  • ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι 331
  • ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ 339
  • 0
  • 0