Έκδοση: 2013
ISBN: 978-960-622-201-6
Σελίδες: 272
Συγγραφέας: Λ. Κοτσαλής

Το παρόν εγχειρίδιο «Δικαστική Ψυχιατρική» απευθύνεται τόσο στο φοιτητή της Νομικής όσο και στο νομικό είτε της θεωρίας είτε της πράξης, αλλά και στον ψυχίατρο που έχει ως πραγματογνώμονας ειδικότερη ενασχόληση με νομικά-δικαστικά ζητήματα. Δύο κεντρικά θέματα: η ικανότητα για καταλογισμό και η συνεργασία ανάμεσα στον δικαστή της ουσίας και τον ψυχίατρο-πραγματογνώμονα αποτελούν τον πυρήνα του βιβλίου. Επίσης εξετάζονται και ορισμένα άλλα ζητήματα που διευρύνουν το αντικείμενο της Δικαστικής Ψυχιατρικής, γίνεται δε αναφορά και στις νευροεπιστήμες και στη συσχέτισή τους με τον καταλογισμό (την ενοχή).

Πιο συγκεκριμένα, εξετάζονται η έννοια και η αποστολή της Δικαστικής Ψυχιατρικής, η σχέση της με τις νευροεπιστήμες, οι αρμοδιότητες του ψυχίατρου-πραγματογνώμονα, ο ακούσιος εγκλεισμός, η ρύθμιση της ανικανότητας για καταλογισμό και της ελαττωμένης ικανότητας για καταλογισμό στον ΠΚ, τα βιολογικά και ψυχολογικά κριτήρια των άρθρων 34 και 36 ΠΚ, η κωφαλαλία του άρθρου 33 ΠΚ, η διάγνωση της ανικανότητας για καταλογισμό και της ελαττωμένης ικανότητας για καταλογισμό και, τέλος, η συνεργασία δικαστή και πραγματογνώμονα.

Το έργο, το οποίο συμπληρώνεται με πλούσια βιβλιογραφία και αλφαβητικό ευρετήριο, προσφέρει στον ενδιαφερόμενο νομικό ή ψυχίατρο όχι μόνο στέρεη είσοδο στην καρδιά της Δικαστικής Ψυχιατρικής αλλά και μια εποπτική εικόνα των επιμέρους θεμάτων αυτού του κλάδου.

  • -24
  • 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ-1
  • 1.1.Δικαστική Ψυχολογία και Ψυχολογία-1
  • 1.2.Ιδιαίτερη προβληματική της Δικαστικής Ψυχολογίας1
  • 1.3.Δυνατότητες και όρια της Δικαστικής Ψυχολογίας ως κλάδος της Ψυχολογίας του Δικαίου3
  • 2. Ο ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΣ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ - ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΝΑΣ5
  • 2.1.Νομικές βάσεις και γενικά ερωτήματα για τη λειτουργία του ψυχολόγου-πραγματογνώμονα5
  • 2.2.Συγκρούσεις ρόλων του ψυχολόγου - πραγματογνώμονα14
  • 2.2.1.Εμπιστοσύνη και αντικειμενικότητα14
  • 2.2.2.Διεξοδική έρευνα της προσωπικότητας και προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας16
  • 2.2.3.Ναρκοανάλυση, «ανιχνευτής του ψεύδους», προβολικά «τεστ» (δοκιμασίες)19
  • 2.2.4.Υποκειμενική αντίληψη και αντικειμενική έκδοση γνωμοδοτήσεων24
  • 2.2.5.Ευθύνες για τις συνέπειες της γνωμοδότησης25
  • 2.2.6.Πίστη στην επιστημονική άποψη και αναγκαία «ευελιξία»27
  • 2.2.7.Επιστήμονες πραγματογνώμονες και χρήσιμος δικαστικός βοηθός27
  • 2.3.Γενικά μεθοδολογικά προβλήματα της δικαστικής - ψυχολογικής γνωμοδότησης29
  • 2.3.1.Η έλλειψη μιας συνολικής θεωρίας29
  • 2.3.2.Νομοθετική γνώση και «ιδιογραφική» εφαρμογή33
  • 2.3.3.Διαφορετική θέση δικαστών και πραγματογνωμόνων34
  • 2.4.Η διενέργεια της δικαστικής-ψυχολογικής γνωμοδότησης 35
  • 2.4.1.Η διαδρομή της γνωμοδότησης35
  • 2.4.2.Η ψυχοδιαγνωστική συνομιλία και η δικαστική - ψυχολογική διερεύνηση42
  • 2.4.3.Η εφαρμογή ψυχολογικών τεστ47
  • 2.4.4.Διαδικασίες ερωτηματολογίου και τεστ αντίληψης49
  • 2.4.5.Η παρατήρηση συμπεριφοράς50
  • 2.4.6.Status praesens, αναδρομή και πρόγνωση51
  • 3. Η ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΚΑΤΑΛΟΓΙΣΜΟ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 34 ΚΑΙ 36 Π.Κ.55
  • 3.1.Το κείμενο του νόμου55
  • 3.2.Επεξηγήσεις στις νομικές διατάξεις55
  • 3.2.1.Τα όρια ηλικίας55
  • 3.2.2.Η «διώροφη» διαδικασία57
  • 3.2.3.Η ικανότητα για διάκριση και συμμόρφωση58
  • 3.2.4.Οι διαφορές ανάμεσα στα άρθρα 34 και 36 Π.Κ. και η δικα­στική απόφαση62
  • 3.3.Η ικανότητα του δράστη για καταλογισμό (ενοχή) ως γενι­κή προϋπόθεση63
  • 3.4.Τα στοιχεία που αποκλείουν την ενοχή (ικανότητα για καταλογισμό) και αντίστοιχα μειώνουν την ενοχή (ικανότητα για καταλογισμό)72
  • 3.4.1. Η δυνατότητα της αναλογίας72
  • 3.4.2.Η «νοσηρή διατάραξη των πνευματικών (ψυχικών) λειτουργιών»73
  • 3.4.3.Η «διατάραξη της συνείδησης»75
  • 3.4.3.1.Η «μεταφορά» του μοντέλου των στρωμάτων75
  • 3.4.3.2.Το φαινόμενο της εξαρτώμενης από πάθος «διατάραξης της συνείδησης»77
  • 3.4.3.3.Η απουσία παθολογικών αιτίων79
  • 3.4.3.4.Το πρόβλημα του εννοιολογικού καθορισμού: «βαθιά» (βλ §§ 20 και 21 γερμ. Π.Κ.) διατάραξη της συνείδησης82
  • 3.4.3.5.Η γνωμοδότηση της (βαθιάς) διατάραξης της συνείδησης84
  • 3.5.Η αγνωστικιστική συζήτηση86
  • 3.6.Ειδικά προβλήματα σε σχέση με γνωμοδοτήσεις ως προς τα άρθρα 34 και 36 Π.Κ.91
  • 3.6.1.Πραγματογνώμονας και δικαστής91
  • 3.6.2.Τάσεις για «αποψυχολογικοποίηση»95
  • 4. Η ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ99
  • 4.1.Εισαγωγή99
  • 4.1.1.Ο μάρτυρας και το αντικείμενο της κατάθεσής του99
  • 4.1.2.Κριτήριο «αλήθειας» στη μαρτυρική κατάθεση100
  • 4.2.Η μη ηθελημένη ανακριβής μαρτυρία101
  • 4.2.1.Γενικά101
  • 4.2.2.Οι τρεις φάσεις της διαδρομής της κατάθεσης103
  • 4.2.2.1.Γενικά103
  • 4.2.2.2.1η φάση: η αντίληψη103
  • 4.2.2.3.2η φάση: η μνήμη107
  • 4.2.2.4.3η φάση: η ανάπλαση (αναπαραγωγή) του συμβάντος112
  • 4.3.Η εκ προθέσεως ψευδής κατάθεση 117
  • 4.3.1.Γενικά117
  • 4.3.2.Κίνητρα ψευδών καταθέσεων119
  • 4.4.Προβλήματα της προσφορότητας των καταθέσεων 123
  • 4.4.1.Γενικά123
  • 4.4.2.Η ηλικία του μάρτυρα123
  • 4.4.2.1.Οι ανήλικοι μάρτυρες123
  • 4.2.2.2.Οι υπερήλικες μάρτυρες125
  • 4.4.3. Το φύλο του μάρτυρα126
  • 4.4.4.Το επάγγελμα και η μόρφωση του μάρτυρα128
  • 4.4.5.Η ιδιαίτερη σχέση του μάρτυρα με τον κατηγορούμενο128
  • 4.4.6.Η ειδική μαρτυρική προσφορότητα 129
  • 4.4.6.1.Γενικά129
  • 4.4.6.2.Οι χαρακτηρολογικοί τύποι μαρτύρων129
  • 4.4.7.Οι μάρτυρες εξ ακοής132
  • 4.4.7.Ειδικά οι μάρτυρες - «θύματα» στα εγκλήματα της γενετή­σιας σφαίρας133
  • 4.4.9.Ειδικά: οι αναγνωρίσεις προσώπων134
  • 4.5.Οι μέθοδοι της αξιολόγησης καταθέσεων 138
  • 4.5.1.Γενικά138
  • 4.5.2.Τα εμπειρικά κριτήρια του δικαστή138
  • 4.5.3.Η ψυχολογική πραγματογνωμοσύνη139
  • 4.5.3.1.Η ανάγκη ψυχολογικής πραγματογνωμοσύνης139
  • 4.5.3.2.Η επιστημονική βάση της ψυχολογικής πραγματογνωμοσύνης140
  • 4.5.3.3.Οι διάφορες μέθοδοι αξιολόγησης των καταθέσεων142
  • 4.5.3.4.Η πρακτική της γνωμοδότησης επί της κατάθεσης148
  • ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ153
  • ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ163
  • 0
  • 0