Έκδοση: 2013
ISBN: 978-960-622-202-3
Σελίδες: 192
Συγγραφέας: Λ. Κοτσαλής
Συνεργασία: Μ. Μαργαρίτης

Η «Δικαστική Ψυχολογία» αποτελεί κλάδο της Ψυχολογίας που καλλιεργείται τα τελευταία χρόνια με αυξανόμενο ενδιαφέρον τόσο σε θεωρητικό όσο και σε πρακτικό επίπεδο. Το εγχειρίδιο αυτό είναι πολύτιμο εργαλείο για τον νομικό αλλά και για τον ψυχολόγο, ο οποίος εμπλέκεται –ιδιαίτερα με την ιδιότητα του πραγματογνώμονα– σε κάποια δικαστική διαδικασία. Έτσι το φάσμα είναι ευρύ: απευθύνεται στον νομικό (φοιτητή της Νομικής Σχολής, δικηγόρο, δικαστικό ή εισαγγελικό λειτουργό), στον εγκληματολόγο, στον ψυχολόγο, ακόμη και στον ψυχίατρο.

Συγκεκριμένα, εξετάζονται η Δικαστική Ψυχολογία ως κλάδος της Ψυχολογίας του Δικαίου, ο ρόλος του δικαστικού ψυχολόγου-πραγματογνώμονα, η ψυχολογική γνωμοδότηση της ικανότητας για καταλογισμό κατά την έννοια των άρθρων 34 και 36 ΠΚ, καθώς και η ψυχολογία των μαρτύρων.

Το έργο συμπληρώνεται με πλούσια βιβλιογραφία και αλφαβητικό ευρετήριο. Αποτελεί ένα εγχειρίδιο ιδιαίτερα εύχρηστο που συμβάλλει στη διαχείριση επιμέρους θεμάτων και προσφέρει γρήγορη και πλήρη ενημέρωση στην ποινική διαδικασία.

  • -22
  • 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ1
  • 1.1.Δικαστική Ψυχολογία και Ψυχολογία1
  • 1.2.Ιδιαίτερη προβληματική της Δικαστικής Ψυχολογίας3
  • 1.3.Δυνατότητες και όρια της Δικαστικής Ψυχολογίας ως κλάδος της Ψυχολογίας του Δικαίου5
  • 2. Ο ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΣ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ - ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΝΑΣ7
  • 2.1.Νομικές βάσεις και γενικά ερωτήματα για τη λειτουργία του ψυχολόγου-πραγματογνώμονα7
  • 2.2.Συγκρούσεις ρόλων του ψυχολόγου - πραγματογνώμονα16
  • 2.2.1.Εμπιστοσύνη και αντικειμενικότητα16
  • 2.2.2.Διεξοδική έρευνα της προσωπικότητας και προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας18
  • 2.2.3.Ναρκοανάλυση, «ανιχνευτής του ψεύδους», προβολικά «τεστ» (δοκιμασίες)21
  • 2.2.4.Υποκειμενική αντίληψη και αντικειμενική έκδοση γνωμοδοτήσεων26
  • 2.2.5.Ευθύνες για τις συνέπειες της γνωμοδότησης27
  • 2.2.6.Πίστη στην επιστημονική άποψη και αναγκαία «ευελιξία»29
  • 2.2.7.Επιστήμονες πραγματογνώμονες και χρήσιμος δικαστικός βοηθός29
  • 2.3.Γενικά μεθοδολογικά προβλήματα της δικαστικής - ψυχολογικής γνωμοδότησης31
  • 2.3.1.Η έλλειψη μιας συνολικής θεωρίας31
  • 2.3.2.Νομοθετική γνώση και «ιδιογραφική» εφαρμογή35
  • 2.3.3.Διαφορετική θέση δικαστών και πραγματογνωμόνων36
  • 2.4.Η διενέργεια της δικαστικής-ψυχολογικής γνωμοδότησης 37
  • 2.4.1.Η διαδρομή της γνωμοδότησης37
  • 2.4.2.Η ψυχοδιαγνωστική συνομιλία και η δικαστική - ψυχολογική διερεύνηση44
  • 2.4.3.Η εφαρμογή ψυχολογικών τεστ49
  • 2.4.4.Διαδικασίες ερωτηματολογίου και τεστ αντίληψης51
  • 2.4.5.Η παρατήρηση συμπεριφοράς52
  • 2.4.6.Status praesens, αναδρομή και πρόγνωση53
  • 3. Η ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΚΑΤΑΛΟΓΙΣΜΟ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 34 ΚΑΙ 36 Π.Κ.57
  • 3.1.Το κείμενο του νόμου57
  • 3.2.Επεξηγήσεις στις νομικές διατάξεις57
  • 3.2.1.Τα όρια ηλικίας57
  • 3.2.2.Η «διώροφη» διαδικασία59
  • 3.2.3.Η ικανότητα για διάκριση και συμμόρφωση60
  • 3.2.4.Οι διαφορές ανάμεσα στα άρθρα 34 και 36 Π.Κ. και η δικα­στική απόφαση64
  • 3.3.Η ικανότητα του δράστη για καταλογισμό (ενοχή) ως γενι­κή προϋπόθεση65
  • 3.4.Τα στοιχεία που αποκλείουν την ενοχή (ικανότητα για καταλογισμό) και αντίστοιχα μειώνουν την ενοχή (ικανότητα για καταλογισμό)74
  • 3.4.1. Η δυνατότητα της αναλογίας74
  • 3.4.2.Η «νοσηρή διατάραξη των πνευματικών (ψυχικών) λειτουργιών»75
  • 3.4.3.Η «διατάραξη της συνείδησης»77
  • 3.4.3.1.Η «μεταφορά» του μοντέλου των στρωμάτων77
  • 3.4.3.2.Το φαινόμενο της εξαρτώμενης από πάθος «διατάραξης της συνείδησης»79
  • 3.4.3.3.Η απουσία παθολογικών αιτίων81
  • 3.4.3.4.Το πρόβλημα του εννοιολογικού καθορισμού: «βαθιά» (βλ §§ 20 και 21 γερμ. Π.Κ.) διατάραξη της συνείδησης84
  • 3.4.3.5.Η γνωμοδότηση της (βαθιάς) διατάραξης της συνείδησης86
  • 3.5.Η αγνωστικιστική συζήτηση88
  • 3.6.Ειδικά προβλήματα σε σχέση με γνωμοδοτήσεις ως προς τα άρθρα 34 και 36 Π.Κ.93
  • 3.6.1.Πραγματογνώμονας και δικαστής93
  • 3.6.2.Τάσεις για «αποψυχολογικοποίηση»97
  • 4. Η ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ101
  • 4.1.Εισαγωγή101
  • 4.1.1.Ο μάρτυρας και το αντικείμενο της κατάθεσής του101
  • 4.1.2.Κριτήριο «αλήθειας» στη μαρτυρική κατάθεση102
  • 4.2.Η μη ηθελημένη ανακριβής μαρτυρία103
  • 4.2.1.Γενικά103
  • 4.2.2.Οι τρεις φάσεις της διαδρομής της κατάθεσης105
  • 4.2.2.1.Γενικά105
  • 4.2.2.2.1η φάση: η αντίληψη105
  • 4.2.2.3.2η φάση: η μνήμη109
  • 4.2.2.4.3η φάση: η ανάπλαση (αναπαραγωγή) του συμβάντος114
  • 4.3.Η εκ προθέσεως ψευδής κατάθεση 119
  • 4.3.1.Γενικά119
  • 4.3.2.Κίνητρα ψευδών καταθέσεων121
  • 4.4.Προβλήματα της προσφορότητας των καταθέσεων 125
  • 4.4.1.Γενικά125
  • 4.4.2.Η ηλικία του μάρτυρα125
  • 4.4.2.1.Οι ανήλικοι μάρτυρες125
  • 4.2.2.2.Οι υπερήλικες μάρτυρες127
  • 4.4.3. Το φύλο του μάρτυρα128
  • 4.4.4.Το επάγγελμα και η μόρφωση του μάρτυρα130
  • 4.4.5.Η ιδιαίτερη σχέση του μάρτυρα με τον κατηγορούμενο130
  • 4.4.6.Η ειδική μαρτυρική προσφορότητα 131
  • 4.4.6.1.Γενικά131
  • 4.4.6.2.Οι χαρακτηρολογικοί τύποι μαρτύρων131
  • 4.4.7.Οι μάρτυρες εξ ακοής134
  • 4.4.7.Ειδικά οι μάρτυρες - «θύματα» στα εγκλήματα της γενετή­σιας σφαίρας135
  • 4.4.9.Ειδικά: οι αναγνωρίσεις προσώπων136
  • 4.5.Οι μέθοδοι της αξιολόγησης καταθέσεων 140
  • 4.5.1.Γενικά140
  • 4.5.2.Τα εμπειρικά κριτήρια του δικαστή140
  • 4.5.3.Η ψυχολογική πραγματογνωμοσύνη141
  • 4.5.3.1.Η ανάγκη ψυχολογικής πραγματογνωμοσύνης141
  • 4.5.3.2.Η επιστημονική βάση της ψυχολογικής πραγματογνωμοσύνης142
  • 4.5.3.3.Οι διάφορες μέθοδοι αξιολόγησης των καταθέσεων144
  • 4.5.3.4.Η πρακτική της γνωμοδότησης επί της κατάθεσης150
  • ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ155
  • ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ165
  • 0
  • 0