Έκδοση: 2013
ISBN: 978-960-622-203-0
Σελίδες: 308
Συγγραφέας: Γ. Καρύδης

Έναυσμα για την εκπόνηση της μελέτης «Παράνομες Κρατικές Ενισχύσεις και Έννομη Προστασία των Ενδιαφερομένων Τρίτων» αποτέλεσε η ανάγκη διερεύνησης, κυρίως μέσα από την εξέλιξη της νομολογίας, του εύρους της έννομης προστασίας των τρίτων στην περίπτωση της παραβίασης των αρχών του προληπτικού ελέγχου των νέων ενισχύσεων. Η μονογραφία, η οποία έχει συμπεριλάβει και τις τροποποιήσεις που επέφερε στον Κανονισμό 659/99, ο πρόσφατος Κανονισμός 734/2013, διαρθρώνεται σε τρία μείζονα μέρη: α) την τήρηση των υποχρεώσεων του προληπτικού ελέγχου ως προϋπόθεση νομιμότητας των νέων κρατικών ενισχύσεων, β) την έννομη προστασία των ενδιαφερομένων τρίτων επί παράνομων κρατικών ενισχύσεων ενώπιον της Επιτροπής και του Δικαστηρίου της ΕΕ, και γ) την έννομη προστασία των ενδιαφερομένων τρίτων επί παράνομων κρατικών ενισχύσεων ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων. Η έρευνα επιβεβαιώνει την ανάγκη της καλόπιστης συνεργασίας των κρατών μελών και της ΕΕ και στο πεδίο του ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων, η οποία συνεργασία μάλιστα καλείται να υπερβεί ακόμα και τα εμπόδια που απορρέουν από την ανάγκη σεβασμού της δικονομικής και θεσμικής αυτονομίας των κρατών μελών, χάριν της επίτευξης των σκοπών της ΕΕ. Η μονογραφία «Παράνομες Κρατικές Ενισχύσεις και Έννομη Προστασία των Ενδιαφερομένων Τρίτων» περιλαμβάνει πλήρη βιβλιογραφικό πίνακα, καθώς και ευσύνοπτο αλφαβητικό ευρετήριο.

  • -31
  • Πρώτο Μέρος Η τήρηση των υποχρεώσεων του προληπτικού ελέγχου προϋπόθεση νομιμότητας των νέων κρατικών ενισχύσεων1
  • Κεφάλαιο Ι Το σύστημα προληπτικού ελέγχου των νέων κρατικών ενισχύσεων του άρθρου 108 παρ. 3 της ΣΛΕΕ - Γενική θεώρηση1
  • 1. Έννοια και σκοπός του συστήματος προληπτικού ελέγχου1
  • 2. Πλέγμα και εύρος των εκ του άρθρου 108 παρ. 3 της ΣΛΕΕ υποχρεώσεων4
  • 3. Τύπος και περιεχόμενο της «έγκυρης» κοινοποίησης της νέας ενίσχυσης7
  • 4. Υποκείμενο των εκ του άρθρου 108 παρ. 3 της ΣΛΕΕ υποχρεώσεων 9
  • Κεφάλαιο ΙΙ Πεδίο εφαρμογής “ratione materiae” του συστήματος προληπτικού ελέγχου του άρθρου 108 παρ. 3 της ΣΛΕΕ11
  • 1. Η υποχρέωση κοινοποίησης και «standstill» αφορά τις κρατικές ενισχύσεις, με την έννοια του άρθρου 107 παρ. 1 της ΣΛΕΕ- Συνοπτική καταγραφή των εννοιολογικών στοιχείων της κρατικής ενίσχυσης11
  • 2. Η υποχρέωση κοινοποίησης και «standstill» αφορά τις νέες και όχι τις υφιστάμενες ενισχύσεις/Διάκριση νέων και υφιστάμενων ενισχύσεων18
  • 2.1 Αρνητικός ορισμός: «Νέα» είναι η μη υφιστάμενη ενίσχυση 19
  • 2.2 Θετικός ορισμός: «Νέα» ενίσχυση είναι και η μεταβολή υφιστάμενης ενίσχυσης 24
  • 3. Η υποχρέωση κοινοποίησης και «standstill» αφορά και τα μέτρα χρηματοδότησης των νέων ενισχύσεων 29
  • Κεφάλαιο ΙΙΙ Αποκλίσεις από το κοινό καθεστώς του προληπτικού ελέγχου των νέων κρατικών ενισχύσεων32
  • 1. Ενισχύσεις στις μεταφορές 32
  • 2. Ενισχύσεις στον αγροτικό τομέα 35
  • 3. Μέτρα ενισχύσεων συναπτόμενα με την προστασία ουσιωδών συμφερόντων ασφαλείας κράτους μέλους 36
  • 3.1 Πεδίο και όροι εφαρμογής της εξαιρετικής διάταξης του άρθρου 346 παρ. 1, στοιχείο β της ΣΛΕΕ36
  • 3.2 Εύρος απόκλισης από τον κανόνα του προληπτικού ελέγχου του άρθρου 108 παρ. 3 της ΣΛΕΕ- Εφαρμογή του εξαιρετικού μηχανισμού διαβούλευσης της διάταξης του άρθρου 348 παρ. 1 της ΣΛΕΕ 39
  • 4. Κανονισμοί ομαδικής (κατά κατηγορίες) απαλλαγής 42
  • 5. Κανονισμοί «de minimis» 47
  • 5.1 Γενικός κανονισμός «de minimis»48
  • 5.2 Ειδικοί κανονισμοί «de minimis» 49
  • 6. Απόφαση 2012/21 της Επιτροπής 51
  • Συμπέρασμα πρώτου μέρους55
  • Δεύτερο Μέρος Έννομη προστασία των ενδιαφερόμενων τρίτων επί παράνομων κρατικών ενισχύσεων ενώπιον της Επιτροπής και του Δικαστηρίου της ΕΕ57
  • Κεφάλαιο Ι Η νομική θέση των ενδιαφερομένων τρίτων στο πλαίσιο της διαδικασίας διοικητικού ελέγχου των παράνομων ενισχύσεων από την Επιτροπή57
  • 1. Καταγγελία της παράνομης ενίσχυσης 57
  • 1.1 Νομιμοποίηση - Έννομο συμφέρον57
  • 1.2 Έννομες συνέπειες 60
  • 2. Θεσμικά «εργαλεία» υποστήριξης της έρευνας της παράνομης κρατικής ενίσχυσης 67
  • 2.1 Αίτηση παροχής πληροφοριών και Διαταγή παροχής πληροφοριών από το οικείο κράτος μέλος 67
  • 2.2 Θέσπιση αποτελεσματικού μηχανισμού αναζήτησης πληροφοριών από τους τρίτους, πλην του οικείου κράτους μέλους69
  • 3. Διαταγή αναστολής της παράνομης ενίσχυσης - Διαταγή προσωρινής ανάκτησής της72
  • 3.1 Δικαιολογητικός λόγος και νομική βάση της σχετικής αρμοδιότητας της Επιτροπής 72
  • 3.2 Προϋποθέσεις άσκησης της αρμοδιότητας της Επιτροπής 73
  • 4. «Διαδικαστικά» δικαιώματα των ενδιαφερομένων τρίτων στο πλαίσιο της διοικητικής διαδικασίας ελέγχου των παράνομων ενισχύσεων 76
  • 4.1 Δικαίωμα υποβολής παρατηρήσεων77
  • 4.2 Δικαίωμα πρόσβασης στο διοικητικό φάκελο-προστασία του επαγγελματικού απορρήτου 80
  • 4.3 Ενημέρωση των ενδιαφερομένων τρίτων για την εξέλιξη της διαδικασίας85
  • Κεφάλαιο ΙΙ Το καθεστώς της δικαστικής προστασίας των ενδιαφερομένων τρίτων ενώπιον των δικαιοδοτικών οργάνων της Ένωσης89
  • 1. Προσφυγή ακύρωσης 89
  • 1.1 Αποφάσεις δεκτικές προσφυγής 89
  • 1.2 Ενεργητική νομιμοποίηση των ενδιαφερομένων τρίτων96
  • 1.2.1 Ενεργητική νομιμοποίηση των ανταγωνιστών του δικαιούχου της ενίσχυσης ή των βαρυνόμενων με τη χρηματοδότηση της ενίσχυσης 96
  • α) Οριστικές αποφάσεις του άρθρου 4 παρ. 2 και 3 του κανονισμού 659/9997
  • β) Τελικές θετικές αποφάσεις του άρθρου 7 του κανονισμού 659/99102
  • 1.2.2 Ενεργητική νομιμοποίηση του δικαιούχου-αποδέκτη της ενίσχυσης 108
  • 1.2.3 Ενεργητική νομιμοποίηση των επαγγελματικών ενώσεων109
  • α) Νομιμοποίηση των επαγγελματικών ενώσεων με βάση ίδιο έννομο συμφέρον 109
  • β) Νομιμοποίηση των επαγγελματικών ενώσεων με βάση το ατομικό έννομο συμφέρον των μελών τους 110
  • 1.2.4 Ενεργητική νομιμοποίηση των οργανώσεων των εργαζομένων111
  • 1.3 Έκταση δικαστικού ελέγχου των αποφάσεων της Επιτροπής 113
  • 1.3.1 Δικαστικός έλεγχος της εξωτερικής νομιμότητας 113
  • α) Παραβίαση (προσβολή) των διαδικαστικών δικαιωμάτων των τρίτων 113
  • β) Παραβίαση της υποχρέωσης αιτιολογίας 114
  • 1.3.2 Δικαστικός έλεγχος της εσωτερικής νομιμότητας 115
  • 1.3.3 Δικαστικός έλεγχος της απόφασης ανάκτησης της ενίσχυσης με την επίκληση της παραβίασης των γενικών αρχών του δικαίου της Ένωσης118
  • 2. Το δικαίωμα των τρίτων για αναστολή εκτέλεσης της προσβαλλόμενης απόφασης της Επιτροπής και λήψη άλλων ασφαλιστικών μέτρων 126
  • 3. Έμμεσος έλεγχος του κύρους των αποφάσεων της Επιτροπής, μέσω προδικαστικής παραπομπής129
  • 4. Προσφυγή κατά της Επιτροπής, για παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας 131
  • Συμπέρασμα δευτέρου μέρους 134
  • Τρίτο Μέρος Έννομη προστασία των ενδιαφερόμενων τρίτων επί παράνομων κρατικών ενισχύσεων ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων137
  • Κεφάλαιο Ι Η παράβαση του άρθρου 108 παρ. 3 της ΣΛΕΕ και οι υποχρεώσεις των εθνικών δικαστηρίων137
  • 1. Άμεσο αποτέλεσμα και κανονιστική εμβέλεια του άρθρου 108 παρ. 3 της ΣΛΕΕ στην εσωτερική έννομη τάξη 137
  • 2. Η αποστολή των εθνικών δικαστηρίων επί παραβάσεως του άρθρου 108 παρ. 3 της ΣΛΕΕ144
  • 2.1 Οριοθέτηση και εύρος της αρμοδιότητας των εθνικών δικαστηρίων 144
  • 2.2 Έννομη προστασία των θιγομένων τρίτων από τη χορήγηση της παράνομης κρατικής ενίσχυσης147
  • 2.2.1 Ο σκοπός του άρθρου 108 παρ. 3 της ΣΛΕΕ κριτήριο για τον ορισμό της προσήκουσας, κατά το εθνικό δίκαιο, έννομης συνέπειας επί παραβάσεώς του147
  • 2.2.2 Οι επιμέρους έννομες συνέπειες της παράβασης του άρθρου 108 παρ. 3 της ΣΛΕΕ 149
  • α) Ακυρότητα της πράξης που αποτελεί όχημα εφαρμογής της παράνομης ενίσχυσης και άλλες συναφείς έννομες συνέπειες150
  • β) Αποτροπή της καταβολής της παράνομης ενίσχυσης - Λήψη ασφαλιστικών μέτρων 154
  • γ) Αξίωση επιστροφής αχρεωστήτως καταβληθέντων φόρων, τελών, εισφορών κ.λπ. 157
  • δ) Αξίωση αποζημίωσης 158
  • δ.1 Αποζημιωτική ευθύνη του δημοσίου158
  • δ.2 Αποζημιωτική ευθύνη του αποδέκτη της παράνομης ενίσχυσης; 163
  • ε) Ανάκτηση της παράνομης ενίσχυσης166
  • ε.1 Η ανάκτηση διασφαλίζει το χρήσιμο αποτέλεσμα του άρθρου 108 παρ. 3 της ΣΛΕΕ 166
  • ε.2 Το προς ανάκτηση ποσό 169
  • ε.3 Οι υπόχρεοι προς επιστροφή-απόδοση 171
  • ε.3.1 Το ενιαίο -«ενωσιακό» κριτήριο του ορισμού των υποχρέων172
  • ε.3.2 Εφαρμογές 173
  • i. Επί ομίλου επιχειρήσεων 173
  • ii. Επί μεταβίβασης της επιχείρησης - δικαιούχου της ενίσχυσης ή σύστασης διαδόχων επιχειρήσεων 176
  • 2.3 Τα όρια της θεσμικής και δικονομικής αυτονομίας στο πλαίσιο της δικαστικής προστασίας των θιγομένων από τη χορήγηση παρανόμων ενισχύσεων 183
  • Κεφάλαιο ΙΙ Ο ρόλος των εθνικών δικαστηρίων για την αποτελεσματική εφαρμογή απόφασης της Επιτροπής που διατάσσει την ανάκτηση της παράνομης και μη συμβατής με την εσωτερική αγορά ενίσχυσης189
  • 1. Ο σεβασμός των αρχών και κανόνων της έννομης τάξης της Ε.Ε. που διέπουν την ανάκτηση των παράνομων ενισχύσεων 191
  • 1.1 Οι γενικές αρχές του δικαίου της Ε.Ε. ως όριο στην εκτέλεση της απόφασης της Επιτροπής 191
  • 1.2 Η τήρηση των κανόνων της έννομης τάξης της ΕΕ κατά τον ορισμό στην εθνική διαταγή (πράξη) ανάκτησης των υποχρέων προς επιστροφή της ενίσχυσης 194
  • 1.3 Η τήρηση των κανονιστικών διατάξεων του δικαίου της ΕΕ για τον ορισμό στην εθνική διαταγή (πράξη) ανάκτησης του προς ανάκτηση ποσού 195
  • 2. Άμεση και πραγματική εκτέλεση της απόφασης ανάκτησης 196
  • 2.1 Η υποχρέωση της καλόπιστης συνεργασίας των κρατών μελών και τα όρια της δικονομικής αυτονομίας 196
  • 2.2 Το δεδικασμένο, όριο στην εκτέλεση της απόφασης της Επιτροπής;199
  • 2.3 Η αναστολή εκτέλεσης των εθνικών μέτρων ανάκτησης της παράνομης ενίσχυσης και η υποχρέωση της άμεσης εκτέλεσης της απόφασης της Επιτροπής209
  • 3. Μέσα έννομης προστασίας των τρίτων επί μη εκτέλεσης της απόφασης ανάκτησης της Επιτροπής 212
  • 3.1 Προσφυγή για παράλειψη οφειλόμενης ενέργειας - Προσφυγή ακύρωσης 212
  • 3.2 Αποζημιωτική αγωγή213
  • Κεφάλαιο ΙΙΙ H ανάγκη συνεργασίας εθνικών δικαστηρίων και Επιτροπής για την ομοιόμορφη και αποτελεσματική εφαρμογή των περί κρατικών ενισχύσεων κανόνων215
  • 1. Κίνδυνοι σύγκρουσης μεταξύ απόφασης της Επιτροπής και απόφασης του εθνικού δικαστηρίου215
  • 2. Τρόποι αποτροπής ή άρσης της σύγκρουσης217
  • 2.1 Απόφαση εθνικού δικαστηρίου σε χρόνο που η Επιτροπή δεν έχει επιληφθεί ή σε χρόνο που η υπόθεση είναι εκκρεμής στην Επιτροπή 217
  • 2.2 Απόφαση του εθνικού δικαστηρίου μετά την έκδοση οριστικής απόφασης της Επιτροπής 221
  • 2.2.1 Επί απόφασης της Επιτροπής μετά το πέρας της προκαταρκτικής εξέτασης 221
  • 2.2.2 Επί απόφασης της Επιτροπής μετά το πέρας της επίσημης διαδικασίας έρευνας 223
  • Κεφάλαιο IV Έννομη προστασία των ενδιαφερομένων τρίτων στην ελληνική έννομη τάξη επί παράνομων κρατικών ενισχύσεων224
  • 1. Έννομη προστασία των θιγομένων τρίτων επί παραβάσεως του άρθρου 108 παρ. 3 της ΣΛΕΕ224
  • 1.1 Ουσιαστικές αξιώσεις 224
  • 1.1.1 Αξίωση αποζημίωσης κατά του δημοσίου 224
  • α) Η αποζημιωτική ευθύνη του δημοσίου κατά το εθνικό δίκαιο και το ισχύον στην έννομη τάξη της Ένωσης αντίστοιχο καθεστώς αποζημιωτικής ευθύνης 224
  • β) Η θέση της νομολογίας αναφορικά με την ευθύνη του δημοσίου επί παραβάσεως του άρθρου 108 παρ. 3 της ΣΛΕΕ 227
  • 1.1.2 Αξίωση αποζημίωσης κατά του δικαιούχου της ενίσχυσης κατά τα άρθρα 914 και 919 ΑΚ230
  • 1.1.3 Αξιώσεις με βάση το νόμο 146/1914 περί αθέμιτου ανταγωνισμού 232
  • 1.1.4 Αξίωση κατά του δημοσίου για επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντων φόρων, τελών κ.λπ. 234
  • 1.1.5 Αξίωση αδικαιολόγητου πλουτισμού κατά του δικαιούχου της παράνομης ενίσχυσης με βάση τα άρθρα 904 και επ. ΑΚ235
  • 1.1.6 Αυτοδίκαιη ακυρότητα ή δυνατότητα ακύρωσης της πράξης που αποτελεί όχημα εφαρμογής της παράνομης ενίσχυσης 236
  • 1.2 Διαδικαστικές-Δικονομικές πτυχές 239
  • 1.2.1 Ανάκληση της διοικητικής πράξης που αποτελεί όχημα εφαρμογής της παράνομης ενίσχυσης 239
  • 1.2.2 Ένδικα βοηθήματα 241
  • 1.2.3 Ασφαλιστικά μέτρα 243
  • 2. Εκτέλεση απόφασης της Επιτροπής που διατάσσει την ανάκτηση παράνομων και μη συμβατών με την εσωτερική αγορά ενισχύσεων 248
  • 2.1 Το ειδικό νομοθετικό πλαίσιο για τη συμμόρφωση στην απόφαση της Επιτροπής 248
  • 2.2 Η διαδικασία εκτέλεσης της απόφασης της Επιτροπής- Μέσα δικαστικής προστασίας του δικαιούχου της ενίσχυσης 249
  • 2.3 Η δυνατότητα επίκλησης των γενικών αρχών του δικαίου της Ένωσης ή του Συντάγματος για την εναντίωση του δικαιούχου στην επιστροφή της ενίσχυσης252
  • 2.4 Η προσωρινή δικαστική προστασία του δικαιούχου της ενίσχυσης υπό το φως του άρθρου 14 του κανονισμού 659/99253
  • 2.4.1 Το ειδικό καθεστώς αναστολής εκτέλεσης της εθνικής πράξης ανάκτησης κατά το άρθρο 202 παρ. 4 του Κ.Δ.Δ.253
  • 2.4.2 Αναστολή εκτέλεσης της εθνικής πράξης ανάκτησης κατά το άρθρο 52 του ΠΔ 18/89256
  • Α. Ελληνικά262
  • Β. Ξενόγλωσσα265
  • Α. Ελληνικά 268
  • Β. Ξενόγλωσσα270
  • Συμπέρασμα τρίτου μέρους 257
  • ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ259
  • ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ262
  • Ι. Βιβλία262
  • ΙΙ. Άρθρα268
  • ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ278
  • 0
  • 0