Έκδοση: 2017
ISBN: 978-960-562-875-8
Σελίδες: 566
Συγγραφέας: Αικ. Λαγαρία
Διεύθυνση Σειράς: Χρ. Γκόρτσος, Κ. Στεφάνου
Πρόλογος: Χρ. Γκόρτσος

Το έργο «Οι κεφαλαιαγορές στην Ευρωπαϊκή Ένωση: ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο ρυθμιστικό πλαίσιο» πραγματεύεται τη διαμόρφωση ενός από τους τρεις βασικούς κλάδους του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού δικαίου, του ευρωπαϊκού δικαίου της κεφαλαιαγοράς, μέσα από το πρίσμα δύο ρυθμιστικών εργαλείων που χρησιμοποιήθηκαν στην ιστορική διαδρομή της Ευρωπαϊκής Ένωσης και έχουν συμβάλει καίρια στην προώθηση της ενοποιητικής διαδικασίας στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στην ΕΕ. Η μελέτη ακολουθεί μια διεπιστημονική προσέγγιση, η οποία συνδυάζει την οπτική του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού δικαίου και της πολιτικής επιστήμης, με έμφαση στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, το ευρωπαϊκό δίκαιο, την ευρωπαϊκή πολιτική και διακυβέρνηση ενώ εστιάζει στο πεδίο της κεφαλαιαγοράς, καθώς το πεδίο αυτό παρουσιάζει ειδικό ενδιαφέρον και, παράλληλα, προσφέρεται για την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με την αλλαγή παραδείγματος ως προς τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται για την προώθηση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Το περιεχόμενο του βιβλίου οργανώνεται σε δύο βασικά μέρη: στο Μέρος Α, που αποτελεί το θεωρητικό σκέλος της μελέτης, καθώς διαμορφώνει το αναγκαίο θεωρητικό υπόβαθρο αναφορικά με τα ρυθμιστικά εργαλεία της αμοιβαίας αναγνώρισης και της εναρμόνισης, και στο Μέρος Β όπου μελετάται εμπειρικά η χρήση των εργαλείων της αμοιβαίας αναγνώρισης και της εναρμόνισης στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Η μελέτη ολοκληρώνεται με τα Συμπεράσματα, όπου επιχειρείται μια συνολική αξιολόγηση επιμέρους συμπερασμάτων που έχουν προκύψει από την ανάλυση στα δύο βασικά Μέρη και η απάντηση στο βασικό ερευνητικό ερώτημα της μελέτης, όπως επίσης και στα υπόλοιπα συνεκτικά ερωτήματα, τα οποία συνδέονται, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, με το ερώτημα αυτό.

Το έργο παρουσιάζει ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον και αποτελεί ουσιαστική συνεισφορά στην επιστημονική έρευνα, στον βαθμό που τα ζητήματα που προσεγγίζει αφορούν ουσιαστικές πτυχές της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και προσδιορίζουν με διάφορους τρόπους τα αποτελέσματα της πολιτικής και της διακυβέρνησης στην Ένωση.

Το βιβλίο ολοκληρώνεται με πίνακες και κατάλογο νομολογίας των δικαστηρίων της ΕΕ, ενώ συνοδεύεται από πλούσια βιβλιογραφία και αλφαβητικό ευρετήριο.

  • -26
  • ΕΙΣΑΓΩΓΗ1
  • ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ9
  • Τα ρυθμιστικά εργαλεία της εναρμόνισης και της αμοιβαίας αναγνώρισης9
  • 1. Τάσεις ρυθμιστικής σύγκλισης και ρυθμιστικής ευελιξίας14
  • 1.1 Αναγκαιότητα ρύθμισης: αρνητική και θετική ολοκλήρωση17
  • 1.1.1 Κινητήριοι μοχλοί της ρύθμισης20
  • 1.1.1.1 Ενδογενείς δυνάμεις21
  • 1.1.1.2 Εξωτερικές επιδράσεις-πιέσεις28
  • 1.1.2 Η ρυθμιστική σύγκλιση ως εκροή πολιτικής31
  • 1.2 Τάσεις ρυθμιστικής ευελιξίας34
  • 1.2.1 Η ρυθμιστική ευελιξία ως πολιτική διαδικασία34
  • 2. Εναρμόνιση40
  • 2.1 Εννοιολογικός προσδιορισμός40
  • 2.1.1 Προσέγγιση των νομοθεσιών και εναρμόνιση40
  • 2.1.2 Αρνητική και θετική εναρμόνιση στο ενωσιακό πλαίσιο42
  • 2.2 Νομικό έρεισμα45
  • 2.2.1 Γενικές διατάξεις πρωτογενούς δικαίου46
  • 2.2.1.1 Άρθρα σχετικά με τις θεμελιώδεις ελευθερίες47
  • 2.2.1.2 Άρθρο 352 ΣΛΕΕ48
  • 2.2.2 Ειδικές διατάξεις πρωτογενούς δικαίου για την προσέγγιση και εναρμόνιση των νομοθεσιών50
  • 2.2.2.1 Άρθρο 115 ΣΛΕΕ50
  • 2.2.2.2 Άρθρο 114 ΣΛΕΕ52
  • 2.2.2.3 Διατάξεις σχετικά με την εναρμόνιση των νομοθεσιών σε συγκεκριμένους τομείς58
  • 2.2.3 Διατάξεις παράγωγου δικαίου59
  • 2.3 Οριζόντια (διατομεακή) και κάθετη (τομεακή) εναρμόνιση60
  • 2.4 Οι βασικοί δρώντες/συμμετέχοντες61
  • 2.4.1 Όργανα της ΕΕ63
  • 2.4.2 Εθνικές αρχές66
  • 2.4.3 Δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς67
  • 2.5 Μέθοδοι εναρμόνισης κατά τη διάρκεια της ιστορικής εξέλιξης της ΕΕ69
  • 2.5.1 Ex ante πλήρης εναρμόνιση69
  • 2.5.2 Προαιρετική εναρμόνιση71
  • 2.5.3 Εναρμόνιση μέσω εναλλακτικών λύσεων73
  • 2.5.4 Ελάχιστη εναρμόνιση σε συνδυασμό με αμοιβαία αναγνώριση74
  • 2.5.5 Ο χαρακτήρας της εναρμόνισης μετά τις αλλεπάλληλες τροποποιήσεις των Συνθηκών75
  • 2.6 Τυπολογία των μεθόδων εναρμόνισης78
  • 2.6.1 Κατηγοριοποίηση ανάλογα με το εύρος του πεδίου εναρμόνισης79
  • 2.6.1.1 Εναρμόνιση ενός ρυθμιστικού πεδίου στο σύνολό του80
  • 2.6.1.2 Μερική εναρμόνιση80
  • 2.6.2 Κατηγοριοποίηση ανάλογα με το βάθος της εναρμόνισης81
  • 2.6.2.1 Ελάχιστη εναρμόνιση81
  • 2.6.2.2 Μέγιστη/πλήρης εναρμόνιση83
  • 2.6.3 Σχέση μεταξύ των κατηγοριών εναρμόνισης87
  • 2.7 Συνολική αξιολόγηση88
  • 2.7.1 Συγκριτικά πλεονεκτήματα και οφέλη του εργαλείου της εναρμόνισης88
  • 2.7.2 Προβλήματα90
  • 2.7.2.1 Προβλήματα νομικής φύσεως90
  • 2.7.2.2 Πρακτικές δυσχέρειες91
  • 2.7.2.3 Πολιτικές συνέπειες92
  • 3. Αμοιβαία αναγνώριση95
  • 3.1 Ιστορική-νομολογιακή εξέλιξη96
  • 3.1.1 Εννοιολογικά ζητήματα102
  • 3.2 Νομικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά στο σύστημα της ΕΕ103
  • 3.2.1 Νομικό έρεισμα - Θεμελιώδεις ελευθερίες104
  • 3.2.1.1 Ρητή αναφορά διατάξεων των Συνθηκών στην αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης107
  • 3.2.1.2 Αρχές του ενωσιακού δικαίου συνυφασμένες με την αμοιβαία αναγνώριση110
  • 3.2.2 Λειτουργικά χαρακτηριστικά: Η αμοιβαία αναγνώριση ως εργαλείο αρνητικής ολοκλήρωσης112
  • 3.2.2.1 Η νομολογιακή εξέλιξη της αρχής (ex post)113
  • 3.2.2.2 Η αμοιβαία αναγνώριση ως αρχή ρύθμισης115
  • 3.2.2.3 Η πολιτική έκφανση της αρχής118
  • 3.3 Πεδία εφαρμογής της αμοιβαίας αναγνώρισης120
  • 3.3.1 Υποκειμενικό και αντικειμενικό πεδίο εφαρμογής121
  • 3.3.2 Η εφαρμογή της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης στην ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών122
  • 3.3.3 Η εφαρμογή της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης στην ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών, των προσώπων και των κεφαλαίων122
  • 3.3.4 Η διεύρυνση της εφαρμογής της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης εκτός της Ενιαίας Αγοράς126
  • 3.3.5 Η αμοιβαία αναγνώριση ως εργαλείο ρυθμιστικής ευελιξίας127
  • 3.4 Οι βασικοί δρώντες128
  • 3.4.1 Εθνικές αρχές128
  • 3.4.2 Όργανα της ΕΕ129
  • 3.5 Κατευθυντήριες γραμμές αμοιβαίας αναγνώρισης δυνάμει της Γενικής Συμφωνίας για τις Συναλλαγές στον Τομέα των Υπηρεσιών (GATS)130
  • 3.6 Το φαινόμενο του ρυθμιστικού ανταγωνισμού: θεωρητικό πλαίσιο και πρακτική εφαρμογή134
  • 3.6.1 Ο ρυθμιστικός ανταγωνισμός ως θεωρητικό και πρακτικό αποτέλεσμα της εφαρμογής της αμοιβαίας αναγνώρισης134
  • 3.6.1.1 Το αμερικανικό μοντέλο ρυθμιστικού ανταγωνισμού138
  • 3.6.1.2 Ρυθμιστικός ανταγωνισμός και εναρμόνιση στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς140
  • 3.6.1.3 Οφέλη143
  • 3.6.1.4 Προβλήματα, όρια και δυσχέρειες145
  • 3.7 Συνολική αξιολόγηση147
  • 3.7.1 Συγκριτικά πλεονεκτήματα και οφέλη148
  • 3.7.2 Κόστος, αδυναμίες και συνέπειες151
  • 3.7.3 Όρια και πρακτικές δυσχέρειες152
  • 3.7.3.1 Παράγοντες που περιορίζουν την πλήρη εφαρμογή της αμοιβαίας αναγνώρισης152
  • 3.7.3.2 Προβλήματα ορθής εφαρμογής και προϋποθέσεις για την αποτελεσματική λειτουργία της αμοιβαίας αναγνώρισης154
  • ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ159
  • Εναρμόνιση και αμοιβαία αναγνώριση χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών159
  • 4. Προς μια ενιαία αγορά χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στην ΕΕ166
  • 4.1 Η ρύθμιση των υπηρεσιών στην ΕΕ167
  • 4.1.1 Η έννοια των υπηρεσιών167
  • 4.1.2 Οι υπηρεσίες ως αντικείμενο ρύθμισης169
  • 4.1.3 Κατηγορίες και τρόποι διασυνοριακής παροχής υπηρεσιών171
  • 4.1.4 Η συμβολή του τομέα των υπηρεσιών στην επίτευξη του στόχου της ενιαίας αγοράς στην ΕΕ173
  • 4.2 Οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και η δημιουργία ενός ενιαίου χρηματοπιστωτικού χώρου στην ΕΕ178
  • 4.2.1 Η τομεακή προσέγγιση της ΕΕ για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες179
  • 4.2.2 Η ήπια ρυθμιστική προσέγγιση στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών πριν από την κρίση183
  • 4.2.3 Η δημιουργία διεθνούς ρυθμιστικού πλαισίου για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες187
  • 4.2.3.1 Ομάδα των 20 (G20): Πολιτικές κατευθύνσεις για τη θέσπιση ενός νέου παγκόσμιου ρυθμιστικού πλαισίου των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών189
  • 4.2.3.2 Διεθνείς οργανισμοί και fora διεθνούς χρηματοπιστωτικής συνεργασίας: Κανόνες θετικής ολοκλήρωσης193
  • 4.2.3.3 Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου (ΠΟΕ): Κανόνες αρνητικής ολοκλήρωσης199
  • 4.2.4 Η διαδικασία ενοποίησης των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στην ΕΕ201
  • 4.3 Η ανάγκη για ρυθμιστική παρέμβαση στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών της ΕΕ206
  • 4.3.1 Ειδικότερη στόχευση της ρύθμισης των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στο σύγχρονο περιβάλλον209
  • 4.3.2 Οι τρεις άξονες της ρυθμιστικής παρέμβασης στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών211
  • 4.3.3 Ευρωπαϊκές και εθνικές αρμοδιότητες216
  • 4.3.4 Δρώντες και νομικό έρεισμα για την ανάληψη δράσης σε επίπεδο ΕΕ218
  • 4.3.5 Κίνδυνος καταχρηστικής επιλογής του ευνοϊκότερου ρυθμιστικού καθεστώτος (ρυθμιστικού αρμπιτράζ) στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών223
  • 5. Ρυθμιστικές παρεμβάσεις για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού χώρου230
  • 5.1 Κατάργηση των περιορισμών στο δικαίωμα εγκατάστασης και στην ελεύθερη παροχή υπηρεσιών και ανεπιτυχείς προσπάθειες τομεακής εναρμόνισης (1957-1973)232
  • 5.2 Μερική εναρμόνιση των εθνικών νομοθεσιών (1973-1986)236
  • 5.3 Ενιαίο διαβατήριο χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών (1987-1998)243
  • 5.4 Η περίοδος ρυθμιστικής έξαρσης (1999-2005)256
  • 5.4.1 Πρόγραμμα Δράσης για τις Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες (ΠΔΧΥ)263
  • 5.4.2 Η “διαδικασία Lamfalussy”270
  • 5.4.3 Εφαρμογή της διαδικασίας Lamfalussy στην κεφαλαιαγορά: Οι τέσσερις “Οδηγίες Lamfalussy”278
  • 5.5 Η περίοδος μετά το ΠΔΧΥ - Ρυθμιστική ανάπαυλα (2005-2007)285
  • 5.5 Η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση - Αναγκαιότητα μεταρρύθμισης και διασύνδεση με την ατζέντα μεταρρύθμισης της οικονομικής διακυβέρνησης292
  • 5.6.1 Έκθεση de Larosière - Μέτρα και προτάσεις για την αντιμετώπιση της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης298
  • 5.7 Εμβάθυνση της ολοκλήρωσης των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών305
  • 5.7.1 Τραπεζική Ένωση312
  • 5.7.2 Ένωση Κεφαλαιαγορών317
  • 6. Το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο για τις αγορές κεφαλαίων στην ΕΕ325
  • 6.1 Εισροές και επιδράσεις στον μηχανισμό λήψης αποφάσεων327
  • 6.2 Τάσεις μετάβασης από την αρνητική στη θετική ολοκλήρωση335
  • 6.3 Μέτρα αρνητικής ολοκλήρωσης στις αγορές κεφαλαίων της ΕΕ339
  • 6.3.1 Ανάκαμψη και εξυγίανση πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων341
  • 6.3.2 Αναδιοργάνωση και εκκαθάριση πιστωτικών ιδρυμάτων352
  • 6.4 Μέτρα θετικής ολοκλήρωσης στις αγορές κεφαλαίων της ΕΕ358
  • 6.5 Μέτρα θετικής ολοκλήρωσης σε παραδοσιακά πεδία ρυθμιστικής παρέμβασης361
  • 6.5.1 Αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων (MiFID ΙΙ-MiFIR)362
  • 6.5.2 Ενημερωτικό δελτίο375
  • 6.5.3 Κατάχρηση της αγοράς382
  • 6.5.4 Διαφάνεια392
  • 6.5.5 Οργανισμοί συλλογικής επένδυσης σε κινητές αξίες (ΟΣΕΚΑ)397
  • 6.5.6 Προληπτική εποπτεία και επάρκεια των ίδιων κεφαλαίων πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων407
  • 6.6 Μέτρα θετικής ολοκλήρωσης σε νέα πεδία ρυθμιστικής παρέμβασης415
  • 6.6.1 Διαχειριστές Οργανισμών Εναλλακτικών Επενδύσεων (ΔΟΕΕ)416
  • 6.6.2 Οργανισμοί Αξιολόγησης Πιστοληπτικής Ικανότητας (ΟΑΠΙ)424
  • 6.6.3 Εξωχρηματιστηριακά παράγωγα431
  • 6.6.4 Ανοικτές πωλήσεις και συμφωνίες ανταλλαγής κινδύνου αθέτησης439
  • 6.6.5 Συσκευασμένα επενδυτικά προϊόντα για ιδιώτες επενδυτές και επενδυτικά προϊόντα βασιζόμενα σε ασφάλιση (PRIIPs)446
  • II.1 Επέκταση ως προς το εύρος του πεδίου και ένταση της ρύθμισης466
  • II.1.1 Έκταση των μεταρρυθμίσεων466
  • II.1.2 Αλλαγή του περιεχομένου των κανόνων και επαναστατική ρύθμιση469
  • II.2 Συστημική μεταβολή473
  • II.2.1 Θεσμική ανάπτυξη και θεσμικές μεταρρυθμίσεις475
  • II.2.2 Κανονιστική εξέλιξη477
  • Ι. Πρωτογενές δίκαιο ΕΕ485
  • ΙΙ. Παράγωγο δίκαιο ΕΕ485
  • ΙΙΙ. Ανακοινώσεις – Εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής490
  • ΙV. Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα497
  • V. Συμβούλιο της ΕΕ – Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο499
  • VI. Ευρωπαϊκό Συμβούλιο – Συμπεράσματα Προεδρίας499
  • VII. Λοιπές εκδόσεις ΕΕ500
  • VIII. Ιστοσελίδες ΕΕ500
  • Β1. Ελληνόγλωσση502
  • Ι. Βιβλία502
  • ΙΙ. Άρθρα - Συμβολές σε συλλογικούς τόμους503
  • Β2. Ξενόγλωσση505
  • Ι. Βιβλία505
  • IΙ. Άρθρα - Συμβολές σε συλλογικούς τόμους510
  • III. Λοιπές ηλεκτρονικές πηγές522
  • IV. Ιστοσελίδες διεθνών οργανισμών526
  • ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ455
  • I. Μεταξύ θετικής και αρνητικής ολοκλήρωσης: Η αναγκαία μετάβαση και οι ρυθμιστικές τάσεις - εναρμόνιση και αμοιβαία αναγνώριση459
  • II. Ρυθμιστικές εξελίξεις και προοπτικές στο χρηματοπιστωτικό σύστημα464
  • III. Σε αναζήτηση λειτουργικών και αποτελεσματικών λύσεων για το χρηματοπιστωτικό σύστημα480
  • ΠΗΓΕΣ - ΓΕΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ485
  • Α. Κείμενα / έγγραφα / εκδόσεις της ΕΕ485
  • Β. Βιβλιογραφία - Αρθρογραφία502
  • Κατάλογος Νομολογίας ΔΕΚ/ΔΕΕ-ΓΔΕΕ/ΠΕΚ (με αντίστροφη χρονολογική σειρά)528
  • ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ533
  • ΠΙΝΑΚΕΣ ΠΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ87
  • Πίνακας 1 Κατηγορίες εναρμόνισης 87
  • Πίνακας 2 Οι τρεις βασικές αρχές της ολοκλήρωσης των αγορών 113
  • Πίνακας 3 Διαστάσεις της εναρμόνισης και της αμοιβαίας αναγνώρισης 118
  • Πίνακας 4 Τρόποι διασυνοριακής παροχής υπηρεσιών 171
  • Πίνακας 5 H διαδικασία Lamfalussy στο πεδίο της κεφαλαιαγοράς 285
  • Πίνακας 6 Κατηγοριοποίηση ορισμένων βασικών μεταρρυθμίσεων στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών που δρομολογήθηκαν κατά την περίοδο 2009-2014 σύμφωνα με τις θεματικές ενότητες της Έκθεσης Σταθερότητας και Χρηματοπιστωτικής Ολοκλήρωσης 2010 308
  • 0
  • 0