Έκδοση: 2013
ISBN: 978-960-622-230-6
Σελίδες: 328
Συγγραφέας: Η. Κουτσούκου

Η νομική προστασία του παιδιού στην Ελλάδα ακολουθεί μία εξελικτική πορεία: από το 1975, όταν κατοχυρώθηκε αυτοτελώς η προστασία της παιδικής ηλικίας στο Ελληνικό Σύνταγμα, μέχρι σήμερα, έχουν γίνει σημαντικά βήματα. Η επίδραση της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού υπήρξε καταλυτική. Στο βιβλίο αναλύεται η νομική μεταχείριση του παιδιού στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γίνεται μία συγκριτική επισκόπηση με τη νομική προστασία του παιδιού σε ξένα Συντάγματα και μία κριτική αποτίμηση της ένταξης των άρθρων 2, 3 και 12 της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού στην ελληνική νομική πραγματικότητα. Ερευνάται η ποινική αντιμετώπιση του ανηλίκου, μετά και από την ψήφιση των Ν 3189/2003 και Ν 3860/2010. Τέλος, μέσα από το όλο πλέγμα των νόμων και των κατευθυντήριων αρχών (όπως αναλυτικά περιγράφεται στο βιβλίο) αναδεικνύεται η μετάβαση από το παραδοσιακό δίκαιο των ανηλίκων στο σύγχρονο δίκαιο του παιδιού.

  • -26
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι1
  • ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ ΚΑΙ Η ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ: ΜΙΑ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ1
  • A. Η ιστορική και φιλοσοφική εξέλιξη της έννοιας του παιδιού: από το «υπεξούσιο» στην αυτοτελή προστασία1
  • B. Η κοινωνιολογική προσέγγιση της παιδικής ηλικίας7
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ II13
  • Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΛΑΙΣΙΟ: Η ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΟΥ ΩΣ ΦΟΡΕΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ13
  • Α. Η νομική αντιμετώπιση του παιδιού ως αντικειμένου προστασίας και η αναγνώρισή του ως υποκειμένου δικαιωμάτων στο πλαίσιο της διεθνούς κοινότητας: μια εξελικτική πορεία13
  • 1. Από τoν Grundnorm των Διακηρυκτικών κειμένων στo δικαίωμα αυτοκαθορισμού της ΔΣΔΠ: η νομική αντιμετώπιση του παιδιού πριν και μετά την υπογραφή της Σύμβασης13
  • 1α. Η συμπερίληψη της προστασίας του παιδιού εντός της λειτουργικής δομής της Κοινωνίας των Εθνών13
  • 1β. Οι Διακηρύξεις του 1924 και του 1959: Μια κατ’ επίφασην αναγνώριση των δικαιωμάτων των παιδιών14
  • 2. Από τα Διακηρυκτικά Κείμενα στο συμβατικό κείμενο: Η ανάγκη για την υπογραφή μιας ειδικής σύμβασης για τα δικαιώματα του παιδιού-υποκειμένου δικαιωμάτων17
  • 2α. Η πορεία προς την καθιέρωση ειδικών συμβατικών κειμένων για τα δικαιώματα του παιδιού17
  • 2β. Η υπογραφή της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού: ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο μεταξύ ενηλίκων και ανηλίκων19
  • i) H ιδέα για τη δημιουργία μιας Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού-μια πρόταση της πολωνικής κυβέρνησης19
  • ii) Τα Three P’s: το τρίπτυχο της προστασίας (protection), της πρόληψης (prevention) και της συμμετοχής (participation) ως καινοτομία στη ΔΣΔΠ21
  • iii) Η μετάβαση από την ειδική προστασία του παιδιού στον αυτοκαθορισμό του: μια καινοτομία της ΔΣΔΠ22
  • iv) Το παιδί ως φορέας αστικών και πολιτικών δικαιωμάτων με ικανότητα αυτοπρόσωπης άσκησης στο πλαίσιο της ΔΣΔΠ32
  • v) Η επιστροφή στην αλληλεξάρτηση μεταξύ ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων: τα κοινωνικά δικαιώματα του παιδιού36
  • vi) Μια εξελιγμένη μορφή προστασίας του παιδιού στο πλαίσιο της οικογένειας: το παιδί ως αυθύπαρκτο μέλος της39
  • vii) H ποινική μεταχείριση του ανηλίκου στο πλαίσιο της Σύμβασης: μια παιδοκεντρική προσέγγιση43
  • viii) Η προστατευτική διάσταση της Σύμβασης για κάποιες ειδικές κατηγορίες παιδιών: μια εφαρμογή της αρχής της μη διάκρισης46
  • ix) Τελικές διατάξεις - o μηχανισμός ελέγχου και εφαρμογής της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού49
  • 3. Από το δίπτυχο προστασία - ευημερία στο δίπτυχο δικαίωμα - αυτοκαθορισμός: η επίδραση της ΔΣΔΠ στη νομική αντιμετώπιση του παιδιού στα διεθνή συμβατικά κείμενα50
  • Β. Η νομική μεταχείριση του παιδιού στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης: μια αξιολογική προσέγγιση της εννοιολόγησής του60
  • 1. Η ανάπτυξη μιας ιδιαίτερης πολιτικής για το παιδί στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης: τα ερείσματα για την ανάδειξή του ως υποκειμένου δικαιωμάτων60
  • 1α. Μια τομή στο status των δικαιωμάτων του παιδιού: η αυτοκαθοριστική διάσταση στα συμβατικά κείμενα του Συμβουλίου της Ευρώπης και του ΕΔΔΑ60
  • 1β. Το παιδί ως αντικείμενο προστασίας στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης: η κατοχύρωση των κοινωνικών του δικαιωμάτων και η προστασία του από τη βία66
  • 1γ. Η συμμετοχική διάσταση των δικαιωμάτων του παιδιού στα μη δεσμευτικά κείμενα του Συμβουλίου της Ευρώπης68
  • 2. Η νομική αντιμετώπιση του παιδιού: από τη Συνθήκη του Μάαστριχτ ως τη Συνθήκη της Λισσαβόνας: μια εξελικτική πορεία73
  • 2α. Το κοινωνικό έλλειμμα της Ένωσης και η ελλειμματική προστασία του παιδιού στο πρωτογενές δίκαιο της Ένωσης: Η τομή της Συνθήκης της Λισσαβόνας.73
  • 2β. Οι αναφορές στην παιδική ηλικία στο δευτερογενές δίκαιο της Ένωσης: από την προστασία στη συμμετοχή.78
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ87
  • Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: Η ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΩΝ ΑΡΧΩΝ ΤΗΣ ΔΣΔΠ87
  • Α. Η προβληματική της ρητής συνταγματικής κατοχύρωσης των δικαιωμάτων των παιδιών σε ξένα συντάγματα: μια συγκριτική προσέγγιση με την Ελλάδα87
  • 1. Οι διαφοροποιήσεις στις αλλοδαπές έννομες τάξεις ως προς την συνταγματική κατοχύρωση των δικαιωμάτων των παιδιών87
  • 2. Η αυτοτελής προστασία της παιδικής ηλικίας στο άρθρο 21 Συντ.: μια καινοτομία του συνταγματικού νομοθέτη90
  • 3. Η κατοχύρωση της συνταγματικής προστασίας της παιδικής ηλικίας στο ελληνικό Σύνταγμα: μια συγκριτική προσέγγιση94
  • Β. Η θέση των κατευθυντήριων αρχών της Σύμβασης στην ελληνική νομοθετική και νομολογιακή πραγματικότητα96
  • 1. Η θέση των κατευθυντήριων αρχών της Σύμβασης στο ελληνικό Σύνταγμα96
  • 2. Η αρχή του συμφέροντος του παιδιού (άρθρο 3 ΔΣΔΠ): μια κριτική προσέγγιση της ένταξής της στην ελληνική νομοθεσία και νομολογία98
  • 2α. Η συνταγματική «αφορμή» για τη νομοθετική αναγνώριση της αυτοκαθοριστικής διάστασης του συμφέροντος του παιδιού98
  • 2β. Ο «αυτοκαθοριστικός», «αυτοπεριοριστικός» και «εν δυνάμει» χαρακτήρας της έννοιας του συμφέροντος του παιδιού στην ελληνική νομολογία102
  • i) Η αυτοκαθοριστική διάσταση του συμφέροντος του παιδιού στην ελληνική νομολογία: μια εξελικτική πορεία103
  • ii) H αυτοπεριοριστική διάσταση του συμφέροντος του παιδιού: η συνταγματική της θεμελίωση109
  • iii) Το εν δυνάμει συμφέρον του παιδιού contra στα δικαιώματα των γονιών: η θέση της ελληνικής και ξένης νομολογίας114
  • 2γ. Η σχέση της ελληνικής νομολογίας με τη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού118
  • 3. Η καταστρατήγηση του συμφέροντος του παιδιού υπό το πρίσμα των αποφάσεων των ανεξάρτητων αρχών122
  • 3α. Η παραβίαση του συμφέροντος του παιδιού από τα ΜΜΕ: η θέση του ΕΣΡ122
  • 3β. Οι αποφάσεις της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα: οι παραβιάσεις των δικαιωμάτων των παιδιών128
  • 4. Η εφαρμογή της αρχής της μη διάκρισης (άρθρο 2 ΔΣΔΠ) στο χώρο των συνταγματικών δικαιωμάτων του ανηλίκου132
  • 4α. Οι διακρίσεις στην άσκηση του δικαιώματος της θρησκευτικής ελευθερίας: η θέση της νομολογίας και των ανεξάρτητων αρχών133
  • 4β. Η άσκηση του δικαιώματος στην υποχρεωτική εκπαίδευση: Η διάκριση σε βάρος των παιδιών ΑΜΕΑ και των αλλοδαπών παιδιών137
  • 4γ. Η άσκηση και η εφαρμογή των πολιτικών δικαιωμάτων από τον ανήλικο: μια ακόμη παραβίαση της αρχής της μη διάκρισης (άρθρο 2 ΔΣΔΠ)141
  • 5. Η εφαρμογή του άρθρου 12 της ΔΣΔΠ: η ένταξή του στην ελληνική νομοθεσία και η θέση της νομολογίας145
  • Γ. Μια κριτική αποτίμηση της ένταξης των άρθρων 2, 3 και 12 της ΔΣΔΠ στη ελληνική νομική πραγματικότητα: το παράδειγμα της Σουηδίας150
  • 1. Η ένταξη των κατευθυντήριων αρχών της ΔΣΔΠ στη σουηδική νομοθεσία150
  • 2. Κριτικές παρατηρήσεις και διαπιστώσεις153
  • Δ. Τελική πρόταση: Η ρητή συνταγματική κατοχύρωση των κατευθυντήριων αρχών της Σύμβασης στο ελληνικό Σύνταγμα157
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV161
  • Η ΠΟΙΝΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΝΗΛΙΚΟΥ ΚΑΙ Η ΠΟΙΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ161
  • Α. Η αντιμετώπιση του ανήλικου δράστη στο σύστημα της ποινικής δικαιοσύνης σε διεθνές και εθνικό επίπεδο: από το προνοιακό πρότυπο στην επανορθωτική δικαιοσύνη και στο νεοφιλελεύθερο μοντέλο161
  • 1. Η εξέλιξη των προτύπων της ποινικής δικαιοσύνης διεθνώς161
  • 1α. Η μετάβαση από το τιμωρητικό μοντέλο στο προνοιακό πρότυπο161
  • 1β. Η αντιμετώπιση του ανήλικου δράστη στο πλαίσιο της επανορθωτικής δικαιοσύνης και η εφαρμογή της στις διάφορες ευρωπαϊκές χώρες168
  • i) Oι νέοι ρόλοι του δράστη, του θύματος, της κοινωνίας και των παραγόντων και φορέων της ποινικής δικαιοσύνης στο σύστημα της επανορθωτικής δικαιοσύνης168
  • ii) Η εφαρμογή της επανορθωτικής δικαιοσύνης στο σύστημα της ποινικής δικαιοσύνης ανηλίκων στις έννομες τάξεις των χωρών της ΕΕ176
  • 1γ. Από το προνοιακό στο νεοφιλελεύθερο μοντέλο; Η θέση των ατομικών δικαιωμάτων του ανηλίκου189
  • 2. Η σχέση του ελληνικού συστήματος με τα διεθνή πρότυπα και τις νέες τάσεις της ποινικής δικαιοσύνης ανηλίκων199
  • 2α. Η διαμόρφωση του ελληνικού συστήματος ποινικής δικαιοσύνης ανηλίκων: από τον Ελληνικό Ποινικό Νόμο του 1834 στην ψήφιση των Ν 3189/2003 και Ν 3860/2010199
  • 2β. Οι σκληρύνσεις της εφαρμογής της επανορθωτικής δικαιοσύνης στην Ελλάδα: η κυριαρχία του προνοιακού προτύπου207
  • 3. Η θέση του προτύπου της επανορθωτικής δικαιοσύνης στο ελληνικό σύστημα ποινικής δικαιοσύνης ανηλίκων: μερικές κριτικές παρατηρήσεις213
  • 4. Κριτική αποτίμηση της αντιμετώπισης του ανήλικου δράστη στο σύστημα της ποινικής δικαιοσύνης ανηλίκων στην Ελλάδα: η κυριαρχία του προνοιακού προτύπου215
  • 5. Η τελική πρόταση: προς μια ευρωπαϊκή πολιτική δικαιοσύνης ανηλίκων υπό το πρίσμα της ΔΣΔΠ218
  • Β. Η επίδραση της ΔΣΔΠ στη διαμόρφωση της προστασίας του ανήλικου θύματος στο πλαίσιο της ελληνικής ποινικής νομοθεσίας.221
  • 1. Η ανάδειξη των δικαιωμάτων του παιδιού θύματος στο πλαίσιο της ΔΣΔΠ: η διαμόρφωση ενός νέου status221
  • 1α. To παιδί θύμα στο κείμενο και στα Προαιρετικά Πρωτόκολλα της ΔΣΔΠ: μια εννοιολογική προσέγγιση221
  • 1β. Η θέση της Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Παιδιού για το παιδί-θύμα σωματικής τιμωρίας222
  • 1γ. Η θέση του Έλληνα νομοθέτη απέναντι στις διεθνείς εξελίξεις σχετικά με τη θυματοποίηση του παιδιού: μια νέα προσέγγιση224
  • 2. Ο «εκσυγχρονισμός» της προστασίας του παιδιού θύματος στην Ελλάδα: η ψήφιση του Ν 3500/2006 για την ποινικοποίηση της ενδοοικογενειακής βίας225
  • 2α. O ορισμός της ενδοοικογενειακής βίας και η έννοια της οικογένειας στο Ν 3500/2006225
  • i) Η έννοια και οι μορφές της ενδοοικογενειακής βίας σε βάρος του ανηλίκου225
  • ii) Η ενισχυμένη προστασία της παιδικής ηλικίας: η εννοιολογική διεύρυνση της οικογένειας στο Ν 3500/2006228
  • 2β. Η προστασία του ανήλικου μάρτυρα πράξεων ενδοοικογενειακής σωματικής βλάβης: μια διευρυμένη προστασία για το παιδί θύμα229
  • 2γ. Η εφαρμογή του θεσμού της ποινικής διαμεσολάβησης στην περίπτωση του ανήλικου θύματος: η θέση του άρθρου 12 ΔΣΔΠ230
  • i) Η εφαρμογή του θεσμού της ποινικής διαμεσολάβησης στην ελληνική νομοθεσία230
  • 2δ. Η έννοια της σωματικής βίας ως μέσου σωφρονισμού του ανηλίκου στο Ν 3500/2006: μια ερμηνευτική προσέγγιση234
  • 2ε. Μια κριτική προσέγγιση του αδικήματος της κατάχρησης ανηλίκων σε ασέλγεια στο Ν 3500/2006236
  • 2στ. Η ενισχυμένη προστασία του ανήλικου θύματος στο Ν 3500/2006: Ζητήματα παραγραφής και παρουσίας του ανήλικου θύματος στο ακροατήριο238
  • 3. Το νέο status της προστασίας των ανήλικων θυμάτων εμπορίας παιδιών, παιδικής πορνείας και παιδικής πορνογραφίας στο πλαίσιο της ελληνικής νομοθεσίας: η επίδραση της ΔΣΔΠ241
  • 3α. Η ψήφιση του Ν 3625/2007 για την κύρωση και εφαρμογή του Προαιρετικού Πρωτοκόλλου στη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού σχετικά με την εμπορία παιδιών, την παιδική πορνεία και παιδική πορνογραφία και άλλες διατάξεις241
  • i) Μια τομή στην προστασία των δικαιωμάτων ανήλικου θύματος: η κύρωση του Προαιρετικού Πρωτοκόλλου στη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού σχετικά με την εμπορία παιδιών, την παιδική πορνεία και την παιδική πορνογραφία243
  • ii) Η εναρμόνιση της ελληνικής νομοθεσίας με τα διεθνή νομοθετήματα για την εμπορία παιδιών, την παιδική πορνεία, την παιδική πορνογραφία και τη σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών: μια αξιολογική προσέγγιση245
  • iii) H προστασία της ανηλικότητας στην κοινωνία της διακινδύνευσης contra στην προστασία της επεξεργασίας των ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων; 253
  • 3β. Κριτική αποτίμηση της προστασίας του παιδιού θύματος στο πλαίσιο της ελληνικής νομοθεσίας: γενικές παρατηρήσεις και προτάσεις257
  • ΕΠΙΛΟΓΟΣ267
  • BΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ275
  • Ελληνική275
  • Ξενόγλωσση286
  • Iστοσελίδες297
  • ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ301
  • 0
  • 0