Έκδοση: 2013
ISBN: 978-960-562-121-6
Σελίδες: 288
Συγγραφέας: Δ. Χριστοδούλου

Η μονογραφία «Εξωχρηματιστηριακά Παράγωγα – “Παίγνιο” και “Συναλλαγή” στις “Επενδυτικές” Συμβάσεις» αποτελεί προϊόν της έρευνας του συγγραφέα για τον ρόλο της νομικής ρύθμισης των εξωχρηματιστηριακών παραγώγων ως αίτιο της πιστωτικής κρίσης του 2008. Το έργο έχει τέσσερις άξονες: 1) Διαχείριση κινδύνων και «διπλή κερδοσκοπία βάσει ετερογενούς προσδοκίας», 2) «Νόμιμη αιτία» και «έννομο συμφέρον» στις συναλλαγές, 3) Το νομικό αίτιο της πιστωτικής κρίσης του 2008, και 4) Συμφέρον εξασφάλισης, «συστημικός κίνδυνος» και εκκαθάριση σε κεντρικό αντισυμβαλλόμενο. Η μονογραφία για τα Εξωχρηματιστηριακά Παράγωγα δομείται σε τρία κεφάλαια: i) Οικονομικό αρχέτυπο και οργανωτικές παράμετροι της επαχθούς σύμβασης ή το γενικό που ενυπάρχει στην τάξη που διέπει τις συναλλαγές, ii) Παίγνιο και Στοίχημα – Η νομική ρύθμιση ως ειδική έκφανση της τάξεως που διέπει τις συναλλαγές, και iii) Εξωχρηματιστηριακά παράγωγα – Η «επένδυση» ως κατηγορία επώνυμων συμβάσεων. Ο συγγραφέας αναλύει τις κύριες ενωσιακές ρυθμίσεις [Καν. (ΕΕ) 236/2013 και Καν.(ΕΕ) 648/2012], ενώ αφιερώνει μέρος της μελέτης του στο αγγλοσαξονικό παράδειγμα (ΗΠΑ/Ηνωμένο Βασίλειο), αλλά και στην ενσωμάτωση της MiFID στο εθνικό δίκαιο. Η μονογραφία «Εξωχρηματιστηριακά Παράγωγα» φωτίζει από τη νομική του σκοπιά ένα από τα κυριότερα αίτια της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης. Το έργο συμπληρώνεται από πίνακα νομοθετικών πηγών, βιβλιογραφία και αλφαβητικό ευρετήριο.

  • -20
  • ΕΙΣΑΓΩΓΗ1
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ17
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΡΧΕΤΥΠΟ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚEΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΕΠΑΧΘΟΥΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ Ή ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΟΥ ΕΝΥΠΑΡΧΕΙ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΠΟΥ ΔΙΕΠΕΙ ΤΙΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ17
  • §1. Η ανταλλαγή στην πραγματική οικονομία17
  • Ι. Χρήμα, αγορά, τιμή, πίστη17
  • II. Ανταλλαγή αξιών 19
  • §2. Από τη διμερή οικονομική κατάσταση στη διμερή νομική σχέση21
  • Ι. «Νομικοποίηση» προνομικών σχέσεων21
  • ΙΙ. Θέση και ρόλος των κανόνων δίκαιης συμπεριφοράς22
  • ΙII. Η αρχή της αμοιβαιότητας24
  • IV. Αυτονομία της βουλήσεως, κοινωνική χρησιμότητα, εξισωτική δικαιοσύνη25
  • V. Xρέη τιμής25
  • VI. H πρακτική της αποτελεσματικής δέσμευσης χωρίς νομική δέσμευση28
  • §3. Περί αγοράς30
  • Ι. Η «κοινότητα της αγοράς»30
  • ΙΙ. Η αγορά ως τόπος ή πλαίσιο διεξαγωγής της «επιχείρησης»32
  • ΙΙΙ. Χρηματιστηριοποίηση της οικονομίας32
  • ΙV. Οικονομική ενότητα της αγοράς και «ορθότητα» τιμών34
  • V. Η τρέχουσα τιμή35
  • VI. Διαχρονική κερδοσκοπία35
  • VII. Η σημασία των πληροφοριών36
  • §4. Διαχείριση κινδύνων37
  • Ι. Το πολύτροπο φαινόμενο της αβεβαιότητας και του κινδύνου37
  • ΙΙ. Ασφάλιση και οικονομική ασφάλεια40
  • ΙΙΙ. Εναλλακτική χρηματοδότηση καλύψεως κινδύνων41
  • IV. Ο κίνδυνος από την υπέρμετρη προσφορά «πιστωτικής πίστης» (leverage)48
  • V. Εμπορευματοποίηση του κινδύνου και συστημικός κίνδυνος51
  • VI. Η περίπτωση της «διπλής κερδοσκοπίας» βάσει «ετερογενούς προσδοκίας»54
  • §5. Το έλλογο και το άλογο στη ζωή των συναλλαγών57
  • Ι. Η υπόθεση και το υπόδειγμα της έλλογης ανθρώπινης συμπεριφοράς57
  • ΙΙ. Το άλογο στις συναλλαγές59
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ64
  • ΠΑΙΓΝΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΗΜΑ Η ΝΟΜΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΦΑΝΣΗ ΤΗΣ ΤΑΞΕΩΣ ΠΟΥ ΔΙΕΠΕΙ ΤΙΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ64
  • §6. Το παίγνιο και το στοίχημα ως διμερείς σχέσεις64
  • Ι. Τα χαρακτηριστικά της ρυθμίσεως64
  • ΙΙ. Δεν είναι αμφοτεροβαρείς συμβάσεις64
  • ΙΙΙ. Η ρύθμιση ειδικότερα68
  • 1. Ο πρωτεύων ή πρωτογενής κανόνας68
  • 2. Η ένσταση του παιγνίου ή του στοιχήματος70
  • 3. Η κατασκευή του παιγνίου ως ατελούς ενοχής73
  • IV. Η ratio 76
  • V. Προς μία νομική δογματική της ασχολίας και του παιγνίου 79
  • VI. Ελευθεριότητα και νομική δέσμευση: μια αναδρομή82
  • §7. Το παίγνιο και το στοίχημα ως «υπηρεσία»87
  • Ι. Το παίγνιο και το στοίχημα υπόκεινται σε περαιτέρω ρύθμιση διότι αποτελούν πηγή κινδύνων87
  • ΙΙ. Το πρότυπο του ν. 4002/201191
  • IΙΙ. Τα λαχεία95
  • IV. Συνήθειες και νοοτροπίες95
  • §8. Ενοχή από σύμβαση98
  • Ι. Η πορεία ωρίμανσης της ratio legis99
  • ΙΙ. Το αιτιώδες των συμβατικών ενοχών ως η ειδοποιός διαφορά από το παίγνιο και στοίχημα105
  • ΙΙΙ. Επαχθείς ή εξ επαχθούς αιτίας συμβάσεις112
  • 1. Επάχθεια και αμοιβαιότητα 113
  • 2. Οι επαχθείς συμβάσεις ως εργαλεία οικονομικής συνεργασίας, κυκλοφορίας αγαθών και διαχείρισης κινδύνων114
  • §9. Επαχθείς τυχηρές συμβάσεις ή συμβάσεις με στοιχεία κινδύνου116
  • Ι. Οι τυχηρές ανταλλακτικές συμβάσεις γενικώς και η ασφαλιστική σύμβαση ειδικότερα. Η πλευρά της ζήτησης ασφαλιστικής κάλυψης117
  • 1. Η “chance” ως νομικός σκοπός117
  • 2. Πιστωτική έκφανση117
  • 3. Εξασφαλιστική έκφανση117
  • 4. Το περιεχόμενο της αναβλητικής αιρέσεως 119
  • 5. Αίρεση δικαίου119
  • 6. Το ορισμένο της παροχής120
  • ΙΙ. Το ασφαλιστικό συμφέρον essentiale και αίρεση δικαίου της ασφαλιστικής απαίτησης122
  • ΙΙΙ. Η υποχρέωση κάλυψης του κινδύνου όσο εκκρεμεί η αίρεση. Η πλευρά της προσφοράς ασφαλιστικής κάλυψης127
  • 1. Δεσμευμένη και ελεύθερη περιουσία της ασφαλιστικής επιχείρησης131
  • 2. Τα δύο σκέλη της κρατικής εποπτείας133
  • 3. Υποχρεώσεις δημοσίου δικαίου134
  • 4. Αρχή του χωρισμού και της μη αναμείξεως των ασφαλιστικών κλάδων και λόγοι κάμψεως της αρχής135
  • ΙV. Ουσιαστικά κριτήρια για το νομικό χαρακτηρισμό των τυχηρών συμβάσεων136
  • 1. Κεφαλαιοποιητικές συμβάσεις136
  • 2. Το αδιατάρακτο της chance όπως έχει συνομολογηθεί138
  • V. Δύο διακριτές και ουσιαστικά διακριτέες καταστάσεις138
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ144
  • ΕΞΩΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΑ ΠΑΡΑΓΩΓΑ. Η «ΕΠΕΝΔΥΣΗ» ΩΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΕΠΩΝΥΜΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ144
  • §10. Συμβάσεις παραγώγων144
  • Ι. Παραλλαγές της ενοχικής συμβάσεως146
  • 1. Παραλλαγές που αναφέρονται στη δομή146
  • 2. Παραλλαγές που αναφέρονται στο περιεχόμενο147
  • ΙΙ. Οικονομικός σκοπός ή λειτουργία των συμβάσεων παραγώγων151
  • 1. Από την ασφάλιση προς τα παράγωγα151
  • 2. H οικονομική λειτουργία των συμβάσεων παραγώγων152
  • 3. Ο κίνδυνος ως essentiale των συμβάσεων παραγώγων153
  • 4. Μέσα εμπορίας πιστωτικού κινδύνου154
  • 5. Μέσα έκθεσης σε κίνδυνο βάσει «ετερογενούς προσδοκίας»157
  • 6. Aσύμμετρη έκθεση στον κίνδυνο λόγω «πιστωτικής πίστεως» και λόγω «μοχλεύσεως»158
  • ΙΙΙ. Το παράγωγο ως πηγή και αιτία απαίτησης και υποχρέωσης161
  • 1. Απαίτηση υπό αίρεση ή προθεσμία161
  • 2. Κατάρτιση και καταβολή ή «εκκαθάριση και διακανονισμός» 161
  • 3. Το αίτημα για την τυποποίηση των όρων στις εξωχρηματιστηριακές συμβάσεις παραγώγων162
  • §11. Από τη χρηματιστηριακή σύμβαση διαφοράς στην εξωχρηματιστηριακή διμερή «επένδυση»165
  • Ι. Το αίτημα για ασφάλεια δικαίου στις «επενδυτικές» συμβάσεις 165
  • 1. Ηνωμένο Βασίλειο: Financial Services and Markets Act 2000 και Gambling Act 2005166
  • 2. Ενσωμάτωση της MiFID στο εθνικό δίκαιο: η περίπτωση της Γερμανίας166
  • 3. Η αμερικανική Commodity Futures Modernization Act (CFMA) 2000167
  • ΙΙ. Το «νέο πρότυπο» ρύθμισης 168
  • 1. Χαρακτηριστικά του νέου προτύπου169
  • 2. «Επένδυση»: η νέα δογματική κατηγορία επώνυμων συμβάσεων171
  • 3. Εποπτευόμενη οικονομική δραστηριότητα 174
  • 4. Η σιωπηρή κατάργηση της ένστασης παιγνίου και στοιχήματος175
  • 5. Μόνο αδειοδοτημένα πρόσωπα μπορούν εγκύρως να επιδίδονται κατ’ επάγγελμα σε πράξεις εποπτευόμενης δραστηριότητας178
  • 6. Επέκταση εφαρμογής του προτύπου της «επένδυσης» επί των εξωχρηματιστηριακών συμβάσεων διαφοράς180
  • 7. Αντί της ενστάσεως παιγνίου, πλέγμα προστασίας με κανόνες δημοσιότητας των συναλλαγών και ενημέρωσης του επενδυτή184
  • 8. Εννοιολογικές μεταστεγάσεις και παρενέργειες193
  • ΙΙΙ. Συμβάσεις μεταξύ μη εποπτευόμενων προσώπων 194
  • §12. Το «νέο πρότυπο» και η φορά του πιστωτικού συστήματος προς την κρίση του 2008196
  • Ι. Άγνοια του συστημικού κινδύνου 196
  • ΙΙ. Η πλευρά της προσφοράς ως παράγων της χρηματοπιστωτικής κρίσης199
  • ΙΙΙ. Το φαινόμενο της μόχλευσης ως παράγων της πιστωτικής κρίσης202
  • ΙV. Η πώληση παραγώγων από πιστωτικά ιδρύματα για ίδιο λογαριασμό (proprietary trading) ως παράγων της πιστωτικής κρίσης204
  • §13. Νομοθετικές πρωτοβουλίες μετά την εκδήλωση της κρίσης. Κοινό στίγμα213
  • Ι. Η νομοθετική πρωτοβουλία στην Ευρωπαϊκή Ένωση 213
  • 1. Κανονισμός (ΕΕ) 236/2012: η επιστροφή στην έννοια του ασφαλιστικού συμφέροντος213
  • 2. Κανονισμός (ΕΕ) 648/2012: προς εκκαθάριση των εξωχρηματιστηριακών παραγώγων σε κεντρικό αντισυμβαλλόμενο216
  • ΙΙ. Κατευθυντήριες γραμμές της νέας νομοθεσίας στις ΗΠΑ221
  • III. Το κοινό στίγμα των νομοθετικών πρωτοβουλιών 224
  • ANTI EΠΙΛΟΓΟΥ225
  • ΠΙΝΑΚΑΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΩΝ ΠΗΓΩΝ235
  • ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ241
  • ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ267
  • 0
  • 0