Έκδοση: 2013
ISBN: 978-960-562-081-3
Σελίδες: 440
Συγγραφέας: Λ. Κοτσαλής

Η δεύτερη έκδοση του έργου «Δικαστική Ψυχολογία & Ψυχιατρική» περιλαμβάνει τα πανεπιστημιακά συγγράμματα «Δικαστική Ψυχιατρική» και «Δικαστική Ψυχολογία» σε ενημερωμένη μορφή. Καλύπτονται έτσι οι διδακτικές και εξεταστικές ανάγκες των φοιτητών και ικανοποιείται επίσης ένα συχνό αίτημα της πράξης (νομικοί, ψυχίατροι, ψυχολόγοι).

Συγκεκριμένα, στο κεφάλαιο της «Δικαστικής Ψυχιατρικής» εξετάζονται η έννοια και η αποστολή της Δικαστικής Ψυχιατρικής, η σχέση της με τις νευροεπιστήμες, οι αρμοδιότητες του ψυχίατρου-πραγματογνώμονα, ο ακούσιος εγκλεισμός, η ρύθμιση της ανικανότητας για καταλογισμό και της ελαττωμένης ικανότητας για καταλογισμό στον ΠΚ, τα βιολογικά και ψυχολογικά κριτήρια των άρθρων 34 και 36 ΠΚ, η κωφαλαλία του άρθρου 33 ΠΚ, η διάγνωση της ανικανότητας για καταλογισμό και της ελαττωμένης ικανότητας για καταλογισμό και, τέλος, η συνεργασία δικαστή και πραγματογνώμονα.

Στο κεφάλαιο της «Δικαστικής Ψυχολογίας» εξετάζονται η Δικαστική Ψυχολογία ως κλάδος της Ψυχολογίας του Δικαίου, ο ρόλος του δικαστικού ψυχολόγου-πραγματογνώμονα, η ψυχολογική γνωμοδότηση της ικανότητας για καταλογισμό κατά την έννοια των άρθρων 34 και 36 ΠΚ, καθώς και η ψυχολογία των μαρτύρων.

Το έργο συμπληρώνεται με πλούσια βιβλιογραφία (αυτοτελή για κάθε κλάδο) και ενιαίο αλφαβητικό ευρετήριο. Αποτελεί ένα εγχειρίδιο ιδιαίτερα εύχρηστο που συμβάλλει στη διαχείριση επιμέρους θεμάτων και προσφέρει γρήγορη και πλήρη ενημέρωση στην ποινική διαδικασία.

  • -26
  • 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ3
  • 1.1.  Έννοια και αποστολή της Δικαστικής Ψυχιατρικής. Υπευθυνότητα του ατόμου. Νευροεπιστήμες και Δικαστική Ψυχιατρική3
  • 1.1.1.  Έννοια και αποστολή της Δικαστικής Ψυχιατρικής. Υπευθυνότητα του ατόμου3
  • 1.1.2. Δικαστική Ψυχιατρική και νευροεπιστήμες5
  • 1.2.  Οι αρμοδιότητες του ψυχίατρου-πραγματογνώμονα και η συνεργασία του με το δικαστήριο της ουσίας7
  • 1.3. Ακούσιος εγκλεισμός (ν. 2071/1992)10
  • 1.4. Διάγραμμα ύλης. Βασική βιβλιογραφία16
  • 2. Η ΡΥΘΜΙΣΗ THΣ ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΚΑΤΑΛΟΓΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΛΑΤΤΩΜΕΝΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΚΑΤΑΛΟΓΙΣΜΟ ΣΤΟΝ Π.Κ.21
  • 2.1. Ποινική ανηλικότητα21
  • 2.2.  Σημείο αναφοράς της ανικανότητας για καταλογισμό και της ελαττωμένης ικανότητας για καταλογισμό: η συγκεκριμένη πράξη24
  • 2.3.  Μερική ανικανότητα για καταλογισμό και μερικώς ελαττωμένη ικανότητα για καταλογισμό29
  • 2.4. Actio libera in causa (άρθρο 35 Π.K.)30
  • ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ35
  • 2.5.  Η δικονομική αρχή «in dubio pro reo» και τα άρθρα 34 και 36 Π.Κ.35
  • 2.6.  Έγκλημα σε κατάσταση υπαιτίου και πλήρους μέθης (άρθρο 193 Π.Κ.)37
  • 2.7.  Πλάνη περί τον άδικο χαρακτήρα της πράξεως (άρθρο 31 § 2 Π.Κ.)43
  • 2.8.  Δυνητική ή υποχρεωτική μείωση της ποινής σε περίπτωση ελαττωμένης ικανότητας για καταλογισμό;47
  • 2.8.1. Οριοθέτηση της προβληματικής47
  • 2.8.2.  Απόρριψη της δυνητικής μείωσης και πρόκριση της υποχρεωτικής μείωσης της ποινής51
  • 2.9. Έννομες συνέπειες63
  • 2.9.1. Ανικανότητα για καταλογισμό66
  • 2.9.2. Ελαττωμένη ικανότητα για καταλογισμό71
  • 3. ΔΥΝΑΤΕΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ. Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΟΥ Π.Κ.77
  • 3.1.  Οι νομοθετικές δυνατότητες: βιολογική, ψυχολογική και μικτή (σύνθετη) μέθοδος77
  • 3.2. Η επιλογή του Π.Κ.82
  • 4. ΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 34 ΚΑΙ 36 Π.Κ. ΚΩΦΑΛΑΛΙΑ ΚΑΤ’ ΑΡΘΡΟ 33 Π.K.85
  • 4.1.  Τα βιολογικά και ψυχολογικά κριτήρια των άρθρων 34 και 36 Π.Κ.85
  • 4.1.1. Τα βιολογικά (εισαγωγικά ή περιγραφικά) κριτήρια88
  • 4.1.1.1. Η διατάραξη της συνειδήσεως90
  • 4.1.1 2. Η νοσηρή διατάραξη των πνευματικών λειτουργιών104
  • 4.1.1.3.  Ταξινόμηση ψυχικών διαταραχών (ψυχικών ασθενειών και ψυχικών παραλλαγών) και η (πιθανή) ποινική τους εκτίμηση117
  • 4.1.2. Τα ψυχολογικά κριτήρια122
  • 4.1.3. Συμπεράσματα133
  • 4.2. Η κωφαλαλία του άρθρου 33 Π.Κ.134
  • 5. ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΚΑΤΑΛΟΓΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΛΑΤΤΩΜΕΝΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΚΑΤΑΛΟΓΙΣΜΟ139
  • 5.1.  Ικανότητα για καταλογισμό και ελευθερία της βουλήσεως ως δικαιοθεωρητικό πρόβλημα139
  • 5.2.  Το αξιολογικό πρόβλημα της διαπίστωσης in foro της ανικανότητας για καταλογισμό150
  • 5.3.  Η αξιολογική διάγνωση in foro της ελαττωμένης ικανότητας για καταλογισμό158
  • 6. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΚΑΣΤΗ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΝΑ173
  • 6.1. Ιστορική θεώρηση173
  • 6.2.  Συσχέτιση ψυχικής ασθενείας και εγκληματικής πράξης (ειδική αρμοδιότητα του πραγματογνώμονα-ψυχιάτρου)179
  • 6.3.  Κατανομή αρμοδιοτήτων ανάμεσα στο δικαστή ουσίας και τον ψυχίατρο-πραγματογνώμονα186
  • 6.3.1.  Το νομικό ζήτημα της αξιολόγησης της ικανότητας για καταλογισμό191
  • 6.3.2. Η εκτίμηση των αποδείξεων206
  • 6.3.3. Η ενημέρωση τον πραγματογνώμονα από το δικαστή212
  • 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ219
  • 1.1.  Δικαστική Ψυχολογία και Ψυχολογία219
  • 1.2. Ιδιαίτερη προβληματική της Δικαστικής Ψυχολογίας221
  • 1.3.  Δυνατότητες και όρια της Δικαστικής Ψυχολογίας ως κλάδος της Ψυχολογίας του Δικαίου223
  • 2. Ο ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΣ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ - ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΝΑΣ225
  • 2.1.  Νομικές βάσεις και γενικά ερωτήματα για τη λειτουργία του ψυχολόγου-πραγματογνώμονα225
  • 2.2. Συγκρούσεις ρόλων του ψυχολόγου - πραγματογνώμονα234
  • 2.2.1. Εμπιστοσύνη και αντικειμενικότητα234
  • 2.2.2.  Διεξοδική έρευνα της προσωπικότητας και προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας236
  • 2.2.3.  Ναρκοανάλυση, «ανιχνευτής του ψεύδους», προβολικά «τεστ» (δοκιμασίες)239
  • 2.2.4.  Υποκειμενική αντίληψη και αντικειμενική έκδοση γνωμοδοτήσεων244
  • 2.2.5. Ευθύνες για τις συνέπειες της γνωμοδότησης245
  • 2.2.6. Πίστη στην επιστημονική άποψη και αναγκαία «ευελιξία»247
  • 2.2.7.  Επιστήμονες πραγματογνώμονες και χρήσιμος δικαστικός βοηθός247
  • 2.3.  Γενικά μεθοδολογικά προβλήματα της δικαστικής - ψυχολογικής γνωμοδότησης249
  • 2.3.1. Η έλλειψη μιας συνολικής θεωρίας249
  • 2.3.2. Νομοθετική γνώση και «ιδιογραφική» εφαρμογή253
  • 2.3.3. Διαφορετική θέση δικαστών και πραγματογνωμόνων254
  • 2.4. Η διενέργεια της δικαστικής-ψυχολογικής γνωμοδότησης 255
  • 2.4.1. Η διαδρομή της γνωμοδότησης255
  • 2.4.2.  Η ψυχοδιαγνωστική συνομιλία και η δικαστική - ψυχολογική διερεύνηση262
  • 2.4.3. Η εφαρμογή ψυχολογικών τεστ267
  • 2.4.4. Διαδικασίες ερωτηματολογίου και τεστ αντίληψης269
  • 2.4.5. Η παρατήρηση συμπεριφοράς270
  • 2.4.6. Status praesens, αναδρομή και πρόγνωση271
  • 3. Η ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΚΑΤΑΛΟΓΙΣΜΟ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 34 ΚΑΙ 36 Π.Κ.275
  • 3.1. Το κείμενο του νόμου275
  • 3.2. Επεξηγήσεις στις νομικές διατάξεις275
  • 3.2.1. Τα όρια ηλικίας275
  • 3.2.2. Η «διώροφη» διαδικασία277
  • 3.2.3. Η ικανότητα για διάκριση και συμμόρφωση278
  • 3.2.4.  Οι διαφορές ανάμεσα στα άρθρα 34 και 36 Π.Κ. και η δικα­στική απόφαση282
  • 3.3.  Η ικανότητα του δράστη για καταλογισμό (ενοχή) ως γενι­κή προϋπόθεση283
  • 3.4.  Τα στοιχεία που αποκλείουν την ενοχή (ικανότητα για καταλογισμό) και αντίστοιχα μειώνουν την ενοχή (ικανότητα για καταλογισμό)292
  • 3.4.1. Η δυνατότητα της αναλογίας292
  • 3.4.2.  Η «νοσηρή διατάραξη των πνευματικών (ψυχικών) λειτουργιών»293
  • 3.4.3. Η «διατάραξη της συνείδησης»295
  • 3.4.3.1. Η «μεταφορά» του μοντέλου των στρωμάτων295
  • 3.4.3.2.  Το φαινόμενο της εξαρτώμενης από πάθος «διατάραξης της συνείδησης»299
  • 3.4.3.3. Η απουσία παθολογικών αιτίων302
  • 3.4.3.4.  Το πρόβλημα του εννοιολογικού καθορισμού: «βαθιά» (βλ §§ 20 και 21 γερμ. Π.Κ.) διατάραξη της συνείδησης304
  • 3.4.3.5. Η γνωμοδότηση της (βαθιάς) διατάραξης της συνείδησης306
  • 3.5. Η αγνωστικιστική συζήτηση311
  • 3.6.  Ειδικά προβλήματα σε σχέση με γνωμοδοτήσεις ως προς τα άρθρα 34 και 36 Π.Κ.311
  • 3.6.1. Πραγματογνώμονας και δικαστής311
  • 3.6.2. Τάσεις για «αποψυχολογικοποίηση»315
  • 4. Η ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ319
  • 4.1. Εισαγωγή319
  • 4.1.1. Ο μάρτυρας και το αντικείμενο της κατάθεσής του319
  • 4.1.2. Κριτήριο «αλήθειας» στη μαρτυρική κατάθεση320
  • 4.2. Η μη ηθελημένη ανακριβής μαρτυρία321
  • 4.2.1. Γενικά321
  • 4.2.2. Οι τρεις φάσεις της διαδρομής της κατάθεσης323
  • 4.2.2.1. Γενικά323
  • 4.2.2.2. 1η φάση: η αντίληψη323
  • 4.2.2.3. 2η φάση: η μνήμη327
  • 4.2.2.4. 3η φάση: η ανάπλαση (αναπαραγωγή) του συμβάντος332
  • 4.3. Η εκ προθέσεως ψευδής κατάθεση 337
  • 4.3.1. Γενικά337
  • 4.3.2. Κίνητρα ψευδών καταθέσεων339
  • 4.4. Προβλήματα της προσφορότητας των καταθέσεων 343
  • 4.4.1. Γενικά343
  • 4.4.2. Η ηλικία του μάρτυρα343
  • 4.4.2.1. Οι ανήλικοι μάρτυρες343
  • 4.2.2.2. Οι υπερήλικες μάρτυρες345
  • 4.4.3. Το φύλο του μάρτυρα346
  • 4.4.4. Το επάγγελμα και η μόρφωση του μάρτυρα348
  • 4.4.5. Η ιδιαίτερη σχέση του μάρτυρα με τον κατηγορούμενο348
  • 4.4.6. Η ειδική μαρτυρική προσφορότητα 349
  • 4.4.6.1. Γενικά349
  • 4.4.6.2. Οι χαρακτηρολογικοί τύποι μαρτύρων349
  • 4.4.7. Οι μάρτυρες εξ ακοής352
  • 4.4.7.  Ειδικά οι μάρτυρες - «θύματα» στα εγκλήματα της γενετή­σιας σφαίρας353
  • 4.4.9. Ειδικά: οι αναγνωρίσεις προσώπων354
  • 4.5. Οι μέθοδοι της αξιολόγησης καταθέσεων 358
  • 4.5.1. Γενικά358
  • 4.5.2. Τα εμπειρικά κριτήρια του δικαστή358
  • 4.5.3. Η ψυχολογική πραγματογνωμοσύνη359
  • 4.5.3.1. Η ανάγκη ψυχολογικής πραγματογνωμοσύνης359
  • 4.5.3.2. Η επιστημονική βάση της ψυχολογικής πραγματογνωμοσύνης360
  • 4.5.3.3. Οι διάφορες μέθοδοι αξιολόγησης των καταθέσεων362
  • 4.5.3.4. Η πρακτική της γνωμοδότησης επί της κατάθεσης368
  • ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ373
  • ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ400
  • ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ409
  • 0
  • 0