Έκδοση: 2017
ISBN: 978-960-622-332-7
Σελίδες: XXIV + 360
Συγγραφέας: Κ. Παναγόπουλος
Επιμέλεια: Χαράλαμπος. Χρυσανθάκης
Συνεργασία: Β. Περάκη , Ι. Στεργιανίδου

Η 3η πλήρως ενημερωμένη έκδοση του έργου «Το Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης - Ουσιαστικό Δίκαιο, τόμος ΙΙ» ενσωματώνει όλες τις πρόσφατες νομοθετικές και νομολογιακές εξελίξεις στον ενωσιακό χώρο σε επίπεδο ουσιαστικού δικαίου.

Εκκινώντας από την ανάλυση της εσωτερικής αγοράς και των θεμελιωδών ελευθεριών, επιχειρείται η καταγραφή της εξελικτικής πορείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπό το φως του διαρκώς διευρυνόμενου πεδίου των αρμοδιοτήτων αυτής.

Στη συνέχεια, εξετάζονται διεξοδικά κρίσιμα ζητήματα εμβάθυνσης της ευρωπαϊκής ενοποίησης, υπό τη σύνθετη σκοπιά των γεωπολιτικών, οικονομικών, θεσμικών, ενεργειακών και περιβαλλοντικών εξελίξεων σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ενδεικτικά, ο παρών τόμος πραγματεύεται, μεταξύ άλλων, ζητήματα κοινής αγροτικής πολιτικής, ανταγωνισμού, εργασιακά, ενεργειακής και περιβαλλοντικής πολιτικής, δημοσιονομικής, νομισματικής και φορολογικής πολιτικής, ζητήματα προστασίας των καταναλωτών, ασφαλείας και κοινής εξωτερικής πολιτικής κ.α.

Συνδυαστικά με τον πρώτο τόμο (Θεσμικό Δίκαιο), συγκροτούν ένα πλήρες και ολοκληρωμένο συστηματικό εγχειρίδιο του Δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο απευθύνεται τόσο στο νομικό κόσμο, όσο και στο ευρύτερο αναγνωστικό κοινό.

  • 0
  • ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ1
  • Ι. ΤΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΗΣ Ε.Ε.1
  • Α. Η έννοια του «ουσιαστικού» δικαίου της Ε.Ε.1
  • Β. Ουσιαστικό και θεσμικό δίκαιο της Ε.Ε.5
  • Γ. Το οικονομικό σύνταγμα της Ε.Ε.6
  • Δ. Ελευθερίες και πολιτικές της Ε.Ε.8
  • ΙΙ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ10
  • Α. Εγχειρίδια10
  • Β. Συλλογές και σχολιασμοί κειμένων11
  • Γ. Περιοδικά11
  • Δ. Ιστοσελίδες12
  • Δ΄ ΜΕΡΟΣ16
  • Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΝΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ131
  • Ι. Η ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ16
  • Α. Οριοθέτηση16
  • Β. Η δημιουργία τελωνειακής ένωσης18
  • 1. Η απαγόρευση δασμών και επιβάρυνσης ισοδυνάμου αποτελέσματος19
  • 2. Το κοινό δασμολόγιο23
  • 3. Οι θεσμικές πτυχές της τελωνειακής ένωσης26
  • Γ. Ποσοτικοί περιορισμοί27
  • Δ. Η απαγόρευση φορολογικών διακρίσεων36
  • Ε. Η πρόληψη εμποδίων στην ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων39
  • ΙΙ. Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΤΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ43
  • Α. Γενικά43
  • Β. Η ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων44
  • 1. Οι φορείς του δικαιώματος44
  • 1.1. Η έννοια του εργαζόμενου44
  • 1.2. Ο κύκλος των φορέων του δικαιώματος της ελεύθερης κυκλοφορίας και η σταδιακή διεύρυνσή του46
  • 1.3. Η διασυνοριακότητα48
  • 2. Το περιεχόμενο της ελευθερίας49
  • 2.1. Από την αρχή της μη διάκρισης (απαγόρευση διακριτικής μεταχείρισης) στην αρχή της ίσης μεταχείρισης των εργαζομένων50
  • 2.2. Τα δικαιώματα των διακινούμενων εργαζομένων51
  • α. Τα βασικά δικαιώματα των διακινούμενων εργαζομένων52
  • Το δικαίωμα πρόσβασης στην απασχόληση52
  • Το δικαίωμα ελεύθερης διακίνησης54
  • Το δικαίωμα διαμονής55
  • β. Τα επικουρικά δικαιώματα των διακινούμενων εργαζομένων57
  • Όροι εργασίας, αμοιβής και επαγγελματικής επανένταξης58
  • Φορολογικά πλεονεκτήματα58
  • Κοινωνικές παροχές59
  • Συνδικαλιστικά δικαιώματα59
  • Απόκτηση στέγης59
  • Οικογένειες των εργαζομένων60
  • 3. Οι περιορισμοί του δικαιώματος60
  • 3.1. Επιφυλάξεις υπέρ της εθνικής εξουσίας60
  • 3.2. Εξαίρεση: η απασχόληση στην δημόσια διοίκηση63
  • 4. Η κοινωνική ασφάλιση στο πλαίσιο της ελεύθερης κυκλοφορίας64
  • 4.1. Το δίκαιο της Ένωσης στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης65
  • α. Το προσωπικό (ratione personae) πεδίο εφαρμογής66
  • β. Το καθ’ ύλην (ratione materiae) πεδίο εφαρμογής67
  • 4.2. Οι θεμελιώδεις αρχές του δικαίου της Ένωσης για την κοινωνική ασφάλιση67
  • Γ. Ο χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης70
  • 1. Γενικά70
  • 2. Οι πολιτικές σχετικά με τους ελέγχους στα σύνορα, το άσυλο και τη μετανάστευση73
  • 2.1 Οι έλεγχοι στα σύνορα73
  • α. Ο χώρος και η συνεργασία Σένγκεν73
  • β. Η θεώρηση ενιαίου τύπου75
  • 2.2. Η πολιτική για το άσυλο79
  • α. Προδιαγραφές για την αναγνώριση του καθεστώτος του πρόσφυγα και του καθεστώτος δικαιούχου διεθνούς προστασίας80
  • β. Ελάχιστες προδιαγραφές για τη διαδικασία χορήγησης και ανάκλησης του καθεστώτος του πρόσφυγα82
  • γ. Ο προσδιορισμός του κράτους μέλους το οποίο είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης ασύλου. Ο Κανονισμός «Δουβλίνο ΙΙ»83
  • Κριτήρια σχετικά με την αρχή της ενότητας των οικογενειών84
  • Κριτήρια που σχετίζονται με την έκδοση αδειών διαμονής ή θεωρήσεων85
  • Κριτήρια που σχετίζονται με παράνομη είσοδο ή διαμονή σε κράτος μέλος85
  • Κριτήρια που σχετίζονται με νόμιμη είσοδο σε κράτος μέλος86
  • Αίτηση στο χώρο διεθνούς διέλευσης αερολιμένα86
  • Ανθρωπιστική ρήτρα86
  • γ. Το σύστημα Eurodac86
  • 2.3. Η μεταναστευτική πολιτική87
  • α. Άδειες διαμονής ενιαίου τύπου88
  • β. Καθεστώς των υπηκόων τρίτων χωρών, κατοίκων μακράς διάρκειας89
  • γ. Η καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης92
  • Οι ομάδες ταχείας επέμβασης στα σύνορα (RABIT)94
  • Άλλα μέσα94
  • Συμφωνίες επανεισδοχής με τις χώρες των δυτικών Βαλκανίων και με τη Ρωσία95
  • 3. Η Αστυνομική και η Δικαστική Συνεργασία στις Ποινικές Υποθέσεις και η Δικαστική Συνεργασία στις Αστικές Υποθέσεις95
  • 3.1. Η Δικαστική Συνεργασία στις Αστικές Υποθέσεις95
  • 3.2. Η Δικαστική Συνεργασία στις Ποινικές Υποθέσεις96
  • 3.3. Η Αστυνομική Συνεργασία99
  • 3.4. Εξαιρέσεις100
  • III. Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ103
  • Α. Η ελευθερία εγκατάστασης103
  • Β. Η ελευθερία παροχής υπηρεσιών105
  • 1. Σχέση μεταξύ ελεύθερης παροχής υπηρεσιών και ελευθερίας εγκατάστασης106
  • 2. Πεδίο εφαρμογής - Φορείς106
  • 3. Περιεχόμενο ελευθερίας109
  • 4. Περιορισμοί112
  • IV. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΩΜΩΝ115
  • Α. Περιεχόμενο της ελευθερίας115
  • Β. Πεδίο εφαρμογής της ελευθερίας117
  • Γ. Περιορισμοί119
  • Δ. Εναρμόνιση των χρηματοπιστωτικών και ασφαλιστικών υπηρεσιών124
  • Ε΄ ΜΕΡΟΣ131
  • Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΝΟΣ ΧΩΡΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ177
  • Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ131
  • Α. Πολιτική ανταγωνισμού131
  • Κοινή Αγορά και ελευθερία ανταγωνισμού131
  • Β. Οι κανονιστικές βάσεις της ευρωπαϊκής πολιτικής ανταγωνισμού133
  • II. ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ134
  • Α. Απαγόρευση αντιανταγωνιστικών συμπράξεων134
  • 1. Πρωτογενές ενωσιακό δίκαιο134
  • 2. Παράγωγο ενωσιακό δίκαιο134
  • 3. Η απαγόρευση των αντιανταγωνιστικών συμπράξεων κατά το άρθρο 101 παρ. 1 ΣυνθΛΕΕ136
  • 4. Επηρεασμός του διακοινοτικού εμπορίου140
  • 5. Οι εξαιρέσεις του άρθρου 101 παρ. 3 ΣυνθΛΕΕ142
  • 6. Συνέπειες παραβίασης του άρθρου 101 ΣυνθΛΕΕ - ακυρότητα143
  • Β. Απαγόρευση κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης (άρθρο 102 ΣυνθΛΕΕ)143
  • 1. Έννοια της δεσπόζουσας θέσης144
  • 1.1. Ατομική δεσπόζουσα θέση144
  • 1.2. Συλλογική δεσπόζουσα θέση145
  • 2. Η έννοια της «σχετικής αγοράς»145
  • 2.1. Γεωγραφική οριοθέτηση146
  • 3. Απαγόρευση κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης147
  • Έννοια και περιεχόμενο απαγόρευσης147
  • 4. Συνέπειες παραβίασης της απαγόρευσης του άρθρου 102 ΣυνθΛΕΕ148
  • Γ. Έλεγχος συγκεντρώσεων επιχειρήσεων149
  • 1. Κανονιστικό πλαίσιο και πεδίο εφαρμογής του ελέγχου149
  • 2. Προϋποθέσεις απαγόρευσης των συγκεντρώσεων151
  • 3. Κοινοποίηση μιας πράξης συγκέντρωσης και έννομες συνέπειες153
  • 4. Διαδικασία ελέγχου συγκεντρώσεων154
  • ΙΙΙ. ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ156
  • Α. Δημόσιες και προνομιούχες επιχειρήσεις156
  • 1. Η κατ’ αρχήν υπαγωγή των δημόσιων επιχειρήσεων στους κανόνες ανταγωνισμού156
  • 2. Η δυνατότητα εξαιρέσεων: Άρθρο 106 παρ. 2 ΣυνθΛΕΕ158
  • 3. Τα κρατικά μονοπώλια159
  • Β. Κρατικές ενισχύσεις161
  • 1. Ο κανόνας της βασικής απαγόρευσης των κρατικών ενισχύσεων161
  • 2. Η έννοια της κρατικής ενίσχυσης162
  • 2.1. Η παραδοσιακά ευρεία εννοιολογική-νομική οριοθέτηση και η δικαιολόγησή της162
  • 2.2. Ο νομικός ορισμός163
  • 3. Ο βασικός απαγορευτικός κανόνας του άρθρου 107 παρ. 1 ΣυνθΛΕΕ και οι εξαιρέσεις του165
  • 3.1. Συμβατές ενισχύσεις166
  • 3.2. Συμβιβάσιμες ενισχύσεις166
  • 4. Διαδικασία ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων168
  • Υφιστάμενες ενισχύσεις170
  • 5. Η υποχρέωση ανάκτησης των παρανόμων κρατικών ενισχύσεων171
  • ΣΤ΄ ΜΕΡΟΣ177
  • Η ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ294
  • Ι. Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΟΙΝΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΑΓΟΡΑΣ177
  • Α. Η κοινή αγροτική πολιτική και η πολιτική αλιείας177
  • Β. Η πολιτική μεταφορών181
  • Γ. Η βιομηχανική πολιτική185
  • Δ. Απασχόληση188
  • Ε. Έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη195
  • ΣΤ. Οικονομική και κοινωνική συνοχή200
  • Ζ. Ενεργειακή πολιτική206
  • 1. Σύντομη ιστορική αναδρομή206
  • 2. Οι βασικοί κανονιστικοί πυλώνες της σύγχρονης κοινής ενεργειακής πολιτικής208
  • 3. Κοινή ενεργειακή πολιτική και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας209
  • 4. Ενεργειακή πολιτική μετά τη Συνθήκη της Λισσαβώνας211
  • ΙΙ. Η ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΣΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ212
  • Α. Η Οικονομική και Νομισματική Ένωση212
  • 1. Η Οικονομική πολιτική215
  • 1.1. Οι γενικές αρχές της οικονομικής πολιτικής215
  • 1.2. Ο συντονισμός της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών217
  • 1.3. Έκτακτα μέτρα219
  • 1.4. Απαγόρευση υπεραναλήψεων και άλλων πιστωτικών διευκολύνσεων220
  • 1.5. Απαγόρευση προνομιακής πρόσβασης σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα222
  • 1.6. Μη ευθύνη της Ένωσης και των κρατών μελών από υποχρεώσεις του χρηματοπιστωτικού τομέα εν γένει223
  • 1.7. Αρχές δημοσιονομικής πειθαρχίας223
  • 1.8. Η Τραπεζική Ένωση236
  • 2. Η νομισματική πολιτική238
  • 2.1. Στόχος και αρμοδιότητες του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών (εφεξής ΕΣΚΤ)238
  • 2.2. Το εκδοτικό δικαίωμα της ΕΚΤ242
  • 2.3. Οργάνωση και διοίκηση του ΕΣΚΤ242
  • 2.4. Ανεξαρτησία της ΕΚΤ και των εθνικών κεντρικών τραπεζών243
  • 2.5. Η υποχρέωση προσαρμογής της εθνικής νομοθεσίας στις συνθήκες και το καταστατικό του ΕΣΚΤ και της ΕΚΤ245
  • 2.6. Εξουσιοδότηση έκδοσης πράξεων από την ΕΚΤ245
  • 2.7. Συναλλαγματική πολιτική247
  • 2.8. Η Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή (ΟΔΕ)250
  • 2.9. Το ειδικό καθεστώς των κρατών μελών της ευρωζώνης251
  • 2.10. Το ειδικό μεταβατικό καθεστώς των κρατών μελών με παρέκκλιση253
  • Β. Φορολογική πολιτική260
  • 1. Η έμμεση φορολογία260
  • 2. Άμεση φορολογία263
  • ΙΙΙ. Η ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΣΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ267
  • Α. Περιβάλλον267
  • Β. Δημόσια Υγεία274
  • Γ. Προστασία Καταναλωτών278
  • Δ. Πολιτισμός281
  • Ε. Παιδεία, επαγγελματική εκπαίδευση και νεολαία285
  • Ζ΄ ΜΕΡΟΣ294
  • ΟΙ ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ294
  • Ι. Η ΚΟΙΝΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ294
  • Α. Γενικά294
  • Β. Το πεδίο εφαρμογής295
  • Γ. Η αρμοδιότητα299
  • Δ. Η διαδικασία λήψης αποφάσεων303
  • Ε. Ο ενισχυμένος ρόλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου304
  • ΣΤ. Η σύναψη διεθνών συμφωνιών306
  • ΙΙ. Η ΚΟΙΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ307
  • Α. Γενικά307
  • Β. Ο Ύπατος Εκπρόσωπος της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας307
  • Γ. Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης312
  • Δ. Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας314
  • 1. Γενικά314
  • 2. Η ιδιαίτερη φύση της ΚΕΠΠΑ314
  • 2.1. Δομή315
  • 2.2. Αρμοδιότητα315
  • 2.3. Πράξεις316
  • 2.4. Διαδικασία λήψης αποφάσεων317
  • 2.5. Περιθωριακός ρόλος της Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Δικαστηρίου319
  • 3. Περιοριστικά μέτρα322
  • 4. Ενισχυμένη συνεργασία325
  • Ε. Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας327
  • 1. Γενικά327
  • 2. Ειδικότερες ρυθμίσεις329
  • 2.1. Διεύρυνση αποστολών Petersberg329
  • 2.2. Ευρωπαϊκός Οργανισμός Άμυνας329
  • 2.3. Ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής330
  • 2.4. Ρήτρα αλληλεγγύης331
  • 2.5. Μόνιμη διαρθρωμένη συνεργασία332
  • 2.6. Εκτέλεση αποστολής από ομάδα κρατών μελών334
  • 1. Γενικά335
  • 2. Στόχος της συνεργασίας για την ανάπτυξη336
  • 3. Aρμοδιότητα338
  • 4. Διαδικασία θέσπισης νομοθετικών μέτρων339
  • 5. Χρηματοδοτικά μέσα340
  • 6. Μορφές βοήθειας από την Ένωση341
  • 7. Aνθρωπιστική βοήθεια343
  • ΙΙΙ. Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ335
  • IV. H ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΕΙΤΟΝΙΑΣ346
  • Α. Η πολιτική γειτονίας γενικά346
  • 1. Περιεχόμενος και στόχος346
  • 2. Τρόπος λειτουργίας348
  • 3. Χρηματοδότηση349
  • Β. Η πολιτική γειτονίας ως προενταξιακός μηχανισμός350
  • Γ. Η πολιτική γειτονίας ως εναλλακτικός μηχανισμός διάπλασης σχέσεων με τρίτα κράτη351
  • ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ353
  • 0
  • 0