Έκδοση: 2017
ISBN: 978-960-622-399-0
Σελίδες: 416
Συγγραφέας: Χ. Δημόπουλος, Κ. Κοσμάτος

Το έργο «Δίκαιο Ανηλίκων» αποτελεί μια σύνολη προβληματική της νομοθετικής αντιμετώπισης του ανηλίκου ως δράστη και ως θύματος. Στην αρχή εξετάζονται η ιστορική - εγκληματολογική προσέγγιση και η διεθνής αντιμετώπιση της εγκληματικότητας των ανηλίκων. Ειδικότερα περιλαμβάνονται κεφάλαια για τη διεθνή έννομη τάξη, τη θεωρητική ερμηνεία της εγκληματικότητας των ανηλίκων, τη δικαστική και σωφρονιστική πολιτική στο πεδίο του Δικαίου Ανηλίκων και την παγκοσμιοποίηση του θεσμικού ελέγχου της εγκληματικότητας των ανηλίκων. Στη συνέχεια εξετάζονται η γενετήσια εκμετάλλευση παιδιών, τα διεθνή νομικά εργαλεία και η επίπτωσή τους στην εσωτερική έννομη τάξη, καθώς και το αδίκημα της παιδοφιλίας - παιδεραστίας.

Ακολούθως, περιλαμβάνονται ρυθμίσεις αναφορικά με την ισχύουσα ποινική μεταχείριση των ανηλίκων στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα, εξετάζονται η ηλικιακή διάκριση, το πλάσμα δικαίου του άρθρου 18 ΠΚ, οι βασικές αρχές για τη μεταχείριση ανηλίκων δραστών, οι ιδιαιτερότητες της δίκης ανηλίκων, τα αναμορφωτικά μέτρα, τα θεραπευτικά μέτρα, ο ποινικός σωφρονισμός - περιορισμός σε Ειδικό Κατάστημα Κράτησης Νέων και οι νεαροί ενήλικες. Στη συνέχεια εξετάζονται δικονομικά ζητήματα αναφορικά με τη συγκρότηση και την αρμοδιότητα των δικαστηρίων ανηλίκων, την προδικασία, τη διαδικασία στο ακροατήριο, τα ένδικα μέσα, το ποινικό μητρώο και το δεδικασμένο. Η εν λόγω ενότητα ολοκληρώνεται με τους επιμελητές ανηλίκων, τη διαχείριση και πρόληψη της εγκληματικότητας των ανηλίκων και τη στατιστική απεικόνιση αυτής.

Το έργο συμπληρώνεται με χρηστικά παραρτήματα (διατάξεις του ΠΚ που αφορούν τους ανήλικους δράστες, Έκθεση επίσκεψης του ΣτΠ στο Ε.Κ.Κ.Ν. Κορίνθου, Οδηγία 2016/800 σχετικά με τις δικονομικές εγγυήσεις για τα παιδιά που είναι ύποπτοι ή κατηγορούμενοι στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών, σχετική Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, ΚΥΑ 73461/2017 για την παροχή κοινωφελούς εργασίας), καθώς και σύντομο αλφαβητικό ευρετήριο.

  • 0
  • ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ19
  • Ο ανΗλικος δρΑστης και το ανΗλικο θΥμα: εγκληματολογικΗ προσΕγγιση19
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄19
  • 1. Η διεθνής έννομη τάξη και το δίκαιο ανηλίκων19
  • Α. Οι διεθνείς πράξεις συμβατικού χαρακτήρα στο δίκαιο ανηλίκων με ευρεία έννοια19
  • Β. Οι διεθνείς πράξεις μη συμβατικού χαρακτήρα στο δίκαιο ανηλίκων με ευρεία έννοια22
  • Γ. Οι διεθνείς πράξεις στο δίκαιο ανηλίκων με στενή έννοια23
  • 2. Η θεωρητική ερμηνεία της εγκληματικότητας των ανηλίκων23
  • Α. Οι θεωρίες του ατομικού επιπέδου24
  • Β. Οι θεωρίες του ομαδικού επιπέδου26
  • Γ. Οι θεωρίες του δομικού πεδίου28
  • 3. Η δικαστική και η σωφρονιστική πολιτική στο πεδίο του δικαίου ανηλίκων29
  • Α. Η κλασική και η νεοκλασική Εγκληματολογία30
  • Β. Η θετικιστική Εγκληματολογία32
  • Γ. Ο κοινωνικός ντετερμινισμός34
  • Δ. Οι θεσμικές επιπτώσεις36
  • 4. Η παγκοσμιοποίηση του θεσμικού ελέγχου της εγκληματικότητας των ανηλίκων39
  • 5. Σύντομη ιστορική επισκόπηση του Δικαίου Ανηλίκων43
  • Ιστορική - Εγκληματολογική προσέγγιση και διεθνής αντιμετώπιση της εγκληματικότητας των ανηλίκων59
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄59
  • 1. Η γενετήσια εκμετάλλευση παιδιών γενικά59
  • Α. Τα εγκλήματα της γενετήσιας εκμετάλλευσης ανηλίκων κατά τη νομοθετική τους ιστορία59
  • Β. Η γενετήσια εκμετάλλευση παιδιών63
  • α) Η εμπορία παιδιών64
  • β) Η πορνογραφία ανηλίκων69
  • γ) Το παιδί - θύμα της γενετήσιας εκμετάλλευσης90
  • δ) Ο δράστης της γενετήσιας εκμετάλλευσης παιδιών92
  • ε) Τα εγκλήματα της γενετήσιας εκμετάλλευσης ανηλίκων υπό το φως της παγκοσμιοποίησης92
  • 2. Τα διεθνή νομικά εργαλεία και η επίπτωσή τους στην εσωτερική έννομη τάξη98
  • Α. Τα νομικά εργαλεία του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών99
  • Β. Τα νομικά εργαλεία του Συμβουλίου της Ευρώπης102
  • Γ. Τα νομικά εργαλεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης147
  • 3. Η Παιδοφιλία - Παιδεραστία189
  • Α. Ιστορία και έννοια189
  • Β. Η νομοθετική τροποποίηση του άρθρου 342 του Ποινικού Κώδικα «Κατάχρηση ανηλίκων σε ασέλγεια»200
  • α) Η Αιτιολογική Έκθεση200
  • β) Η κατάχρηση ανηλίκων σε ασέλγεια, γενικά201
  • γ) Το νέο άρθρο 342 ΠΚ204
  • 1. Η ιδιαίτερη μεταχείριση των ανηλίκων δραστών στην ποινική δίκη211
  • Α. Εισαγωγικές παρατηρήσεις211
  • Β. Ηλικιακή διάκριση των ανηλίκων212
  • Γ. Το πλάσμα δικαίου του άρθρου 18 ΠΚ214
  • Δ. Οι ιδιαιτερότητες της δίκης των ανηλίκων215
  • Ε. Οι βασικές αρχές για τη μεταχείριση των ανηλίκων δραστών και τα προβλεπόμενα μέτρα κατά των ανηλίκων στον Ποινικό Κώδικα216
  • α) Διεθνή κείμενα συμβατικού χαρακτήρα217
  • i. Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού217
  • ii. Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των δικαιωμάτων των παιδιών218
  • iii. Το Διεθνές Σύμφωνο για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα219
  • β) Διεθνή κείμενα μη συμβατικού χαρακτήρα219
  • i. Οι στοιχειώδεις κανόνες για την απονομή δικαιοσύνης σε ανήλικους220
  • ii. Οι κατευθυντήριες γραμμές για την πρόληψη της παραβατικότητας των ανηλίκων220
  • iii. Οι κανόνες για την προστασία των ανήλικων που έχουν στερηθεί την ελευθερία τους221
  • iv. Κείμενα του Συμβουλίου της Ευρώπης221
  • γ) Οι βασικές αρχές για τη μεταχείριση των ανηλίκων δραστών222
  • 2. Αναμορφωτικά μέτρα223
  • Α. Εισαγωγικές παρατηρήσεις223
  • Β. Τα προβλεπόμενα αναμορφωτικά μέτρα στον Ποινικό Κώδικα226
  • α) Η επίπληξη του ανηλίκου226
  • β) Η ανάθεση της υπεύθυνης επιμέλειας του ανηλίκου στους γονείς ή στους επιτρόπους του226
  • γ) Η ανάθεση της υπεύθυνης επιμέλειας του ανηλίκου σε ανάδοχη οικογένεια228
  • δ) Η ανάθεση της επιμέλειας του ανηλίκου σε προστατευτικές εταιρίες ή σε ιδρύματα ανηλίκων ή σε επιμελητές ανηλίκων229
  • ε) Η συνδιαλλαγή μεταξύ ανήλικου δράστη και θύματος για έκφραση συγγνώμης και εν γένει για εξώδικη διευθέτηση των συνεπειών της πράξης231
  • στ) Η αποζημίωση του θύματος ή η κατ’ άλλον τρόπο άρση ή μείωση των συνεπειών της πράξης από τον ανήλικο233
  • ζ) Η παροχή κοινωφελούς εργασίας από τον ανήλικο235
  • η) Η παρακολούθηση από τον ανήλικο κοινωνικών και ψυχολογικών προγραμμάτων σε κρατικούς, δημοτικούς, κοινοτικούς ή ιδιωτικούς φορείς239
  • θ) Η φοίτηση του ανηλίκου σε σχολές επαγγελματικής ή άλλης εκπαίδευσης ή κατάρτισης240
  • ι) Η παρακολούθηση από τον ανήλικο ειδικών προγραμμάτων κυκλοφοριακής αγωγής241
  • ια) Η ανάθεση της εντατικής επιμέλειας και επιτήρησης του ανηλίκου σε προστατευτικές εταιρίες ή σε επιμελητές ανηλίκων242
  • ιβ) Η τοποθέτηση του ανηλίκου σε κατάλληλο κρατικό, δημοτικό, κοινοτικό ή ιδιωτικό ίδρυμα αγωγής242
  • Γ. Πρόσθετα αναμορφωτικά μέτρα246
  • Δ. Η διάρκεια και η λήξη των αναμορφωτικών μέτρων 247
  • Ε. Μεταβολή - Αντικατάσταση και άρση των αναμορφωτικών μέτρων249
  • α) Αντικατάσταση των αναμορφωτικών μέτρων249
  • β) Άρση των αναμορφωτικών μέτρων250
  • ΣΤ. Επιβολή αναμορφωτικών μέτρων ως περιοριστικών όρων στην προδικασία251
  • Ζ. Ένδικα μέσα251
  • Η. Μη εγγραφή των αναμορφωτικών μέτρων στο ποινικό μητρώο252
  • Θ. Δικαστικά έξοδα253
  • 3. Θεραπευτικά μέτρα253
  • Α. Εισαγωγικές παρατηρήσεις - Προϋποθέσεις επιβολής253
  • Β. Διάγνωση255
  • Γ. Πολλαπλά θεραπευτικά μέτρα257
  • Δ. Η διάρκεια και η λήξη των θεραπευτικών μέτρων258
  • Ε. Μεταβολή - Αντικατάσταση και άρση των θεραπευτικών μέτρων258
  • α) Μεταβολή των θεραπευτικών μέτρων258
  • β) Άρση των θεραπευτικών μέτρων259
  • ΣΤ. Ένδικα μέσα259
  • Ζ. Μη εγγραφή των θεραπευτικών μέτρων στο ποινικό μητρώο260
  • Η. Δικαστικά έξοδα260
  • 4. Ποινικός σωφρονισμός - Περιορισμός σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων260
  • Α. Η ρύθμιση του άρθρου 127 ΠΚ - Εισαγωγικές παρατηρήσεις260
  • Β. Προϋποθέσεις επιβολής του ποινικού σωφρονισμού265
  • α) Η ηλικία του δράστη265
  • β) Το είδος του εγκλήματος που τελέστηκε265
  • γ) Η εξαίρεση 266
  • δ) Κρίση για την αναγκαιότητα επιβολής του ποινικού σωφρονισμού269
  • Γ. Ειδική αιτιολογία για την επιβολή του ποινικού σωφρονισμού269
  • Δ. Ο ποινικός σωφρονισμός ως ανελαστική ποινή271
  • Ε. Η διάρκεια του ποινικού σωφρονισμού271
  • ΣΤ. Η επιμέτρηση του ποινικού σωφρονισμού273
  • Ζ. Συρροή μετά την επιβολή ποινικού σωφρονισμού276
  • Η. Εκδίκαση πράξης ανηλίκου μετά την ενηλικίωσή του278
  • Θ. Έναρξη της εκτέλεσης της απόφασης μετά την ενηλικίωση280
  • Ι. Η έκτιση του ποινικού σωφρονισμού281
  • ΙΑ. Απόλυση υπό όρο298
  • ΙΒ. Απόλυση υπό τον όρο του κατ’ οίκον περιορισμού με ηλεκτρονική επιτήρηση305
  • ΙΓ. Τελικές παρατηρήσεις307
  • 5. Νεαροί ενήλικες315
  • 6. Δικονομικά ζητήματα318
  • Α. Ειδική δικαιοδοσία318
  • Β. Συγκρότηση δικαστηρίων ανηλίκων320
  • α) Ειδικός δικαστής ανηλίκων320
  • β) Ειδικός ανακριτής ανηλίκων321
  • γ) Ειδικός εισαγγελέας ανηλίκων322
  • Γ. Αρμοδιότητα δικαστηρίων ανηλίκων322
  • α) Υλική αρμοδιότητα322
  • β) Αρμοδιότητα σε περίπτωση συμμετοχής323
  • Δ. Αρμοδιότητα στις λοιπές περιπτώσεις συνάφειας324
  • Ε. Ζητήματα που ανακύπτουν στην προδικασία326
  • α) Η αποχή από την ποινική δίωξη (άρθρο 45Α ΚΠΔ)326
  • β) Ανάκριση327
  • γ) Μέτρα δικονομικού καταναγκασμού: Προσωρινή κράτηση - περιοριστικοί όροι328
  • δ) Περάτωση ανάκρισης - Παραπομπή στο ακροατήριο331
  • ΣΤ. Ζητήματα που ανακύπτουν κατά τη διαδικασία στο ακροατήριο332
  • α) Μη δημοσιότητα της δίκης332
  • β) Συνήγορος υπεράσπισης332
  • γ) Απαγόρευση της αυτόφωρης διαδικασίας334
  • δ) Δικαστικά έξοδα334
  • Ζ. Ένδικα μέσα334
  • Η. Ποινικό μητρώο336
  • Θ. Δεδικασμένο336
  • 7. Επιμελητές ανηλίκων337
  • 8. Διαχείριση και πρόληψη της εγκληματικότητας των ανηλίκων: Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο343
  • Α. Κεντρικές διοικητικές δομές στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων343
  • Β. Η πρόληψη345
  • α) Διατάξεις που αφορούν στη δομή και τις δράσεις του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων346
  • β) Διατάξεις που αφορούν στη δομή και τις δράσεις της Ελληνικής Αστυνομίας348
  • γ) Τοπική αυτοδιοίκηση: Τοπικά Συμβούλια Πρόληψης της Εγκληματικότητας351
  • 9. Η στατιστική απεικόνιση της αντιμετώπισης της εγκληματικότητας των ανηλίκων352
  • Α. Η εγκληματικότητα και η ανάγνωσή της352
  • Β. Η εγκληματικότητα των ανηλίκων: δήλη, δικαστικά διαπιστούμενη και σωφρονιστική στατιστική358
  • α) Δήλη εγκληματικότητα359
  • β) Δικαστικά διαπιστούμενη εγκληματικότητα361
  • γ) Σωφρονιστική στατιστική367
  • ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ373
  • Η ισχΥουσα ποινικΗ μεταχεΙριση των ανηλΙκων στην ΕλλΑδα373
  • ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ373
  • 1. Διατάξεις του Ποινικού Κώδικα που αφορούν τους ανήλικουςδράστες (ενημέρωση μέχρι και το Ν 4356/2015)373
  • 2. Έκθεση Επίσκεψης - Αυτοψίας Συνηγόρου του Πολίτη στο Ειδικό Κατάστηµα Κράτησης Νέων Κορίνθου Μάρτιος 2015383
  • 3. Οδηγία (ΕΕ) 2016/800 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11.5.2016 σχετικά με τις δικονομικές εγγυήσεις για τα παιδιά που είναι ύποπτοι ή κατηγορούμενοι στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών403
  • 4. Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Η πρόληψη της νεανικής εγκληματικότητας, οι τρόποι αντιμετώπισής της και ο ρόλος της δικαιοσύνης των ανηλίκων στην Ευρωπαϊκή Ένωση» (2006/C 110/13)433
  • 5. ΚΥΑ 73461/2017 Πλαίσιο εφαρμογής του αναμορφωτικού μέτρου της παροχής κοινωφελούς εργασίας ανηλίκων και πίνακας φορέων που συμμετέχουν στην εφαρμογή του μέτρου (ΦΕΚ Β΄ 3647/2017)451
  • ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ471
  • 0
  • 0