Έκδοση: 2012
ISBN: 978-960-622-425-6
Σελίδες: 568
Συγγραφέας: Π. Πανταζόπουλος
Διεύθυνση Σειράς: Θ. Φορτσάκης
Πρόλογος: Θ. Φορτσάκης
Η φορολογική ελεγκτική διαδικασία αποτελεί αναμφίβολα τη σπονδυλική στήλη του φορολογικού συστήματος, καθώς από την επιτυχή της διεκπεραίωση εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό τα φορολογικά έσοδα του κράτους. Ως εκ τούτου, η ικανοποιητική λειτουργία των φοροελεγκτικών μηχανισμών έχει καταστεί ιδίως τελευταία - υπό το βάρος και της σοβαρής δημοσιονομικής κρίσης που διέρχεται η Χώρα - κύριος σκοπός της ελληνικής οικονομικής ηγεσίας αλλά και σταθερή απαίτηση των δανειστών μας. Για το λόγο αυτό οι εξουσίες των φορολογικών ελεγκτικών οργάνων διαρκώς αυξάνονται και ενισχύονται. Η ανάγκη για αποτελεσματικούς φορολογικούς ελέγχους δεν επιτρέπεται, ωστόσο, να θέτει σε δεύτερη μοίρα την προστασία - και ιδίως τη συνταγματική - που δικαιούται να απολαμβάνει ο φορολογούμενος. Η «διαπάλη» αυτή ανάμεσα στην τάση για ενίσχυση των ελεγκτικών εξουσιών των φορολογικών οργάνων και την απαίτηση για κατοχύρωση της προστασίας του φορολογούμενου από την αυξανόμενη ελεγκτική εξουσία της φορολογικής Διοίκησης αντανακλάται τόσο στα νομοθετικά κείμενα που καθορίζουν το πλαίσιο δράσης των φορολογικών ελεγκτικών οργάνων όσο και στην ίδια την πρακτική των οργάνων αυτών.Αντικείμενο του έργου αυτού είναι, λοιπόν, η εξέταση αφενός του ισχύοντος νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου για τους φορολογικούς ελέγχους και αφετέρου της ακολουθούμενης μεθοδολογίας από τα φορολογικά ελεγκτικά όργανα από την άποψη της συνταγματικότητας, με έμφαση στα συνταγματικά κατοχυρωμένα ατομικά δικαιώματα των υπόχρεων στο φόρο. Η εργασία αυτή χωρίζεται σε δύο Μέρη. Στο Πρώτο Μέρος εξετάζεται αρχικά το εννοιολογικό πλαίσιο και το αντικείμενο φορολογικής ελεγκτικής διαδικασίας. Στο Δεύτερο Μέρος αναλύονται κατʼ αρχάς ένας προς έναν οι συνταγματικοί κανόνες που ισχύουν στη φορολογική ελεγκτική διαδικασία. Κατόπιν ερευνάται αν αυτοί οι κανόνες τυγχάνουν πράγματι εφαρμογής στη σύγχρονη ελληνική φορολογική ελεγκτική πραγματικότητα ή το φορολογικό κανονιστικό πλαίσιο και η φορολογική πράξη και μεθοδολογία αποκλίνουν και σε ποια έκταση από τους κανόνες αυτούς.Η επιστημονική συμβολή του έργου έγκειται στο ότι μέσα από την ανάλυση του σχετικού νομοθετικού πλαισίου, της νομολογίας των δικαστηρίων, των γνωμοδοτήσεων του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, καθώς και των εγκυκλίων του Υπουργείου Οικονομικών, αναδεικνύει και αναλύει τις αποκλίσεις της διοικητικής φορολογικής ελεγκτικής διαδικασίας από τους συνταγματικούς κανόνες για το φόρο.Την έκδοση πλαισιώνουν και ενισχύουν αναλυτικός πίνακας ελληνικής και ξενόγλωσσης βιβλιογραφίας και αρθρογραφίας καθώς επίσης ευρετήριο νομολογίας και Γνωμοδοτήσεων του ΝΣΚ και ενιαίο αλφαβητικό ευρετήριο.  
  • 0
  • ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ35
  • ΕΙΣΑΓΩΓΗ35
  • 1. Το κίνητρο για τη μελέτη της φορολογικής ελεγκτικής διαδικασίας35
  • 2. Εισαγωγή στην προβληματική - Σκοπός της έρευνας37
  • 3. Πορεία της έρευνας - Μεθοδολογικά προλεγόμενα39
  • ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ45
  • ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ45
  • 1.1. Εισαγωγή Κεφαλαίου - Σχέδιο ανάπτυξης45
  • 1.2. Η διοικητική διαδικασία45
  • 1.3. Η διοικητική φορολογική διαδικασία47
  • 1.4. H φορολογική ελεγκτική διαδικασία - Η θέση του φορολογικού ελέγχου στη διοικητική φορολογική διαδικασία49
  • ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΘΕΜΕΛΙΟ ΤΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ52
  • 2.1. Εισαγωγή Κεφαλαίου52
  • 2.2. Ο συνταγματικός προσδιορισμός της κρατικής εξουσίας στη φορολογική ελεγκτική διαδικασία52
  • 2.3. Οι αρχές της νομιμότητας και της βεβαιότητας του φόρου55
  • 2.4. Οι αρχές της καθολικότητας του φόρου και της φορολογικής ισότητας57
  • 2.5. Συνταγματικά θεμέλια διοικητικής φορολογικής και φορολογικής ελεγκτικής διαδικασίας: Προσεγγίσεις και αποκλίσεις60
  • Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ64
  • 3.1. Εισαγωγή Κεφαλαίου64
  • 3.2. Γενικά64
  • 3.3. Εκπλήρωση των σκοπών της φορολογίας μέσω της φορολογικής ελεγκτικής διαδικασίας66
  • 3.4. Κοινωνιολογική προσέγγιση του φορολογικού ελέγχου - Ο ρόλος του στην καταπολέμηση της φορολογικής παραβατικότητας67
  • 3.4.1. Η έννοια της φορολογικής παραβατικότητας67
  • 3.4.2. Τα αίτια της φορολογικής παραβατικότητας70
  • 3.4.3. Η επίδραση του φορολογικού ελέγχου στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής77
  • 3.5. Η σημασία της φορολογικής ελεγκτικής διαδικασίας για την ικανοποίηση των αρχών της φορολογικής δικαιοσύνης82
  • 3.6. Η επενέργεια της φορολογικής ελεγκτικής διαδικασίας στην εφαρμογή του ουσιαστικού φορολογικού δικαίου83
  • ΤΑ ΕΙΔΗ ΤΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ85
  • 4.1. Εισαγωγή Κεφαλαίου85
  • 4.2. Ο τακτικός (οριστικός) έλεγχος85
  • 4.3. Ο προσωρινός φορολογικός έλεγχος90
  • 4.4. Ο προληπτικός φορολογικός έλεγχος92
  • ΤΑ ΑΡΜΟΔΙΑ ΟΡΓΑΝΑ ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ94
  • 5.1. Εισαγωγή Κεφαλαίου94
  • 5.2. Η έννοια της αρμοδιότητας της φορολογικής Αρχής94
  • 5.3. Ο Προϊστάμενος της Ελεγκτικής Υπηρεσίας100
  • 5.4. Ελεγκτικά Κέντρα101
  • 5.5. Το Σώμα Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος (ΣΔΟΕ)107
  • 5.6. Η Οικονομική Αστυνομία109
  • 5.7. Ειδικά συνεργεία ελέγχου111
  • 5.8. Ταυτόχρονοι φορολογικοί έλεγχοι από φορολογικές Αρχές κρατών μελών της Ε.Ε.111
  • 5.9. Μη φορολογικοί - «ιδιωτικοί» ελεγκτικοί μηχανισμοί112
  • ΕΞΟΥΣΙΕΣ ΤΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΛΕΓΚΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ118
  • 6.1. Εισαγωγή Κεφαλαίου118
  • 6.2. Δικαίωμα γνώσης118
  • 6.3. Επιτόπια εξέταση - Έλεγχος βιβλίων, εγγράφων119
  • 6.4. Κατασχέσεις121
  • 6.5. Άρση τραπεζικού απορρήτου124
  • 6.6. Φορολογικό απόρρητο126
  • 6.7. Ειδικά το Σώμα Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος135
  • Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ138
  • 7.1. Εισαγωγή138
  • 7.2. Η επιλογή των υποθέσεων προς έλεγχο138
  • 7.3. Η διαδικασία του ελέγχου142
  • 7.3.1. Εντολή προς έλεγχο142
  • 7.3.2. Διενεργούμενες ελεγκτικές επαληθεύσεις143
  • 7.4. Η έκθεση ελέγχου146
  • 7.5. Οι συνέπειες του φορολογικού ελέγχου - Η καταλογιστική φορολογική πράξη150
  • 7.5.1. Ο προσδιορισμός της φορολογικής υποχρέωσης150
  • 7.5.2. Επιβολή φορολογικών κυρώσεων153
  • 7.6. Η διοικητική επίλυση της φορολογικής διαφοράς158
  • 7.7. Η διαιτητική επίλυση της φορολογικής διαφοράς162
  • ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ164
  • ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ171
  • ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ171
  • 8.1. Εισαγωγή Κεφαλαίου - Σχέδιο ανάπτυξης171
  • 8.2. Συνταγματικοί κανόνες που βρίσκουν εφαρμογή στη φορολογική ελεγκτική διαδικασία172
  • 8.2.1. Η προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της προσωπικότητας172
  • 8.2.2. Η αρχή της νομιμότητας174
  • 8.2.3. Η αρχή της φορολογικής ισότητας177
  • 8.2.4. Η αρχή της αναλογικότητας183
  • 8.2.5. Η απαγόρευση αναδρομικότητας των φορολογικών ρυθμίσεων186
  • 8.2.6. Οι αρχές της προστατευόμενης εμπιστοσύνης και της καλής πίστης στη φορολογική διαδικασία - Η χρηστή φορολογική Διοίκηση189
  • 8.2.7. Η αρχή της προηγούμενης ακρόασης του φορολογούμενου208
  • 8.2.8. Το δικαίωμα πληροφόρησης και πρόσβασης του φορολογούμενου - Δικαίωμα πρόσβασης και φορολογικό απόρρητο219
  • 8.2.9. Η εφαρμογή των ατομικών δικαιωμάτων στη φορολογική διαδικασία227
  • 8.3. Σύνοψη Κεφαλαίου228
  • ΑΠΟΚΛΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΝΟΜΟΘΕΤΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΚΑΛΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ232
  • 9.1. Εισαγωγή232
  • 9.2. Η έννοια της καλής νομοθέτησης232
  • 9.3. Το επιθυμητό πρότυπο φορολογικής Διοίκησης238
  • 9.4. Το επιθυμητό πρότυπο φορολογικού ελεγκτή246
  • 9.5. Η κανονιστική υστέρηση στο πεδίο της φορολογίας στην Ελλάδα249
  • 9.5.1. Προβλήματα ειδικά από την απουσία κωδικοποίησης των φορολογικών διαδικαστικών διατάξεων253
  • 9.5.1.1. Αδυναμία ρύθμισης της φορολογικής διαδικασίας από τον Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας και μόνο253
  • 9.5.1.2. Προβλήματα από τη διάσπαση και τη διασπορά των φορολογικών διαδικαστικών ρυθμίσεων255
  • 9.5.2. Η έλλειψη αξιολόγησης των επιπτώσεων των φορολογικών ρυθμίσεων και καταγραφής του διαχειριστικού κόστους της φορολογικής ελεγκτικής διαδικασίας261
  • 9.5.3. Η έλλειψη δημόσιας διαβούλευσης268
  • 9.6. Οι παθογένειες της ελληνικής φορολογικής Διοίκησης271
  • 9.6.1. Η απουσία στρατηγικού σχεδιασμού273
  • 9.6.2. Η έλλειψη καταγραφής και δημοσιοποίησης των αποτελεσμάτων των ελεγκτικών Αρχών279
  • 9.6.3. Η κατανομή και οι αρμοδιότητες των ελεγκτικών Αρχών284
  • 9.6.4. Ποιοτικά και ποσοτικά ελαττώματα του προσωπικού των ελεγκτικών υπηρεσιών288
  • 9.6.4.1. Η στελέχωση των φορολογικών ελεγκτικών Αρχών288
  • 9.6.4.2. Η κατάρτιση των φορολογικών ελεγκτών290
  • 9.6.4.3. Η αξιολόγηση των φορολογικών υπαλλήλων294
  • 9.6.4.4. Η νοοτροπία των φορολογικών ελεγκτικών οργάνων296
  • ΑΔΥΝΑΜΙΑ ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΑΚΤΙΚΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ298
  • 10.1. Εισαγωγή298
  • 10.2. Προσωρινές - συμπληρωματικές φορολογικές καταλογιστικές πράξεις298
  • 10.3. Ο προληπτικός φορολογικός έλεγχος304
  • 10.4. Τυποποιήσεις - απλοποιήσεις της φορολογικής ελεγκτικής διαδικασίας309
  • 10.4.1. Ο τεκμαρτός προσδιορισμός της φορολογητέας ύλης309
  • 10.4.2. Ο εξωλογιστικός προσδιορισμός του εισοδήματος312
  • 10.4.3. ‘Εμμεσες τεχνικές ελέγχου320
  • 10.4.4. Τυποποιήσεις του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων322
  • 10.4.5. Τυποποιήσεις και δικαίωμα δικαστικής προστασίας324
  • 10.4.6. Σύνοψη325
  • 10.5. Περαίωση - Αυτοέλεγχος φορολογικών περιπτώσεων330
  • 10.5.1. Γενικά330
  • 10.5.2. Μειονεκτήματα της περαίωσης333
  • 10.5.2.1. Ο «προαιρετικός» χαρακτήρας της περαίωσης334
  • 10.5.2.2. Περαίωση και φορολογική ισότητα337
  • 10.5.2.3. Περαίωση και δικαίωμα επανόδου της φορολογικής Αρχής340
  • 10.5.2.4. Περαίωση και φορολογική ποινική αξίωση της Πολιτείας344
  • 10.5.2.5. Φορολογικός αυτοέλεγχος347
  • 10.6. Η παράταση παραγραφής των φορολογικών υποθέσεων351
  • 10.6.1. Ο χρονικός περιορισμός της άσκησης της αρμοδιότητας της φορολογικής Αρχής - Η παραγραφή351
  • 10.6.2. Τα προβλήματα από τις παρατάσεις του χρόνου παραγραφής356
  • ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΥΡΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ368
  • 11.1. Εισαγωγή368
  • 11.2. Η δογματική κατάταξη των διοικητικών φορολογικών κυρώσεων στο ελληνικό φορολογικό σύστημα368
  • 11.2.1. Γενικά368
  • 11.2.2. Οι φορολογικές κυρώσεις370
  • 11.3. Συνέπειες από τη δογματική ταξινόμηση των διοικητικών φορολογικών κυρώσεων - Κριτική377
  • 11.3.1. Η αδυναμία εφαρμογής ποινικοδικαιικών αρχών377
  • 11.3.2. Φορολογικές κυρώσεις και ευρωπαϊκό δίκαιο388
  • 11.4. Φορολογικές κυρώσεις και αρχή της αναλογικότητας396
  • ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΜΠΛΟΚΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ402
  • 12.1. Εισαγωγή402
  • 12.2. Συνέπειες από τη συμπλοκή στα δικαιώματα του ελεγχόμενου402
  • 12.3. Συνέπειες από τη συμπλοκή ειδικά στην ποινική διαδικασία409
  • Η ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗ ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ421
  • 13.1. Γενικά421
  • 13.2. Οι εξαιρέσεις από το φορολογικό απόρρητο422
  • 13.3. Φορολογικό απόρρητο και «λίστες φοροδιαφυγής»431
  • ΑΤΕΛΕΙΕΣ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗΣ ΑΚΡΟΑΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΤΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΟΥΜΕΝΟΥ ΣΤΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ434
  • 14.1. Οι περιορισμοί του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης434
  • 14.1.1. Γενικά434
  • 14.1.2. Ακρόαση και υποβολή φορολογικών δηλώσεων435
  • 14.1.3. Ακρόαση και διοικητική επίλυση της φορολογικής διαφοράς436
  • 14.1.4. Ακρόαση και δέσμια αρμοδιότητα της φορολογικής Αρχής437
  • 14.1.5. Περιορισμοί του δικαιώματος ακρόασης από το φορολογικό νομοθέτη440
  • 14.2. Αποκλεισμοί από το δικαίωμα πρόσβασης και γνώσης των στοιχείων της φορολογικής διαδικασίας443
  • 14.2.1. Γενικά443
  • 14.2.2. Δικαίωμα πρόσβασης και έννομο συμφέρον444
  • 14.2.3. Δικαίωμα πρόσβασης και φορολογικό απόρρητο445
  • 14.2.4. Άλλοι περιορισμοί450
  • ΕΚΠΡΟΣΩΠΗΣΗ ΤΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΟΥΜΕΝΟΥ454
  • Η ΜΟΝΟΔΙΑΣΤΑΤΗ ΥΠΕΡΟΧΗ ΤΟΥ ΤΑΜΙΕΥΤΙΚΟΥ ΣΚΟΠΟΥ ΣΤΗΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ459
  • ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΜΕΡΟΥΣ463
  • ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ - ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ472
  • 17.1. Ανακεφαλαίωση472
  • 17.2. Ορισμένες προτάσεις479
  • ΑΝΤΙ ΕΠΙΛΟΓΟΥ490
  • ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ - ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ495
  • 0
  • 0