Έκδοση: 2018
ISBN: 978-960-622-496-6
Σελίδες: 200
Συγγραφέας: Π. Σακκόπουλος
Πρόλογος: Α. Χελιδόνης

 Οι αδικοπραξίες αποτελούν μια εκ των σημαντικότερων πηγών δημιουργίας ενοχών από το νόμο. Βασική διάταξη για την εξωδικαιοπρακτική ευθύνη αποτελεί η ΑΚ 914. Μια εκ των προϋποθέσεων αυτής είναι το παράνομο. Στο παρόν έργο «Η έννοια του παράνομου στην ΑΚ 914» επιχειρείται μια σφαιρική και συνοπτική επισκόπηση της εν λόγω προϋποθέσεως από την επιστήμη σε συνδυασμό με ευρύ φάσμα νομολογιακών παραπομπών, καταγράφοντας συγχρόνως τη θέση και τα πορίσματα της νομολογίας, καθώς και τη νομολογιακή της αντιμετώπιση. Για τον εν λόγω σκοπό συντελείται συγκριτική εξέταση των βασικών συστημάτων νομοθετικής αντιμετωπίσεως της αδικοπραξίας, καθώς και αποτύπωση όλων των αναπτυχθεισών για την έννοια του παρανόμου θεωριών μετά των σημαντικότερων δημιουργηθεισών επ’ αυτών παραλλαγών. Σημαντικό τμήμα του πονήματος αφορά τον τρόπο προσδιορισμού του παρανόμου, δηλαδή διερευνάται αν η έννοια του «παράνομου» στην ΑΚ 914 αναφέρεται στην συμπεριφορά (πράξη ή παράλειψη) ή στο αποτέλεσμα ή εάν δύναται κατά μια διαφορετική προσέγγιση να υποστηριχθεί πως προσδιορίζεται από αμφότερα. Επιπλέον, εξετάζεται το περιεχόμενο και τα στοιχεία που συγκροτούν και περιγράφουν την έννοια του «παρανόμου», δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στα επονομαζόμενα υποκειμενικά στοιχεία του αδίκου και κυρίως στην σημασία της παραβιάσεως του αντικειμενικού καθήκοντος επιμέλειας ή διαφορετικά της εκλαμβανόμενης ως «εξωτερικής αμέλειας», στο εννοιολογικό οικοδόμημα της «παρανομίας». Προς υποβοήθηση κυρίως της πρακτικής εφαρμογής παρατίθενται περιπτώσεις παρανόμου και καταβάλλεται προσπάθεια ομαδοποιήσεως και κατατάξεως αυτών σε γενικότερες κατηγορίες, με κύριο γνώμονα τις αναφορές και επισημάνσεις της θεωρίας και της νομολογίας. Εν κατακλείδι, αποτυπώνεται ο διαχωρισμός μεταξύ καταρχήν και τελικά παράνομης πράξης και παρουσιάζονται οι σημαντικότεροι (γενικοί και ειδικοί) λόγοι άρσης του παρανόμου, αναδεικνύοντας και τονίζοντας την σπουδαιότητα των υποκειμενικών στοιχείων της δικαιολόγησης.

  • 0
  • Πρόλογος9
  • Ευχαριστίες11
  • Συντομογραφίες19
  • I. Εισαγωγή23
  • II. Αντιμετώπιση της έννοιας του παράνομου24
  • III. Το παράνομο και αντικειμενική ευθύνη26
  • IV. Τα βασικά συστήματα νομοθετικής αντιμετώπισης της έννοιας του παράνομου28
  • Α. Γενική ρήτρα28
  • Β. Επιφυλάξεις για την γενική ρήτρα30
  • Γ. Περιπτωσιολογικό σύστημα31
  • Δ. Αμφισβητούμενες περιπτώσεις επί της γενικής ρήτρας33
  • Ε. Διαφορές γενικής ρήτρας και περιπτωσιολογικού συστήματος34
  • V. Θεωρίες για την έννοια του παράνομου35
  • Α. Υποκειμενική θεωρία36
  • 1. Παραλλαγή της υποκειμενικής θεωρίας37
  • 2. Κριτική της υποκειμενικής θεωρίας38
  • Β. Αντικειμενική θεωρία40
  • 1. Απαγορευτικοί και επιτακτικοί κανόνες δικαίου42
  • 2. Μη συμμόρφωση σε δικαστική απόφαση43
  • Γ. Παραλλαγές της αντικειμενικής θεωρίας43
  • Θεωρία παραβιάσεως δικαιώματος ή εννόμου προστατευομένου συμφέροντος - Περιορισμός της έννοιας του παράνομου43
  • 1.1. Προστατευτικός σκοπός κανόνα δικαίου44
  • 1.2. Προστατευτικοί νόμοι 46
  • 1.3. Η περίπτωση της ΑΚ 28150
  • 1.4. Καταχρηστικοί όροι53
  • 2. Η θεωρία της διεύρυνσης των επιταγών της έννομης τάξης54
  • 3. Η θεωρία της διεύρυνσης δια της υποχρεώσεως επιμελείας61
  • 4. Σύγκριση των δύο παραλλαγών63
  • 5. Διεύρυνση του παράνομου στις περιπτώσεις της υπέρβασης των ορίων λόγων άρσης του αδίκου64
  • Δ. Κριτική της αντικειμενικής θεωρίας65
  • Ε. Αρνητική θεωρία66
  • ΣΤ. Κριτική της αρνητικής θεωρίας67
  • VI. Αντικείμενο της παρανομίας67
  • Α. Θεωρία αποτελέσματος68
  • Β. Κριτική της θεωρίας του αποτελέσματος69
  • Γ. Θεωρία της συμπεριφοράς 70
  • Δ. Παραλλαγές της θεωρίας της συμπεριφοράς73
  • 1. Η θεωρία της συμπεριφοράς ως σύστοιχο της παρανομίας73
  • 2. Η θεωρία της αμέλειας ως αποκλειστικό στοιχείο του αδίκου74
  • 3. Θεωρία της σκόπιμης συμπεριφοράς ή δράσης76
  • Ε. Κριτική της θεωρίας της συμπεριφοράς78
  • ΣΤ. Σωρευτική ή μικτή θεωρία του «παράνομου»81
  • VII. Περιεχόμενο της έννοιας του «παράνομου»89
  • Α. Υποκειμενικά στοιχεία του αδίκου89
  • 1. Ο σκοπός επίτευξης συγκεκριμένου αποτελέσματος90
  • 2. Αμέλεια ως στοιχείο του παράνομου91
  • Η αντικειμενική παραβίαση ενός καθήκοντος επιμελείας (εξωτερική αμέλεια) ως στοιχείο του παράνομου93
  • Παραβίαση των κανόνων της τεχνικής ως ειδικότερη παραβίαση του αντικειμενικού καθήκοντος επιμελείας95
  • 2.1.2. Κανόνες δεοντολογίας97
  • Η αντικειμενική δυνατότητα πρόβλεψης του αποτελέσματος ως στοιχείο του παράνομου97
  • Υποκειμενική παραβίαση καθήκοντος επιμελείας και υποκειμενική δυνατότητα πρόβλεψης του αποτελέσματος98
  • 2.4. Κριτική της «υποκειμενικής» αμέλειας100
  • 3. Ο δόλος ως στοιχείο του παράνομου104
  • VIII. Θεωρία της κοινωνικά πρόσφορης συμπεριφοράς και της επιτρεπτής επικίνδυνης δράσης106
  • IX. Διαχρονικό ζήτημα108
  • X. Μορφές «παράνομου»108
  • Α. Προσβολή απόλυτου δικαιώματος108
  • 1. Εμπράγματα δικαιώματα - νομή - κατοχή109
  • 1.1. Κυριότητα109
  • 1.2. Ενέχυρο - Υποθήκη - Προσημείωση υποθήκης111
  • 1.3. Δουλεία111
  • 1.4. Νομή και κατοχή112
  • 1.5. Δικαίωμα προσδοκίας εμπράγματου δικαιώματος113
  • 2. Προσωπικότητα - προϊόντα διάνοιας - προσωπικά δεδομένα114
  • 2.1. Δικαίωμα στην προσωπικότητα114
  • 2.2. Προϊόντα διανοίας115
  • 2.3. Προσωπικά δεδομένα117
  • 2.4. Συναλλακτικές υποχρεώσεις του Τύπου118
  • 3. Οικογενειακά δικαιώματα - Κληρονομικά δικαιώματα118
  • 3.1. Οικογενειακά δικαιώματα118
  • 3.2. Κληρονομικά δικαιώματα121
  • Β. Σχετικά Δικαιώματα121
  • 1. Προσβολή από τον οφειλέτη122
  • 2. Προσβολή από τρίτους127
  • ΧΙ. Ειδικές αμφισβητούμενες περιπτώσεις 129
  • Α. Καθαρά περιουσιακή ζημία130
  • Β. Επιχείρηση133
  • Γ. Έμμεσα ζημιωθέντες τρίτοι134
  • XII. Λόγοι αποκλεισμού - Άρση του παράνομου136
  • Α. Καταρχήν και τελειωτικά παράνομη πράξη136
  • Β. Γενική θεωρία περί των λόγων άρσης του αδίκου137
  • Γ. Τα υποκειμενικά στοιχεία της δικαιολόγησης στους λόγους άρσης του αδίκου140
  • XIII. Γενικοί και ειδικοί λόγοι άρσης του αδίκου141
  • XIV. Γενικοί λόγοι141
  • Α. Αυτοδικία - άμυνα - κατάσταση ανάγκης141
  • 1. Αυτοδικία141
  • 1.1. Ύπαρξη αξίωσης143
  • 1.2. Αδυναμία έγκαιρης άφιξης της Αρχής143
  • Κίνδυνος ματαίωσης ή ουσιώδους δυσχέρανσης της πραγμάτωσης της αξίωσης144
  • 1.4. Ο κίνδυνος να προέρχεται από την αναβολή145
  • 1.5. Το αναγκαίο μέτρο της αυτοδικίας145
  • 1.6. Τα υποκειμενικά στοιχεία της δικαιολογήσεως146
  • 2. Άμυνα147
  • 2.1. Επίθεση149
  • 2.2. Επίθεση άδικη 151
  • 2.3. Επίθεση παρούσα152
  • 2.4. Αμυντική πράξη152
  • 2.5. Το αναγκαίο μέτρο της άμυνας153
  • 2.6. Οι υποκειμενικές προϋποθέσεις της αμυντικής πράξης155
  • 3. Κατάσταση ανάγκης157
  • 3.1. Καταστροφή ξένου πράγματος158
  • 3.2. Κίνδυνος160
  • 3.3. Επικείμενος κίνδυνος161
  • 3.4. Αναγκαιότητα162
  • 3.5. Το μέτρο της πράξης αποτροπής του κινδύνου163
  • 3.6. Μη υποχρέωση έκθεσης στον απειλούμενο κίνδυνο164
  • 3.7. Τα υποκειμενικά στοιχεία της δικαιολογήσεως164
  • Η υπαίτια πρόκληση κινδύνου ως προϋπόθεση της κατάστασης ανάγκης165
  • Β. Άσκηση δικαιώματος - εκπλήρωση καθήκοντος - προσταγή - συναίνεση167
  • 1. Άσκηση δικαιώματος167
  • 2. Εκπλήρωση καθήκοντος168
  • 3. Προσταγή168
  • 4. Οι ατελώς δίπρακτοι λόγοι άρσεως του αδίκου169
  • 5. Συναίνεση170
  • 5.1. Νομική φύση συναίνεσης171
  • 5.2. Προϋποθέσεις συναινέσεως 173
  • Γ. Διοίκηση αλλότριων - σύγκρουση καθηκόντων175
  • 1. Επιτρεπόμενη διοίκηση αλλοτρίων175
  • 2. Σύγκρουση καθηκόντων176
  • XV. Ειδικοί λόγοι177
  • Α. Απλές σωματικές βλάβες και επιτρεπόμενες αμβλώσεις 177
  • Β. Εξυβριστικές - δυσφημιστικές δηλώσεις177
  • Γ. Η παραβίαση επαγγελματικής εχεμύθειας179
  • Δ. Η σύλληψη δράστη από ιδιώτη180
  • Ε. Η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα180
  • ΣΤ. Η χρήση πυροβόλου όπλου από αστυνομικούς υπαλλήλους181
  • XVI. Αντί επιλόγου181
  • Βιβλιογραφία183
  • Αλφαβητικό ευρετήριο187
  • Ευρετήριο νομοθετικών διατάξεων196
  • 0
  • 0