Έκδοση: 2018
ISBN: 978-960-622-603-8
Σελίδες: 318
Συγγραφέας: Χ. Σταμέλος

Το παρόν έργο «Ιστορία του Δικαίου - Ελλάδας και Κύπρου» αποτελεί ένα σημαντικό εγχειρίδιο για τη διδασκαλία του μαθήματος της Ιστορίας του Δικαίου στις Νομικές Σχολές Ελλάδας και Κύπρου, αλλά και σε Νομικές Σχολές οποιουδήποτε κράτους, που εντάσσουν στο πρόγραμμα σπουδών το μάθημα της Ιστορίας του Δικαίου. Κατά σειρά αναλύει και εμβαθύνει τις ιστορικές περιόδους και τα ιστορικά συστήματα δικαίου των Αρχαίων Κυπριακών Βασιλείων, των Αρχαίων Ελληνικών Δικαίων, του Ελληνιστικού Δικαίου, του Ρωμαϊκού Δικαίου, του Βυζαντινού Δικαίου, του Μεταβυζαντινού Δικαίου, του Νεοτέρου Δικαίου σε Ελλάδα και Κύπρο. Το βιβλίο συνοδεύεται από αναλυτικούς πίνακες πηγών, επιγραφών και βιβλιογραφίας καθώς και από συνοπτικό ευρετήριο.

  • 0
  • Α. Το Δίκαιο των Αρχαίων Κυπριακών Βασιλείων1
  • 1. Εισαγωγή1
  • Ιστορική επισκόπηση των Αρχαίων Κυπριακών Βασιλείων2
  • Πριν τον 12ο αιώνα π.Χ.: η Κύπρος ως «το ενιαίο Βασίλειο της Αλασίας»6
  • Η μυκηναϊκή προέλευση των Αρχαίων Κυπριακών Βασιλείων7
  • Η εποχή του σιδήρου στα Αρχαία Κυπριακά Βασίλεια και η εγκατάσταση των Φοινίκων8
  • Η Κύπρος και τα Αρχαία Κυπριακά Βασίλεια ως φόρου υποτελή10
  • Φόρος υποτέλειας Αρχαίων Κυπριακών Βασιλείων στους Ασσυρίους (709-669 π.Χ.)10
  • Φόρος υποτέλειας Αρχαίων Κυπριακών Βασιλείων στους Αιγυπτίους (565-547 π.Χ.)12
  • Φόρος υποτέλειας Αρχαίων Κυπριακών Βασιλείων στους Πέρσες (546-332 π.Χ.)13
  • Μέγας Αλέξανδρος και ελληνιστικοί χρόνοι (332-30 π.Χ.)17
  • 2. Δημόσιο δίκαιο (νομοθετική, εκτελεστική, δικαστική εξουσία)18
  • Στοιχεία δημοκρατικότητας σε βασίλεια όπως το Ιδάλιον, το Κούριον και το Μάριον20
  • Οι εξουσίες του Βασιλέως στα Αρχαία Κυπριακά Βασίλεια21
  • Η βασιλική οικογένεια στα Αρχαία Κυπριακά Βασίλεια22
  • Οι ευγενείς και ο ρόλος τους στα Αρχαία Κυπριακά Βασίλεια22
  • Γεργίνοι και Προμάλλαγες23
  • Ο θεσμός της δουλείας στα Αρχαία Κυπριακά Βασίλεια24
  • 3. Ιδιωτικό δίκαιο (ενοχικό, εμπράγματο, οικογενειακό, κληρονομικό, ναυτικό, αθλητικό)24
  • 4. Ποινικό δίκαιο (εγκλήματα, ποινές, σωφρονισμός)27
  • 5. Ειδικό θέμα: η σύμβαση του Ονασίλου στο Ιδάλιον της Κύπρου (περί το 480 π.Χ.)28
  • Β. Αρχαία Ελληνικά Δίκαια35
  • 1. Εισαγωγή35
  • 2. Δημόσιο δίκαιο (νομοθετική, εκτελεστική, δικαστική εξουσία)37
  • Αθήνα: Κλασική Δημοκρατία40
  • Ο Άρειος Πάγος44
  • 3. Ιδιωτικό δίκαιο (α. ενοχικό, β. εμπράγματο, γ. οικογενειακό, δ. κληρονομικό, ε. ναυτικό, στ. αθλητικό)46
  • α. Ενοχικό δίκαιο 46
  • β. Εμπράγματο δίκαιο 51
  • Η Ρήτρα του Επιταδέα56
  • γ. Οικογενειακό δίκαιο59
  • δ. Κληρονομικό δίκαιο65
  • Ισαίος, Περί Αγνίου Κλήρου: δικαστική υπόθεση κληρονομικού δικαίου68
  • ε. Ναυτικό δίκαιο74
  • Δημοσθένης, Προς Ζηνόθεμιν: δικαστική υπόθεση ναυτικού δικαίου75
  • στ. Το δίκαιο των πανελληνίων αθλητικών αγώνων στην κλασική Ελλάδα77
  • Ολύμπια - Πύθια - Ίσθμια - Νέμεα 77
  • Συνολική θεώρηση των διατάξεων, κανόνων, κανονισμών και νόμων78
  • 4. Ποινικό δίκαιο (εγκλήματα, ποινές, σωφρονισμός)79
  • 5. Ειδικό θέμα: η δίκη του Σωκράτη ενώπιον της Ηλιαίας στην Αθήνα (399 π.Χ.)80
  • Μία προγενέστερη «δίκη» του Σωκράτη (403 π.Χ.)81
  • O Μέλητος προσκαλεί τον Σωκράτη σε δίκη και υποβάλει γραπτές κατηγορίες στον άρχοντα-βασιλέα (399 π.Χ.)83
  • Η διαδικασία ενώπιον του άρχοντα-βασιλέα και η παραπομπή του Σωκράτη σε δίκη87
  • Η σύνθεση της Ηλιαίας που κληρώνεται να δικάσει τον Σωκράτη89
  • Η έναρξη της δίκης και η απαγγελία της κατηγορίας από τον Μέλητο91
  • Η απολογία του Σωκράτη (πρώτος λόγος)93
  • Η απόφαση της Ηλιαίας που κρίνει τον Σωκράτη ένοχο96
  • Ο Μέλητος και ο Σωκράτης (δεύτερος λόγος) προτείνουν ποινή96
  • Η απόφαση της Ηλιαίας που καταδικάζει τον Σωκράτη σε θάνατο98
  • Οι δικαστές αποχωρούν και ο Σωκράτης εκφωνεί τον τρίτο λόγο του99
  • Οι Έντεκα οδηγούν τον Σωκράτη στο δεσμωτήριο99
  • Ο Σωκράτης παραμένει για 30 ημέρες στο δεσμωτήριο100
  • Ο Σωκράτης ήπιε το κώνειο100
  • Συμπεράσματα101
  • Γ. Ελληνιστικό Δίκαιο103
  • 1. Εισαγωγή103
  • 2. Δημόσιο δίκαιο (νομοθετική, εκτελεστική, δικαστική εξουσία)103
  • 3. Ιδιωτικό δίκαιο (α. ενοχικό, β. εμπράγματο, γ. οικογενειακό, δ. κληρονομικό, ε. ναυτικό, στ. αθλητικό)104
  • α. Ενοχικό ελληνιστικό δίκαιο104
  • β. Εμπράγματο ελληνιστικό δίκαιο105
  • γ. Οικογενειακό ελληνιστικό δίκαιο107
  • δ. Κληρονομικό ελληνιστικό δίκαιο108
  • ε. Ναυτικό ελληνιστικό δίκαιο109
  • στ. Αθλητικό δίκαιο στους αλεξανδρινούς και ελληνιστικούς χρόνους111
  • Τα κοινά στοιχεία του ελληνιστικού αθλητικού δικαίου προς το κλασικό δίκαιο112
  • Τα καινά στοιχεία του ελληνιστικού αθλητικού δικαίου ως προς το κλασικό δίκαιο114
  • Νόμοι και αθλητική ηθική: μνημόνευση πρωταθλητών πανελληνίων αγώνων115
  • Νόμοι και αθλητική παθογένεια: φόνος, ντοπάρισμα και επαγγελματισμός116
  • Ειδικά η νομιμοποίηση των «στημένων» αγώνων: εξαίρεση τα Ολύμπια120
  • Κανονισμοί122
  • 4. Ποινικό δίκαιο (εγκλήματα, ποινές, σωφρονισμός)124
  • 5. Ειδικό θέμα: τα πολλαπλά δίκαια στην Αίγυπτο των Πτολεμαίων (305-31 π.Χ.)125
  • Δ. Ρωμαϊκό Δίκαιο127
  • 1. Εισαγωγή127
  • 2. Δημόσιο δίκαιο (νομοθετική, εκτελεστική, δικαστική εξουσία)130
  • Βασιλεία (753 π.Χ. - 509 π.Χ.)130
  • Δημοκρατία (509 π.Χ. - 31/27 π.Χ.)133
  • Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία: Ηγεμονία, Δεσποτεία (31/27 π.Χ. - 476/565 π.Χ.)134
  • Κύπρος και ρωμαϊκό δίκαιο135
  • Νόμος (lex)136
  • 3. Ιδιωτικό δίκαιο (α. ενοχικό, β. εμπράγματο, γ. οικογενειακό, δ. κληρονομικό, ε. ναυτικό, στ. αθλητικό)137
  • α. Ενοχικό ρωμαϊκό δίκαιο137
  • β. Εμπράγματο ρωμαϊκό δίκαιο143
  • Τα πράγματα και οι διακρίσεις τους στο ρωμαϊκό δίκαιο143
  • Η κυριότητα του ρωμαϊκού δικαίου147
  • Περιορισμοί της κυριότητας του ρωμαϊκού δικαίου150
  • Περιορισμοί της κυριότητας υπέρ γειτονικών ακινήτων151
  • Τρόποι κτήσεως κυριότητας152
  • Παράγωγοι τρόποι κτήσεως κυριότητας153
  • Πρωτότυποι τρόποι κτήσεως κυριότητας (κατάληψη, καρποκτησία, ένωση πραγμάτων, ειδοποιία, χρησικτησία, επιδίκαση)154
  • Κατάληψη (αδέσποτα και εγκαταλειφθέντα πράγματα, εύρεση θησαυρού)154
  • Καρποκτησία154
  • Ένωση πραγμάτων (ένωση κινητού πράγματος με ακίνητο, ένωση ακινήτου με ακίνητο, ένωση κινητού πράγματος με κινητό πράγμα)154
  • Ένωση κινητού με ακίνητο 155
  • Ένωση ακινήτου με ακίνητο155
  • Ένωση κινητού με κινητό156
  • Ειδοποιία157
  • Χρησικτησία (usucapio)157
  • Μακρού χρόνου παραγραφή (longi temporis praescriptio)159
  • Mακροτάτου χρόνου παραγραφή (longissimi temporis praescriptio)159
  • Επιδίκαση159
  • Δικαστική προστασία της κυριότητας στο ρωμαϊκό δίκαιο160
  • Η διεκδικητική αγωγή (rei vindicatio)160
  • Η πουβλικιανή αγωγή (actio publiciana)161
  • Η αρνητική αγωγή (actio negatoria)162
  • γ. Οικογενειακό ρωμαϊκό δίκαιο162
  • Ο θεσμός της προίκας στο ρωμαϊκό δίκαιο163
  • Τρόποι συστάσεως της προίκας164
  • Ευθύνη του συζύγου επί των προικώων διαρκούντος του γάμου166
  • Επιστροφή των προικώων σε περίπτωση λύσεως γάμου166
  • Θέσπιση μέτρων για την εξασφάλιση της γυναίκας σχετικά με την επιστροφή της προίκας166
  • Ο θεσμός της προίκας και η λύση του γάμου με διαζύγιο 168
  • Ο θεσμός της προίκας την μετακλασική περίοδο169
  • Ο θεσμός της προίκας κατά το Ιουστινιάνειο δίκαιο169
  • Η τύχη της προίκας σε περίπτωση λύσεως γάμου170
  • α) Λόγω θανάτου του άνδρα170
  • β) Λόγω θανάτου της γυναίκας171
  • γ) Λόγω διαζυγίου171
  • Oι παρακρατήσεις (retentiones) καταργούνται στο Ιουστινιάνειο δίκαιο171
  • Μέμψη άστοργης προίκας171
  • Συνεισφορά προίκας171
  • Η προγαμιαία δωρεά και η δωρεά λόγω γάμου172
  • Ανακεφαλαίωση: η προίκα στο ρωμαϊκό δίκαιο172
  • δ. Κληρονομικό ρωμαϊκό δίκαιο173
  • ε. Ναυτικό ρωμαϊκό δίκαιο174
  • στ. Αθλητικό δίκαιο στους ρωμαϊκούς χρόνους176
  • α. Τα κοινά στοιχεία του ρωμαϊκού δικαίου των πανελληνίων αθλητικών αγώνων προς το κλασικό δίκαιο177
  • β. Κοινά στοιχεία του ρωμαϊκού αθλητικού δικαίου προς το ελληνιστικό δίκαιο177
  • γ. Τα καινά στοιχεία του ρωμαϊκού δικαίου των πανελληνίων αθλητικών αγώνων ως προς το ελληνιστικό δίκαιο178
  • 4. Ποινικό δίκαιο (εγκλήματα, ποινές, σωφρονισμός)179
  • 5. Ειδικό θέμα: Δωδεκάδελτος της Ρώμης (βασισμένος στο ελληνικό δίκαιο, 450 π.Χ.)183
  • Ε. Βυζαντινό Δίκαιο (ή Δίκαιο της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας)185
  • 1. Εισαγωγή185
  • Η Κύπρος την εποχή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (330-1192)185
  • Πρωτοβυζαντινή περίοδος (330-642)185
  • Μεσοβυζαντινή περίοδος, συγκυριαρχία Βυζαντίου-Αράβων (642-1071)186
  • Κύπρος και βυζαντινό δίκαιο, οι Ελληνικοί Νόμοι της Κύπρου (324-1191)186
  • 2. Δημόσιο δίκαιο (νομοθετική, εκτελεστική, δικαστική εξουσία)187
  • Η Σύγκλητος την εποχή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας192
  • Ο Άρειος Πάγος την εποχή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας201
  • 3. Ιδιωτικό δίκαιο (α. ενοχικό, β. εμπράγματο, γ. οικογενειακό, δ. κληρονομικό, ε. ναυτικό, στ. αθλητικό)202
  • α. Ενοχικό βυζαντινό δίκαιο202
  • β. Εμπράγματο βυζαντινό δίκαιο202
  • γ. Οικογενειακό βυζαντινό δίκαιο203
  • Η μνηστεία κατά το βυζαντινό δίκαιο205
  • Η προίκα και οι δωρεές στον γάμο του βυζαντινού δικαίου206
  • Η οικονομική συνεισφορά του συζύγου στον βυζαντινό γάμο208
  • Διαχείριση περιουσίας τέκνων από γονείς ή επιτρόπους στο βυζαντινό δίκαιο209
  • Τα περιουσιακά αποτελέσματα του διαζυγίου των βυζαντινών χρόνων211
  • Παλλακεία212
  • δ. Κληρονομικό βυζαντινό δίκαιο212
  • ε. Ναυτικό βυζαντινό δίκαιο212
  • στ. Αθλητικό δίκαιο στους βυζαντινούς χρόνους214
  • Το πρώιμο βυζαντινό αθλητικό δίκαιο ως την απαγόρευση τέλεσης των Ολυμπίων214
  • Η τέλεση απαγορευμένων Ολυμπίων: νόμος (αυτοκρατορικό διάταγμα) περί απαγόρευσης, κανονισμοί, κανόνες215
  • Η απαγόρευση των μονομαχιών με νόμο (αυτοκρατορικό διάταγμα) 217
  • 4. Ποινικό δίκαιο (εγκλήματα, ποινές, σωφρονισμός)217
  • 5. Ειδικό θέμα: οι ιεροί κανόνες και ειδικοί ιεροί κανόνες για το Αυτοκέφαλον της Εκκλησίας της Κύπρου (431, 451)220
  • ΣΤ. Μεταβυζαντινό Δίκαιο225
  • 1. Εισαγωγή225
  • Η Κύπρος την εποχή της Φραγκοκρατίας, της Ενετοκρατίας και της Τουρκοκρατίας225
  • Η εποχή της Φραγκοκρατίας (1192-1489)225
  • Η εποχή της Ενετοκρατίας (1489-1571)227
  • Η εποχή της Τουρκοκρατίας (1571-1878)228
  • 2. Δημόσιο δίκαιο (νομοθετική, εκτελεστική, δικαστική εξουσία)230
  • 3. Ιδιωτικό δίκαιο (ενοχικό, εμπράγματο, οικογενειακό, κληρονομικό, ναυτικό, αθλητικό)231
  • Η μνηστεία κατά το μεταβυζαντινό δίκαιο232
  • Γαμήλιο συμβόλαιο (ιδίως για προίκες και προγαμιαίες δωρεές) στο μεταβυζαντινό δίκαιο232
  • Η προίκα στο μεταβυζαντινό δίκαιο233
  • Η οικονομική συνεισφορά του συζύγου στον μεταβυζαντινό γάμο234
  • Τα περιουσιακά αποτελέσματα του διαζυγίου των μεταβυζαντινών χρόνων235
  • 4. Ποινικό δίκαιο (εγκλήματα, ποινές, σωφρονισμός)236
  • 5. Ειδικό θέμα: η Εκκλησία της Κύπρου κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας (1571-1878)241
  • Ζ. Νεότερο Δίκαιο253
  • 1. Εισαγωγή253
  • Η Κύπρος κατά την εποχή της Αγγλοκρατίας (1878-1959)253
  • Η Κύπρος ως ανεξάρτητο κράτος (16 Αυγούστου 1960 ως σήμερα)255
  • 2. Δημόσιο δίκαιο (νομοθετική, εκτελεστική, δικαστική εξουσία)259
  • 3. Ιδιωτικό δίκαιο (ενοχικό, εμπράγματο, οικογενειακό, κληρονομικό, ναυτικό, αθλητικό)260
  • 4. Ποινικό δίκαιο (εγκλήματα, ποινές, σωφρονισμός)267
  • 5. Ειδικό θέμα: βυζαντινορωμαϊκό δίκαιο και «ζώσα» ιστορία δικαίου (ιδίως 1946-2018)267
  • Σημείωμα τέλους283
  • Πηγές, επιγραφές και βιβλιογραφία285
  • Αρχαία Κυπριακά Βασίλεια285
  • Αρχαία Ελληνικά Δίκαια286
  • Αρχαία Κυπριακά Βασίλεια290
  • Αρχαία Ελληνικά Δίκαια290
  • Αρχαία Κυπριακά Βασίλεια291
  • Ειδικά για την επιγραφή- πινακίδα του Ιδαλίου292
  • Αρχαία Ελληνικά Δίκαια294
  • Ειδικά για το Αρχαίο Ελληνικό Αθλητικό Δίκαιο296
  • Ελληνιστικό Δίκαιο297
  • Ρωμαϊκό Δίκαιο297
  • Ειδικά για το Αθλητικό Ρωμαϊκό Δίκαιο297
  • Βυζαντινό Δίκαιο, Μεταβυζαντινό Δίκαιο, Νεότερο Δίκαιο297
  • Πηγές297
  • Βιβλιογραφία298
  • Βυζαντινή Σύγκλητος - Πηγές και βιβλιογραφία298
  • Επιγραφές303
  • Ειδικά για την Κύπρο: Βυζαντινό, Μεταβυζαντινό (Φραγκοκρατία 1192-1489, Ενετοκρατία 1489-1571, Τουρκοκρατία 1571-1878), Νεότερο Δίκαιο (Αγγλοκρατία 1878-1960)303
  • Ειδικά για το Βυζαντινό Αθλητικό Δίκαιο309
  • Μεταβυζαντινό Δίκαιο310
  • Νεότερο Δίκαιο310
  • Συνοπτικό Ευρετήριο311
  • 0
  • 0