Έκδοση: 2009
ISBN: 978-960-272-604-4
Σελίδες: 176
Συγγραφέας: Α. Μπουχάγιαρ
Διεύθυνση Σειράς: Λ. Αθανασίου, Γ. Μιχαλόπουλος, Ε. Περάκης, Γ. Σωτηρόπουλος, Δ. Τζουγανάτος

Θέμα της παρούσας μονογραφίας, που αποτελεί το τρίτο βιβλίο της σειράς «Σπουδές δικαίου της επιχείρησης», είναι το ζήτημα της αστικής ευθύνης για παραβάσεις του κοινοτικού δικαίου του ανταγωνισμού. Η εργασία αναλύει το αστικό σύστημα, δηλαδή την εφαρμογή του δικαίου του ανταγωνισμού μέσω αγωγών ιδιωτών στα πολιτικά δικαστήρια, αλλά αφιερώνει και ένα μέρος για τη σύγκρισή του με το διοικητικό σύστημα, δηλαδή την εφαρμογή του δικαίου του ανταγωνισμού μέσω αποφάσεων της διοίκησης. Αρχικά, αναλύεται το ισχύον καθεστώς περί «πλήρους αποζημίωσης» της ζημίας του θύματος της παράβασης και παρουσιάζονται κατάλληλες μέθοδοι και τεχνικές για τον ορθό υπολογισμό της ζημίας. Επίσης, εξετάζεται κατά πόσο μελλοντικά η αποζημίωση πρέπει να καθορίζεται με βάση το παράνομο κέρδος του παραβάτη ή με βάση τη ζημία την οποία έχει υποστεί το θύμα της παράβασης. Στη συνέχεια γίνεται αναφορά στο οικονομικό φαινόμενο και στο νομικό πρόβλημα της μετακύλησης της ζημίας και τέλος διερευνώνται οι προϋποθέσεις οι οποίες πρέπει να πληρούνται για να θεμελιωθεί αστική ευθύνη του παραβάτη του κοινοτικού δικαίου του ανταγωνισμού. Η έκδοση συμπληρώνεται με βιβλιογραφία (ελληνική – ξενόγλωσση), δημοσιεύματα, δικαστικές αποφάσεις (ΔΕΚ, ΠΕΚ, ελληνικών δικαστηρίων και δικαστηρίων των ΗΠΑ, Αυστραλίας, Ηνωμένου Βασιλείου, Ιρλανδίας, Γερμανίας, Δανίας, Ιταλίας), Προτάσεις Γενικών Εισαγγελέων στο ΔΕΚ, Κοινοτική Νομοθεσία (Κανονισμοί, Οδηγίες, Αποφάσεις), μη νομικώς δεσμευτικά έγγραφα και αλφαβητικό ευρετήριο.

  • 1. Εισαγωγή1
  • 2. Το Κοινοτικό Δίκαιο του Ανταγωνισμού3
  • 2.1 Ουσιαστικό Δίκαιο του Ανταγωνισμού3
  • 2.1.1 Νομικό πλαίσιο3
  • 2.1.2 Οικονομική ανάλυση4
  • 2.1.2.1 Πλεόνασμα καταναλωτή και πλεόνασμα παραγωγού σε συνθήκες τέλειου ανταγωνισμού5
  • 2.1.2.2 Πλεόνασμα καταναλωτή και πλεόνασμα παραγωγού σε συνθήκες τέλειας σύμπραξης6
  • 2.2 Διαδικαστικό Δίκαιο του Ανταγωνισμού8
  • 2.2.1 Το παλαιό συγκεντρωτικό σύστημα8
  • 2.2.2 Το νέο αποκεντρωμένο σύστημα9
  • 2.2.3 Το «αστικό σύστημα» και το «διοικητικό σύστημα» στην Ευρώπη11
  • 3. Το Αστικό και το Διοικητικό Σύστημα13
  • 3.1 Η Επιστημονική Γνώση και η Αποκεντρωμένη Γνώση13
  • 3.2 Η Προστασία των Ιδιωτικών Συμφερόντων και η Προστασία του Δημόσιου Συμφέροντος14
  • 3.3 Η Ανάγκη Ορθής Χρήσης των Δημόσιων Εξουσιών16
  • 3.4 Αποτελεσματική Αποτροπή και Βέλτιστο Πρόστιμο17
  • 3.5 Συμπεράσματα18
  • 4. Η Εφαρμογή του Δικαίου του Ανταγωνισμού στις ΗΠΑ19
  • 4.1 Το Αστικό Σύστημα και το Διοικητικό Σύστημα των ΗΠΑ19
  • 4.2 Ο Αστικός Προσανατολισμός του Αμερικανικού Δικαίου του Ανταγωνισμού21
  • 5. Το Αστικό Σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης24
  • 5.1 «Εκπληκτική Πολυμορφία» και «Πλήρης Υπανάπτυξη»24
  • 5.2 Η Εξέλιξη του Αστικού Συστήματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση26
  • 5.2.1 Οι πρώτες προσπάθειες θέσπισης του αστικού συστήματος27
  • 5.2.2 Οι σημερινές προσπάθειες θέσπισης του αστικού συστήματος28
  • 5.2.2.1 Η (de lege lata) δράση του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων28
  • 5.2.2.2 Η (de lege ferenda) δράση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής36
  • 6. Ο Καθορισμός της Αποζημίωσης43
  • 6.1 Παραδειγματική Αποζημίωση44
  • 6.2 Αποζημίωση Βάσει του Παράνομου Κέρδους του Παραβάτη46
  • 6.2.1 Η ορθή κατανομή των κινήτρων47
  • 6.2.2 Η βραχυπρόθεσμη και η μακροπρόθεσμη προσέγγιση49
  • 6.3 Αποζημίωση Βάσει της Ζημίας του Ενάγοντος51
  • 6.3.1 Η θεωρία της διαφοράς51
  • 6.3.2 Η μέθοδος των απολεσθέντων κερδών και η μέθοδος της υπερτίμησης53
  • 6.3.3 Οι δυσκολίες εφαρμογής των δύο μεθόδων στην πράξη56
  • 6.3.4 Η συνδυαστική εφαρμογή των δύο μεθόδων57
  • 6.3.4.1 Η διάκριση μεταξύ της απόδειξης της ζημίας και της απόδειξης της έκτασης της ζημίας57
  • 6.3.4.2 Τεχνικές εκτίμησης της έκτασης της ζημίας60
  • 6.4 Τόκοι62
  • 7. Η Μετακύληση της Ζημίας64
  • 7.1 Το Οικονομικό Φαινόμενο της Μετακύλησης της Ζημίας64
  • 7.1.1 Ο «ιδιωτικός φόρος» του καρτέλ66
  • 7.1.2 Ανταγωνιστική αγορά με ανελαστική ζήτηση και ελαστική προσφορά68
  • 7.1.3 Ανταγωνιστική αγορά με ελαστική ζήτηση και ανελαστική προσφορά69
  • 7.1.4 Αγορά με μονοπώλιο του άμεσου αγοραστή επί των έμμεσων αγοραστών69
  • 7.1.5 Από τη θεωρία στην πράξη71
  • 7.2 Το Νομικό Πρόβλημα της Μετακύλησης της Ζημίας73
  • 7.2.1 Το νομικό πρόβλημα της μετακύλησης στις ΗΠΑ75
  • 7.2.1.1 Hanover Shoe: απαράδεκτο της επίκλησης της ένστασης μετακύλησης75
  • 7.2.1.2 Illinois Brick: αποκλεισμός της ενεργητικής νομιμοποίησης του έμμεσου αγοραστή76
  • 7.2.1.3 Κριτική της νομολογίας Hanover Shoe - Illinois Brick77
  • 7.2.1.4 Η «ανάκληση» της ομοσπονδιακής νομολογίας από την πολιτειακή νομοθεσία80
  • 7.2.2 Το νομικό πρόβλημα της μετακύλησης στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα82
  • 7.2.2.1 Συγκριτική επισκόπηση των εθνικών δικαίων82
  • 7.2.2.2 Η θέση του κοινοτικού δικαίου85
  • 7.2.2.3 Το παραδεκτό της ένστασης μετακύλησης και η ενεργητική νομιμοποίηση των έμμεσων αγοραστών89
  • 7.2.2.4 Tο βάρος απόδειξης93
  • 8. Ο Αιτιώδης Σύνδεσμος101
  • 8.1 Η Θεωρία του Ισοδύναμου των Όρων102
  • 8.2 Η Θεωρία της Πρόσφορης Αιτίας103
  • 8.3 Η Αιτιώδης Διαδρομή στην Πράξη104
  • 8.3.1 Η αιτιωδώς προκληθείσα ζημία των αγοραστών104
  • 8.3.2 Η αιτιωδώς προκληθείσα ζημία των προμηθευτών των συντελεστών παραγωγής106
  • 8.3.3 Η αιτιωδώς προκληθείσα ζημία των ανταγωνιστών107
  • 8.3.4 Η αιτιωδώς προκληθείσα ζημία πελατών των ανταγωνιστικών επιχειρήσεων109
  • 8.4 Το Βάρος Απόδειξης110
  • 9. Το Κριτήριο του Σκοπού του Κανόνα Δικαίου112
  • 9.1 Η Συγκριτική Επισκόπηση των Εθνικών Δικαίων112
  • 9.2 Το Προστατευτικό Πεδίο του Κοινοτικού Δικαίου του Ανταγωνισμού114
  • 9.3 Το Βάρος Απόδειξης116
  • 9.4 H Προϋπόθεση της Παράνομης Συμπεριφοράς117
  • 10. Η Υπαιτιότητα121
  • 10.1 Η Αντικειμενική Ευθύνη123
  • 10.2 Η Μερική Αντικειμενική Ευθύνη124
  • 10.3 Η Νόθος Αντικειμενική Ευθύνη125
  • 10.3.1 Το κοινοτικό κεκτημένο125
  • 10.3.2. Η ένσταση γνησίως συγγνωστού σφάλματος127
  • 10.3.3 Η ένσταση ανωτέρας βίας και η ένσταση σημαντικής συνευθύνης130
  • 11. Συμπεράσματα132
  • 11.1 Σύνοψη του Κοινοτικού Κεκτημένου132
  • 11.2 Η Επικείμενη Νομοθετική Πρωτοβουλία σε Κοινοτικό Επίπεδο133
  • ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ137
  • Ελληνική137
  • Ξενόγλωσση138
  • Ελληνικά άρθρα139
  • Ξενόγλωσσα άρθρα141
  • Ηλεκτρονικά άρθρα148
  • ΔΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ151
  • Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων151
  • Πρωτοδικείο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων153
  • Ελληνικά Δικαστήρια154
  • Δικαστήρια των ΗΠΑ154
  • Δικαστήρια Αυστραλίας155
  • Δικαστήρια Ηνωμένου Βασιλείου155
  • Δικαστήρια Ιρλανδίας156
  • Δικαστήρια Γερμανίας156
  • Δικαστήρια Δανίας156
  • Δικαστήρια Ιταλίας156
  • Προτάσεις Γενικών Εισαγγελέων στο ΔΕΚ156
  • ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ157
  • ΜΗ ΝΟΜΙΚΩΣ ΔΕΣΜΕΥΤΙΚΑ ΕΓΓΡΑΦΑ158
  • ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ161