Έκδοση: 2019
ISBN: 978-960-622-696-0
Σελίδες: 592
Συγγραφέας: Χ. Κληρίδης
Πρόλογος: Α. Πασχαλίδης

Το Δίκαιο της Απόδειξης στην Κύπρο ακολουθούσε πάντοτε το Αγγλικό Δίκαιο της Απόδειξης με τοπικές προσαρμογές. Σε κάποιες χώρες το Δίκαιο της Απόδειξης αποτελεί μέρος του Δικονομικού Πλαισίου. Στην Αγγλία περισσότερο θεωρείται σαν μέρος του Ουσιαστικού Δικαίου. Η σημασία του Δικαίου της Απόδειξης, είτε κάποιος το θεωρήσει σαν δικονομικής φύσεως είτε ουσιαστικού δικαίου, είναι τεράστια. Μία υπόθεση μπορεί να «κερδηθεί» ή να «χαθεί» ανάλογα με το αποδεικτικό υλικό το οποίο θα επιτραπεί από το Δικαστήριο να τεθεί ενώπιόν του. Ακόμη και στο πλαίσιο εκδίκασης αστικών υποθέσεων η αποδοχή ή μη μαρτυρίας μπορεί να αποβεί το κλειδί για την απόφαση και ετυμηγορία του Δικαστηρίου.

Το δίκαιο της απόδειξης αποτελεί την πιο κρίσιμη δοκιμασία για την κατάρτιση και την ικανότητα των δικηγόρων της μαχόμενης δικηγορίας. Φέρει έντονα τα χαρακτηριστικά του δικαϊκού συστήματος στο οποίο ανήκει, του Αγγλοσαξωνικού. Για τον λόγο αυτό, για τους τρίτους παρουσιάζει δυσκολίες όχι ευκαταφρόνητες.

Ο συγγραφέας έρχεται λοιπόν να καλύψει ένα μεγάλο κενό στη Κυπριακή βιβλιογραφία με το βιβλίο του «Κυπριακό Δίκαιο της Απόδειξης» και το θέτει στην υπηρεσία των δικηγόρων και εφαρμοστών του δικαίου εκθέτοντας και αναλύοντας τα πολύπλοκα ζητήματα που προκύπτουν από αυτό. Ο σκοπός του βιβλίου είναι να δώσει στον αναγνώστη το απαραίτητο υπόβαθρο αλλά και βοήθεια στον χειρισμό υποθέσεων κατά τρόπο πρακτικό αλλά και με κριτική διάθεση, με ειδική αναφορά στη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Κύπρου αλλά και σε αυθεντίες.

Στο βιβλίο Κυπριακό Δίκαιο της Απόδειξηςμετά από μία εισαγωγή και μία γενική επισκόπηση, αναλύονται θέματα όπως: η σχετικότητα, η ταξινόμηση και τα είδη της μαρτυρίας, η τροποποίηση του Κεφ. 9 και η εξ ακοής μαρτυρία, το βάρος και το επίπεδο απόδειξης, τα τεκμήρια, η δικαστική γνώση (judicial notice), οι επίσημες παραδοχές γεγονότων (formal admissions), η διαδικασία της εξέτασης των μαρτύρων, η παρανόμως κτηθείσα μαρτυρία, η ομολογία, η δίκη εντός δίκης και οι δικαστικοί κανόνες, το κώλυμα (estoppel), οι ικανοί και εξαναγκάσιμοι μάρτυρες και η έννοια του προνομίου (privilege).

Οι κανόνες του Δικαίου της Απόδειξης έχουν υποστεί με τον καιρό χαλαρώσεις, αλλά εξακολουθούν να ισχύουν και είναι αναγκαίο τόσο για τους δικαστές όσο και για τους δικηγόρους να γνωρίζουν τις βασικές αρχές του δικαίου, όπως αυτό έχει εξελιχθεί μέσα από τη νομολογία κυρίως του Ανωτάτου Δικαστηρίου.

  • 0
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11
  • Εισαγωγή στο δίκαιο της απόδειξης - Το Κυπριακό νομικό πλαίσιο1
  • 1. Εισαγωγή1
  • 2. Κεφάλαιο 9 - Ο περί Αποδείξεως Νόμος 6
  • (1) Η τροποποίηση του Νόμου του 2004 7
  • Ι. Αποδοχή εξ ακοής μαρτυρίας 7
  • II. H αποδοχή γραπτών καταθέσεων σαν μέρος της κυρίως εξέτασης 20
  • (2) Οι υπόλοιπες πρόνοιες του Κεφ. 921
  • I. Ικανοί και εξαναγκάσιμοι μάρτυρες22
  • II. Πρόνοιες για έγγραφη μαρτυρία στο Κεφ. 923
  • III. Αποδεκτά γεγονότα και δηλώσεις 24
  • IV. Ενισχυτική μαρτυρία και άμεσο παράπονο 25
  • 3. Άλλοι βασικοί κανόνες του Δικαίου της Απόδειξης εκτός Κεφ. 9 27
  • (1) Σχετικότητα μαρτυρίας27
  • (2) Βάρος και επίπεδο της απόδειξης 29
  • (3) Προνόμιο35
  • (4) Φρεσκάρισμα μνήμης των μαρτύρων37
  • (5) Μαρτυρία γνώμης37
  • 4. Διαφορές μεταξύ αστικών και ποινικών υποθέσεων 41
  • 5. Παρανόμως ληφθείσα μαρτυρία 42
  • (1) Μαρτυρία ληφθείσα κατά παράβαση νομοθετικών προνοιών45
  • (2) Μαρτυρία υπό κάλυψη πρακτόρων46
  • 6. Γενικές παρατηρήσεις48
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 251
  • Σχετικότητα, ταξινόμηση και είδη μαρτυρίας51
  • 1. Εισαγωγή51
  • 2. Δεκτότητα μαρτυρίας (Admissibility of Evidence) 51
  • 3. Σχετικότητα μαρτυρίας (Relevancy of Evidence) 52
  • 4. Ταξινόμηση μαρτυρίας 54
  • (1) Πραγματική μαρτυρία (Real Evidence)54
  • Ι. Ορισμός 54
  • ΙΙ. Μορφές πραγματικής μαρτυρίας56
  • (2) Καλύτερη δυνατόν μαρτυρία (Best evidence rule)61
  • (3) Ενισχυτική μαρτυρία (Corroborating Evidence): Testis unus testis nullus63
  • I. Ορισμός 63
  • II. Απαραίτητα συστατικά ενισχυτικής μαρτυρίας 64
  • III. Μορφές ενισχυτικής μαρτυρίας65
  • IV. Νομοθεσία και κοινοδίκαιο για ενισχυτική μαρτυρία 78
  • (4) Άμεση μαρτυρία (Direct Evidence)93
  • (5) Περιστατική Μαρτυρία (Circumstantial Evidence) - Factum Probans 93
  • I. Ορισμοί93
  • II. Είδη περιστατικής μαρτυρίας102
  • (6) Μαρτυρία εμπειρογνωμόνων107
  • I. O γενικός κανόνας107
  • II. Δεκτότητα και σημασία μαρτυρίας εμπειρογνώμονα110
  • III. Γενικές Αρχές σε σχέση με τη μαρτυρία εμπειρογνωμόνων116
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3125
  • Τροποποίηση κεφ. 9 και εξ ακοής μαρτυρία125
  • 1. Εισαγωγή125
  • 2. Η τροποποίηση του Νόμου 126
  • (1) Η αποδοχή γραπτών καταθέσεων ως μέρος της κυρίως εξέτασης126
  • (2) Αποδοχή εξ ακοής μαρτυρίας 130
  • Ι. Το Άρθρο 23, Κεφ. 9130
  • ΙΙ. Μορφές εξ ακοής μαρτυρίας 131
  • III. Εξαιρέσεις στον κανόνα της εξ ακοής μαρτυρίας 132
  • (3) Αντεξέταση μαρτύρων επί εξ ακοής μαρτυρίας (Άρθρο 26 Κεφ. 9)145
  • (4) Αξιολόγηση της βαρύτητας εξ ακοής μαρτυρίας (Άρθρο 27, Κεφ. 9)153
  • 3. Έγγραφη μαρτυρία (Documentary evidence) 160
  • (1) Εισαγωγή 160
  • (2) Ο περί Αποδείξεως Νόμος και έγγραφη μαρτυρία161
  • (3) Έγγραφη πρωτογενής και δευτερογενής μαρτυρία166
  • (4) Εκτέλεση εγγράφων (Execution)173
  • (5) Επιβεβαίωση εγγράφων (Attestation)174
  • (6) Αποδεκτότητα εξωγενούς μαρτυρίας επί εγγράφων 175
  • I. Ο γενικός κανόνας και η εφαρμογή του175
  • II. Εξαιρέσεις στον γενικό κανόνα178
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4185
  • Βάρος και επίπεδο απόδειξης185
  • 1. Ο Γενικός κανόνας185
  • (1) Ποινικές υποθέσεις188
  • Ι. Το βάρος απόδειξης της Κατηγορούσας Αρχής188
  • II. Εξαιρέσεις στον γενικό κανόνα190
  • (2) Αστικές υποθέσεις 198
  • (3) Το δικαίωμα στη δίκαιη δίκη 198
  • 2. Το επίπεδο απόδειξης (standard of proof)200
  • (1) Ποινικές υποθέσεις 200
  • (2) Πολιτικές Αγωγές205
  • 3. Res Ipsa Loquitur (Το πράγμα ομιλεί αφ’ εαυτού)209
  • 4. Αστικές υποθέσεις ποινικής φύσεως 214
  • 5. Παρακοή δικαστικών διαταγμάτων 218
  • 6. Αιτήσεις219
  • 7. Αιτήσεις για έκδοση προνομιακών ενταλμάτων220
  • 8. Αιτήσεις για έκδοση φυγοδίκων222
  • 9. Συνταγματικότητα Νόμων224
  • 10. Υποθέσεις Οικογενειακού Δικαστηρίου 224
  • 11. Υποθέσεις Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών226
  • 12. Προσφυγές, άρθρο 146 του Συντάγματος 227
  • 13. Forum non conveniens230
  • 14. Βάρος απόδειξης και αξιοπιστία μαρτύρων 231
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5233
  • Γεγονότα που αποδεικνύονται χωρίς μαρτυρία233
  • 1. Εισαγωγή233
  • 2. Τεκμήρια (Presumptions of Fact and Law)233
  • (1) Τεκμήρια γεγονότων (Presumptions of facts)233
  • (2) Αμάχητα Τεκμήρια (Irrebuttable Presumptions) Νόμων 234
  • (3) Μαχητά Νομικά Τεκμήρια (Rebuttable Presumptions)236
  • I. Τεκμήριο της αθωότητας236
  • II. Τεκμήριο της εχεφροσύνης 239
  • III. Τεκμήριο πατρότητας 240
  • IV. Τεκμήριο της συνέχειας (Presumption of continuance) 240
  • V. Τεκμήριο κατοχής ναρκωτικών με σκοπό την προμήθεια σε τρίτο241
  • VI. Τεκμήριο κανονικότητας 244
  • VII. Τεκμήριο της συνταγματικότητας των νόμων 247
  • VIII. Συναλλαγματικές 248
  • IX. Κήρυξη θανάτου248
  • X. Καλόπιστης διοίκησης 248
  • XI. Res ipsa loquitur248
  • XII. Τερματισμός απασχόλησης 249
  • XIII. Μάρτυρες 249
  • XIV. Επιστολές249
  • XV. Δικαστική προκατάληψη 250
  • 3. Δικαστική γνώση (Judicial Notice)250
  • (1) Πασίδηλα γεγονότα 251
  • (2) Γεγονότα για τα οποία ο δικαστής μπορεί να βασιστεί στις δικές του προσωπικές γνώσεις 252
  • (3) Δικαστική γνώση της Κυπριακής Νομοθεσίας και Συνθηκών της Ευρωπαϊκής Ένωσης 255
  • (4) Δημόσια, συνταγματικά, διοικητικά και πολιτικά θέματα 257
  • (5) Άλλες περιπτώσεις δικαστικής γνώσης258
  • (6) Περιπτώσεις που δεν δικαιολογούν την άντληση δικαστικής γνώσης259
  • 4. Επίσημες παραδοχές γεγονότων (Formal Admissions)262
  • (1) Πολιτικές υποθέσεις262
  • (2) Ποινικές υποθέσεις266
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6269
  • Εξέταση μαρτύρων269
  • 1. Εισαγωγή269
  • (1) Κυρίως εξέταση269
  • (2) Αντεξέταση269
  • (3) Επανεξέταση270
  • 2. Κυρίως εξέταση270
  • (1) Προσπάθεια επηρεασμού μαρτύρων 270
  • (2) Καθοδηγητικές ερωτήσεις273
  • (3) Διπλές και πολυσύνθετες ερωτήσεις276
  • (4) Φρεσκάρισμα μνήμης των μαρτύρων277
  • (5) Προηγούμενες συνεπείς δηλώσεις 280
  • I. Γενικός κανόνας280
  • II. Εξαιρέσεις στον γενικό κανόνα281
  • (6) Εχθρικοί μάρτυρες283
  • (7) Γραπτή Δήλωση και Κυρίως Εξέταση288
  • 3. Αντεξέταση293
  • (1) Πρωταρχικοί στόχοι της αντεξέτασης293
  • I. Να αναδείξει τους περιορισμούς και τα μειονεκτήματα της μαρτυρίας294
  • II. Να θέσει σε ανυποληψία και αμφιβολία τη μαρτυρία.294
  • III. Να αμφισβητήσει την αξιοπιστία του μάρτυρα295
  • (2) Οι «χρυσοί» κανόνες της αντεξέτασης 297
  • I. Χρειάζεται να γίνει Αντεξέταση297
  • II. Διάρκεια και περιεχόμενο αντεξέτασης300
  • III. Ψυχραιμία, ευγένεια και σεβασμός προς τους μάρτυρες303
  • IV. Σύντομες και κατανοητές ερωτήσεις - Καθοδηγητικές ερωτήσεις304
  • V. Προηγούμενες Ασυμβίβαστες/Αντιφατικές Δηλώσεις304
  • (3) Αντικρουστική Μαρτυρία (Evidence in rebuttal)308
  • I. O γενικός κανόνας308
  • II. Ποινικές υποθέσεις 309
  • III. Πολιτικές υποθέσεις310
  • (4) Τελεσιδικία απαντήσεων σε δευτερεύουσες και παρεμφερείς ερωτήσεις (Finality of Answers to Collateral Questions)312
  • (5) Παράδειγμα Αντεξέτασης314
  • 4. Επανεξέταση325
  • (1) Βασικοί κανόνες 325
  • (2) Παραδείγματα Επανεξέτασης327
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7329
  • Παρανόμως κτηθείσα μαρτυρία329
  • 1. Μαρτυρία ληφθείσα κατά παράβαση συνταγματικών προνοιών329
  • (1) Το Απόρρητο της Επικοινωνίας και το Δικαίωμα στην Ιδιωτική Ζωή331
  • (2) Παράνομη Σύλληψη και Κράτηση και το Δικαίωμα στην Προσωπική Ελευθερία 342
  • (3) Το δικαίωμα της μη αυτοενοχοποίησης347
  • 2. Μαρτυρία ληφθείσα κατά παράβαση νομοθετικών προνοιών353
  • 3. Μαρτυρία υπό κάλυψη πρακτόρων362
  • 4. Κυπριακό και Αγγλικό Δίκαιο: Συγκριτική Ανασκόπηση371
  • (1) Το κρατούν στην Αγγλία Κοινοδίκαιο371
  • (2) Η στάση του Κυπριακού Δικαίου και Συμπεράσματα373
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8377
  • Ομολογία, δίκη εντός δίκης και δικαστικοί κανόνες377
  • 1. Εισαγωγή377
  • (1) Δικαιώματα κρατουμένων και συλληφθέντων προσώπων - Νομοθετική προστασία377
  • (2) Το δικαίωμα εκπροσώπησης από δικηγόρο 378
  • Ι. Το δικαίωμα συμβουλής δικηγόρου και ανάθεσης και η ΕΣΔΑ 383
  • (3) Το δικαίωμα της σιωπής 386
  • 2. Ομολογίες 389
  • (1) Η θεληματικότητα της ομολογίας/κατάθεσης Κατηγορουμένου 392
  • 3. Δικαστικοί Κανόνες397
  • (1) Δικαστικοί Κανόνες Ι399
  • (2) Δικαστικός Κανόνας ΙΙ400
  • (3) Δικαστικός Κανόνας III401
  • i. Δικαστικός Κανόνας ΙΙΙ (α)401
  • ii. Δικαστικός Κανόνας ΙΙΙ (β)401
  • iii. Δικαστικός Κανόνας ΙΙΙ (γ)405
  • (4) Δικαστικός Κανόνας ΙV405
  • (5) Δικαστικός Κανόνας V406
  • (6) Δικαστικός Κανόνας VΙ406
  • 4. Δίκη εντός Δίκης/Trial within a Trial/Hearing on the Voir Dire406
  • (1) Διαδικασία διεξαγωγής της Δίκης εντός Δίκης411
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9413
  • Κώλυμα (Estoppel)413
  • 1. Εισαγωγή413
  • 2. Kώλυμα λόγω δεδικασμένου (Res Judicata)414
  • (1) Interest rei publicae ut sit finis litium 414
  • (2) Πολιτικές υποθέσεις 418
  • I. Κώλυμα λόγω αιτίας αγωγής (cause of action estoppel)418
  • II. Κώλυμα που αφορά σε επίδικο θέμα (Issue estoppel) 426
  • (3) Ποινικές υποθέσεις 434
  • Ι. H αρχή autrefois convict και autrefois acquit 434
  • II. Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων 439
  • 3. Κώλυμα λόγω συμπεριφοράς (Estoppel by conduct), Παραστάσεων (Representation), Αμελείας (Negligence) και Συμφωνίας (Agreement) 443
  • (1) Κώλυμα λόγω παραστάσεων (estoppel by representation)445
  • (2) Κώλυμα λόγω υποσχέσεων (promissory estoppel)447
  • (3) Κώλυμα λόγω αμέλειας (estoppel by negligence) 452
  • (4) Περιουσιακό κώλυμα (proprietary estoppel)452
  • 4. Κώλυμα λόγω δηλώσεων σε έγγραφα (Estoppel by deed or by agreement)457
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10459
  • Iκανοί και εξαναγκάσιμοι μάρτυρες - Προνόμιο459
  • 1. Ικανοί και εξαναγκάσιμοι μάρτυρες459
  • (1) Εισαγωγή 459
  • (2) Σύζυγοι460
  • (3) Πρώην σύζυγοι 461
  • (4) Κατηγορούμενοι ως μάρτυρες κατηγορίας462
  • (5) Κατηγορούμενος ως μάρτυρας για τον εαυτό του 463
  • (6) Ανώμοτη μαρτυρία 464
  • I. Ανώμοτη δήλωση κατηγορουμένου 464
  • II. Ανώμοτη κατάθεση ανήλικου 468
  • 2. Προνόμιο (Privilege)469
  • (1) Εισαγωγή469
  • (2) Αποκλεισμός μαρτυρίας λόγω δημοσίου συμφέροντος (public policy)470
  • (3) Αυτοενοχοποίηση473
  • I. Αυτοενοχοποίηση και Διατάγματα Anton Piller474
  • II. Αυτοενοχοποίηση και Διατάγματα Norwich Pharmacal 476
  • (4) Επαγγελματικό Απόρρητο (Professional Privilege)478
  • I. Δικηγορικό απόρρητο479
  • II. Ιερείς και εξομολογήσεις484
  • III. Ιατροί και ασθενείς485
  • (5) Δηλώσεις και διαπραγματεύσεις «άνευ βλάβης δικαιωμάτων» διαδίκου485
  • (6) Τίτλοι ιδιοκτησίας487
  • (7) Συζυγικό απόρρητο488
  • (8) Δικαστικό απόρρητο488
  • A) Ο περί Αποδείξεως Νόμος (Κεφ. 9)489
  • B) Νέα Ενοποιημένη Διαταγή 30 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομία: Κλήση για οδηγίες500
  • Παράρτημα489
  • Πίνακας Νομοθεσίας505
  • Πίνακας Αποφάσεων511
  • Βιβλιογραφία559
  • Ευρετήριο561
  • 0
  • 0