Έκδοση: 2019
ISBN: 978-960-622-698-4
Σελίδες: 456
Συγγραφέας: Β. Αθανασάκη
Διεύθυνση Σειράς: Θ. Φορτσάκης
Πρόλογος: Θ. Φορτσάκης

Το αντικείμενο του βιβλίου Οι Γενικές Ρήτρες κατά της Φοροαποφυγής στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Φορολογικό Δίκαιο αποτελεί ζήτημα ιδιαιτέρως σημαντικό στο πλαίσιο του σύγχρονου διεθνοποιημένου φορολογικού περιβάλλοντος και των συνεχών εξελίξεων στο πεδίο του φορολογικού δικαίου σε παγκόσμιο επίπεδο.

Το βιβλίο πραγματεύεται αφενός μεν το ζήτημα της παρατηρούμενης τάσης σε διεθνές και υπερεθνικό επίπεδο να θεσπίζονται γενικές διατάξεις κατά της φοροαποφυγής και της φορολογικής κατάχρησης στο φορολογικό δίκαιο για την καταπολέμηση των σχετικών φαινομένων, αφετέρου δε το ζήτημα της εισαγωγής της γενικής διάταξης κατά της φοροαποφυγής, παράλληλα με τις ειδικές διατάξεις, στα διάφορα εθνικά φορολογικά δίκαια, συμπεριλαμβανομένου και του ελληνικού, του οποίου η γενική ρήτρα κατά της φοροαποφυγής, η οποία εισήχθη δυνάμει του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, αποτέλεσε και την αφορμή για την εκπόνηση της παρούσης μελέτης.

Η μονογραφία αποσκοπεί στην εξέταση των ζητημάτων που ανακύπτουν από την εισαγωγή στα εθνικά φορολογικά νομοθετικά πλαίσια γενικών διατάξεων κατά της φοροδιαφυγής από τη σκοπιά των εννόμων συνεπειών που επιφέρουν, της αλληλεπίδρασής τους με ειδικές και στοχευμένες ρήτρες αντικατάχρησης και της αποτελεσματικότητάς τους για την επίτευξη του επιδιωκόμενου στόχου πάταξης της φοροαποφυγής. Περαιτέρω, μέσω συγκριτικής επισκόπησης με αντίστοιχες διατάξεις κατά της φοροαποφυγής στα φορολογικά συστήματα επιμέρους κρατών, επιχειρείται να εντοπισθούν τυχόν αδυναμίες των σχετικών κανόνων, να μελετηθούν οι μέθοδοι ερμηνείας τους από τα δικαστήρια και να πραγματοποιηθεί μία συνολική αξιολόγηση του διαμορφωθέντος νομικού πλαισίου από άποψη λειτουργικότητας, ούτως ώστε να προταθούν κατάλληλα βελτιωτικά μέτρα με κατεύθυνση την περαιτέρω ενίσχυση του ρυθμιστικού πλαισίου κατά της φοροαποφυγής.

Το βιβλίο Οι Γενικές Ρήτρες κατά της Φοροαποφυγής στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Φορολογικό Δίκαιο περιστρέφεται, ειδικότερα, γύρω από δύο βασικούς άξονες, οι οποίοι συνίστανται στη λειτουργία των γενικών ρητρών κατά της φοροαποφυγής υπό το πρίσμα του διεθνούς φορολογικού δικαίου και του ευρωπαϊκού φορολογικού δικαίου κατά της φορολογικής κατάχρησης. Παράλληλα, επιχειρείται να αναλυθούν, μεταξύ άλλων, τα εξής καίρια ζητήματα που ανακύπτουν:

i) η εξελικτική πορεία των φορολογικών συστημάτων για την καταπολέμηση φαινομένων φοροαποφυγής από τη νομολογιακή διάπλαση γενικών αντικαταχρηστικών κανόνων στη θέσπιση σχετικών διατάξεων στο θετό δίκαιο, ii) τα δομικά στοιχεία, η λειτουργικότητα και η αποτελεσματικότητα των γενικών ρητρών κατά της φοροαποφυγής στο πλαίσιο του φορολογικού συστήματος στο οποίο εντάσσονται, iii) η σχέση γενικής ρήτρας κατά της φοροαποφυγής με τις ειδικές αντικαταχρηστικές ρήτρες, η διασύνδεση και αλληλεπίδραση μεταξύ τους και η δυνατότητα συνεφαρμογής ή η ανάγκη αλληλοαποκλεισμού, iv) η σχέση της γενικής ρήτρας κατά της φοροαποφυγής του εσωτερικού δικαίου με τις εφαρμοστέες ΣΑΔΦ, v) ο περιορισμός και η αντιμετώπιση των μειονεκτημάτων που προκύπτουν από την εφαρμογή γενικών ρητρών κατά της φοροαποφυγής, ιδίως δε της προκύπτουσας ασάφειας και ανασφάλειας δικαίου, λόγω του πλήθους αόριστων και γενικών, αξιολογικών ρητρών που αυτού του τύπου οι φορολογικοί κανόνες κατά κανόνα περιλαμβάνουν και η ορθή εφαρμογή της διάταξης μέσω της θέσπισης κατάλληλων διαδικασιών και αναγκαίων ασφαλιστικών δικλείδων, vi) οι βέλτιστες πρακτικές ως προς τη θέσπιση γενικών ρητρών κατά της φοροαποφυγής από άποψη φορολογικής πολιτικής, vii) η συγκριτική ανάλυση των σχετικών κανόνων διαφόρων επιμέρους δικαιοδοσιών, ευρωπαϊκών και μη προς τον σκοπό εξαγωγής χρήσιμων συμπερασμάτων ως προς τη λειτουργία των εν λόγω κανόνων στα επιμέρους φορολογικά συστήματα και viii) οι εξελίξεις του ευρωπαϊκού δικαίου ως προς την υιοθέτηση γενικών αντικαταχρηστικών κανόνων από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. κατά της φοροαποφυγής.

Το βιβλίο αποτελείται από Εισαγωγικό Κεφάλαιο, από δύο μέρη ανάπτυξης, συμπεράσματα και σκέψεις αντί επιλόγου. Περιέχει πολυάριθμες παραπομπές σε ελληνική και ξενόγλωσση βιβλιογραφία, περιλαμβανομένων και των σχετικών διαδικτυακών ιστότοπων, ενώ συμπληρώνεται και από θεματικό αλφαβητικό ευρετήριο.

  • 0
  • ΠΡΟΛΟΓΟΣ9
  • ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ15
  • ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ21
  • Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ25
  • Α΄ ΜΕΡΟΣ33
  • ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΦΟΡΟΑΠΟΦΥΓΗ33
  • Α.Ι. Εισαγωγή33
  • Κεφάλαιο Α΄33
  • Οι γενικές αντικαταχρηστικές διατάξεις στο διεθνές περιβάλλον33
  • A.1 Ιστορική αναδρομή33
  • Α.2 Αποσαφήνιση θεμελιωδών εννοιών37
  • A.3 Οι γενικές ρήτρες ως «αντίδοτο» της φορολογικής κατάχρησης48
  • A.3.1 Η έννοια της φορολογικής κατάχρησης και της φοροαποφυγής48
  • A.3.2 Βασικά γνωρίσματα των γενικών ρητρών κατά της φοροαποφυγής50
  • A.3.3 Δομικά χαρακτηριστικά γενικών ρητρών κατά της φοροαποφυγής53
  • A.3.4 Ζητήματα φορολογικής πολιτικής56
  • A.3.5 Αλληλεπίδραση γενικών και ειδικών αντικαταχρηστικών διατάξεων63
  • A.4 Συγκριτική επισκόπηση γενικών ρητρών κατά της φοροαποφυγής70
  • A.4.1 Εισαγωγικές παρατηρήσεις70
  • A.4.2 Συγκριτική προσέγγιση κοινών χαρακτηριστικών σε παγκόσμιο επίπεδο75
  • Κεφάλαιο Β΄91
  • Οι διεθνείς προσπάθειες πάταξης της φοροαποφυγής από τον ΟΟΣΑ91
  • Β.1 Εισαγωγή - Το παγκόσμιο φορολογικό περιβάλλον91
  • Β.2 Το Σχέδιο Δράσης του ΟΟΣΑ για τα BEPS95
  • Β.2.1 Ιστορική Αναδρομή95
  • Β.2.2 Χρονοδιάγραμμα των Εκθέσεων του ΟΟΣΑ για τη φοροαποφυγή96
  • Β.2.3 Αντικείμενο και στόχοι του Σχεδίου Δράσης για τα BEPS97
  • Β.2.4 Βασική κατηγοριοποίηση των προτεινόμενων δράσεων103
  • Β.2.5 Ανάλυση Δράσεων του Σχεδίου του ΟΟΣΑ για τα BEPS108
  • B.2.5.1 Ψηφιακή Οικονομία (Δράση 1)108
  • B.2.5.2 Ουδετεροποίηση των υβριδικών διευθετήσεων (Δράση 2)109
  • B.2.5.3 Οι κανόνες για τις Ελεγχόμενες Αλλοδαπές Εταιρείες (Δράση 3)111
  • Β.2.5.4 Οι κανόνες υποκεφαλαιοδότησης (Δράση 4)114
  • Β.2.5.5 H Αντιμετώπιση επιζήμιων φορολογικών πρακτικών (Δράση 5)116
  • Β.2.5.6 Η ενδοομιλική τιμολόγηση (Δράσεις 8-10 και Δράση 13)118
  • Β.2.5.7 Παρακολούθηση φαινομένων διάβρωσης (Δράση 11)133
  • Β.2.5.8 Κανόνες Υποχρεωτικών Γνωστοποιήσεων (Δράση 12)134
  • Β.2.5.9 Βελτίωση μηχανισμών επίλυσης φορολογικών διαφορών (Δράση 14)134
  • Β.2.5.10 Ανάπτυξη πολυμερούς εργαλείου για τις ΣΑΔΦ (Δράση 15)137
  • Β.2.6 Αντικαταχρηστικοί κανόνες του Σχεδίου Δράσης BEPS138
  • Β.2.6.1 Πρόληψη κατάχρησης των φορολογικών συμβάσεων (Δράση 6)139
  • Β.2.6.1.1 Ο κανόνας περιορισμού των προνομίων («LOB»)144
  • Β.2.6.1.2 O κανόνας του ελέγχου του προέχοντος σκοπού («PPT»)145
  • Β.2.6.2 Πρόληψη τεχνητής αποφυγής της Μόνιμης Εγκατάστασης (Δράση 7)149
  • Β.2.6.2.1 Γενικές παρατηρήσεις149
  • Β.2.6.2.2 Aντιπρόσωπος έναντι προμήθειας («Commissionaire arrangements»)155
  • Β.2.6.2.3 Εξαιρέσεις και κανόνας κατά του κατακερματισμού156
  • Β.2.6.2.4 Διαχωρισμός των συμβάσεων157
  • Β.2.7 Βασικά Συμπεράσματα158
  • Κεφάλαιο Γ΄161
  • Η σχέση των γενικών ρητρών κατά της φοροαποφυγής και των ΣΑΔΦ161
  • Γ.1 Εισαγωγικές παρατηρήσεις161
  • Γ.1.1 Αντικαταχρηστικές ρήτρες και διεθνές συμβατικό δίκαιο161
  • Γ.1.2 Το Μοντέλο Σύμβασης του ΟΟΣΑ164
  • Γ.2 Η ερμηνεία των ΣΑΔΦ και η σχέση τους με το εσωτερικό δίκαιο167
  • Γ.2.1 Η ερμηνεία των ΣΑΔΦ171
  • Γ.2.2 Η συνεισφορά των Ερμηνευτικών Σχολίων του ΟΟΣΑ186
  • Γ.2.3 Μοντέλο Σύμβασης Ηνωμένων Εθνών («UN Model»)196
  • Γ.2.4 Συγκριτική επισκόπηση Μοντέλου ΟΟΣΑ και ΗΕ199
  • Γ.3 Ερμηνεία ΣΑΔΦ και ευρωπαϊκό δίκαιο201
  • Γ.4 Η έννοια του πραγματικού δικαιούχου («beneficial ownership») 208
  • Γ.5 Κρίσιμοι προβληματισμοί και βασικά συμπεράσματα213
  • Α.ΙΙ. Συμπεράσματα Α΄ Μέρους221
  • ΜΕΡΟΣ Β΄ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΦΟΡΟΑΠΟΦΥΓΗ223
  • Β.Ι. Εισαγωγή223
  • Κεφάλαιο Α΄225
  • Η φορολογική κατάχρηση στη νομολογία του ΔΕΕ225
  • Α.1 Η φορολογία στην Ευρωπαϊκή Ένωση225
  • Α.2 Ιστορική αναδρομή238
  • Α.3 Οι απαρχές της νομολογιακής αντιμετώπισης της κατάχρησης242
  • Α.4 Περαιτέρω διαμόρφωση της νομολογίας247
  • Α.5 Νομολογία του ΔΕΕ και αντικαταχρηστικοί φορολογικοί κανόνες266
  • Α.6 Τρέχουσες υποθέσεις ενώπιον του ΔΕΕ281
  • Α.7 Συμπερασματικές παρατηρήσεις για τη νομολογία του ΔΕΕ284
  • Κεφάλαιο Β΄ Οι γενικές αντικαταχρηστικές διατάξεις στο δευτερογενές/παράγωγο ευρωπαϊκό δίκαιο287
  • Β.1 Η σύσταση της Επιτροπής για τον Επιθετικό Φορολογικό Σχεδιασμό287
  • Β.1.1 Περιεχόμενο και πεδίο εφαρμογής της «EU GAAR287
  • Β.1.2 Κριτική επισκόπηση της EU GΑΑR293
  • Β.2 Η οδηγία 2016/1164 κατά της φοροαποφυγής305
  • Β.2.1 Γενικές παρατηρήσεις305
  • Β.2.2 Αντικαταχρηστικές διατάξεις της οδηγίας313
  • Β.2.3 Ο γενικός κανόνας απαγόρευσης των καταχρήσεων («ΓΚΑΚ»)315
  • Β.2.3.1 Η ρύθμιση του άρθρου 6 της Οδηγίας 2016/1164317
  • Β.2.3.2 Τροποποίηση της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/1164 από την «Οδηγία ATAD 2»321
  • Β.3 Λοιπές αντικαταχρηστικές διατάξεις σε ευρωπαϊκές Οδηγίες324
  • Β.3.1 Η οδηγία CCTB και CCCTB324
  • Β.3.1.1 Γενικές παρατηρήσεις324
  • Β.3.1.2 Γενική ρήτρα CCCTB328
  • Β.3.2 Τροποποιήσεις των Οδηγιών μητρικών-θυγατρικών (2011/96/ΕΚ)330
  • Β.3.3 Οδηγία τόκων-δικαιωμάτων (2003/49/ΕΚ)332
  • Β.3.4 Οδηγία διασυνοριακών μετασχηματισμών (2009/133/ΕΚ)333
  • Β.4 Συγκριτική ανάλυση σε ευρωπαϊκό επίπεδο και βασικά συμπεράσματα336
  • Κεφάλαιο Γ΄343
  • Συγκριτική ανάλυση343
  • Γ.1 Εισαγωγικές παρατηρήσεις343
  • Γ.2 Η εξέλιξη της νομοθεσίας και νομολογίας σε δικαιοδοσίες της Ευρώπης343
  • Γ.2.1 Ηνωμένο Βασίλειο343
  • Γ.2.2 Γερμανία: «Innertheorie» και «Außertheorie»360
  • Γ.3 Η εξέλιξη της νομοθεσίας και νομολογίας σε δικαιοδοσίες εκτός Ευρώπης370
  • Γ.3.1 Αυστραλία370
  • Γ.3.2 Καναδάς374
  • Γ.3.3 Ινδία380
  • Γ.3.4 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής393
  • Γ.4 Συμπεράσματα για τη λειτουργία των γενικών ρητρών404
  • Β.ΙΙ. ΣυμπερAσματα Β΄ Μέρους410
  • ΙΙ. ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ413
  • ΒιβλιογραφIα427
  • ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ451
  • 0
  • 0