Έκδοση: 2019
ISBN: 978-960-622-748-6
Σελίδες: 336
Συγγραφέας: Γ. Γιαννακούρου
Πρόλογος: K. Μενουδάκος

Το έργο «Δίκαιο Χωροταξίας & Πολεοδομίας» συνιστά ένα σύγχρονο και ολοκληρωμένο εγχειρίδιο για τη μελέτη και διδασκαλία του δικαίου της χωροταξίας και πολεοδομίας. Σε αυτό αναπτύσσεται κατά τρόπο συστηματικό το αντικείμενο του χωροταξικού και πολεοδομικού δικαίου από το ανώτατο επίπεδο, τον χωροταξικό σχεδιασμό, έως τις εξατομικευμένες εφαρμογές, όπως είναι οι οικοδομικές άδειες και οι πράξεις που εκδίδονται με βάση τη νομοθεσία για τις αυθαίρετες κατασκευές.

Το έργο διαρθρώνεται σε τρία μέρη. Στο πρώτο μέρος προσεγγίζονται το αντικείμενο, ο σκοπός, τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα και οι πηγές του χωροταξικού και πολεοδομικού δικαίου. Σε αυτοτελές κεφάλαιο του πρώτου μέρους παρουσιάζεται, επίσης, η ιστορική διαμόρφωση του δικαίου αυτού, ώστε να κατανοηθεί καλύτερα και η σημερινή φάση ανάπτυξής του. Ακολουθεί το δεύτερο μέρος στο οποίο εξετάζονται οι μορφές τις οποίες προσλαμβάνει ο χωροταξικός και πολεοδομικός σχεδιασμός ως μέθοδος διοικητικής δράσεως, το περιεχόμενο και οι νομικές συνέπειες των διαφόρων κατηγοριών χωροταξικών και πολεοδομικών σχεδίων αλλά και τα νομικά μέσα που τίθενται στη διάθεση της Διοικήσεως για την απόκτηση των κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων της πόλεως και την εφαρμογή του πολεοδομικού σχεδιασμού. Στο τρίτο μέρος αναλύονται οι κανόνες που ρυθμίζουν τη χρήση και τη δόμηση των ακινήτων καθώς και τον έλεγχο των οικοδομικών εργασιών.

Το έργο συνοδεύεται από γλωσσάριο βασικών χωροταξικών και πολεοδομικών όρων, πλούσια ελληνική και αλλοδαπή βιβλιογραφία και εκτενές λημματικό ευρετήριο.

Το ελληνικό χωροταξικό και πολεοδομικό δίκαιο διανύει τα τελευταία έτη περίοδο σημαντικών αλλαγών. Στο παρόν έργο ενσωματώνονται οι εκτενείς μεταβολές που έλαβαν χώρα στη χωροταξική και πολεοδομική νομοθεσία έως και το 2018 (Ν 4315/2014, Ν 4447/2016, Ν 4495/2017, ΠΔ 59/2018 κ.ά), καθώς και οι νεότερες εξελίξεις της νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Πρόκειται για ένα σημαντικό βοήθημα για όλους όσοι ασχολούνται με την εφαρμογή του χωροταξικού και πολεοδομικού δικαίου, και ιδίως για την καθημερινή δικηγορική πρακτική, καθώς ενσωματώνει όλες τις νέες νομοθετικές ρυθμίσεις, μαζί με πλούσια νομολογία επί των ζητημάτων αυτών.

  • 0
  • ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ35
  • ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ, ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ35
  • Κεφάλαιο Α΄37
  • ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΓΝΩΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ37
  • 1. Αντικείμενο και σκοπός του χωροταξικού και πολεοδομικού δικαίου37
  • 1.1. Ορισμός37
  • 1.2. Ο χώρος ως αντικείμενο χωροταξικής και πολεοδομικής ρύθμισης 37
  • 1.3. Ο σχεδιασμός του χώρου 40
  • 2. Λειτουργία και χαρακτηριστικά του χωροταξικού και πολεοδομικού δικαίου41
  • 2.1. Οι κανόνες του χωροταξικού και πολεοδομικού δικαίου41
  • Α. Ο πρωτεύων ρόλος του δημοσίου δικαίου41
  • Β. Οι κανόνες ιδιωτικού δικαίου42
  • 2.2. Τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του χωροταξικού και πολεοδομικού δικαίου44
  • Α. Δίκαιο με προγραμματικό και κατευθυντήριο χαρακτήρα45
  • Β. Δίκαιο με ποικιλία νομικών εργαλείων και ρυθμιστικών τεχνικών46
  • Γ. Δίκαιο με διαφοροποιημένη χωρικά έκφραση47
  • Δ. Δίκαιο ευμετάβλητο48
  • 3. Σχέση του χωροταξικού και πολεοδομικού δικαίου με άλλους συγγενείς κλάδους δικαίου48
  • 3.1. Χωροταξικό δίκαιο και δημόσιο οικονομικό δίκαιο48
  • 3.2. Χωροταξικό-πολεοδομικό δίκαιο και δίκαιο περιβάλλοντος50
  • 3.3. Πολεοδομικό δίκαιο και οικοδομικό δίκαιο51
  • Κεφάλαιο Β΄53
  • ΠΗΓΕΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ53
  • 1. Το εσωτερικό δίκαιο53
  • 1.1. Το συνταγματικό πλαίσιο της χωροταξίας και της πολεοδομίας53
  • Α. Το άρθρο 24 του Συντάγματος54
  • Β. Άλλες Συνταγματικές διατάξεις60
  • 1.2. Το νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο67
  • 2. Η αυξανόμενη επιρροή του διεθνούς και ευρωπαϊκού δικαίου68
  • 2.1. Διεθνείς συμβάσεις με χωροταξική και πολεοδομική διάσταση69
  • Α. Η Σύμβαση της Γρανάδας για την προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς69
  • Β. Η Σύμβαση της Φλωρεντίας για την προστασία του τοπίου71
  • Γ. Το Πρωτόκολλο για την ολοκληρωμένη διαχείριση των παράκτιων ζωνών της Μεσογείου 71
  • Δ. Διακηρύξεις του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών 74
  • 2.2. Η επίδραση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου 75
  • 2.3. Η επίδραση του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης 77
  • Α. Το ενωσιακό δίκαιο περιβάλλοντος 77
  • Β. Η νομοθεσία της ΕΕ για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων 79
  • Γ. Η οδηγία 2014/89/ΕΕ περί θεσπίσεως πλαισίου για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό 81
  • Δ. Η ευρωπαϊκή πολιτική οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής 83
  • Κεφάλαιο Γ΄85
  • Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΘΕΣΜΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ85
  • 1. Οι απαρχές85
  • 1.1. Η Ελλάδα μετά την ανακήρυξη της Ανεξαρτησίας: από την οθωμανική στην ευρωπαϊκή πόλη 85
  • 1.2. Ρυθμίσεις για την ευταξία και την υγιεινή των πόλεων και κωμών 87
  • 2. Η εξέλιξη90
  • 2.1. Οι Βενιζελικές μεταρρυθμίσεις91
  • 2.2. Το ΝΔ της 17.7.1923 «Περί σχεδίων πόλεων, κωμών και συνοικισμών του Κράτους και οικοδομής αυτών» 95
  • 3. Η ωρίμανση και οι προοπτικές99
  • 3.1. Η ρύθμιση του χώρου κατά τη μεταπολεμική περίοδο 99
  • 3.2. Θεσμικές τομές και μεταρρυθμίσεις κατά τη μεταπολιτευτική περίοδο 103
  • 3.3. Το χωροταξικό και πολεοδομικό δίκαιο κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης109
  • ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ121
  • ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ121
  • Κεφάλαιο Α΄121
  • ΤΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΑ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ: ΕΙΔΗ, ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ, ΝΟΜΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ121
  • 1. Τύποι χωρικών σχεδίων: η διεθνής κατάταξη121
  • 1.1. Τα σχέδια γενικού προσανατολισμού122
  • 1.2. Τα στρατηγικά σχέδια123
  • 1.3. Τα σχέδια-πλαίσια126
  • 1.4. Τα σχέδια ρυθμιστικού χαρακτήρα127
  • 2. Τα χωροταξικά και πολεοδομικά σχέδια κατά τον Ν 4447/2016129
  • 2.1. Το σύστημα χωρικού σχεδιασμού κατά τον Ν 4447/2016129
  • Α. Η διάκριση του χωρικού σχεδιασμού σε στρατηγικό και ρυθμιστικό129
  • Β. Επίπεδα σχεδιασμού και κατηγορίες χωροταξικών και πολεοδομικών σχεδίων 132
  • Γ. Τα κυριότερα χαρακτηριστικά του νέου συστήματος χωρικού σχεδιασμού132
  • 2.2. Ρυθμιστικό περιεχόμενο και όργανα έγκρισης των χωροταξικών και πολεοδομικών σχεδίων136
  • Α. Τα χωροταξικά πλαίσια136
  • Β. Τα πολεοδομικά σχέδια138
  • 2.3. Διαδικασία στρατηγικής περιβαλλοντικής εκτίμησης140
  • 2.4. Ιεράρχηση και εναρμόνιση χωροταξικών και πολεοδομικών σχεδίων141
  • Α. Η ιεραρχική δομή του συστήματος χωρικού σχεδιασμού κατά τον Ν 4447/2016141
  • Β. Οι μέθοδοι εναρμόνισης: συμφωνία, συμβατότητα, συνεκτίμηση142
  • Γ. Ο διοικητικός έλεγχος συμβατότητας143
  • 3. Νομική φύση και δεσμευτικότητα χωροταξικών και πολεοδομικών σχεδίων 145
  • 3.1. Η ιδιότυπη νομική δεσμευτικότητα των Ειδικών και των Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων 147
  • 3.2. Τα Τοπικά και τα Ειδικά Χωρικά Σχέδια ως διοικητικές πράξεις μικτού περιεχομένου 152
  • 3.3. Τα Πολεοδομικά Σχέδια Εφαρμογής153
  • Α. Το πολεοδομικό σχέδιο ως κανονιστική ή γενική ατομική πράξη153
  • Β. Νομικές συνέπειες από την έγκριση του πολεοδομικού σχεδίου 155
  • Γ. Η πράξη εφαρμογής του πολεοδομικού σχεδίου158
  • Κεφάλαιο Β΄163
  • ΕΙΔΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΧΩΡΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ - ΕΙΔΙΚΑ ΚΑΘΕΣΤΩΤΑ ΠΟΛΕΟΔΟΜΗΣΗΣ163
  • 1. Χωρικός σχεδιασμός οργανωμένων υποδοχέων παραγωγικών και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων 163
  • 1.1. Οι Οργανωμένοι Υποδοχείς Μεταποιητικών και Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων 163
  • 1.2. Οι Περιοχές Οργανωμένης Ανάπτυξης Παραγωγικών Δραστηριοτήτων 165
  • 1.3. Οι Περιοχές Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης 167
  • 2. Χωρικός σχεδιασμός δημοσίων ακινήτων και ακινήτων στρατηγικών επενδύσεων170
  • 2.1. Τα Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίων Ακινήτων170
  • 2.2. Τα Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων 174
  • 3. Ειδικά καθεστώτα πολεοδόμησης175
  • 3.1. Πολεοδόμηση οικισμών μέχρι 2.000 κατοίκους175
  • 3.2. Πολεοδόμηση περιοχών δεύτερης κατοικίας μέσα σε ΖΟΕ 177
  • 3.3. Πολεοδόμηση με ιδιωτική πρωτοβουλία 179
  • Κεφάλαιο Γ΄186
  • ΤΑ ΜΕΣΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ186
  • 1. Τα μέσα εφαρμογής του πολεοδομικού σχεδιασμού κατά το ΝΔ της 17.7.1923186
  • 1.1. Η ρυμοτομική απαλλοτρίωση187
  • Α. Σκοπός - Δημόσια ωφέλεια - Αιτιολογία187
  • Β. Κήρυξη188
  • Γ. Υπόχρεοι προς αποζημίωση190
  • Δ. Συντέλεση192
  • Ε. Άρση μη συντελεσμένης ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης193
  • 1.2. Η τακτοποίηση και προσκύρωση οικοπέδων194
  • Α. Έννοια αρτιότητας και οικοδομησιμότητας194
  • Β. Τακτοποίηση οικοπέδου196
  • Γ. Προσκύρωση199
  • Δ. Η ευεργετική διάταξη του άρθρου 25 του Ν 1337/1983200
  • 1.3. Η Κτηματική Ομάδα202
  • 2. Νεότεροι μηχανισμοί εφαρμογής του πολεοδομικού σχεδιασμού204
  • 2.1. Η εισφορά σε γη και χρήμα204
  • Α. Η εξέλιξη του θεσμού204
  • Β. Το σύστημα εισφοράς σε γη και χρήμα μετά τον Ν 4315/2014207
  • 2.2. Το δικαίωμα προτίμησης211
  • 2.3. Ο αστικός αναδασμός212
  • 2.4. Η μεταφορά συντελεστή δόμησης215
  • Α. Έννοια συντελεστή δόμησης215
  • Β. Έννοια και σκοπός της μεταφοράς συντελεστή δόμησης216
  • Γ. Η μεταφορά συντελεστή δόμησης ως αποζημιωτικός μηχανισμός217
  • Δ. Βαρυνόμενα ακίνητα: η εξέλιξη της νομολογίας218
  • Ε. Ωφελούμενα ακίνητα και ζώνες υποδοχής συντελεστή δόμησης220
  • ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ227
  • ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΟΜΗΣΗΣ ΚΑΙ Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ227
  • Κεφάλαιο Α΄227
  • ΧΡΗΣΕΙΣ ΓΗΣ227
  • 1. Έννοια χρήσεως γης 227
  • 2. Η ταξινόμηση των χρήσεων γης σε κατηγορίες228
  • 2.1. Ταξινόμηση και διαχωρισμός των χρήσεων γης 228
  • 2.2. Η κατηγοριοποίηση των χρήσεων γης στην ελληνική πολεοδομική νομοθεσία230
  • 3. Το σύστημα χρήσεων γης κατά το ΠΔ 59/2018232
  • 3.1. Πεδίο εφαρμογής 232
  • 3.2. Γενικές και ειδικές κατηγορίες χρήσεων γης 233
  • 4. Νομολογιακοί περιορισμοί στην ανάμειξη και μεταβολή των χρήσεων γης 239
  • 4.1. Ο κανόνας της τυποποίησης των χρήσεων γης240
  • 4.2. Ο κανόνας της μη επιδείνωσης του καθεστώτος των χρήσεων γης241
  • 5. Έννομες συνέπειες από την παραβίαση των κανόνων περί χρήσεων γης244
  • Κεφάλαιο Β΄249
  • ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΔΟΜΗΣΗΣ249
  • 1. Γενικοί κανόνες δόμησης: ο Νέος Οικοδομικός Κανονισμός249
  • 2. Κανόνες δόμησης σε περιοχές εντός σχεδίου πόλεως251
  • 2.1. Έννοια περιοχών εντός σχεδίου πόλεως251
  • 2.2. Οι ειδικοί κανόνες δόμησης στις εντός σχεδίου πόλεως περιοχές 252
  • 2.3. Σχέση των ειδικών κανόνων δόμησης προς τις γενικές διατάξεις του ΝΟΚ253
  • 2.4. Ανώτατα όρια συντελεστών δόμησης255
  • 3. Κανόνες δόμησης σε περιοχές εκτός σχεδίου πόλεως255
  • 3.1. Το νομικό πλαίσιο της εκτός σχεδίου δόμησης255
  • 3.2. Η έννοια του γηπέδου257
  • 3.3. Οι γενικές διατάξεις για τα γήπεδα257
  • Α. Αρτιότητα κατά κανόνα και αρτιότητα κατά παρέκκλιση257
  • Β. Η απαίτηση υπάρξεως προσώπου επί εθνικής, επαρχιακής ή δημοτικής οδού258
  • Γ. Όροι δόμησης 260
  • 3.4. Οι ειδικές διατάξεις ανά κατηγορία κτιρίου 261
  • 3.5. Περιορισμοί της εκτός σχεδίου δόμησης για λόγους προστασίας του περιβάλλοντος 262
  • 4. Κανόνες δόμησης σε οικισμούς που στερούνται πολεοδομικού σχεδίου266
  • 4.1. Δόμηση σε οικισμούς προϋφιστάμενους του 1923266
  • Α. Οι ρυθμίσεις του από 2/13.3.1981 ΠΔ/τος266
  • Β. Τρόπος και διαδικασία καθορισμού ορίων267
  • Γ. Όροι δόμησης268
  • 4.2. Δόμηση σε οικισμούς με πληθυσμό έως 2.000 κατοίκους270
  • Α. Το ΠΔ της 24.4./3.5.1985: πεδίο εφαρμογής270
  • Β. Κατηγοριοποίηση οικισμών271
  • Γ. Διαδικασία οριοθέτησης273
  • Δ. Γενικοί όροι δόμησης276
  • 5. Δόμηση σε παραδοσιακούς οικισμούς και προστατευόμενα οικιστικά σύνολα276
  • Κεφάλαιο Γ΄279
  • Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ279
  • 1. Η οικοδομική άδεια279
  • 1.1. Αντικείμενο και σκοπός της οικοδομικής άδειας279
  • 1.2. Κατηγορίες οικοδομικών αδειών279
  • Α. Οικοδομική άδεια280
  • Β. Προέγκριση οικοδομικής άδειας281
  • Γ. Έγκριση εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας282
  • Δ. Έγκριση εκτέλεσης εργασιών283
  • Ε. Έγκριση εργασιών αποπεράτωσης αυθαίρετης κατασκευής283
  • ΣΤ. Εργασίες για τις οποίες δεν απαιτείται οικοδομική άδεια ή έγκριση εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας283
  • 1.3. Έκδοση οικοδομικών αδειών284
  • 1.4. Ισχύς, αναθεώρηση και ενημέρωση οικοδομικών αδειών286
  • Α. Ισχύς 286
  • Β. Αναθεώρηση 287
  • Γ. Ενημέρωση φακέλου 288
  • 2. Έλεγχος εφαρμογής οικοδομικών αδειών289
  • 2.1. Η υποχρέωση ελέγχου 289
  • 2.2. Τρόπος ελέγχου 289
  • 2.3. Οι Ελεγκτές Δόμησης 291
  • Α. Μια καινοτομία του Ν 4030/2011: ο θεσμός των Ελεγκτών Δόμησης 291
  • Β. Προσόντα, ασυμβίβαστα και αρμοδιότητες των Ελεγκτών Δόμησης 291
  • Γ. Έλεγχος και παρακολούθηση του έργου των Ελεγκτών Δόμησης 293
  • Δ. Τα πορίσματα των Ελεγκτών Δόμησης και η επιβολή των κυρώσεων294
  • 2.4. Κυρώσεις για τη μη ορθή εφαρμογή των οικοδομικών αδειών295
  • 3. Αυθαίρετες κατασκευές - Αυθαίρετες αλλαγές χρήσεως296
  • 3.1. Το πρόβλημα της αυθαίρετης δόμησης και οι προσπάθειες νομοθετικής αντιμετώπισής του: ιστορική αναδρομή296
  • 3.2. Το ισχύον νομοθετικό καθεστώς302
  • Α. Έννοια και διακρίσεις των αυθαιρέτων303
  • Β. Διαπίστωση και χαρακτηρισμός αυθαιρέτων305
  • Γ. Απαγόρευση σύνδεσης με δίκτυα κοινής ωφέλειας306
  • Δ. Απαγόρευση δικαιοπραξιών306
  • Ε. Κυρώσεις307
  • 3.3. Το ειδικό καθεστώς των αυθαίρετων κατασκευών και αλλαγών χρήσης που έχουν συντελεστεί πριν από την 28.7.2011308
  • 3.4. Οι δράσεις περιβαλλοντικού ισοζυγίου310
  • Βιβλιογραφία311
  • Γλωσσάριο βασικών χωροταξικών και πολεοδομικών όρων325
  • Αλφαβητικό ευρετήριο331
  • 0
  • 0