Έκδοση: 2019
ISBN: 978-960-622-748-6
Σελίδες: 336
Συγγραφέας: Γ. Γιαννακούρου
Πρόλογος: K. Μενουδάκος

Το έργο «Δίκαιο Χωροταξίας & Πολεοδομίας» συνιστά ένα σύγχρονο και ολοκληρωμένο εγχειρίδιο για τη μελέτη και διδασκαλία του δικαίου της χωροταξίας και πολεοδομίας. Σε αυτό αναπτύσσεται κατά τρόπο συστηματικό το αντικείμενο του χωροταξικού και πολεοδομικού δικαίου από το ανώτατο επίπεδο, τον χωροταξικό σχεδιασμό, έως τις εξατομικευμένες εφαρμογές, όπως είναι οι οικοδομικές άδειες και οι πράξεις που εκδίδονται με βάση τη νομοθεσία για τις αυθαίρετες κατασκευές.

Το έργο διαρθρώνεται σε τρία μέρη. Στο πρώτο μέρος προσεγγίζονται το αντικείμενο, ο σκοπός, τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα και οι πηγές του χωροταξικού και πολεοδομικού δικαίου. Σε αυτοτελές κεφάλαιο του πρώτου μέρους παρουσιάζεται, επίσης, η ιστορική διαμόρφωση του δικαίου αυτού, ώστε να κατανοηθεί καλύτερα και η σημερινή φάση ανάπτυξής του. Ακολουθεί το δεύτερο μέρος στο οποίο εξετάζονται οι μορφές τις οποίες προσλαμβάνει ο χωροταξικός και πολεοδομικός σχεδιασμός ως μέθοδος διοικητικής δράσεως, το περιεχόμενο και οι νομικές συνέπειες των διαφόρων κατηγοριών χωροταξικών και πολεοδομικών σχεδίων αλλά και τα νομικά μέσα που τίθενται στη διάθεση της Διοικήσεως για την απόκτηση των κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων της πόλεως και την εφαρμογή του πολεοδομικού σχεδιασμού. Στο τρίτο μέρος αναλύονται οι κανόνες που ρυθμίζουν τη χρήση και τη δόμηση των ακινήτων καθώς και τον έλεγχο των οικοδομικών εργασιών.

Το έργο συνοδεύεται από γλωσσάριο βασικών χωροταξικών και πολεοδομικών όρων, πλούσια ελληνική και αλλοδαπή βιβλιογραφία και εκτενές λημματικό ευρετήριο.

Το ελληνικό χωροταξικό και πολεοδομικό δίκαιο διανύει τα τελευταία έτη περίοδο σημαντικών αλλαγών. Στο παρόν έργο ενσωματώνονται οι εκτενείς μεταβολές που έλαβαν χώρα στη χωροταξική και πολεοδομική νομοθεσία έως και το 2018 (Ν 4315/2014, Ν 4447/2016, Ν 4495/2017, ΠΔ 59/2018 κ.ά), καθώς και οι νεότερες εξελίξεις της νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Πρόκειται για ένα σημαντικό βοήθημα για όλους όσοι ασχολούνται με την εφαρμογή του χωροταξικού και πολεοδομικού δικαίου, και ιδίως για την καθημερινή δικηγορική πρακτική, καθώς ενσωματώνει όλες τις νέες νομοθετικές ρυθμίσεις, μαζί με πλούσια νομολογία επί των ζητημάτων αυτών.

  • 0
  • ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ1
  • ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ, ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ1
  • Κεφάλαιο Α΄3
  • ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΓΝΩΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ3
  • 1. Αντικείμενο και σκοπός του χωροταξικού και πολεοδομικού δικαίου3
  • 1.1. Ορισμός3
  • 1.2. Ο χώρος ως αντικείμενο χωροταξικής και πολεοδομικής ρύθμισης 3
  • 1.3. Ο σχεδιασμός του χώρου 6
  • 2. Λειτουργία και χαρακτηριστικά του χωροταξικού και πολεοδομικού δικαίου7
  • 2.1. Οι κανόνες του χωροταξικού και πολεοδομικού δικαίου7
  • Α. Ο πρωτεύων ρόλος του δημοσίου δικαίου7
  • Β. Οι κανόνες ιδιωτικού δικαίου8
  • 2.2. Τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του χωροταξικού και πολεοδομικού δικαίου10
  • Α. Δίκαιο με προγραμματικό και κατευθυντήριο χαρακτήρα11
  • Β. Δίκαιο με ποικιλία νομικών εργαλείων και ρυθμιστικών τεχνικών12
  • Γ. Δίκαιο με διαφοροποιημένη χωρικά έκφραση13
  • Δ. Δίκαιο ευμετάβλητο14
  • 3. Σχέση του χωροταξικού και πολεοδομικού δικαίου με άλλους συγγενείς κλάδους δικαίου14
  • 3.1. Χωροταξικό δίκαιο και δημόσιο οικονομικό δίκαιο14
  • 3.2. Χωροταξικό-πολεοδομικό δίκαιο και δίκαιο περιβάλλοντος16
  • 3.3. Πολεοδομικό δίκαιο και οικοδομικό δίκαιο17
  • Κεφάλαιο Β΄19
  • ΠΗΓΕΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ19
  • 1. Το εσωτερικό δίκαιο19
  • 1.1. Το συνταγματικό πλαίσιο της χωροταξίας και της πολεοδομίας19
  • Α. Το άρθρο 24 του Συντάγματος20
  • Β. Άλλες Συνταγματικές διατάξεις26
  • 1.2. Το νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο33
  • 2. Η αυξανόμενη επιρροή του διεθνούς και ευρωπαϊκού δικαίου34
  • 2.1. Διεθνείς συμβάσεις με χωροταξική και πολεοδομική διάσταση35
  • Α. Η Σύμβαση της Γρανάδας για την προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς35
  • Β. Η Σύμβαση της Φλωρεντίας για την προστασία του τοπίου37
  • Γ. Το Πρωτόκολλο για την ολοκληρωμένη διαχείριση των παράκτιων ζωνών της Μεσογείου 37
  • Δ. Διακηρύξεις του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών 40
  • 2.2. Η επίδραση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου 41
  • 2.3. Η επίδραση του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης 43
  • Α. Το ενωσιακό δίκαιο περιβάλλοντος 43
  • Β. Η νομοθεσία της ΕΕ για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων 45
  • Γ. Η οδηγία 2014/89/ΕΕ περί θεσπίσεως πλαισίου για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό 47
  • Δ. Η ευρωπαϊκή πολιτική οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής 49
  • Κεφάλαιο Γ΄51
  • Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΘΕΣΜΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ51
  • 1. Οι απαρχές51
  • 1.1. Η Ελλάδα μετά την ανακήρυξη της Ανεξαρτησίας: από την οθωμανική στην ευρωπαϊκή πόλη 51
  • 1.2. Ρυθμίσεις για την ευταξία και την υγιεινή των πόλεων και κωμών 53
  • 2. Η εξέλιξη56
  • 2.1. Οι Βενιζελικές μεταρρυθμίσεις57
  • 2.2. Το ΝΔ της 17.7.1923 «Περί σχεδίων πόλεων, κωμών και συνοικισμών του Κράτους και οικοδομής αυτών» 61
  • 3. Η ωρίμανση και οι προοπτικές65
  • 3.1. Η ρύθμιση του χώρου κατά τη μεταπολεμική περίοδο 65
  • 3.2. Θεσμικές τομές και μεταρρυθμίσεις κατά τη μεταπολιτευτική περίοδο 69
  • 3.3. Το χωροταξικό και πολεοδομικό δίκαιο κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης75
  • ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ87
  • ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ87
  • Κεφάλαιο Α΄87
  • ΤΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΑ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ: ΕΙΔΗ, ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ, ΝΟΜΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ87
  • 1. Τύποι χωρικών σχεδίων: η διεθνής κατάταξη87
  • 1.1. Τα σχέδια γενικού προσανατολισμού88
  • 1.2. Τα στρατηγικά σχέδια89
  • 1.3. Τα σχέδια-πλαίσια92
  • 1.4. Τα σχέδια ρυθμιστικού χαρακτήρα93
  • 2. Τα χωροταξικά και πολεοδομικά σχέδια κατά τον Ν 4447/201695
  • 2.1. Το σύστημα χωρικού σχεδιασμού κατά τον Ν 4447/201695
  • Α. Η διάκριση του χωρικού σχεδιασμού σε στρατηγικό και ρυθμιστικό95
  • Β. Επίπεδα σχεδιασμού και κατηγορίες χωροταξικών και πολεοδομικών σχεδίων 98
  • Γ. Τα κυριότερα χαρακτηριστικά του νέου συστήματος χωρικού σχεδιασμού98
  • 2.2. Ρυθμιστικό περιεχόμενο και όργανα έγκρισης των χωροταξικών και πολεοδομικών σχεδίων102
  • Α. Τα χωροταξικά πλαίσια102
  • Β. Τα πολεοδομικά σχέδια104
  • 2.3. Διαδικασία στρατηγικής περιβαλλοντικής εκτίμησης106
  • 2.4. Ιεράρχηση και εναρμόνιση χωροταξικών και πολεοδομικών σχεδίων107
  • Α. Η ιεραρχική δομή του συστήματος χωρικού σχεδιασμού κατά τον Ν 4447/2016107
  • Β. Οι μέθοδοι εναρμόνισης: συμφωνία, συμβατότητα, συνεκτίμηση108
  • Γ. Ο διοικητικός έλεγχος συμβατότητας109
  • 3. Νομική φύση και δεσμευτικότητα χωροταξικών και πολεοδομικών σχεδίων 111
  • 3.1. Η ιδιότυπη νομική δεσμευτικότητα των Ειδικών και των Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων 113
  • 3.2. Τα Τοπικά και τα Ειδικά Χωρικά Σχέδια ως διοικητικές πράξεις μικτού περιεχομένου 118
  • 3.3. Τα Πολεοδομικά Σχέδια Εφαρμογής119
  • Α. Το πολεοδομικό σχέδιο ως κανονιστική ή γενική ατομική πράξη119
  • Β. Νομικές συνέπειες από την έγκριση του πολεοδομικού σχεδίου 121
  • Γ. Η πράξη εφαρμογής του πολεοδομικού σχεδίου124
  • Κεφάλαιο Β΄129
  • ΕΙΔΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΧΩΡΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ - ΕΙΔΙΚΑ ΚΑΘΕΣΤΩΤΑ ΠΟΛΕΟΔΟΜΗΣΗΣ129
  • 1. Χωρικός σχεδιασμός οργανωμένων υποδοχέων παραγωγικών και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων 129
  • 1.1. Οι Οργανωμένοι Υποδοχείς Μεταποιητικών και Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων 129
  • 1.2. Οι Περιοχές Οργανωμένης Ανάπτυξης Παραγωγικών Δραστηριοτήτων 131
  • 1.3. Οι Περιοχές Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης 133
  • 2. Χωρικός σχεδιασμός δημοσίων ακινήτων και ακινήτων στρατηγικών επενδύσεων136
  • 2.1. Τα Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίων Ακινήτων136
  • 2.2. Τα Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων 140
  • 3. Ειδικά καθεστώτα πολεοδόμησης141
  • 3.1. Πολεοδόμηση οικισμών μέχρι 2.000 κατοίκους141
  • 3.2. Πολεοδόμηση περιοχών δεύτερης κατοικίας μέσα σε ΖΟΕ 143
  • 3.3. Πολεοδόμηση με ιδιωτική πρωτοβουλία 145
  • Κεφάλαιο Γ΄152
  • ΤΑ ΜΕΣΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ152
  • 1. Τα μέσα εφαρμογής του πολεοδομικού σχεδιασμού κατά το ΝΔ της 17.7.1923152
  • 1.1. Η ρυμοτομική απαλλοτρίωση153
  • Α. Σκοπός - Δημόσια ωφέλεια - Αιτιολογία153
  • Β. Κήρυξη154
  • Γ. Υπόχρεοι προς αποζημίωση156
  • Δ. Συντέλεση158
  • Ε. Άρση μη συντελεσμένης ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης159
  • 1.2. Η τακτοποίηση και προσκύρωση οικοπέδων160
  • Α. Έννοια αρτιότητας και οικοδομησιμότητας160
  • Β. Τακτοποίηση οικοπέδου162
  • Γ. Προσκύρωση165
  • Δ. Η ευεργετική διάταξη του άρθρου 25 του Ν 1337/1983166
  • 1.3. Η Κτηματική Ομάδα168
  • 2. Νεότεροι μηχανισμοί εφαρμογής του πολεοδομικού σχεδιασμού170
  • 2.1. Η εισφορά σε γη και χρήμα170
  • Α. Η εξέλιξη του θεσμού170
  • Β. Το σύστημα εισφοράς σε γη και χρήμα μετά τον Ν 4315/2014173
  • 2.2. Το δικαίωμα προτίμησης177
  • 2.3. Ο αστικός αναδασμός178
  • 2.4. Η μεταφορά συντελεστή δόμησης181
  • Α. Έννοια συντελεστή δόμησης181
  • Β. Έννοια και σκοπός της μεταφοράς συντελεστή δόμησης182
  • Γ. Η μεταφορά συντελεστή δόμησης ως αποζημιωτικός μηχανισμός183
  • Δ. Βαρυνόμενα ακίνητα: η εξέλιξη της νομολογίας184
  • Ε. Ωφελούμενα ακίνητα και ζώνες υποδοχής συντελεστή δόμησης186
  • ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ193
  • ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΟΜΗΣΗΣ ΚΑΙ Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ193
  • Κεφάλαιο Α΄193
  • ΧΡΗΣΕΙΣ ΓΗΣ193
  • 1. Έννοια χρήσεως γης 193
  • 2. Η ταξινόμηση των χρήσεων γης σε κατηγορίες194
  • 2.1. Ταξινόμηση και διαχωρισμός των χρήσεων γης 194
  • 2.2. Η κατηγοριοποίηση των χρήσεων γης στην ελληνική πολεοδομική νομοθεσία196
  • 3. Το σύστημα χρήσεων γης κατά το ΠΔ 59/2018198
  • 3.1. Πεδίο εφαρμογής 198
  • 3.2. Γενικές και ειδικές κατηγορίες χρήσεων γης 199
  • 4. Νομολογιακοί περιορισμοί στην ανάμειξη και μεταβολή των χρήσεων γης 205
  • 4.1. Ο κανόνας της τυποποίησης των χρήσεων γης206
  • 4.2. Ο κανόνας της μη επιδείνωσης του καθεστώτος των χρήσεων γης207
  • 5. Έννομες συνέπειες από την παραβίαση των κανόνων περί χρήσεων γης210
  • Κεφάλαιο Β΄215
  • ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΔΟΜΗΣΗΣ215
  • 1. Γενικοί κανόνες δόμησης: ο Νέος Οικοδομικός Κανονισμός215
  • 2. Κανόνες δόμησης σε περιοχές εντός σχεδίου πόλεως217
  • 2.1. Έννοια περιοχών εντός σχεδίου πόλεως217
  • 2.2. Οι ειδικοί κανόνες δόμησης στις εντός σχεδίου πόλεως περιοχές 218
  • 2.3. Σχέση των ειδικών κανόνων δόμησης προς τις γενικές διατάξεις του ΝΟΚ219
  • 2.4. Ανώτατα όρια συντελεστών δόμησης221
  • 3. Κανόνες δόμησης σε περιοχές εκτός σχεδίου πόλεως221
  • 3.1. Το νομικό πλαίσιο της εκτός σχεδίου δόμησης221
  • 3.2. Η έννοια του γηπέδου223
  • 3.3. Οι γενικές διατάξεις για τα γήπεδα223
  • Α. Αρτιότητα κατά κανόνα και αρτιότητα κατά παρέκκλιση223
  • Β. Η απαίτηση υπάρξεως προσώπου επί εθνικής, επαρχιακής ή δημοτικής οδού224
  • Γ. Όροι δόμησης 226
  • 3.4. Οι ειδικές διατάξεις ανά κατηγορία κτιρίου 227
  • 3.5. Περιορισμοί της εκτός σχεδίου δόμησης για λόγους προστασίας του περιβάλλοντος 228
  • 4. Κανόνες δόμησης σε οικισμούς που στερούνται πολεοδομικού σχεδίου232
  • 4.1. Δόμηση σε οικισμούς προϋφιστάμενους του 1923232
  • Α. Οι ρυθμίσεις του από 2/13.3.1981 ΠΔ/τος232
  • Β. Τρόπος και διαδικασία καθορισμού ορίων233
  • Γ. Όροι δόμησης234
  • 4.2. Δόμηση σε οικισμούς με πληθυσμό έως 2.000 κατοίκους236
  • Α. Το ΠΔ της 24.4./3.5.1985: πεδίο εφαρμογής236
  • Β. Κατηγοριοποίηση οικισμών237
  • Γ. Διαδικασία οριοθέτησης239
  • Δ. Γενικοί όροι δόμησης242
  • 5. Δόμηση σε παραδοσιακούς οικισμούς και προστατευόμενα οικιστικά σύνολα242
  • Κεφάλαιο Γ΄245
  • Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ245
  • 1. Η οικοδομική άδεια245
  • 1.1. Αντικείμενο και σκοπός της οικοδομικής άδειας245
  • 1.2. Κατηγορίες οικοδομικών αδειών245
  • Α. Οικοδομική άδεια246
  • Β. Προέγκριση οικοδομικής άδειας247
  • Γ. Έγκριση εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας248
  • Δ. Έγκριση εκτέλεσης εργασιών249
  • Ε. Έγκριση εργασιών αποπεράτωσης αυθαίρετης κατασκευής249
  • ΣΤ. Εργασίες για τις οποίες δεν απαιτείται οικοδομική άδεια ή έγκριση εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας249
  • 1.3. Έκδοση οικοδομικών αδειών250
  • 1.4. Ισχύς, αναθεώρηση και ενημέρωση οικοδομικών αδειών252
  • Α. Ισχύς 252
  • Β. Αναθεώρηση 253
  • Γ. Ενημέρωση φακέλου 254
  • 2. Έλεγχος εφαρμογής οικοδομικών αδειών255
  • 2.1. Η υποχρέωση ελέγχου 255
  • 2.2. Τρόπος ελέγχου 255
  • 2.3. Οι Ελεγκτές Δόμησης 257
  • Α. Μια καινοτομία του Ν 4030/2011: ο θεσμός των Ελεγκτών Δόμησης 257
  • Β. Προσόντα, ασυμβίβαστα και αρμοδιότητες των Ελεγκτών Δόμησης 257
  • Γ. Έλεγχος και παρακολούθηση του έργου των Ελεγκτών Δόμησης 259
  • Δ. Τα πορίσματα των Ελεγκτών Δόμησης και η επιβολή των κυρώσεων260
  • 2.4. Κυρώσεις για τη μη ορθή εφαρμογή των οικοδομικών αδειών261
  • 3. Αυθαίρετες κατασκευές - Αυθαίρετες αλλαγές χρήσεως262
  • 3.1. Το πρόβλημα της αυθαίρετης δόμησης και οι προσπάθειες νομοθετικής αντιμετώπισής του: ιστορική αναδρομή262
  • 3.2. Το ισχύον νομοθετικό καθεστώς268
  • Α. Έννοια και διακρίσεις των αυθαιρέτων269
  • Β. Διαπίστωση και χαρακτηρισμός αυθαιρέτων271
  • Γ. Απαγόρευση σύνδεσης με δίκτυα κοινής ωφέλειας272
  • Δ. Απαγόρευση δικαιοπραξιών272
  • Ε. Κυρώσεις273
  • 3.3. Το ειδικό καθεστώς των αυθαίρετων κατασκευών και αλλαγών χρήσης που έχουν συντελεστεί πριν από την 28.7.2011274
  • 3.4. Οι δράσεις περιβαλλοντικού ισοζυγίου276
  • Βιβλιογραφία277
  • Γλωσσάριο βασικών χωροταξικών και πολεοδομικών όρων291
  • Αλφαβητικό ευρετήριο297
  • 0
  • 0