Έκδοση: 2019
ISBN: 978-960-622-747-9
Σελίδες: 232
Συγγραφέας: Δ. Κιούπης

Αντικείμενο του βιβλίου «Δικαστική Ψυχολογία και Ψυχιατρική» είναι η δικαστική ψυχιατρική και η δικαστική ψυχολογία. Πρόκειται για ειδικότερους κλάδους των δύο επιστημών (ψυχιατρική και ψυχολογία αντιστοίχως) που διακρίνονται για τη στενή σύνδεσή τους με τα δικαστήρια και το δικαιικό σύστημα. Η δεύτερη έκδοση κρίθηκε αναγκαία τόσο εξαιτίας των σημαντικών αλλαγών που επέφερε ο Ν 4509/2017 στον Ποινικό Κώδικα και τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, εισάγοντας και μία δέσμη διατάξεων που ρυθμίζουν ζητήματα εκτέλεσης των μέτρων θεραπείας (άρθρα 69 και 70Α ΠΚ), όσο και εξαιτίας της συγγραφής ενός πρόσθετου κεφαλαίου με θέμα την ακούσια νοσηλεία του ψυχικά ασθενούς,  όπως αυτή ρυθμίζεται με το Ν 2071/1992 (ο αποκαλούμενος ακούσιος εγκλεισμός).

Η δομή του βιβλίου αναπτύσσεται σε τρία μέρη. Στο πρώτο μέρος με τίτλο «Δικαστική Ψυχιατρική» εξετάζονται ζητήματα αναφορικά με την αξιόποινη πράξη, την ενοχή του δράστη, την ελευθερία της βούλησης, τη νομοθετική ρύθμιση, την ελαττωμένη ικανότητα για καταλογισμό (36 ΠΚ), τη μερική ανικανότητα και τη μερικώς ελαττωμένη ικανότητα για καταλογισμό και τις έννομες συνέπειες αυτών, όπως και την προαναφερόμενη ακούσια νοσηλεία του ψυχικά ασθενούς. Το πρώτο μέρος ολοκληρώνεται με παράθεση πρακτικών εφαρμογών (π.χ. εξάρτηση από τα παίγνια, κλεπτομανία, πυρομανία ανικανότητα για καταλογισμό κ.ά.).

Στο δεύτερο μέρος με τίτλο «Δικαστική Ψυχολογία» παρουσιάζονται ζητήματα αναφορικά με το μεθοδολογικό πρόβλημα (έλλειψη ενιαίας θεωρίας), τα ειδικά θέματα του κλινικού ψυχολόγου (σύγκρουση ρόλων), τα τεστ και τις δοκιμασίες, την απολογία του κατηγορουμένου, την κατάθεση του μάρτυρα και την ψυχολογία του δικαστή.

Στο τρίτο μέρος με τίτλο «Ο πραγματογνώμων (δικαστικός ψυχίατρος - δικαστικός ψυχολόγος) στην ποινική δίκη» αναλύονται θέματα αναφορικά με τις ρυθμίσεις των άρθρων 183-208 ΚΠΔ, την επικοινωνία με το δικαστήριο, την αρμοδιότητα του δικαστή να διορίζει τον κατάλληλο πραγματογνώμονα, την ενημέρωση του πραγματογνώμονα από τον δικαστή, το πεδίο λειτουργίας του πραγματογνώμονα, την ειδική περίπτωση της πραγματογνωμοσύνης επί ανθρώπων και ειδικότερα της ψυχιατρικής πραγματογνωμοσύνης (άρθρα 199, 200 ΚΠΔ), τις δυσχέρειες στο έργο του πραγματογνώμονα, τις ιδιαιτερότητες της ψυχολογικής πραγματογνωμοσύνης, τον τεχνικό σύμβουλο και, τέλος, την κατανομή αρμοδιοτήτων ψυχιάτρου - δικαστή. Το τρίτο μέρος ολοκληρώνεται επίσης με παράθεση πρακτικών εφαρμογών, ενώ το έργο συμπληρώνεται με πλούσια βιβλιογραφία και αλφαβητικό ευρετήριο.

  • 0
  • Γενική Εισαγωγή21
  • ΜΕΡΟΣ Α Δικαστική ψυχιατρική27
  • 1. H αξιόποινη πράξη29
  • 2. Το βασικό ερώτημα: Πότε ο δράστης είναι ένοχος; Πότε φταίει;39
  • 3. Ελευθερία της βούλησης ή ετεροκαθορισμός41
  • 4. Η νομοθετική ρύθμιση51
  • 5. Η ειδικότερη διαμόρφωση των κριτηρίων στο πλαίσιο της μικτής μεθόδου55
  • 6. Το πρώτο επίπεδο της μικτής μεθόδου57
  • 6.1 Η νοσηρή διατάραξη των πνευματικών λειτουργιών57
  • 6.2 Η διατάραξη της συνείδησης68
  • 7. Ο εννοιολογικός προσδιορισμός του πρώτου επιπέδου κρίσης σχετικά με την ανικανότητα για καταλογισμό 73
  • 8. Το δεύτερο επίπεδο 74
  • 9. Η ελαττωμένη ικανότητα για καταλογισμό (36 ΠΚ)78
  • 10. Μερική ανικανότητα, μερικώς ελαττωμένη ικανότητα για καταλογισμό81
  • 11. Οι έννομες συνέπειες83
  • 11.1 Ανικανότητα προς καταλογισμό83
  • 11.2 Ελαττωμένη ικανότητα προς καταλογισμό89
  • 12. Η περίπτωση της υπαίτιας διατάραξης συνείδησης91
  • 13. Η ρύθμιση του άρθρου 36 παρ. 2 ΠΚ95
  • 14. Το άρθρο 193 ΠΚ98
  • 15. Η ακούσια νοσηλεία του ψυχικά ασθενούς 100
  • Πρακτικές ασκήσεις106
  • 1. Ανικανότητα για καταλογισμό106
  • 2. Εξάρτηση από τα παίγνια108
  • 3. Κλεπτομανία110
  • 4. Πυρομανία112
  • 5. Ελαττωμένος καταλογισμός, μέθη113
  • 6. Αμφισβήτηση για την ύπαρξη ελαττωμένου καταλογισμού115
  • 7. Ανικανότητα για καταλογισμό119
  • ΜΕΡΟΣ Β Δικαστική ψυχολογία123
  • 1. Εισαγωγικά 125
  • 2. Το μεθοδολογικό πρόβλημα (έλλειψη ενιαίας θεωρίας)128
  • 3. Ειδικά θέματα κλινικού ψυχολόγου - Σύγκρουση ρόλων131
  • 4. Τεστ και δοκιμασίες, παρατήρηση, συνέντευξη133
  • 5. Απολογία κατηγορουμένου140
  • 6. Η κατάθεση του μάρτυρα143
  • 6.1 Η αντίληψη του μάρτυρα145
  • 6.2 Η μνήμη του μάρτυρα149
  • 6.3 Το τρίτο στάδιο: η κατάθεση155
  • 6.4 Μια ιδιαίτερη περίπτωση: η αναγνώριση του δράστη159
  • 7. Η ψυχολογία του δικαστή167
  • Πρακτικές ασκήσεις169
  • 1. Υποβλητικές ερωτήσεις169
  • 2. Σύνθετες ερωτήσεις172
  • 3. Διάχυση της ευθύνης - Ο αμέτοχος τρίτος174
  • 4. Η τάση για υπακοή στην εξουσία176
  • 5. Εσφαλμένη αναγνώριση και ψευδής ομολογία179
  • 6. Τι αντιλαμβανόμαστε; Μπροστά στο απρόβλεπτο182
  • ΜΕΡΟΣ Γ Ο πραγματογνώμων (δικαστικός ψυχίατρος - δικαστικός ψυχολόγος) στην ποινική δίκη185
  • 1. Γενικά187
  • 2. Οι ρυθμίσεις του ΚΠΔ (183-203)189
  • 3. Η επικοινωνία με το δικαστήριο (διαφορετική γλώσσα, διαφορετικοί ρόλοι)192
  • 4. Η αρμοδιότητα του δικαστή να διορίζει τον κατάλληλο πραγματογνώμονα, οι δυσκολίες διάκρισης σε ορισμένες περιπτώσεις194
  • 5. Η ενημέρωση του πραγματογνώμονα από τον δικαστή197
  • 6. Το πεδίο λειτουργίας του πραγματογνώμονα: γενικές γνώσεις - εφαρμογή σε συγκεκριμένη περίπτωση - γνώσεις που απέκτησε ο ίδιος κατά την διενέργεια της πραγματογνωμοσύνης199
  • 7. Η ειδική περίπτωση της πραγματογνωμοσύνης επί ανθρώπων και ειδικότερα της ψυχιατρικής πραγματογνωμοσύνης (199, 200)200
  • 8. Δυσχέρειες στο έργο του πραγματογνώμονα203
  • 9. Η ψυχιατρική εξέταση205
  • 10. Οι ιδιαιτερότητες της ψυχολογικής πραγματογνωμοσύνης209
  • 11. Τεχνικός σύμβουλος212
  • 12. Κατανομή αρμοδιοτήτων ψυχιάτρου - δικαστή - Ο τελικός ρόλος του δικαστή213
  • Πρακτικές ασκήσεις216
  • 1. Το δικαστήριο δεν αποδέχεται το πόρισμα της πραγματογνωμοσύνης216
  • 2. Γνωστοποίηση πραγματογνώμονα218
  • Προτεινόμενη Βιβλιογραφία221
  • Αλφαβητικό Ευρετήριο227
  • 0
  • 0