Έκδοση: 2019
ISBN: 978-960-622-784-4
Σελίδες: 296
Συγγραφέας: Ά. Χρυσοχοΐδου
Διεύθυνση Σειράς: Χ. Παμπούκης
Πρόλογος: Χ. Παμπούκης

Όλη η ανθρωπότητα ενδιαφέρεται να προστατευθούν τα πολιτιστικά αγαθά, γιατί αποτελούν αντικείμενο κοινοκτημοσύνης όλων των Κρατών, αλλά και γιατί τα αγαθά αυτά είναι σπουδαία για τον άνθρωπο. Η διεθνής κοινότητα δεν υποκαθίσταται στην προστατευτική δράση του Κράτους προέλευσης, στο οποίο αναγνωρίζεται ότι ανήκει κατά κύριο λόγο η υποχρέωση προστασίας της κληρονομιάς του. Τα μέτρα προστασίας των πολιτιστικών αγαθών περιλαμβάνουν την απαγόρευση καταστροφής τους, την απαγόρευση εξαγωγής, την ασφαλή διατήρηση και συντήρησή τους, την καταπολέμηση του παράνομου διεθνούς εμπορίου, την τήρηση του κώδικα δεοντολογίας των επαγγελματιών του χώρου του εμπορίου της τέχνης κ.ά. Η συγγραφέας αναφέρεται διεξοδικά στις σύγχρονες τάσεις στο δίκαιο των πολιτιστικών αγαθών. Αναλύει τον πολιτιστικό εθνικισμό και διεθνισμό. Χωρίζει το βιβλίο σε δύο μέρη: στην προσβολή των πολιτιστικών αγαθών (έννοια και φύση του πολιτιστικού αγαθού, αφαίρεση και επιστροφή των πολιτιστικών αγαθών) και στην αποκατάσταση των πολιτιστικών αγαθών (τρόποι αποκατάστασης, ένδικη επίλυση πολιτιστικών διαφορών, Σύμβαση της Unesco 1970, σύμβαση του Unidroit 1995, Ν 3028/2002, Οδηγία 2014/60/ΕΕ, διεθνής νομολογία, εξωδικαστική επίλυση). Τα παραδείγματα προστασίας ή μη των πολιτιστικών αγαθών πολλά και ενδιαφέροντα: η επιστροφή της προτομής της Νεφερτίτης, η επιστροφή της κεφαλής του αρχηγού της φυλής των Μαορί, η επιστροφή του πολύπτυχου του Μυστικού Αμνού των αδελφών van Eyck του καθεδρικού ναού της Γάνδης, τα κοσμήματα του στέμματος του Μιανμάρ, το μπρούτζινο αγάλμα του Shiva στην Ινδία, ο αρχαίος Κώδικας των Αζτέκων στο Μεξικό και φυσικά η επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα. Το έργο ολοκληρώνεται με πολύ αξιόλογες προτάσεις για την προστασία των πολιτιστικών αγαθών. Πρόκειται για ένα βιβλίο πολύ καλογραμμένο,  εμπεριστατωμένο, που το θέμα του ενδιαφέρει πολύ όλους τους Έλληνες, όλους τους πολίτες του κόσμου.

  • 0
  • Αντικείμενο και πορεία της έρευνας του έργου1
  • Διεθνής ορολογία βασικών νομικών εννοιών5
  • i. Εθνικά Μουσεία και δημόσιες συλλογές5
  • ii. Πολιτιστική κληρονομιά και πολιτιστικά αγαθά7
  • iii. Αποκατάσταση, απόδοση, επιστροφή, ανάκτηση, επαναπατρισμός8
  • ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ-18
  • Σύγχρονες τάσεις στο Δίκαιο των Πολιτιστικών Αγαθών-18
  • 1. Πολιτιστικός εθνικισμός12
  • 1.1 Διεθνή Κείμενα και νομολογία υπέρ του πολιτιστικού εθνικισμού13
  • i. Σύμβαση Unesco σχετικά με τα μέσα παρεμπόδισης και απαγόρευσης εισαγωγής, εξαγωγής και μεταβίβασης της κυριότητας των πολιτιστικών αγαθών13
  • ii. Διεθνής πρακτική και νομολογία υπέρ του πολιτιστικού εθνικισμού15
  • 1.2 Κριτική17
  • 2. Πολιτιστικός διεθνισμός18
  • 2.1 Διεθνή Κείμενα υπέρ του πολιτιστικού διεθνισμού22
  • i. Σύμβαση της Χάγης για την προστασία των πολιτιστικών αγαθών σε περίπτωση ένοπλης σύρραξης (1954)22
  • ii. Σύμβαση Unesco - Σύμβαση Χάγης: κοινά σημεία και διαφορές 24
  • 2.2 Κριτική27
  • 3. Υποχρέωση επιστροφής και Εθιμικό Δίκαιο 28
  • i. Πρακτική των Κρατών 28
  • ii. Opinio iuris29
  • ΜΕΡΟΣ Ι-18
  • Προσβολή των πολιτιστικών αγαθών-18
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α-18
  • Το πολιτιστικό αγαθό-18
  • 1. Έννοια και φύση του πολιτιστικού αγαθού33
  • i. Ορισμός με βάση τα Διεθνή Κείμενα33
  • ii. Είδη πολιτιστικών αγαθών39
  • iii. Έννοια των πολιτιστικών αγαθών σύμφωνα με το Ν. 3028/200243
  • 1.1 Το δημόσιο συμφέρον για τα πολιτιστικά αγαθά.47
  • 1.2 Κριτήρια καθορισμού της «εθνικότητας» ενός πολιτιστικού αγαθού50
  • 2. Προστασία πολιτιστικών συνόλων και επιστροφή56
  • 2.1 Η επιστροφή της προτομής της Νεφερτίτης60
  • 2.2 Τα Γλυπτά του Παρθενώνα62
  • i. Ιστορία62
  • ii. Αίτηση επιστροφής65
  • iii. Δυνατότητα επιστροφής67
  • iv. Ένδικη επίλυση – επίλυση από Διεθνές Όργανο75
  • v. Εξώδικη επίλυση77
  • vi. Συμπέρασμα78
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β-18
  • Τρόπος αφαίρεσης και επιστροφή των πολιτιστικών αγαθών-18
  • 1. Το εμπράγματο δικαίωμα της κυριότητας στα πολιτιστικά αγαθά80
  • 1.1 Κλοπή84
  • i. Έννοια της κλοπής84
  • ii. Κλοπή και Διεθνή Κείμενα86
  • 1.2 Παράνομη εξαγωγή91
  • i. Πρακτική και νομολογία91
  • ii. Παράνομη εξαγωγή και Διεθνή Κείμενα 98
  • iii. Παράνομη εξαγωγή στην Ε.Ε.101
  • iv. Εισαγωγή και εξαγωγή πολιτιστικών αγαθών σύμφωνα με το Ν. 3028/2002103
  • 2. Αφαίρεση πολιτιστικών αγαθών ως διεθνής παράνομη πράξη 105
  • i. Πριν και κατά τη διάρκεια της αποικιοκρατίας106
  • ii. Επιβολή αποικιακού καθεστώτος107
  • iii. Η στάση του Ο.Η.Ε. και της Unesco.116
  • 2.1 Διαδοχή Κρατών 121
  • 2.2 Δήμευση περιουσιών123
  • Συμπεράσματα Μέρους Ι127
  • ΜΕΡΟΣ ΙΙ-18
  • Αποκατάσταση πολιτιστικών αγαθών-18
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α-18
  • Ένδικη επίλυση πολιτιστικών διαφορών-18
  • 1. Αίτηση επιστροφής129
  • 1.1 Αίτηση επιστροφής με βάση τη Σύμβαση της Unesco του 1970.132
  • 1.2 Αίτηση επιστροφής και απόδοσης με βάση τη Σύμβαση του Unidroit 1995133
  • 1.3 Νομοθεσία της Ε.Ε.138
  • i. Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα αδικήματα σχετικά με την πολιτιστική κληρονομιά138
  • ii. Αίτηση επιστροφής με βάση την Οδηγία 2014/60/ΕΕ 140
  • 1.4 Αίτηση επιστροφής σύμφωνα με τον Ν. 3028/2002144
  • 2. Δικαίωμα ενεργητικής νομιμοποίησης 147
  • 2.1 Αυτόχθονες λαοί: νέα υποκείμενα συλλογικών δικαιωμάτων150
  • 2.2 Έννομο συμφέρον152
  • 2.3 Η ενεργητική νομιμοποίηση σύμφωνα με τα Διεθνή Κείμενα157
  • 3. Νομικός χαρακτηρισμός159
  • 4. Εφαρμοστέο δίκαιο: ο κανόνας lex rei sitae163
  • 4.1 Εξαιρέσεις167
  • 4.2 Μειονεκτήματα και πλεονεκτήματα του κανόνα169
  • 4.3 Αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των αγαθών172
  • 4.4 Προτάσεις και λύσεις αντικατάστασης του κανόνα173
  • 5. Εξωεδαφική ισχύς των νόμων180
  • 5.1 Υπόθεση Attorney - General of New Zealand v. Ortiz180
  • 5.2 Η απόφαση McClain 183
  • 5.3 Επιστροφή αντικειμένων που εκλάπησαν από δημόσια μνημεία185
  • 5.4 Η αποδοχή των ελληνικών πολιτιστικών αγαθών στο εξωτερικό από αλλοδαπό187
  • 6. Εφαρμογή αλλοδαπών διατάξεων δημοσίου δικαίου190
  • 6.1 Αναγνώριση αλλοδαπών κανόνων εξαγωγής.196
  • 6.2 Η επιφύλαξη της δημόσιας τάξης198
  • 7. Καλή πίστη203
  • 7.1 Συγκριτική μελέτη διατάξεων καλής πίστης209
  • 7.2 Το δικαίωμα αποζημίωσης του καλόπιστου αγοραστή με βάση τα Διεθνή Κείμενα214
  • i. Σύμβαση Unesco 215
  • ii. Προσχέδιο και Σύμβαση Unidroit216
  • iii. Νομοθεσία της Ε.Ε.221
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β-18
  • Εξωδικαστική επίλυση των πολιτιστικών διαφορών-18
  • 1. Μονομερής και διμερής αποκατάσταση224
  • i. Υιοθέτηση ειδικής νομοθεσίας ή μονομερείς αποφάσεις225
  • ii. Διαπραγμάτευση231
  • iii. Διαμεσολάβηση231
  • iv. Διαιτησία232
  • 2. Μέθοδοι αποκατάστασης233
  • i. Αποκατάσταση: επιστροφή και απόδοση233
  • ii. Επιστροφή ή απόδοση υπό όρους234
  • iii. Επιστροφή ή απόδοση που συνοδεύεται από μέτρα πολιτιστικής συνεργασίας234
  • iv. Επίσημη αναγνώριση της σπουδαιότητας των πολιτιστικών αγαθών για την πολιτιστική ταυτότητα235
  • v. Δάνεια (μακροχρόνια, προσωρινά και άλλα) 235
  • vi. Δωρεές236
  • vii. Ρύθμιση ειδικών καθεστώτων ιδιοκτησίας (συγκυριότητα, trusts και άλλα)237
  • viii. Αναπαραγωγή αντιγράφων237
  • ix. Απόσυρση του αιτήματος επιστροφής με αντάλλαγμα οικονομική αποζημίωση238
  • x. Άλλες πιθανές λύσεις238
  • xi. Εκούσια επιστροφή: Υπόθεση επαναπατρισμού του G’psgolox Totem Pole239
  • Συμπεράσματα Μέρους ΙΙ244
  • Συμπεράσματα του έργου-18
  • 1. Προτάσεις για την Προστασία των Πολιτιστικών Αγαθών245
  • 2. Πρόταση για σύναψη Διεθνούς Συμβάσεως 247
  • 2.1 Έννοια του πολιτιστικού αγαθού249
  • i. Αρχαία ευρήματα249
  • ii. Ιερά τελετουργικά, πνευματικά αντικείμενα μιας υπάρχουσας κοινότητας250
  • iii. Αρχεία, έγγραφα και βιβλία 250
  • iv. Έργα ζωγραφικής και σχεδίου251
  • v. Άλλες κατηγορίες πολιτιστικών αγαθών251
  • 2.2 Απόδοση κλαπέντων πολιτιστικών αγαθών 251
  • i. Έννοια κλαπέντος πολιτιστικού αγαθού251
  • ii. Αίτηση απόδοσης κλαπέντων πολιτιστικών αγαθών252
  • 2.3 Επιστροφή παρανόμως εξαχθέντων πολιτιστικών αγαθών, τα οποία αποτελούν μέρος της εθνικής πολιτιστικής κληρονομιάς254
  • i. Έννοια254
  • ii. Αίτηση254
  • 2.4 Ισχύς 256
  • 2.5 Θέση μετά την επιστροφή 257
  • Βιβλιογραφία, Αρθρογραφία, Νομολογία και Νομοθεσία-18
  • 1. Ξενόγλωσση Βιβλιογραφία259
  • 2. Ελληνική Βιβλιογραφία266
  • 3. Νομολογία267
  • 4. Πηγές και Νομοθεσία271
  • Αλφαβητικό Ευρετήριο275
  • 0
  • 0