Έκδοση: 2019
ISBN: 978-960-622-784-4
Σελίδες: 296
Συγγραφέας: Ά. Χρυσοχοΐδου
Διεύθυνση Σειράς: Χ. Παμπούκης
Πρόλογος: Χ. Παμπούκης

Όλη η ανθρωπότητα ενδιαφέρεται να προστατευθούν τα πολιτιστικά αγαθά, γιατί αποτελούν αντικείμενο κοινοκτημοσύνης όλων των Κρατών, αλλά και γιατί τα αγαθά αυτά είναι σπουδαία για τον άνθρωπο. Η διεθνής κοινότητα δεν υποκαθίσταται στην προστατευτική δράση του Κράτους προέλευσης, στο οποίο αναγνωρίζεται ότι ανήκει κατά κύριο λόγο η υποχρέωση προστασίας της κληρονομιάς του. Τα μέτρα προστασίας των πολιτιστικών αγαθών περιλαμβάνουν την απαγόρευση καταστροφής τους, την απαγόρευση εξαγωγής, την ασφαλή διατήρηση και συντήρησή τους, την καταπολέμηση του παράνομου διεθνούς εμπορίου, την τήρηση του κώδικα δεοντολογίας των επαγγελματιών του χώρου του εμπορίου της τέχνης κ.ά. Η συγγραφέας αναφέρεται διεξοδικά στις σύγχρονες τάσεις στο δίκαιο των πολιτιστικών αγαθών. Αναλύει τον πολιτιστικό εθνικισμό και διεθνισμό. Χωρίζει το βιβλίο σε δύο μέρη: στην προσβολή των πολιτιστικών αγαθών (έννοια και φύση του πολιτιστικού αγαθού, αφαίρεση και επιστροφή των πολιτιστικών αγαθών) και στην αποκατάσταση των πολιτιστικών αγαθών (τρόποι αποκατάστασης, ένδικη επίλυση πολιτιστικών διαφορών, Σύμβαση της Unesco 1970, σύμβαση του Unidroit 1995, Ν 3028/2002, Οδηγία 2014/60/ΕΕ, διεθνής νομολογία, εξωδικαστική επίλυση). Τα παραδείγματα προστασίας ή μη των πολιτιστικών αγαθών πολλά και ενδιαφέροντα: η επιστροφή της προτομής της Νεφερτίτης, η επιστροφή της κεφαλής του αρχηγού της φυλής των Μαορί, η επιστροφή του πολύπτυχου του Μυστικού Αμνού των αδελφών van Eyck του καθεδρικού ναού της Γάνδης, τα κοσμήματα του στέμματος του Μιανμάρ, το μπρούτζινο αγάλμα του Shiva στην Ινδία, ο αρχαίος Κώδικας των Αζτέκων στο Μεξικό και φυσικά η επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα. Το έργο ολοκληρώνεται με πολύ αξιόλογες προτάσεις για την προστασία των πολιτιστικών αγαθών. Πρόκειται για ένα βιβλίο πολύ καλογραμμένο,  εμπεριστατωμένο, που το θέμα του ενδιαφέρει πολύ όλους τους Έλληνες, όλους τους πολίτες του κόσμου.

  • 0
  • Περιεχόμενα0
  • Πρόλογος0
  • Συντομογραφίες0
  • Αντικείμενο και πορεία της έρευνας του έργου0
  • Διεθνής ορολογία βασικών νομικών εννοιών23
  • i. Εθνικά Μουσεία και δημόσιες συλλογές23
  • ii. Πολιτιστική κληρονομιά και πολιτιστικά αγαθά25
  • iii. Αποκατάσταση, απόδοση, επιστροφή, ανάκτηση, επαναπατρισμός26
  • ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ0
  • Σύγχρονες τάσεις στο Δίκαιο των Πολιτιστικών Αγαθών0
  • 1. Πολιτιστικός εθνικισμός30
  • 1.1 Διεθνή Κείμενα και νομολογία υπέρ του πολιτιστικού εθνικισμού31
  • i. Σύμβαση Unesco σχετικά με τα μέσα παρεμπόδισης και απαγόρευσης εισαγωγής, εξαγωγής και μεταβίβασης της κυριότητας των πολιτιστικών αγαθών31
  • ii. Διεθνής πρακτική και νομολογία υπέρ του πολιτιστικού εθνικισμού33
  • 1.2 Κριτική35
  • 2. Πολιτιστικός διεθνισμός36
  • 2.1 Διεθνή Κείμενα υπέρ του πολιτιστικού διεθνισμού40
  • i. Σύμβαση της Χάγης για την προστασία των πολιτιστικών αγαθών σε περίπτωση ένοπλης σύρραξης (1954)40
  • ii. Σύμβαση Unesco - Σύμβαση Χάγης: κοινά σημεία και διαφορές 42
  • 2.2 Κριτική45
  • 3. Υποχρέωση επιστροφής και Εθιμικό Δίκαιο 46
  • i. Πρακτική των Κρατών 46
  • ii. Opinio iuris47
  • ΜΕΡΟΣ Ι0
  • Προσβολή των πολιτιστικών αγαθών0
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α0
  • Το πολιτιστικό αγαθό0
  • 1. Έννοια και φύση του πολιτιστικού αγαθού51
  • i. Ορισμός με βάση τα Διεθνή Κείμενα51
  • ii. Είδη πολιτιστικών αγαθών57
  • iii. Έννοια των πολιτιστικών αγαθών σύμφωνα με το Ν. 3028/200261
  • 1.1 Το δημόσιο συμφέρον για τα πολιτιστικά αγαθά.65
  • 1.2 Κριτήρια καθορισμού της «εθνικότητας» ενός πολιτιστικού αγαθού68
  • 2. Προστασία πολιτιστικών συνόλων και επιστροφή74
  • 2.1 Η επιστροφή της προτομής της Νεφερτίτης78
  • 2.2 Τα Γλυπτά του Παρθενώνα80
  • i. Ιστορία80
  • ii. Αίτηση επιστροφής83
  • iii. Δυνατότητα επιστροφής85
  • iv. Ένδικη επίλυση – επίλυση από Διεθνές Όργανο93
  • v. Εξώδικη επίλυση95
  • vi. Συμπέρασμα96
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β0
  • Τρόπος αφαίρεσης και επιστροφή των πολιτιστικών αγαθών0
  • 1. Το εμπράγματο δικαίωμα της κυριότητας στα πολιτιστικά αγαθά98
  • 1.1 Κλοπή102
  • i. Έννοια της κλοπής102
  • ii. Κλοπή και Διεθνή Κείμενα104
  • 1.2 Παράνομη εξαγωγή109
  • i. Πρακτική και νομολογία109
  • ii. Παράνομη εξαγωγή και Διεθνή Κείμενα 116
  • iii. Παράνομη εξαγωγή στην Ε.Ε.119
  • iv. Εισαγωγή και εξαγωγή πολιτιστικών αγαθών σύμφωνα με το Ν. 3028/2002121
  • 2. Αφαίρεση πολιτιστικών αγαθών ως διεθνής παράνομη πράξη 123
  • i. Πριν και κατά τη διάρκεια της αποικιοκρατίας124
  • ii. Επιβολή αποικιακού καθεστώτος125
  • iii. Η στάση του Ο.Η.Ε. και της Unesco.134
  • 2.1 Διαδοχή Κρατών 139
  • 2.2 Δήμευση περιουσιών141
  • Συμπεράσματα Μέρους Ι145
  • ΜΕΡΟΣ ΙΙ0
  • Αποκατάσταση πολιτιστικών αγαθών0
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α0
  • Ένδικη επίλυση πολιτιστικών διαφορών0
  • 1. Αίτηση επιστροφής147
  • 1.1 Αίτηση επιστροφής με βάση τη Σύμβαση της Unesco του 1970.150
  • 1.2 Αίτηση επιστροφής και απόδοσης με βάση τη Σύμβαση του Unidroit 1995151
  • 1.3 Νομοθεσία της Ε.Ε.156
  • i. Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα αδικήματα σχετικά με την πολιτιστική κληρονομιά156
  • ii. Αίτηση επιστροφής με βάση την Οδηγία 2014/60/ΕΕ 158
  • 1.4 Αίτηση επιστροφής σύμφωνα με τον Ν. 3028/2002162
  • 2. Δικαίωμα ενεργητικής νομιμοποίησης 165
  • 2.1 Αυτόχθονες λαοί: νέα υποκείμενα συλλογικών δικαιωμάτων168
  • 2.2 Έννομο συμφέρον170
  • 2.3 Η ενεργητική νομιμοποίηση σύμφωνα με τα Διεθνή Κείμενα175
  • 3. Νομικός χαρακτηρισμός177
  • 4. Εφαρμοστέο δίκαιο: ο κανόνας lex rei sitae181
  • 4.1 Εξαιρέσεις185
  • 4.2 Μειονεκτήματα και πλεονεκτήματα του κανόνα187
  • 4.3 Αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των αγαθών190
  • 4.4 Προτάσεις και λύσεις αντικατάστασης του κανόνα191
  • 5. Εξωεδαφική ισχύς των νόμων198
  • 5.1 Υπόθεση Attorney - General of New Zealand v. Ortiz198
  • 5.2 Η απόφαση McClain 201
  • 5.3 Επιστροφή αντικειμένων που εκλάπησαν από δημόσια μνημεία203
  • 5.4 Η αποδοχή των ελληνικών πολιτιστικών αγαθών στο εξωτερικό από αλλοδαπό205
  • 6. Εφαρμογή αλλοδαπών διατάξεων δημοσίου δικαίου208
  • 6.1 Αναγνώριση αλλοδαπών κανόνων εξαγωγής.214
  • 6.2 Η επιφύλαξη της δημόσιας τάξης216
  • 7. Καλή πίστη221
  • 7.1 Συγκριτική μελέτη διατάξεων καλής πίστης227
  • 7.2 Το δικαίωμα αποζημίωσης του καλόπιστου αγοραστή με βάση τα Διεθνή Κείμενα232
  • i. Σύμβαση Unesco 233
  • ii. Προσχέδιο και Σύμβαση Unidroit234
  • iii. Νομοθεσία της Ε.Ε.239
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β0
  • Εξωδικαστική επίλυση των πολιτιστικών διαφορών0
  • 1. Μονομερής και διμερής αποκατάσταση242
  • i. Υιοθέτηση ειδικής νομοθεσίας ή μονομερείς αποφάσεις243
  • ii. Διαπραγμάτευση249
  • iii. Διαμεσολάβηση249
  • iv. Διαιτησία250
  • 2. Μέθοδοι αποκατάστασης251
  • i. Αποκατάσταση: επιστροφή και απόδοση251
  • ii. Επιστροφή ή απόδοση υπό όρους252
  • iii. Επιστροφή ή απόδοση που συνοδεύεται από μέτρα πολιτιστικής συνεργασίας252
  • iv. Επίσημη αναγνώριση της σπουδαιότητας των πολιτιστικών αγαθών για την πολιτιστική ταυτότητα253
  • v. Δάνεια (μακροχρόνια, προσωρινά και άλλα) 253
  • vi. Δωρεές254
  • vii. Ρύθμιση ειδικών καθεστώτων ιδιοκτησίας (συγκυριότητα, trusts και άλλα)255
  • viii. Αναπαραγωγή αντιγράφων255
  • ix. Απόσυρση του αιτήματος επιστροφής με αντάλλαγμα οικονομική αποζημίωση256
  • x. Άλλες πιθανές λύσεις256
  • xi. Εκούσια επιστροφή: Υπόθεση επαναπατρισμού του G’psgolox Totem Pole257
  • Συμπεράσματα Μέρους ΙΙ262
  • Συμπεράσματα του έργου0
  • 1. Προτάσεις για την Προστασία των Πολιτιστικών Αγαθών263
  • 2. Πρόταση για σύναψη Διεθνούς Συμβάσεως 265
  • 2.1 Έννοια του πολιτιστικού αγαθού267
  • i. Αρχαία ευρήματα267
  • ii. Ιερά τελετουργικά, πνευματικά αντικείμενα μιας υπάρχουσας κοινότητας268
  • iii. Αρχεία, έγγραφα και βιβλία 268
  • iv. Έργα ζωγραφικής και σχεδίου269
  • v. Άλλες κατηγορίες πολιτιστικών αγαθών269
  • 2.2 Απόδοση κλαπέντων πολιτιστικών αγαθών 269
  • i. Έννοια κλαπέντος πολιτιστικού αγαθού269
  • ii. Αίτηση απόδοσης κλαπέντων πολιτιστικών αγαθών270
  • 2.3 Επιστροφή παρανόμως εξαχθέντων πολιτιστικών αγαθών, τα οποία αποτελούν μέρος της εθνικής πολιτιστικής κληρονομιάς272
  • i. Έννοια272
  • ii. Αίτηση272
  • 2.4 Ισχύς 274
  • 2.5 Θέση μετά την επιστροφή 275
  • Βιβλιογραφία, Αρθρογραφία, Νομολογία και Νομοθεσία0
  • 1. Ξενόγλωσση Βιβλιογραφία277
  • 2. Ελληνική Βιβλιογραφία284
  • 3. Νομολογία285
  • 4. Πηγές και Νομοθεσία289
  • Αλφαβητικό Ευρετήριο293
  • 0
  • 0