Έκδοση: 2019
ISBN: 978-960-622-792-9
Σελίδες: 624
Συγγραφέας: Μ. – Ε. Καλλιτσιώτη, Ι. Βάγιας, Β. Γκέρτσος, Θ. Γναρδέλλη, B. Δαγαλάκη , Δ. Δαρέλλη, Χ. Ευαγγελίου, Χ. Ζάχου, Η. Καμπίτσης , Α. Καρακόιδας, Ι. Κίτσος, Δ. Κοκοτσής , Ε. Κωνσταντάκου, Η. Μάζος, Α. Μαυρομμάτη, Ν. Νικολάκης, Α. Παπαπαναγιώτου, Α. Παπασταμάτη, Δ. Πυργάκης, Α. Σακελλαρίου , Κ. Σκούρα, Α. Ταμαμίδης
Επιμέλεια: Ι. Κίτσος, Ε. Κουλουμπίνη, Η. Μάζος

Με το παρόν έργο «Δημόσιες Συμβάσεις -Ν 4412/2016 που είναι επικαιροποιημένο με όλες τις πρόσφατες νομοθετικές αλλαγές (Ν 4605/2019, 4609/2019), για πρώτη φορά στην Ελλάδα Ανώτατοι Δικαστές του Συμβουλίου της Επικρατείας και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ενώνουν τις δυνάμεις τους προκειμένου να αναλύσουν τα πορίσματα εφαρμογής στην πράξη του νεότερου Δικαίου των Δημοσίων Συμβάσεων, μετά την εισαγωγή του Ν 4412/2016. Το ανά χείρας Συλλογικό Έργο είναι το αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας 23 καταξιωμένων και έμπειρων νομικών, το οποίο αποσκοπεί στην αναλυτική επεξεργασία του νεότερου ∆ικαίου των ∆ημοσίων Συμβάσεων, όπως αυτό διαμορφώνεται μετά τη θεσμοθέτηση του Ν 4412/2016, μέσω του οποίου ο Έλληνας νομοθέτης επεδίωξε να ενοποιήσει το διάσπαρτο μέχρι πρότινος νομοθετικό πλαίσιο για τις διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων έργων, προμηθειών και υπηρεσιών.

Για τους νομικούς της πράξης με ειδικότητα στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων αυτό το πολυσχιδές και μεγάλης έκτασης νομοθέτημα είναι γνωστό ότι, από τη μέχρι σήμερα πρακτική του εφαρμογή, δημιούργησε σωρεία ερμηνευτικών προβλημάτων που παρουσίασαν δυσκολίες στην επίλυσή τους και οδήγησαν πολλάκις σε διαφορετικές ερμηνείες.

Οι συγγραφείς του έργου επικεντρώθηκαν στην ανάλυση και επεξεργασία του νέου Ν 4412/2016, όπως αυτή αποτυπώθηκε στη νομολογία των ανώτατων δικαστηρίων της Χώρας, του Συμβουλίου της Επικρατείας και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, όπου έκαστο, κατά τον λόγο της αρμοδιότητας του, προσέγγισε ερμηνευτικά και σύμφωνα με τις κοινοτικές αρχές και τους κοινοτικούς κανόνες τον νέο νόμο, δίνοντας πολλάκις λύση στα ερμηνευτικά ζητήματα που ανέκυψαν κατά την εφαρμογή του. Συνενώνοντας την εμπειρία τους στον έλεγχο των δημοσίων διαγωνιστικών διαδικασιών, από τη θέση του δικαστή, αναδεικνύουν τα ερμηνευτικά προβλήματα που προέκυψαν κατά την πρώτη εφαρμογή του ως άνω νόμου και την επίλυση αυτών, κατά τη διαδικασία ανάθεσης, σύναψης καθώς και εκτέλεσης των δημοσίων συμβάσεων.

 Ειδικότερα, με το παρόν έργο, επιλύονται προβλήματα ερμηνείας που αντιμετωπίζει ο νομικός κόσμος στα πιο δυσχερή ζητήματα που ανακύπτουν από την εφαρμογή όλων των ειδών των δημοσίων συμβάσεων (όπως στις συμβάσεις εκπόνησης μελετών και λοιπών επιστημονικών υπηρεσιών, στα κριτήρια επιλογής, στα είδη διαδικασιών ανάθεσης, στις τεχνικές προδιαγραφές, στην υπεργολαβία, στους λόγους αποκλεισμού, στη  ματαίωση διαδικασίας, στην τροποποίηση συμβάσεων). Αυτοτελές κεφάλαιο εξέχουσας σημασίας αποτελεί η δικαστική προστασία ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας, όπου αναλύονται τα σχετικά δικονομικά ζητήματα από την άσκηση των ενδίκων βοηθημάτων και μέσων στις διαφορές των δημοσίων συμβάσεων.  Τέλος σε ξεχωριστή ενότητα περιγράφεται η προδικαστική προστασία στην Ανεξάρτητη Αρχή Επίλυσης Προδικαστικών Προσφυγών, τη νεοσύστατη αρχή όπου εκκαθαρίζονται οι υποθέσεις των δημοσίων συμβάσεων, πριν τη δικαστική αντιμετώπισή τους. Εκεί προβλέπονται οι ειδικές προϋποθέσεις άσκησης της προδικαστικής προσφυγής μέσα από τη δυσεύρετη και πλούσια νομολογία της Αρχής.

  • 0
  • Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ1
  • Συνολικές μεταρρυθμίσεις του N 4412/2016 στους υπάρχοντες κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις 3
  • Εισαγωγή5
  • Ι. Σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις του Ν 4412/2016 κατά το προσυμβατικό στάδιο6
  • Α. Νέοι ορισμοί, νέα κατώτατα χρηματικά όρια εφαρμογής και νέες αναθέτουσες αρχές6
  • Β. Νέα μέτρα που προάγουν την καλύτερη πρόσβαση των ΜΜΕ στην αγορά.8
  • Γ. Περισσότερες διατάξεις σχετικά με τα κριτήρια ανάθεσης και τους λόγους αποκλεισμού10
  • Δ. Διασφαλίσεις υπέρ της ακεραιότητας και κατά της διαφθοράς13
  • Ε. Ηλεκτρονικές διαδικασίες (e-procurement)17
  • ΣΤ. Μεταρρυθμίσεις στις διαδικασίες διενέργειας των διαγωνισμών20
  • Ζ. Ενσωμάτωση της νομολογίας του ΔΕΕ26
  • Η. Χρήση των δημοσίων συμβάσεων ως μέσου υλοποίησης κοινωνικών και περιβαλλοντικών πολιτικών (άρθρα 18 παρ. 2, 20, 54, 55, 56, 82, 86, 87 και 130 του Ν 4412/2016, 18, 20, 42, 43, 44, 62, 67, 68 και 70 της Οδ. 2014/24/ΕΕ)29
  • ΙΙ. Σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις του Ν 4412/2016 κατά το στάδιο της εκτέλεσης31
  • Α. Δυνατότητα υιοθέτησης ειδικών προϋποθέσεων σχετικών με την εκτέλεση της σύμβασης (άρθρα 130 του Ν 4412/2016 και 70 της Οδ. 2014/24/ΕΕ)31
  • Β. Δικαίωμα - Υποχρέωση μονομερούς λύσης της σύμβασης (άρθρα 133 του Ν 4412/2016 και 73 της Οδ. 2014/24/ΕΕ)32
  • Γ. Τροποποίηση των συμβάσεων χωρίς νέα διαγωνιστική διαδικασία (άρθρα 132 του Ν 4412/2016 και 72 της Οδ. 2014/24/ΕΕ)33
  • Δ. Ανεξάρτητη Αρχή Επίλυσης Προδικαστικών Προσφυγών (άρθρα 347-371 του Ν 4412/2016)34
  • Συμπεράσματα35
  • Ζητήματα διαχρονικού δικαίου στον Ν 4412/2016 (Βιβλίο V: άρθρα 375-379 Ν 4412/2016)37
  • Ι. Η διαχρονική εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου των δημοσίων συμβάσεων38
  • Α. Η αλληλουχία των κανόνων του ενωσιακού δικαίου δημοσίων συμβάσεων και η απαίτηση για ασφάλεια δικαίου38
  • Β. Η καθολική και αποκλειστική εφαρμογή του καθορισθέντος κανονιστικού καθεστώτος41
  • II. Οι διαχρονικού δικαίου ρυθμίσεις του Ν 4412/201652
  • Α. Η απόκλιση από τους κανόνες του ενωσιακού δικαίου52
  • Β. Το εφαρμοστέο καθεστώς έννομης προστασίας στις δημόσιες συμβάσεις59
  • ΙΙ. ΔΙΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ - ΑΝΑΘΕΣΗ63
  • Δημόσιες συμβάσεις εκπόνησης μελετών και παροχής τεχνικών και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών [άρθρο 2 παρ. 1 περ. 9 (α) Ν 4412/2016]65
  • I. Εισαγωγή65
  • II. Από τον Ν 3316/2005 στον Ν 4412/201666
  • III. Εννοιολογικός προσδιορισμός68
  • IV. Διάκριση από διαγωνισμούς μελετών70
  • V. Συμβάσεις μελετών και τεχνικών υπηρεσιών και χρηστή δημοσιονομική διαχείριση71
  • VI. Προεκτιμώμενη αμοιβή της σύμβασης μελέτης ή παροχής τεχνικών υπηρεσιών73
  • VII. Διαδικασίες ανάθεσης75
  • VIII. Κριτήρια ανάθεσης77
  • IX. Συμπέρασμα79
  • Οι συμβάσεις μεταξύ φορέων του δημοσίου τομέα (άρθρo 12 Ν 4412/2016)81
  • I. Εισαγωγή82
  • II. Οι συμβάσεις οιονεί αυτεπιστασίας (In house αναθέσεις)83
  • Α. Η κάθετη in house ανάθεση (άρθρο 12 παρ. 1 του Ν 4412/2016)83
  • Β. Η αντίστροφη κάθετη και η οριζόντια in house ανάθεση (άρθρο 12 παρ. 2 του Ν 4412/2016) 90
  • Γ. Ο κοινός έλεγχος ως ειδική περίπτωση κάθετης in house ανάθεσης (άρθρο 12 παρ. 3 του Ν 4412/2016)91
  • ΙΙΙ. Η συνεργασία μεταξύ αναθετουσών αρχών93
  • Α. Η προϋφιστάμενη νομολογία του ΔΕΕ93
  • Β. Η ρύθμιση του νέου νόμου (άρθρο 12 παρ. 4 του Ν 4412/2016)94
  • IV. Η επιφύλαξη της παρ. 6 του άρθρου 12 Ν 4412/201698
  • V. Επίλογος99
  • Αρχές που εφαρμόζονται στις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων (άρθρο 18 Ν 4412/2016)101
  • Ι. Εισαγωγή102
  • ΙΙ. Nομολογιακή προσέγγιση και πρακτική εφαρμογή104
  • Α. Η αρχή της ίσης μεταχείρισης ή της απαγόρευσης των διακρίσεων104
  • Β. Η αρχή της διαφάνειας110
  • Γ. Η αρχή της αναλογικότητας113
  • Δ. Η οριζόντια ρήτρα της παρ. 2 του άρθρου 18118
  • ΙΙΙ. Επίλογος119
  • Συγκρούσεις συμφερόντων (άρθρα 24 και 48 Ν 4412/2016)121
  • I. Εισαγωγή 121
  • II. Εξέλιξη της νομοθεσίας στο ζήτημα της συγκρούσεως συμφερόντων 123
  • ΙΙΙ. Οι ρυθμίσεις των οδηγιών 2014/24/ΕΕ και 2014/25/ΕΕ για τις συγκρούσεις συμφερόντων124
  • IV. Οι ρυθμίσεις του εθνικού δικαίου για το ζήτημα της σύγκρουσης συμφερόντων127
  • V. Η έννοια της σύγκρουσης συμφερόντων κατά τη νομολογία131
  • A. Αρχή της ίσης μεταχείρισης των διαγωνιζομένων131
  • B. Περιπτώσεις καταστάσεων σύγκρουσης συμφερόντων132
  • Γ. Υποχρεώσεις της αναθέτουσας αρχής 135
  • VI. Η σύγκρουση συμφερόντων κατά τις διατάξεις του Ν 4412/2016 - Συμπεράσματα138
  • Είδη διαδικασιών ανάθεσης στον Ν 4412/2016 - Οι νέες διαδικασίες (άρθρα 26-32α Ν 4412/2016)141
  • I. Προϋπάρχουσες, νέες και «ανανεωμένες» διαδικασίες ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων στα άρθρα 26-32α του N 4412/2016142
  • II. Α. Προϋποθέσεις εφαρμογής της νέας ανταγωνιστικής διαδικασίας με διαπραγμάτευση και της «ανανεωμένης» διαδικασίας ανταγωνιστικού διαλόγου (άρθρο 26 παρ. 2, 3, 4 και 5)143
  • Β. Η ανταγωνιστική διαδικασία με διαπραγμάτευση (άρθρα 26 παρ. 2, 3, 4 και 5 και 29)146
  • Γ. Συγκριτική αποτίμηση150
  • ΙΙΙ. Η σύμπραξη καινοτομίας (άρθρα 26 παρ. 1 περ. β και 31 του Ν 4412/2016)152
  • Α. Έννοια και πεδίο εφαρμογής152
  • Β. Προϋποθέσεις προσφυγής στη διαδικασία 153
  • Γ. Η διαδικασία154
  • Δ. Συγκριτική αποτίμηση156
  • IV. Αντί επιλόγου157
  • Συμφωνίες – πλαίσιο (άρθρο 39 Ν 4412/2016)159
  • I. Έννοια και λειτουργία της συμφωνίας - πλαίσιο159
  • II. Κριτήρια για την προσφυγή των Αναθετουσών Αρχών σε συμφωνίες - πλαίσιο161
  • III. Το ελάχιστο περιεχόμενο και η μέγιστη χρονική διάρκειά τους161
  • IV. Τα συμβαλλόμενα μέρη σε μια συμφωνία - πλαίσιο και τα κριτήρια ανάθεσης αυτής164
  • V. Σύναψη εκτελεστικών συμβάσεων σε συμφωνία - πλαίσιο με ένα οικονομικό φορέα ή με περισσότερους οικονομικούς φορείς167
  • VI. Συμφωνία - πλαίσιο για την ανάθεση συμβάσεων - μελετών και παροχής τεχνικών και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών171
  • VII. Προληπτικός έλεγχος των συμφωνιών - πλαίσιο και των εκτελεστικών τους συμβάσεων από το Ελεγκτικό Συνέδριο172
  • VIII. Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των συμφωνιών - πλαίσιο174
  • IX. Αντί επιλόγου177
  • Τεχνικές προδιαγραφές (άρθρο 54 Ν 4412/2016)179
  • I. Εισαγωγή179
  • ΙΙ. Οι εναλλακτικές δυνατότητες διατύπωσης των τεχνικών προδιαγραφών180
  • ΙΙΙ. Οι βασικές αρχές κατά την κατάρτιση και αξιολόγηση των τεχνικών προδιαγραφών183
  • Α. Η αρχή της ίσης μεταχείρισης των διαγωνιζομένων184
  • Β. Η αρχή της διαφάνειας187
  • Γ. Η διακριτική ευχέρεια των αναθετουσών αρχών188
  • IV. Επίλογος189
  • Η υπεργολαβία (άρθρο 58 Ν 4412/2016)191
  • Ι. Έννοια υπεργολαβίας - Διάκριση από συγγενείς έννοιες - Είδη αυτής191
  • ΙΙ. Η υπεργολαβία κατά το ενωσιακό και εθνικό δίκαιο - Νομολογιακά δεδομένα193
  • Α. Υπό το καθεστώς της προγενέστερης οδηγίας 2004/18193
  • Β. Yπό το καθεστώς της νέας οδηγίας 2014/24 και του Ν 4412/2016197
  • ΙΙΙ. Συμπέρασμα203
  • Ο κανόνας της υποδιαίρεσης των συμβάσεων σε τμήματα (άρθρο 59 N 4412/2016)205
  • Εισαγωγή205
  • Ι. Η αρχή «διαίρεση ή επεξήγηση» - Υποχρέωση ή ευχέρεια207
  • ΙΙ. Μέθοδοι και έκταση διαίρεσης 210
  • ΙΙΙ. Λόγοι μη διαίρεσης213
  • Α. Η προσφυγή σε ενιαίο διαγωνισμό με την αιτιολογία ότι η εκτέλεση της σύμβασης θα καταστεί υπερβολικά ακριβή215
  • Β. Η προσφυγή σε ενιαίο διαγωνισμό με την αιτιολογία ότι η εκτέλεση της σύμβασης θα καταστεί υπερβολικά δύσκολη από τεχνική άποψη 216
  • Γ. Η προσφυγή σε ενιαίο διαγωνισμό με την αιτιολογία ότι η υποδιαίρεση εγκυμονεί τον κίνδυνο να περιοριστεί ο ανταγωνισμός 219
  • IV. Περιορισμοί στην υποβολή προσφοράς και στην ανάθεση219
  • V. Ομαδοποίηση τμημάτων 220
  • Δημοσιότητα, Διαφάνεια και Αποδοτικότητα στις δημόσιες συμβάσεις (άρθρα 61-70 Ν 4412/2016)223
  • Ι. Διαφάνεια224
  • Α. Έννοια224
  • Β. Αποτυπώνοντας τη διαφάνεια στην Οδηγία 2014/24/ΕΕ και στον Ν 4412/2016225
  • Γ. Διαφάνεια εναντίον διαπλοκής. Αλλάζοντας στοχοθεσία226
  • ΙΙ. Αποδοτικότητα228
  • Α. Έννοια228
  • Β. Ανιχνεύοντας την αποδοτικότητα στην Οδηγία 2014/24/ΕΕ και εντοπίζοντάς την στον Ν 4412/2016228
  • Γ. Καταβολές της αποδοτικότητας231
  • ΙΙΙ. Από τον Νόμο στην πράξη232
  • Α. Διαφάνεια και αποδοτικότητα εναντίον διαπλοκής232
  • Β. Αποκρυσταλλώνοντας τη δημοσιότητα στη νομολογία του προσυμβατικού ελέγχου233
  • Γ. Ιχνηλατώντας την αποδοτικότητα στη νομολογία του προσυμβατικού ελέγχου (προηγούμενοι σταθμοί: οικονομικότητα και χρηστή δημοσιονομική διαχείριση)235
  • IV. Συμπέρασμα238
  • Λόγοι αποκλεισμού από τη συμμετοχή σε διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης (άρθρα 73-74 Ν 4412/2016)239
  • Ι. Εισαγωγή241
  • ΙΙ. Οι στόχοι που επιδιώκονται με τον αποκλεισμό οικονομικού φορέα από τη διαδικασία ανάθεσης δημόσιας σύμβασης242
  • III. Η διάκριση μεταξύ υποχρεωτικών και δυνητικών λόγων αποκλεισμού244
  • IV. Εξαντλητικός ή μη ο κατάλογος των περιπτώσεων που συνιστούν λόγους αποκλεισμού248
  • V. Δυνατότητα της αναθέτουσας αρχής να αποκλείει έναν οικονομικό φορέα ανά πάσα στιγμή κατά τη διάρκεια της διαδικασίας (παρ. 5 αρ. 57 Οδηγίας 2014/24 και παρ. 6 αρ. 73 Ν 4412/2016)249
  • VI. Οι κατ’ ιδίαν υποχρεωτικοί λόγοι αποκλεισμού251
  • Α. Ποινική καταδίκη, λόγω τέλεσης συγκεκριμένων αδικημάτων (αρ. 57 παρ. 1 Οδηγίας 2014/24 και αρ. 73 παρ. 1 Ν 4412/2016)251
  • Β. Αθέτηση υποχρεώσεων σχετικά με την καταβολή φόρων, τελών ή εισφορών κοινωνικής ασφάλισης (παρ. 2 αρ. 57 Οδηγίας 2014/24 και παρ. 2 α΄- β΄, 3 β΄ αρ. 73 Ν 4412/2016)254
  • Γ. Ειδική περίπτωση παράβασης της εργατικής νομοθεσίας (παρ. 2 γ’ αρ. 73 Ν 4412/2016)257
  • VII. Η παρέκκλιση από τον υποχρεωτικό αποκλεισμό για επιτακτικούς λόγους δημοσίου συμφέροντος (αρ. 57 παρ. 3 Οδηγίας 2014/24 και αρ. 73 παρ. 3 α΄ Ν 4412/2016)259
  • VIII. Οι κατ’ ιδίαν δυνητικοί λόγοι αποκλεισμού260
  • A. Η αθέτηση των υποχρεώσεων του άρθρου 18 παρ. 2 του Ν 4412/2016 στους τομείς του περιβαλλοντικού, κοινωνικού και εργατικού δικαίου κατά την εκτέλεση των συμβάσεων (αρ. 57 παρ. 4 περ. α΄ Οδ. 2014/24 και 73 παρ. 4 περ. α’ Ν 4412/2016)260
  • Β. Πτώχευση ή εξυγίανση ή ειδική εκκαθάριση ή αναγκαστική διαχείριση ή πτωχευτικός συμβιβασμός ή αναστολή επιχειρηματικών δραστηριοτήτων ή οποιαδήποτε ανάλογη κατάσταση (αρ. 57 παρ. 4 περ. β΄ Οδ. 2014/24 και αρ. 73 παρ. 4 περ. β’ και παρ. 5 Ν 4412/2016)261
  • Γ. Επαρκώς εύλογες ενδείξεις για τη σύναψη συμφωνιών με άλλους οικονομικούς φορείς, με στόχο τη στρέβλωση του ανταγωνισμού (αρ. 57 παρ. 4 γ΄ Οδ. 2014/24 και αρ. 73 παρ. 4 περ. γ’ Ν 4412/2016)262
  • Δ. Κατάσταση σύγκρουσης συμφερόντων κατά την έννοια του άρθρου 24 που δεν μπορεί να θεραπευθεί αποτελεσματικά με άλλα, λιγότερο παρεμβατικά μέσα (αρ. 57 παρ. 4 δ΄ Οδ. 2014/24 και 73 παρ. 4 δ’ Ν 4412/2016)265
  • Ε. Κατάσταση στρέβλωσης του ανταγωνισμού από την πρότερη συμμετοχή κατά την προετοιμασία της διαδικασίας σύναψης σύμβασης, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 48, που δεν μπορεί να θεραπευθεί με άλλα, λιγότερο παρεμβατικά, μέσα (αρ. 57 παρ. 4 ε΄ Οδ. 2014/24 και 73 παρ. 4 ε’ Ν 4412/2016)266
  • ΣΤ. Σοβαρή ή επαναλαμβανόμενη πλημμέλεια κατά την εκτέλεση προηγούμενης σύμβασης, με αποτέλεσμα πρόωρη καταγγελία, αποζημιώσεις ή άλλες παρόμοιες κυρώσεις (αρ. 57 παρ. 4 στ’ Οδ. 2014/24 και αρ. 73 παρ. 4 στ’ Ν 4412/2016)269
  • Ζ. Ένοχος σοβαρών ψευδών δηλώσεων κατά την παροχή των πληροφοριών που απαιτούνται από την αναθέτουσα αρχή για την εξακρίβωση της απουσίας συνδρομής λόγων αποκλεισμού ή την πλήρωση των κριτηρίων επιλογής ή απόκρυψη των πληροφοριών αυτών ή μη δυνατότητα προσκόμισης των δηλωθέντων δικαιολογητικών (αρ. 57 παρ. 4 ζ΄ Οδ. 2014/24 και αρ. 73 παρ. 4 περ. ζ’ Ν 4412/2016)271
  • H. Η απόπειρα αθέμιτου επηρεασμού της διαδικασίας λήψης αποφάσεων της αναθέτουσας αρχής, απόκτησης εμπιστευτικών πληροφοριών που ενδέχεται να του αποφέρουν αθέμιτο πλεονέκτημα ή εξ αμελείας παροχής παραπλανητικών πληροφοριών που ενδέχεται να επηρεάσουν ουσιωδώς τις αποφάσεις της αναθέτουσας αρχής που αφορούν τον αποκλεισμό, την επιλογή ή την ανάθεση (αρ. 57 παρ. 4 η΄ Οδ. 2014/24 και αρ. 73 παρ. 4 περ. η’ Ν 4412/2016).272
  • Θ. Σοβαρό επαγγελματικό παράπτωμα το οποίο θέτει εν αμφιβόλω την ακεραιότητα του οικονομικού φορέα (αρ. 57 παρ. 4 γ΄ Οδ. 2014/24 και αρ. 73 παρ. 4 περ. θ’ Ν 4412/2016)273
  • IX. Δυνατότητα αποτροπής του αποκλεισμού με την λήψη μέτρων αυτοκάθαρσης (αρ. 57 παρ. 6 Οδ. 2014/24 και αρ. 73 παρ. 7 Ν 4412/2016)276
  • Χ. Μέγιστη περίοδος αποκλεισμού (αρ. 57 παρ. 7 Οδ. 2014/24 και αρ. 73 παρ. 10 Ν 4412/2016)280
  • ΧΙ. Διοικητική κύρωση αποκλεισμού από μελλοντικές ή εν εξελίξει συμβάσεις για τους οικονομικούς φορείς που δεν έλαβαν μέτρα αυτοκάθαρσης (αρ. 57 παρ. 7 Οδ. 2014/24 και αρ. 74 Ν 4412/2016)281
  • Κριτήρια επιλογής σε διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης (άρθρα 75-77 Ν 4412/2016)283
  • Κριτήρια επιλογής — Άρθρο 75 (άρθρο 58 της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ)285
  • Ι. Διασφάλιση πραγματικού ανταγωνισμού - Αρχές διαφάνειας, ίσης μεταχείρισης και αναλογικότητας287
  • ΙΙ. Διάκριση κριτηρίων επιλογής και κριτηρίων αξιολόγησης/ανάθεσης289
  • ΙΙΙ. Καταλληλότητα για την άσκηση της επαγγελματικής δραστηριότητας (παρ. 2)292
  • Α. Εγγραφή σε επαγγελματικά ή εμπορικά μητρώα293
  • Β. Διαδικασίες σύναψης συμβάσεων υπηρεσιών294
  • Γ. Εγγραφή στο ΜΗ.Τ.Ε. του άρθρου 118 του Ν 4472/2017294
  • IV. Οικονομική και χρηματοοικονομική επάρκεια (παρ. 3)296
  • A. Ενώσεις οικονομικών φορέων 298
  • B. Ελάχιστος ετήσιος κύκλος εργασιών298
  • Γ. Αναλογία στοιχείων ενεργητικού και παθητικού - ετήσιοι λογαριασμοί - ισολογισμοί303
  • Δ. Ασφαλιστική κάλυψη έναντι επαγγελματικών κινδύνων307
  • V. Τεχνική και επαγγελματική ικανότητα (παρ. 4)307
  • Α. Ενώσεις οικονομικών φορέων 310
  • Β. Ικανοποιητικό επίπεδο εμπειρίας (παρ. 4 εδ. β΄)310
  • Γ. Συγκρουόμενα συμφέροντα (παρ. 4 εδ. γ΄)310
  • Δ. Διαδικασίες σύναψης σύμβασης προμηθειών για τις οποίες απαιτούνται εργασίες τοποθέτησης ή εγκατάστασης, παροχή υπηρεσιών ή εκτέλεση έργων (παρ. 4 εδ. δ΄)310
  • VI. Υποχρεώσεις των αναθετουσών αρχών (παρ. 5)311
  • Κριτήρια επιλογής σε διαδικασίες σύναψης δημόσιας σύμβασης έργου — Άρθρο 76311
  • Ι. Επιπλέον απαιτήσεις καταλληλότητας για τους οικονομικούς φορείς (παρ. 1)311
  • Α. Εγγραφή οικονομικών φορέων στο Μ.Ε.ΕΠ. ή τα νομαρχιακά μητρώα (περ. α΄ - δ΄)311
  • Β. Συμμετοχή ένωσης οικονομικών φορέων (περ. ε΄)313
  • ΙΙ. Δημόσιες συμβάσεις ειδικών έργων - Επιπλέον απαιτήσεις τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας και επιπλέον προϋποθέσεις συμμετοχής και αποδεικτικά μέσα για τους οικονομικούς φορείς (παρ. 2)313
  • ΙΙΙ. Δημόσιες συμβάσεις έργων - Επιπλέον απαιτήσεις οικονομικής και χρηματοοικονομικής επάρκειας, τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας και επιπλέον προϋποθέσεις συμμετοχής και αποδεικτικά μέσα για τους οικονομικούς φορείς (παρ. 3)314
  • Α. Εκτιμώμενη αξία της σύμβασης (περ. α΄)314
  • Β. Ενώσεις οικονομικών φορέων (περ. β΄)315
  • IV. Δυνατότητα συμμετοχής οικονομικών φορέων που αποδεικνύουν ότι καλύπτουν τα κριτήρια επιλογής (παρ. 4)315
  • Κριτήρια επιλογής σε διαδικασίες σύναψης δημόσιας σύμβασης μελέτης ή παροχής τεχνικών και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών — Άρθρο 77316
  • I. Επιπλέον απαιτήσεις καταλληλότητας για τους οικονομικούς φορείς (παρ. 1)316
  • Α. Εγγραφή στο Μητρώο Μελετητών και στο Μητρώο Γραφείων Μελετών (περ. α΄)317
  • Β. Εγγραφή στο ΜΗ.Τ.Ε. του άρθρου 118 του Ν 4472/2017318
  • Γ. Ανάθεση σύμβασης παροχής τεχνικών υπηρεσιών για τις οποίες δεν τηρούνται μητρώα (περ. β΄)318
  • Δ. Συμμετοχή ένωσης οικονομικών φορέων (περ. γ΄ και δ΄)318
  • ΙΙ. Επιπλέον απαιτήσεις τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας και επιπλέον προϋποθέσεις συμμετοχής και αποδεικτικά μέσα για τους οικονομικούς φορείς (παρ. 2)319
  • Α. Προεκτιμώμενες αμοιβές και ελάχιστα επίπεδα τεχνικής καταλληλότητας και γενικής εμπειρίας (περ. α΄)319
  • Β. Ανάγκη αυξημένης εμπειρίας (περ. β΄)320
  • Γ. Μικρός αριθμός εγγεγραμμένων μελετητών ή εταιρειών μελετών της απαιτούμενης τάξης (περ. γ΄)320
  • Δ. Διαδικασία σύναψης σύμβασης παροχής τεχνικών υπηρεσιών επίβλεψης έργου (περ. δ΄)320
  • Ε. Διαδικασία σύναψης συμφωνίας - πλαίσιο (περ. ε΄)320
  • ΙΙΙ. Δημόσιες συμβάσεις έργων με αξιολόγηση μελέτης - σύστημα μελέτη - κατασκευή (παρ. 3)321
  • IV. Δυνατότητα συμμετοχής οικονομικών φορέων που αποδεικνύουν ότι καλύπτουν τα κριτήρια επιλογής (παρ. 4)321
  • Στήριξη στις ικανότητες άλλων φορέων (άρθρο 78 Ν 4412/2016, δάνεια εμπειρία)323
  • Ι. Έννοια και σύντομη αναφορά στο προϊσχύσαν καθεστώς323
  • ΙΙ. Το νέο νομοθετικό καθεστώς και οι καινοτομίες που εισάγει325
  • ΙΙΙ. Περιορισμοί κατά την προσφυγή στη δάνεια εμπειρία – γέφυρα προηγούμενου και νεώτερου καθεστώτος333
  • IV. Αντί επιλόγου334
  • Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Σύμβασης (άρθρα 79, 79Α Ν 4412/2016)337
  • Ι. Έννοια και σκοπός θέσπισης ΕΕΕΣ και ΤΕΥΔ337
  • ΙΙ. Αναλυτικό περιεχόμενο340
  • ΙΙΙ. Αρμοδιότητα υπογραφής ΕΕΕΣ στην περίπτωση συλλογικού διοικητικού οργάνου νομικού προσώπου: νομολογιακές διακυμάνσεις και νομοθετική παρέμβαση346
  • IV. Συνέπειες μη υποβολής ή ορθής συμπλήρωσης ΕΕΕΣ349
  • V. Αντί επιλόγου353
  • Κριτήρια ανάθεσης (άρθρο 86 Ν 4412/2016)355
  • I. Εισαγωγή355
  • II. Οι βασικές καινοτομίες356
  • Α. Το νέο ενιαίο κριτήριο της «πλέον συμφέρουσας από οικονομική άποψη προσφοράς»356
  • Β. Η ενσωμάτωση του στοιχείου του κόστους358
  • Γ. Η βέλτιστη σχέση ποιότητας - τιμής359
  • Δ. Η ελευθερία επιλογής της αναθέτουσας αρχής και τα όριά της363
  • ΙΙΙ. Επίλογος365
  • Ασυνήθιστα χαμηλές προσφορές (άρθρα 88 και 89 Ν 4412/2016)367
  • Ι. Εισαγωγή 368
  • ΙΙ. Έννοια της ασυνήθιστα χαμηλής προσφοράς 368
  • ΙΙΙ. Η απαγόρευση του αυτόματου αποκλεισμού των ασυνήθιστα χαμηλών προσφορών370
  • IV. Η διαδικασία εντοπισμού και αξιολόγησης των ασυνήθιστα χαμηλών προσφορών371
  • Α. Ο εντοπισμός των ύποπτων προσφορών371
  • Β. Η παροχή στους ενδιαφερόμενους οικονομικούς φορείς της δυνατότητας να αποδείξουν τη σοβαρότητα των προσφορών τους374
  • Γ. Εκτίμηση από την αναθέτουσα αρχή της λυσιτέλειας των εξηγήσεων και η απόρριψη ή αποδοχή των προσφορών377
  • V. Οι ασυνήθιστα χαμηλές προσφορές υπό το πρίσμα των κρατικών ενισχύσεων και του κοινωνικού, εργατικού ή περιβαλλοντικού δικαίου 380
  • Α. Συμμόρφωση των προσφορών με τις κείμενες διατάξεις στους τομείς του κοινωνικού, εργατικού ή περιβαλλοντικού δικαίου ή με τις διατάξεις του διεθνούς εργατικού δικαίου380
  • Β. Ασυνήθιστα χαμηλές προσφορές και κρατικές ενισχύσεις381
  • Γ. Δικαιολογητικά σχετικά με τις ασυνήθιστα χαμηλές προσφορές (άρθρο 89 του Ν 4412/2016)382
  • Συμπλήρωση - αποσαφήνιση πληροφοριών και δικαιολογητικών (άρθρο 102 Ν 4412/2016)383
  • Ι. Ερμηνεία του άρθρου 102 του Ν 4412/2016 και νομολογιακά παραδείγματα383
  • Α. Εισαγωγή383
  • Β. Οι περιπτώσεις διακριτικής ευχέρειας της αναθέτουσας αρχής384
  • Γ. Το περιεχόμενο της διευκρίνισης/συμπλήρωσης385
  • Δ. Διευκρίνιση της τεχνικής ή οικονομικής προσφοράς387
  • Ε. Οι τηρούμενες αρχές389
  • ΣΤ. Η υποχρέωση της αναθέτουσας αρχής να ζητεί διευκρινίσεις389
  • Ζ. Η αντίστοιχη ρύθμιση της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ392
  • ΙΙ. Η ειδικότερη περίπτωση των εγγυητικών επιστολών394
  • ΙΙΙ. Αντί επιλόγου398
  • Ματαίωση της διαδικασίας (άρθρο 106 Ν 4412/2016)399
  • Ι. Αναλυτικό περιεχόμενο399
  • ΙΙ. Η επαναδημοπράτηση του έργου. Ειδικά για την έκταση του προσυμβατικού ελέγχου στην περίπτωση επαναδημοπράτησης δημοσίου έργου, μετά από ματαίωση της αρχικής διαδικασίας δημοπράτησης406
  • ΙΙΙ. Εξαγορά μελετών408
  • IV. Αντί επιλόγου408
  • Η τροποποίηση των δημοσίων συμβάσεων κατά τη διάρκειά τους (άρθρο 132 Ν 4412/2016)409
  • I. Εισαγωγή409
  • II. Πεδίο εφαρμογής των νέων διατάξεων411
  • III. Η βασική αρχή της ρύθμισης - ουσιώδεις τροποποιήσεις412
  • IV. Τα επιμέρους κριτήρια που προσδιορίζουν τις ουσιώδεις τροποποιήσεις415
  • V. Οι εξαιρέσεις420
  • Α. Σαφείς, ακριβείς και κατηγορηματικές ρήτρες αναθεώρησης420
  • Β. Αδυναμία μεταβολής αναδόχου421
  • Γ. Ανάγκη τροποποίησης λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων423
  • Δ. Μεταβολές στο πρόσωπο του αναδόχου426
  • Ε. Οι «ήσσονος αξίας (de minimis)» τροποποιήσεις428
  • VI. Έλεγχος της εφαρμογής της ρύθμισης429
  • Ν 4412/2016: Συμβάσεις προμηθειών ειδικότερα ζητήματα και νομολογιακή αντιμετώπιση435
  • I. Εισαγωγή436
  • II. Ειδικότερα ζητήματα προμηθειών436
  • Α. Κάλυψη νομοθετικού κενού στις προμήθειες ύδατος436
  • Β. Συμβάσεις ενεργειακής απόδοσης: προμήθεια ή υπηρεσία;438
  • ΙΙΙ. Καινοτομίες του Ν 4412/2016 - Νομολογιακή αντιμετώπιση στις συμβάσεις προμηθειών438
  • Α. Υποδιαίρεση σε τμήματα438
  • Β. Ισότιμες ή ισοδύναμες προσφορές440
  • Γ. Περιεχόμενο εγγράφων σύμβασης441
  • Δ. Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Σύμβασης (Ε.Ε.Ε.Σ.)444
  • Ε. Τροποποίηση της σύμβασης446
  • IV. Επισκόπηση νομολογίας των συμβάσεων προμηθειών υπό το καθεστώς του Ν 4412/2016448
  • Α. Αρχικό στάδιο: Διακήρυξη - Συμμετοχή 448
  • Β. Ενδιάμεσο στάδιο: Διαγωνιστική διαδικασία450
  • Γ. Τελικό στάδιο: Κατακύρωση451
  • VI. Αντί επιλόγου453
  • Συμβάσεις στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας (άρθρα 15-17 Ν 4412/2016)455
  • IV. Η εφαρμογή του Βιβλίου Ι του Ν 4412/2016 στις συμβάσεις του τομέα άμυνας και ασφάλειας 469
  • Α. Άρθρο 15: ανάθεση δημοσίων συμβάσεων στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας469
  • Β. Άρθρο 16: ανάθεση μεικτών συμβάσεων που αφορούν την άμυνα ή την ασφάλεια481
  • Γ. Άρθρο 17: δημόσιες συμβάσεις που αφορούν την άμυνα ή την ασφάλεια και ανατίθενται σύμφωνα με διεθνείς κανόνες483
  • V. Συμπέρασμα485
  • I. Εισαγωγικά456
  • ΙΙ. Ο τομέας άμυνας και ασφάλειας στην ΕΕ - συνοπτική παρουσίαση του νομοθετικού πλαισίου457
  • ΙΙΙ. Οι διατάξεις της Συνθ ΛΕΕ για τις συμβάσεις στον τομέα άμυνας και ασφάλειας461
  • Α. Το άρθρο 346 ΣυνθΛΕΕ461
  • Β. Το άρθρο 347 467
  • Γ. Οι προβλεπόμενες στις διατάξεις για τις θεμελιώδεις ελευθερίες εξαιρέσεις χάριν της δημόσιας ασφάλειας468
  • ΙΙΙ. ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΑΙ ΕΝΝΟΜΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ487
  • Δικαστική προστασία ενώπιον του ΣτΕ στις δημόσιες συμβάσεις489
  • Ι. Εισαγωγικά489
  • ΙΙ. Προηγούμενοι νόμοι 2522/1997 και 3886/2010491
  • ΙΙΙ. Ο Ν 4412/2016493
  • Α. Γενικά χαρακτηριστικά του συστήματος δικαστικής προστασίας493
  • Β. Αίτηση Αναστολής498
  • Γ. Αίτηση Ακυρώσεως502
  • Δ. Η προστασία των «τρίτων»504
  • Η προδικαστική προστασία κατά την ανάθεση δημοσίων συμβάσεων μέσω της ΑΕΠΠ (Βιβλίο IV άρθρα 345 επ. Ν 4412/2016): Η διοικητική νομολογία της Αρχής ενώπιον των διοικητικών δικαστών507
  • Ι. Μια σύντομη αναδρομή στη μέχρι σήμερα λειτουργία της ΑΕΠΠ. Σκοπός της Μελέτης508
  • ΙΙ. Η διοικητική νομολογία της ΑΕΠΠ ενώπιον των διοικητικών δικαστών510
  • Α. Ο ενδικοφανής χαρακτήρας της προδικαστικής προσφυγής ενώπιον της ΑΕΠΠ: Το δικονομικό απαράδεκτο λόγω παράβασης της διοικητικής προδικασίας ενώπιον της Αρχής 510
  • Β. Το απαράδεκτο της άσκησης αίτησης αναστολής/ακύρωσης από οικονομικό φορέα ο οποίος βλάπτεται από απόφαση της ΑΕΠΠ πλην όμως δεν κατέθεσε παρέμβαση κατά την εξεταστική διαδικασία της, στρεφόμενης κατ’ αυτού, προδικαστικής προσφυγής514
  • Γ. Η κατάθεση ηλεκτρονικού παραβόλου ως προϋπόθεση παραδεκτού για την εξέταση της προδικαστικής προσφυγής517
  • Δ. Η αναθέτουσα αρχή ως διάδικος στην ανασταλτική/ακυρωτική δίκη όπου η αρχικώς προσβαλλόμενη, ενώπιον της ΑΕΠΠ, πράξη ή παράλειψη της καθίσταται πλέον συμπροσβαλλόμενη μετά την έκδοση της απορριπτικής απόφασης της Αρχής523
  • Ε. Το έννομο συμφέρον επί προδικαστικής προσφυγής κατά διακήρυξης524
  • ΣΤ. Ειδικότερα η έλλειψη εννόμου συμφέροντος του προσφεύγοντος να στραφεί κατά αποδοχής προσφοράς ανταγωνιστή του λόγω παράβασης όρου της διακήρυξης, τον οποίο έχει ομοίως παραβιάσει η δική του προσφορά530
  • Ζ. Η εξαιρετική αρμοδιότητα του Συμβουλίου της Επικρατείας για την εκδίκαση υποθέσεων ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων (άρθρο 372 παρ. 3 Ν 4412/2016)534
  • Η. Η οίκοθεν συμμόρφωση με το διατακτικό της δικαστικής απόφασης επί της αίτησης αναστολής (άρθρο 372 παρ. 5 Ν 4412/216)538
  • Θ. Η επάνοδος της ΑΕΠΠ σε νομικό ζήτημα το οποίο έχει ήδη κρίνει με προγενέστερη απόφασή της, προκειμένου να ακολουθήσει την αντίθετη συγκριτική νομολογία που εκδόθηκε μεταγενέστερα540
  • ΙΙΙ. Αντί επιλόγου. Η συνέχιση του γόνιμου διαλόγου μεταξύ ΑΕΠΠ και διοικητικών δικαστών542
  • Διοικητική και δικαστική επίλυση διαφορών κατά το στάδιο εκτέλεσης των κατασκευαστικών συμβάσεων (άρθρα 174 - 175 Ν 4412/2016)545
  • Ι. Μία πρώτη γενική προσέγγιση στο νέο σύστημα έννομης προστασίας 546
  • II. Διοικητική διαδικασία επίλυσης των κατασκευαστικών διαφορών εκτελέσεως: Η ενδικοφανής διαδικασία του άρθρου 174 Ν 4412/2016549
  • Α. Ένσταση: νομική φύση και χαρακτηριστικά 549
  • Β. Η διαδικασία συζήτησης της ένστασης ενώπιον του Τεχνικού Συμβουλίου, η έκδοση και κοινοποίηση απόφασης επ’ αυτής 556
  • ΙΙΙ. Δικαστική διαδικασία επίλυσης των κατασκευαστικών διαφορών εκτελέσεως κατά το άρθρο 175 Ν 4412/2016566
  • Α. Εργολαβική προσφυγή ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου 566
  • Β. Αίτηση αναίρεσης ενώπιον του ΣτΕ575
  • ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ581
  • ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ591
  • 0
  • 0