Έκδοση: 2019
ISBN: 978-960-622-872-8
Σελίδες: 400
Συγγραφέας: Αθ. Κουλορίδας
Πρόλογος: Χρ. Γκόρτσος

Η μελέτη πραγματεύεται τη σύγχρονη και διεθνώς αναπτυσσόμενη πρακτική της χρηματοδότησης μέσω διαδικτυακών πλατφορμών, γνωστή και με τον όρο crowdfunding. Η εν λόγω πρακτική έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής τα τελευταία χρόνια λόγω της εξέλιξης της τεχνολογίας η οποία επιτρέπει τη διάδραση των χρηστών μέσω του διαδικτύου. Αναλύονται οι μορφές χρηματοδότησης μέσω διαδικτύου (donation crowdfunding, reward crowdfunding, p2p lending, invoice trading, crowd-investing) και οι ιδιαιτερότητες του μηχανισμού αυτού σε σχέση με τις παραδοσιακές μορφές τραπεζικού δανεισμού και άντλησης κεφαλαίων από το επενδυτικό κοινό. Στη συνέχεια αναλύονται οι ειδικότερες εφαρμοστέες ρυθμίσεις και εξελίξεις σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο και προτείνονται στρατηγικές δράσης και συγκεκριμένες ρυθμίσεις για την ενίσχυση του θεσμού στην Ελληνική αγορά.

  • 0
  • ΤΜΗΜΑ Α23
  • Η ανατομία της συμμετοχικής χρηματοδότησης23
  • 1. Η έννοια της συμμετοχικής χρηματοδότησης23
  • 1.1. Από την κοινωνική δικτύωση στον πληθοπορισμό και στη συνεργατική οικονομία23
  • 1.2. Η χρηματοδοτική διάσταση της συνεργατικής οικονομίας: Η “συμμετοχική χρηματοδότηση”.28
  • 1.2.1. Ο ορισμός της συμμετοχικής χρηματοδότησης 28
  • 2. Η ιστορία της συμμετοχικής χρηματοδότησης31
  • 3. Η τυπολογία της συμμετοχικής χρηματοδότησης 36
  • 3.1. Η συμμετοχική χορηγία 36
  • 3.1.1. Η χρηματοδότηση μέσω δωρεών (donation crowdfunding)36
  • 3.1.2. H συμμετοχική χρηματοδότηση μέσω ανταμοιβών (reward crowdfunding)36
  • 3.2. Η συμμετοχική χρηματοδότηση με οικονομικό αντάλλαγμα37
  • 3.2.1. H συμμετοχική χρηματοδότηση μέσω προαγορών38
  • 3.2.2. Συμμετοχική δανειοδότηση (crowdlending)39
  • 3.2.2.1. Η άμεση συμμετοχική δανειοδότηση40
  • 3.2.2.2. Η έμμεση συμμετοχική δανειοδότηση44
  • 3.2.2.3. Online vs offline συμμετοχική δανειοδότηση47
  • 3.2.2.4. Εγγυημένη Συμμετοχική δανειοδότηση48
  • 3.2.2.5. Συμμετοχική δανειοδότηση μέσω συλλογικού οργανισμού επενδύσεων 48
  • 3.2.2.6. Το μοντέλο των δανείων / ομολογιών μειωμένης εξασφάλισης και συμμετοχής στα κέρδη49
  • 3.2.2.7. Συμμετοχική κοινωνική δανειοδότηση (χωρίς επιτόκιο)50
  • 3.2.2.8. Μοντέλα ταύτισης προφοράς-ζήτησης συμμετοχικών δανείων51
  • 3.2.2.8.1. Δημοπρασία τμημάτων δανείου με βάση το μικρότερο προσφερόμενο επιτόκιο51
  • 3.2.2.8.2. Δημοπρασία τμημάτων δανείων με προκαθορισμένο επιτόκιο52
  • 3.2.2.8.3. Αυτόματη κατανομή χαρτοφυλακίων53
  • 3.2.2.9. Η συμμετοχική προεξόφληση τιμολογίων53
  • 3.2.3. H συμμετοχική επένδυση (crowdinvesting)57
  • 3.2.3.1. Η συμμετοχική επένδυση μέσω κεφαλαίου (equity crowdfunding)59
  • 3.2.3.2. Η συμμετοχική επένδυση ως κανάλι παραδοσιακών μορφών χρηματοδότησης ιδιωτικού κεφαλαίου ή ως νέος μηχανισμός εξεύρεσης κεφαλαίων;60
  • 3.2.3.3. Online vs offline συμμετοχική χρηματοδότηση κεφαλαίου62
  • 3.2.3.4. Ο βαθμός συμμετοχής της πλατφόρμας62
  • 3.2.3.5. Μοντέλα άμεσης και έμμεσης συμμετοχικής χρηματοδότησης κεφαλαίου64
  • 3.2.3.5.1. Το μοντέλο άμεσης χρηματοδότησης65
  • 3.2.3.5.2. Το μοντέλο του οχήματος ειδικού σκοπού (SPV)66
  • 3.2.3.5.3. Το μοντέλο του οργανισμού εναλλακτικών επενδύσεων (ΟΕΕ)67
  • 3.2.3.5.4. Το κοινοπρακτικό μοντέλο68
  • 3.2.3.5.5. Το μοντέλο «αναδοχής»70
  • 3.2.3.5.6. Το μοντέλο συμμετοχικής χρηματοδότησης ακινήτων70
  • 4. Η αγορά των εναλλακτικών μορφών χρηματοδότησης σε αριθμούς72
  • 5. Η δομή της αγοράς των εναλλακτικών μορφών χρηματοδότησης87
  • 5.1. Το πλήθος87
  • 5.1.1. Ο Συμμετοχικός χρηματοδότης ως άτομο88
  • 5.1.1.1. Οικονομικά κίνητρα88
  • 5.1.1.2. Κοινωνικά κίνητρα89
  • 5.1.1.3. Συμπεριφορικά κίνητρα 90
  • 5.1.1.4. Το κίνητρο της γεωγραφικής εγγύτητας91
  • 5.1.2. Το χρηματοδοτικό πλήθος93
  • 5.1.2.1. Το «ανορθολογικό πλήθος»93
  • 5.1.2.2. Η συμπεριφορά αγέλης «herding»96
  • 5.1.2.3. Ο ορθολογικός παρασιτισμός «free-riding»99
  • 5.1.2.4. Η «σοφία του πλήθους»99
  • 5.1.3. Ενδιάμεσα συμπεράσματα100
  • 5.2. Οι χρηματοδοτούμενοι και τα χρηματοδοτούμενα εγχειρήματα102
  • 5.2.1. Η διάκριση νεοφυούς και νέας μικρής επιχείρησης103
  • 5.2.2. Το χρηματοδοτικό κενό των νεοφυών και νέων μικρομεσαίων επιχειρήσεων104
  • 5.2.3. Αβεβαιότητα – υψηλοί κίνδυνοι106
  • 5.2.4. Πληροφοριακή ασυμμετρία και αρνητικές εξωτερικότητες πληροφόρησης108
  • 5.2.5. Έλλειψη δευτερογενούς αγοράς – ζητήματα αποτίμησης112
  • 5.2.6. Χρηματοδότηση σε στάδια - κίνδυνος χρηματοδότησης και αραίωσης 116
  • 5.2.7. Συγκρούσεις συμφερόντων – διοικητικό κόστος117
  • 5.2.8. Τα προβλήματα συλλογικής δράσης120
  • 5.2.9. Ο κίνδυνος «δυσμενούς» επιλογής - lemon market121
  • 5.2.10. Ενδιάμεσα συμπεράσματα122
  • 5.3. Η ηλεκτρονική πλατφόρμα χρηματοδότησης123
  • 5.3.1. Η πλατφόρμα ως διαμεσολαβητής123
  • 5.3.2. Η πλατφόρμα ως διαμεσολαβητής ομοτίμων127
  • 5.3.3. Ολιστική διαμεσολάβηση127
  • 5.3.3.1. Η ηλεκτρονική πλατφόρμα ως πάροχος υπηρεσιών φιλοξενίας και μετάδοσης πληροφοριών.129
  • 5.3.3.2. Λειτουργία οργάνωσης και τυποποίησης των «χρηματοδοτικών συμβολαίων»132
  • 5.3.3.3. Λειτουργία αγοράς των «χρηματοδοτικών συμβολαίων»133
  • 5.3.4. Οι κίνδυνοι που σχετίζονται με τη διαμεσολάβηση της πλατφόρμας 135
  • 5.3.4.1. Κίνδυνος συγκρούσεων συμφερόντων135
  • 5.3.4.2. Αυξημένοι λειτουργικοί κίνδυνοι136
  • 5.3.4.3. Κίνδυνος αφερεγγυότητας137
  • 5.3.4.4. Χάσμα προσδοκιών137
  • 5.3.5. Ενδιάμεσα συμπεράσματα137
  • TMHMA B139
  • Το Νομικό Πλαίσιο της Συμμετοχικής Χρηματοδότησης139
  • 6. Ρυθμίσεις που τυγχάνουν εφαρμογής οριζόντια σε όλους τους τύπους συμμετοχικής χρηματοδότησης 139
  • 6.1. Η απαγόρευση συγκέντρωσης καταθέσεων χρημάτων και άλλων επιστρεπτέων κεφαλαίων139
  • 6.1.1. Η έννοια της αποδοχής καταθέσεων χρημάτων και άλλων επιστρεπτέων κεφαλαίων 139
  • 6.1.2. Η κατ’ επάγγελμα αποδοχή καταθέσεων και επιστρεπτέων κεφαλαίων144
  • 6.1.3. Η αποδοχή καταθέσεων και επιστρεπτέων κεφαλαίων από το κοινό 145
  • 6.1.4. Εφαρμογή της διάταξης στην περίπτωση της συμμετοχικής χρηματοδότησης146
  • 6.1.4.1. Η αποδοχή επιστρεπτέων κεφαλαίων από την πλατφόρμα146
  • 6.1.4.2. Η αποδοχή επιστρεπτέων κεφαλαίων από τους χρηματοδοτούμενους147
  • 6.2. Η παροχή υπηρεσιών πληρωμών148
  • 6.2.1. Γενικά148
  • 6.2.2. Υπηρεσίες πληρωμών και συμμετοχική χρηματοδότηση150
  • 6.2.2.1. Οι υπηρεσίες πληρωμών ως παρεπόμενη δραστηριότητα152
  • 6.2.2.2. Η παροχή υπηρεσιών πληρωμών συνδέεται με τίτλους154
  • 6.2.2.3. Η εξαίρεση του εμπορικού αντιπροσώπου154
  • 6.3. Η συμμετοχική χρηματοδότηση υπό το πρίσμα του δικαίου του καταναλωτή156
  • 6.3.1. Προκλήσεις συμμετοχικής χρηματοδότησης και βασικές έννοιες156
  • 6.3.2. Η πλατφόρμα ως Προμηθευτής158
  • 6.3.3. Η εφαρμογή του δικαίου του καταναλωτή στη σχέση χρηματοδότη χρηματοδοτούμενου162
  • 6.3.4. Η επι μέρους εφαρμογή των διατάξεων του δικαίου του καταναλωτή164
  • 6.3.4.1. Άρθρο 2, ΓΟΣ164
  • 6.3.4.2. Αθέμιτες εμπορικές πρακτικές165
  • 6.3.4.3. Παροχή υπηρεσιών από απόσταση – δικαίωμα υπαναχώρησης170
  • 6.3.4.3.1. Πλατφόρμα - καταναλωτής170
  • 6.3.4.3.2. Χρηματοδοτούμενος - Χρηματοδότης171
  • 6.3.4.4. Οι διατάξεις για την καταναλωτική πίστη 173
  • 6.4. Οι διατάξεις για το ηλεκτρονικό εμπόριο174
  • 6.5. Μερικές φορολογικές διαστάσεις της συμμετοχικής χρηματοδότησης178
  • 7. Η συμμετοχική χορηγία181
  • 7.1. Συγκέντρωση κεφαλαίων για φιλανθρωπικούς σκοπούς181
  • 7.2. Συνέπειες παράβασης της απαγόρευσης στις σχέσεις των μερών της συμμετοχικής χορηγίας186
  • 8. Η Συμμετοχική χρηματοδότηση με αντάλλαγμα (reward crowdfunding)188
  • 8.1. Νομικός χαρακτηρισμός του reward crowdfunding 188
  • 8.1.1. Το reward crowdfunding ως δάνειο;188
  • 8.1.2. Το reward crowdfunding ως πώληση;188
  • 8.1.3. Το reward crowdfunding ως δωρεά υπό τρόπο;189
  • 8.1.4. Στάθμιση190
  • 8.2. Ειδικά ζητήματα δικαίου του καταναλωτή191
  • 8.2.1. Η ευθύνη της πλατφόρμας ως προμηθευτή ή/και πωλητή κατά το ν. 2251/1994191
  • 8.2.2. Ειδικά το δικαίωμα υπαναχώρησης με βάση ο δίκαιο του καταναλωτή194
  • 9. H συμμετοχική δανειοδότηση196
  • 9.1. Η άμεση συμμετοχική δανειοδότηση196
  • 9.1.1. Η απαγόρευση κατ’ επάγγελμα χορήγησης δανείων197
  • 9.1.1.1. Η έννοια του δανείου και εν γένει της πίστωσης198
  • 9.1.1.2. Η κατ΄ επάγγελμα χορήγηση δανείων200
  • 9.1.1.3. Εξαιρέσεις203
  • 9.1.1.4. Η εφαρμογή της διάταξης στο συμμετοχικό δανεισμό204
  • 9.1.1.4.1. Η πλατφόρμα204
  • 9.1.1.4.2. Οι χρηματοδότες205
  • 9.1.1.4.3. Χρηματοδοτούμενοι206
  • 9.1.2. Η άμεση συμμετοχική δανειοδότηση ως πολυπρόσωπη ενοχή208
  • 9.1.3. Τα μερίδια συμμετοχικών δανείων ως κινητές αξίες;209
  • 9.1.4. Άλλοι περιορισμοί211
  • 9.1.4.1. Επιτοκιακοί περιορισμοί211
  • 9.1.4.2. Τέλος χαρτοσήμου212
  • 9.2. H έμμεση συμμετοχική χρηματοδότηση 212
  • 9.2.1. Η εκχώρηση τμημάτων τραπεζικού δανείου213
  • 9.2.2. Η συνθετική κατάθεση και συμφωνίες ανταλλαγής ως παράκαμψη της απαγόρευσης εκχώρησης.214
  • 9.2.3. Η τιτλοποίηση τραπεζικών δανείων216
  • 9.3. Η πιστοληπτική αξιολόγηση του δανειζόμενου από την πλατφόρμα – νομοθετικοί περιορισμοί;221
  • 9.4. Ενδιάμεσα συμπεράσματα223
  • 9.5. Ειδικές νομοθετικές πρωτοβουλίες για τη συμμετοχική δανειοδότηση σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ224
  • 9.5.1. ΓΑΛΛΙΑ227
  • 9.5.2. ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ228
  • 9.5.3. ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ231
  • 9.5.4. ΙΣΠΑΝΙΑ233
  • 9.6. Η περίπτωση της συμμετοχικής προεξόφλησης τιμολογίων 234
  • 9.6.1. Η συμμετοχική προεξόφληση τιμολογίων ως πρακτορεία επιχειρηματικών απαιτήσεων;236
  • 9.6.2. Η συμμετοχική προεξόφληση δανείων ως πίστωση;238
  • 9.6.3. Κάποιες επιπλέον αστικολογικές προεκτάσεις241
  • 10. Η συμμετοχική χρηματοδότηση μέσω τίτλων (συμμετοχική επένδυση)242
  • 10.1. Εισαγωγή242
  • 10.2. Η έννοια της κινητής αξίας242
  • 10.3. Το ενωσιακό νομικό πλαίσιο σχετικά με το ενημερωτικό δελτίο251
  • 10.4. Η έννοια της επενδυτικής υπηρεσίας κατά το ενωσιακό δίκαιο της παροχής επενδυτικών υπηρεσιών253
  • 10.4.1. Η λήψη και διαβίβαση και η εκτέλεση εντολών254
  • 10.4.2. Η επενδυτική συμβουλή255
  • 10.4.3. Η τοποθέτηση χρηματοπιστωτικών μέσων με ή χωρίς δέσμευση ανάληψης256
  • 10.4.4. Ο πολυμερής μηχανισμός διαπραγμάτευσης και o μηχανισμός οργανωμένης διαπραγμάτευσης257
  • 10.4.5. Η προαιρετική εξαίρεση από το ενωσιακό δίκαιο259
  • 10.5. Οι υπηρεσίες συμμετοχικής χρηματοδότησης ως επενδυτικές υπηρεσίες κατά το ενωσιακό δίκαιο;260
  • 10.5.1. Υπηρεσίες επί χρηματοπιστωτικών μέσων 262
  • 10.5.2. Επενδυτικές υπηρεσίες262
  • 10.6. Το περιθώριο δράσης του εθνικού νομοθέτη267
  • 10.7. Οι νομοθετικές επιλογές κρατών μελών268
  • 10.7.1. ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ268
  • 10.7.2. ΓΑΛΛΙΑ271
  • 10.7.3. ΓΕΡΜΑΝΙΑ275
  • 10.7.4. ΙΤΑΛΙΑ278
  • 10.8. Το ελληνικό ειδικό νομικό πλαίσιο για τη συμμετοχική χρηματοδότηση281
  • 10.8.1. Η ρύθμιση281
  • 10.8.2. Το ειδικό καθεστώς συμμετοχικής χρηματοδότησης υπό το πρίσμα του ν. 3401/2005284
  • 10.8.2.1. Η αποκλειστική διαμεσολάβηση ηλεκτρονικής πλατφόρμας 286
  • 10.8.2.2. Περιορισμοί ως προς τη διάθεση287
  • 10.8.2.3. Περιορισμοί επένδυσης287
  • 10.8.3. Οι ρυθμίσεις για τη συμμετοχική επένδυση από τη σκοπιά του δικαίου παροχής επενδυτικών υπηρεσιών289
  • 10.8.3.1. Συμβατότητα με το ενωσιακό δίκαιο;289
  • 10.8.3.2. Οργανωτικές απαιτήσεις294
  • 10.8.3.3. Υποχρέωση ενημέρωσης295
  • 10.8.3.4. Καθήκον Επιμέλειας296
  • 10.8.3.5. Η αξιολόγηση των επιπλέον υποχρεώσεων της πλατφόρμας συμμετοχικής χρηματοδότησης από τη σκοπιά του ενωσιακού δικαίου298
  • 10.9. Πρακτικές συνέπειες από την υπαγωγή της συμμετοχικής επένδυσης στο ν. 4514/2018300
  • 10.9.1. Γενικά300
  • 10.9.2. Κατάρτιση σύμβασης και πληροφόρηση πελατών με ηλεκτρονικά μέσα301
  • 10.9.3. Έλεγχος συμβατότητας 303
  • 10.9.4. Υποχρεώσεις της πλατφόρμας ως προς τη διαβίβαση των εντολών επένδυσης των χρηστών στους χρηματοδοτούμενους εκδότες304
  • 10.9.5. Ζητήματα από τη συνδυασμένη παροχή υπηρεσιών σε χρηματοδότες και χρηματοδοτούμενους305
  • 10.9.6. Ενημέρωση πελάτη313
  • 10.9.7. Καθορισμός αγοράς στόχου314
  • 10.9.8. Λοιπές οργανωτικές απαιτήσεις316
  • 10.10. Η συμμετοχική επένδυση υπό το πρίσμα του νομοθετικού πλαισίου για τα συσκευασμένα επενδυτικά προϊόντα (PRIIPs)317
  • 10.11. Η συμμετοχική επένδυση υπό το πρίσμα της νομοθεσίας για τους οργανισμούς εναλλακτικών επενδύσεων 323
  • 11. Η πρόταση κανονισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη συμμετοχική χρηματοδότηση327
  • 11.1. Εισαγωγή327
  • 11.1.1. Σενάρια δράσης συμμετοχικής χρηματοδότησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο 329
  • 11.1.1.1. Σενάριο 1: Μη ανάληψη δράσης σε ενωσιακό επίπεδο. 329
  • 11.1.1.2. Σενάριο 2: Ελάχιστα κοινά πρότυπα σε συνδυασμό με βέλτιστες πρακτικές330
  • 11.1.1.3. Σενάριο 3: Προϊοντική προσέγγιση - ενσωμάτωση της συμμετοχικής χρηματοδότησης στο υφιστάμενο ενιαίο εγχειρίδιο κανόνων της ΕΕ330
  • 11.1.1.4. Σενάριο 4: Συμπληρωματική λύση βασιζόμενη στις υπηρεσίες- ενιαίο νομοθετικό πλαίσιο για τους «παρόχους υπηρεσιών συμμετοχικής χρηματοδότησης»330
  • 11.2. Το Περιεχόμενο της Πρότασης Κανονισμού για τη συμμετοχική χρηματοδότηση332
  • 11.2.1. Πεδίο Εφαρμογής332
  • 11.2.2. Αδειοδότηση336
  • 11.2.3. Οργανωτικές υποχρεώσεις παρόχων συμμετοχικής χρηματοδότησης 337
  • 11.2.4. Συγκρούσεις συμφερόντων338
  • 11.2.5. Προστασία επενδυτών και διαφάνεια340
  • 11.2.5.1. Προσυναλλακτική ενημέρωση 340
  • 11.2.5.2. Αξιολόγηση των γνώσεων του επενδυτή340
  • 11.2.5.3. Προσομοίωση της δυνατότητάς των επενδυτών να επωμιστούν ζημιές341
  • 11.2.5.4. Δελτίο βασικών πληροφοριών342
  • 11.2.5.5. Διαφημιστικές ανακοινώσεις345
  • 11.3. Η Έκθεση της Επιτροπής Οικονομικών και Νομισματικών Θεμάτων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου345
  • 11.3. Η Έκθεση της Επιτροπής Οικονομικών και Νομισματικών Θεμάτων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου345
  • 11.4. Παρατηρήσεις347
  • 12. Αντί επιλόγου351
  • Βιβλιογραφία365
  • Ευρετήριο393
  • 0
  • 0