Έκδοση: 2019
ISBN: 978-960-622-949-7
Σελίδες: 424
Συγγραφέας: Π. Παπαρρηγοπούλου-Πεχλιβανίδη

Η παρουσίαση του δικαίου της κοινωνικής ασφάλισης, όπως έχει διαμορφωθεί στην τελευταία τριετία κατέστησαν αναγκαία την παρούσα έκδοση. Με το παρόν έργο επιδιώκεται η ανάπτυξη και ανάλυση των αναφυόμενων ζητημάτων από την εφαρμογή του θεσμού της κοινωνικής ασφάλισης και προτείνονται οι ενδεικνυόμενοι τρόποι προκειμένου η ασφαλιστική μεταρρύθμιση να ενταχθεί σε μια συνολική πολιτική για την οικονομική ανάπτυξη, την απασχόληση και την κοινωνική συνοχή και την αντιμετώπιση  σοβαρών διοικητικών προβλημάτων και δυσλειτουργιών και της ανασφάλειας δικαίου, ώστε η κοινωνία να ανακτήσει την εμπιστοσύνη της στο ασφαλιστικό σύστημα. Το παρόν έργο είναι ενημερωμένο με τις πρόσφατες αποφάσεις της Ολομέλειας του ΣτΕ 1880, 1888, 1889, 1890 και 1891/2019 με τις οποίες κρίθηκαν αντίθετες με το Σύνταγμα βασικές διατάξεις του Ν 4387/2017 και ακυρώθηκαν κανονιστικές πράξεις που έχουν εκδοθεί με βάση αυτόν. Η κοινωνικοασφαλιστική νομοθεσία αναμένεται να τροποποιηθεί προκειμένου να συμμορφωθεί στις παραπάνω αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας. Οι αποφάσεις αυτές προδιαγράφουν το πλαίσιο εντός του οποίου ο νομοθέτης οφείλει να κινείται και αποσαφηνίζουν πολλά νομικά ζητήματα που μέχρι σήμερα αμφισβητούνταν και στη θεωρία και στη νομολογία, όπως η νομική φύση των ασφαλιστικών εισφορών, η υποχρέωση σύνταξης αναλογιστικών μελετών και μελετών επάρκειας των παροχών πριν από την εισαγωγή θεσμικών ρυθμίσεων, το ότι το άρθρο 22 παρ. 5 καταλαμβάνει και τους δημοσίους υπαλλήλους, το ότι η αρχή της ανταποδοτικότητας είναι συνταγματικού επιπέδου.

  • 0
  • ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΡΩΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ Η κοινωνική ασφάλιση, θεσμός με κοινωνικό σκοπό και οικονομική λειτουργία1
  • ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ Αναζητώντας την ασφαλιστική μεταρρύθμιση7
  • ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΡΙΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ Συνεχίζοντας την αναζήτηση της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης11
  • ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ13
  • Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ13
  • ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ15
  • Οριοθέτηση του δικαίου της κοινωνικής ασφάλισης15
  • 1.1 Το δίκαιο της κοινωνικής προστασίας15
  • 1.2 Οι κοινωνικοί κίνδυνοι16
  • 1.3 Οι τεχνικές αντιμετώπισης των κοινωνικών κινδύνων20
  • 1.3.1 Οι τεχνικές που στηρίζονται στην ατομική και οικογενειακή ευθύνη21
  • 1.3.2 Οι τεχνικές που στηρίζονται στη συλλογική οργάνωση και ευθύνη22
  • 1.4 Οι κλάδοι του δικαίου της κοινωνικής προστασίας23
  • 1.4.1 Το δίκαιο της κοινωνικής ασφάλισης23
  • 1.4.2 Το δίκαιο της κοινωνικής πρόνοιας26
  • 1.4.3 Το δημόσιο δίκαιο της υγείας28
  • 1.4.4 Το δίκαιο των κοινωνικών αποζημιώσεων30
  • 1.5 Τα συστήματα κοινωνικής προστασίας30
  • 1.5.5 Τα μεικτά συστήματα38
  • 1.5.1 Τα συστήματα τύπου Bismarck31
  • 1.5.2 Το σύστημα των ΗΠΑ31
  • 1.5.3 Το σύστημα της Νέας Ζηλανδίας του 193835
  • 1.5.4 Τα συστήματα τύπου Beveridge35
  • 1.5.6 Το ελληνικό σύστημα40
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ44
  • Πηγές του δικαίου κοινωνικής ασφάλισης44
  • 2.1 Οι κρατικές πηγές44
  • 2.1.1 Το Σύνταγμα44
  • 2.1.1.1 Ο πυρήνας του θεσμού της κοινωνικής ασφάλισης στη θεωρία47
  • 2.1.1.2 Ο πυρήνας του θεσμού της κοινωνικής ασφάλισης στη νομολογία και στη νομοθεσία49
  • 2.1.1.3 Οι υπερνομοθετικής ισχύος γενικές αρχές του δικαίου της κοινωνικής ασφάλισης52
  • 2.1.2 Ο νόμος και οι νομοθετικής ισχύος γενικές αρχές του δικαίου της κοινωνικής ασφάλισης62
  • 2.1.2.1 Κανόνες διαχρονικού δικαίου63
  • 2.1.2.2 Οι γενικές αρχές του δικαίου κοινωνικής ασφάλισης65
  • 2.1.3 Οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας69
  • 2.1.4 Η νομολογία71
  • 2.2 Οι υπερκρατικές πηγές72
  • 2.2.1 Το διεθνές δίκαιο της κοινωνικής ασφάλισης72
  • 2.2.1.1 Η εναρμόνιση, ο συντονισμός και η σύγκλιση των εθνικών κανόνων δικαίου74
  • 2.2.2.2 Σημαντικές διεθνείς συμβάσεις για την κοινωνική ασφάλιση75
  • 2.2.2 Το ενωσιακό δίκαιο της κοινωνικής ασφάλισης81
  • 2.2.2.1 Ο συντονισμός των εθνικών νομοθεσιών84
  • 2.2.2.2 Η σύγκλιση των εθνικών συστημάτων106
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ113
  • Ιστορία και οργάνωση της κοινωνικής ασφάλισης113
  • 3.1 Οργανωτικά χαρακτηριστικά113
  • 3.1.1 Ιστορική αναδρομή114
  • 3.1.1.1 Η περίοδος 1860-1934114
  • 3.1.1.2 Η περίοδος 1934-2010115
  • 3.1.1.3 Η περίοδος μετά το 2010117
  • 3.1.2 Οι ενοποιήσεις των οργανισμών κοινωνικής ασφάλισης119
  • 3.1.2.1 Έννοια και διακρίσεις των ενοποιήσεων119
  • 3.1.2.2. Οι ενοποιήσεις των οργανισμών κοινωνικής ασφάλισης μέχρι το 2010120
  • 3.1.2.3 Οι ενοποιήσεις της περιόδου 2011-2012123
  • 3.1.2.4 Οι ενοποιήσεις του Ν 4387/2016126
  • 3.2.1.5 Οι οργανισμοί κοινωνικής ασφάλισης131
  • 3.2 Το νομικό καθεστώς των οργανισμών κοινωνικής ασφάλισης133
  • 3.2.1 Η έννοια του οργανισμού κοινωνικής ασφάλισης133
  • 3.2.2 Τα δημόσια νομικά πρόσωπα135
  • 3.2.2.1 Η αυτοδιοίκηση των δημόσιων οργανισμών κοινωνικής ασφάλισης135
  • 3.2.2.2 Η κρατική εποπτεία και ο έλεγχος137
  • 3.2.3 Οι ιδιωτικοί οργανισμοί κοινωνικής ασφάλισης142
  • 3.2.3.1 Τα αλληλοβοηθητικά ταμεία που έχουν ιδρυθεί με ΣΣΕ και οι αλληλασφαλιστικοί συνεταιρισμοί143
  • 3.2.3.2 Τα ταμεία επαγγελματικής ασφάλισης146
  • 3.2.3.3 Τα ταμεία υποχρεωτικής επικουρικής - επαγγελματικής ασφάλισης152
  • 3.2.4 Διακρίσεις των οργανισμών κοινωνικής ασφάλισης με κριτήριο το είδος της προστασίας που παρέχουν156
  • 3.2.5 Οι οργανισμοί κοινωνικής ασφάλισης στο ενωσιακό δίκαιο του ανταγωνισμού και της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών159
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ166
  • Η υπαγωγή στην κοινωνική ασφάλιση166
  • 4.3 Η αυτοδίκαιη υπαγωγή και η υποχρεωτική189
  • 4.1 Έννοια και συνέπειες της υπαγωγής166
  • 4.2 Οι προϋποθέσεις υπαγωγής στην ασφάλιση168
  • 4.2.1 Η υπαγωγή στην κύρια ασφάλιση, στις παροχές ασθένειας σε χρήμα, στην επικουρική ασφάλιση και στις εφάπαξ παροχές169
  • 4.2.1.3 Οι αυτοαπασχολούμενοι178
  • 4.2.1.1 Οι μισθωτοί169
  • 4.2.1.2 Οι δημόσιοι υπάλληλοι (πολιτικοί και στρατιωτικοί)174
  • 4.2.1.4 Οι ελεύθεροι επαγγελματίες182
  • 4.2.1.5 Οι αγρότες και αγρεργάτες183
  • 4.2.2 Η υπαγωγή στην ασφάλιση ανεργίας, μητρότητας και οικογενειακών βαρών των μισθωτών185
  • 4.2.3 Η ασφάλιση των περιστασιακά απασχολουμένων με το «εργόσημο»187
  • 4.2.4 Η ασφάλιση των αγρεργατών με «παράβολο»188
  • 4.4 Είδη ασφάλισης190
  • 4.4.1 Η πολλαπλή ασφάλιση190
  • 4.4.2 Η προαιρετική ασφάλιση192
  • 4.4.3 Η τυπική ασφάλιση194
  • 4.4.4 Τεκμήρια αν η διάκριση μεταξύ εξαρτημένης εργασίας και ανεξάρτητης είναι δυσχερής195
  • 4.5 Διαφορές σχετικά με την υπαγωγή στην ασφάλιση197
  • 4.5.1 Διαφορές που αφορούν στη διαδοχική ασφάλιση197
  • 4.5.2 Οι διαφορές με τους δημόσιους οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης197
  • 4.5.2.1 Η διοικητική προδικασία198
  • 4.5.2.2 Η ένδικη προστασία200
  • 4.5.3 Οι διαφορές με τους ιδιωτικούς οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης201
  • ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ203
  • Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ203
  • ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ205
  • Η χρηματοδότηση της κοινωνικής ασφάλισης205
  • 1.1 Οικονομικά συστήματα της κοινωνικής ασφάλισης205
  • 1.2 Μέθοδοι υπολογισμού της παροχής206
  • 1.3 Οι πόροι των οργανισμών κοινωνικής ασφάλισης207
  • 1.3.1 Οι εισφορές208
  • 1.3.1.1 Η έννοια των εισφορών208
  • 1.3.1.2 Η νομική φύση των εισφορών209
  • 1.3.1.3 Οι υπόχρεοι καταβολής των εισφορών213
  • 1.3.1.4 Ο υπολογισμός των εισφορών217
  • 1.3.1.5 Καταβολή και βεβαίωση των εισφορών224
  • 1.3.1.6 Παρεπόμενες υποχρεώσεις των μισθωτών και των εργοδοτών227
  • 1.3.1.7 Η ρύθμιση των οφειλόμενων εισφορών232
  • 1.3.2 Η κρατική χρηματοδότηση233
  • 1.3.3 Οι κοινωνικοί πόροι235
  • 1.3.4 Τα έσοδα από την αξιοποίηση της περιουσίας238
  • 1.3.4.1 Οι κανόνες επένδυσης της κινητής περιουσίας238
  • 1.3.4.2 Οι κανόνες αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας242
  • 1.4 Διαφορές σχετικά με τις εισφορές και τους κοινωνικούς πόρους των οργανισμών κοινωνικής ασφάλισης242
  • 1.4.1 Οι διαφορές με τους δημόσιους οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης242
  • 1.4.1.1 Η διοικητική προδικασία243
  • 1.4.1.2 Η ένδικη προστασία245
  • 1.4.1.3 H παραγραφή των απαιτήσεων των ΟΚΑ και η επιστροφή των εισφορών που έχουν καταβληθεί αχρεώστητα248
  • 1.4.2 Οι διαφορές με τους ιδιωτικούς οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης249
  • ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ250
  • Οι κοινωνικοασφαλιστικές παροχές250
  • 2.1 Έννοια και νομική φύση των παροχών250
  • 2.2 Το περιουσιακό δικαίωμα στις παροχές253
  • 2.3 Οι δικαιούχοι των παροχών258
  • 2.4 Τα είδη των κοινωνικοασφαλιστικών παροχών262
  • 2.5 Οι προϋποθέσεις για την απονομή των παροχών265
  • 2.5.1 Η επέλευση του κινδύνου266
  • 2.5.2 Οι χρονικές προϋποθέσεις271
  • 2.5.2.1 Ο πραγματικός χρόνος ασφάλισης271
  • 2.5.2.2 Ο πλασματικός χρόνος ασφάλισης272
  • 2.5.2.2. Η διαδοχική ασφάλιση277
  • 2.5.2.3 Συρροή απασχόλησης με συνταξιοδοτικό δικαίωμα281
  • 2.5.2.4. Η προσυνταξιοδοτική βεβαίωση283
  • 2.5.3 Τα όρια ηλικίας283
  • 2.5.4 Η υποβολή αίτησης για τη χορήγηση των παροχών292
  • 2.6 Κατηγοριοποίηση των προϋποθέσεων συνταξιοδότησης293
  • 2.6.1 Οι συντάξεις γήρατος294
  • 2.6.1.1 Κοινές διατάξεις για τους ασφαλισμένους όλων των οργανισμών κοινωνικής ασφάλισης295
  • 2.6.1.2 Οι μισθωτοί295
  • 2.6.1.3 Οι αυτοαπασχολούμενοι296
  • 2.6.1.4 Οι αγρότες298
  • 2.6.1.5 Οι δημόσιοι πολιτικοί υπάλληλοι299
  • 2.6.2 Οι συντάξεις αναπηρίας επαγγελματικής ασθένειας, εργατικού, επαγγελματικού και κοινού ατυχήματος300
  • 2.6.2.1 Οι μισθωτοί και οι αυτοτελώς απασχολούμενοι300
  • 2.6.2.2 Οι αγρότες301
  • 2.6.2.3 Οι δημόσιοι πολιτικοί υπάλληλοι301
  • 2.6.2.4 Οριστικοποίηση των συντάξεων αναπηρίας302
  • 2.6.3 Οι συντάξεις θανάτου303
  • 2.7 Ο υπολογισμός των συντάξεων303
  • 2.7.1 Υπολογισμός των συντάξεων με βάση τον Ν 4387/2016304
  • 2.7.1.1 Υπολογισμός των συντάξεων γήρατος304
  • 2.7.1.2 Μειωμένη σύνταξη308
  • 2.7.1.3 Υπολογισμός των συντάξεων αναπηρίας308
  • 2.7.1.4 Υπολογισμός των συντάξεων θανάτου309
  • 2.7.2 Επανυπολογισμός των καταβαλλόμενων συντάξεων κατά τα άρθρα 14 και 33 του Ν 4387/2016311
  • 2.7.3 Τα κατώτατα και τα ανώτατα όρια των συντάξεων313
  • 2.7.4 Η αναπροσαρμογή των συντάξεων316
  • 2.7.5 Αξιολόγηση των συνταξιοδοτικών διατάξεων του Ν 4387/2016317
  • 2.8 Παροχές ασθένειας, μητρότητας και οικογενειακών βαρών, ανεργίας, επιδόματα αναπηρίας, κοινωνικής αλληλεγγύης και παροχές στράτευσης322
  • 2.8.1 Οι παροχές ασθένειας322
  • 2.8.1.1 Οι παροχές σε είδος322
  • 2.8.1.2 Οι παροχές σε χρήμα324
  • 2.8.2 Οι παροχές μητρότητας και οικογενειακών βαρών325
  • 2.8.3 Οι παροχές ανεργίας327
  • 2.8.3.1 Οι παροχές σε χρήμα327
  • 2.8.3.2 Οι παροχές σε είδος328
  • 2.8.4 Τα επιδόματα αναπηρίας329
  • 2.8.5 Οι παροχές στράτευσης330
  • 2.9 Οι διαφορές σχετικά με τη χορήγηση των παροχών330
  • 2.9.1 Οι διαφορές με τους δημόσιους οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης331
  • 2.9.1.1 Η διοικητική προδικασία331
  • 2.9.1.2 Η ένδικη προστασία334
  • 2.9.2 Οι διαφορές με τους ιδιωτικούς οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης337
  • 2.9.3 Οι παραγραφές - αποσβεστικές προθεσμίες337
  • 2.9.3.1 Για τους οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης337
  • 2.9.3.2 Για το δημόσιο338
  • 2.9.4 Η απαίτηση για επιστροφή των παροχών που έχουν αχρεώστητα καταβληθεί από τους ΟΚΑ340
  • ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ342
  • Τάσεις για την αναμόρφωση των συστημάτων κοινωνικής προστασίας στην ΕΕ342
  • 3.2 Στρατηγικές επιλογές για την αναμόρφωση του ελληνικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης348
  • 3.1 Η κρίση της κοινωνικής ασφάλισης ως πρόκληση προσαρμογής στις οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες του 21ου αιώνα342
  • 3.3 Ρυθμίσεις που αφορούν στη μείωση των δαπανών και την αύξηση των εσόδων του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης356
  • ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι362
  • Κριτική στην άποψη που διακρίνει τον ασφαλιστικό κίνδυνο από την προνοιακή ανάγκη362
  • ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ366
  • Οι συνταξιοδοτικοί οργανισμοί στο δίκαιο του ανταγωνισμού366
  • Βιβλιογραφία373
  • Ι. Ελληνική373
  • ΙΙ. Ξενόγλωσση383
  • ΙΙΙ. Πηγές390
  • Αλφαβητικό Ευρετήριο395
  • 0
  • 0