De lege lata ανάλυση και de lege ferenda αξιολόγηση

Αγόρασέ το στο nb.org

ΦΠ €70.00
ΝΠ €80.00 *

* Οι τιμές περιλαμβάνουν ΦΠΑ.
Έκδοση: 2019
ISBN: 978-960-622-957-2
Σελίδες: 640
Συγγραφέας: Γ. Νικολαΐδης
Πρόλογος: Χ. Παμπούκης, Μ. Σταθόπουλος

Ο κληρονομικός κανονισμός αποτελεί ισχύον ελληνικό δίκαιο κατ’ ουσία από τις 17.8.1015. Είναι ο πρώτος πραγματικά all inclusive ενωσιακός κανονισμός ιδ.δ.δ., αφού ρυθμίζει διεθνη δικαιοδοσία, εφαρμοστέο δίκαιο, αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων και εγγράφων και εισάγει και τον ενιαίο θεσμό του ευρωπαϊκού κληρονομητηρίου. Η επίδρασή του στο κληρονομικό διεθνές δίκαιο των κρατών μελών είναι καταλυτική, δεδομένου ότι αλλοιώνει ακόμη και θεμελιώδεις αρχές στις οποίες αυτό βασίζεται. Η παρούσα μελέτη επιχειρεί να ερευνήσει την ως άνω επίδραση του κληρονομικού κανονισμού στο κληρονομικό διεθνές δίκαιο των κρατών μελών, με έμφαση στην ελληνική έννομη τάξη, τόσο de lege lata όσο και de lege ferenda, φιλοδοξώντας έτσι να αποτυπώσει τη γενικότερη επίδραση του ενωσιακού ιδ.δ.δ. στο εθνικό ιδ.δ.δ. των κρατών μελών και με τον τρόπο αυτόν περαιτέρω να αντλήσει γενικότερα συμπεράσματα για τη σχέση και την εξέλιξη του ελληνικού ιδ.δ.δ. εντός του πλαισίου του ενωσιακού ιδ.δ.δ., εντός δηλαδή τελικά της διαρκώς εξελισσόμενης πορείας του εξευρωπαϊσμού του εθνικού ιδ.δ.δ. των κρατών μελών.

  • 0
  • ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΚΟΠΩΝ ΤΗΣ1
  • Α. Η «ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ», ΠΛΕΟΝ «ΕΞΕΥΡΩΠΑΪΣΜΟΣ», ΤΟΥ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 1
  • Ι. Έννοια, σκοπός και θεμέλια1
  • 1. Γενικά περί της εξέλιξης και του κανονιστικού θεμελίου της1
  • 2. Οι βασικότεροι ενωσιακοί (πλέον) κανονισμοί ιδ.δ.δ. (σε ευρεία έννοια) και ο σκοπός που εξυπηρετούν9
  • 3. Η «κοινοτικοποίηση» ή «εξευρωπαϊσμός» του ιδ.δ.δ. των κρατών μελών 13
  • ΙΙ. Οι αρχές και τα βασικά χαρακτηριστικά του «εξευρωπαϊσμένου» ιδ.δ.δ. των κρατών μελών16
  • 1. Δομικά χαρακτηριστικά16
  • α) Αποσπασματικός χαρακτήρας και έλλειψη (ενιαίου γενικού) συστήματος του ενωσιακού ιδ.δ.δ.16
  • β) Αρχή αποκλειστικής εφαρμογής των ενωσιακών κανόνων ιδ.δ.δ. και εκτοπισμός των εθνικών ρυθμίσεων18
  • γ) Ανάγκη και αρχή αυτόνομης ερμηνείας και (λειτουργικού) νομικού χαρακτηρισμού στο πεδίο του ενωσιακού ιδ.δ.δ. 21
  • δ) Αναπόφευκτος δυϊσμός εφαρμοστέων κανόνων στα κράτη μέλη, πολυταξία και πολυπλοκότητα 25
  • 2. Ειδικά ως προς τις αρχές και το περιεχόμενο των ρυθμίσεων του ενωσιακού ιδ.δ.δ. 27
  • α) Η επικράτηση της συνήθους διαμονής 27
  • β) Η «επέλαση» της ιδιωτικής αυτονομίας 28
  • γ) Η διευκόλυνση της αναγνώρισης και εκτέλεσης όσον αφορά ιδίως δικαστικές αποφάσεις και δημόσια έγγραφα από άλλα κράτη μέλη και η εισαγωγή ενιαίων ευρωπαϊκών θεσμών για τη διευκόλυνση της άσκησης δικαιωμάτων στα κράτη μέλη, βάσει της αρχής της αμοιβαίας πίστης – Σχέση με τη μέθοδο της αναγνώρισης στο ιδ.δ.δ. 30
  • δ) Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων 35
  • ΤΟ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ63
  • αα) Ο ορισμός του κληρονομικού κανονισμού 63
  • ββ) Σχέση με την έννοια της συνδιαθήκης κατά το ελληνικό δίκαιο 66
  • αα) Ο ορισμός του κληρονομικού κανονισμού67
  • ββ) Σχέση με την έννοια της κληρονομικής σύμβασης κατά το ελληνικό δίκαιο 70
  • αα) Η μεταβίβαση των περιουσιακών στοιχείων (δικαιωμάτων και υποχρεώσεων) της κληρονομίας78
  • ββ) Οι όροι και τα αποτελέσματα της αποδοχής ή της αποποίησης79
  • αα) Γενικώς για τη ρύθμιση και τους λόγους επιλογής της80
  • ββ) Ειδικά περί των εξουσιών των κληρονόμων 82
  • γγ) Ειδικά περί των εξουσιών του εκτελεστή διαθήκης και λοιπών διαχειριστών 82
  • δδ) Ζητήματα νομικού χαρακτηρισμού σε σχέση με τυχόν αδικοπρακτική ευθύνη κληρονόμων και λοιπών διαχειριστών83
  • εε) Η (περιορισμένη) εξαίρεση υπέρ της lex fori κατά το άρθρο 29 του κανονισμού 83
  • αα) Η ρύθμιση του κανονισμού87
  • ββ) Ζητήματα νομικού χαρακτηρισμού και οριοθέτησης του πεδίου εφαρμογής του κανονισμού σε σχέση με τον κανονισμό 1215/2012 επί αγωγών δανειστών κατά κληρονόμων για χρέη της κληρονομίας88
  • αα) Γενικά η εξαίρεση των ζητημάτων αυτών από τον κληρονομικό κανονισμό και τα όριά της 112
  • ββ) Τα προβλήματα λόγω της ως άνω εξαιρέσεως και η αναγκαιότητα, και τα όρια, του «λειτουργικού» νομικού χαρακτηρισμού για την αντιμετώπισή τους 114
  • (i) Το ζήτημα και τα προβλήματα των παραδοσιακών θεωριών περί του νομικού χαρακτηρισμού114
  • (ii) Ο λειτουργικός νομικός χαρακτηρισμός, τα συναφή προβλήματα και ο μηχανισμός της προσαρμογής 118
  • (iii) Ειδικά η απόφαση του ΔΕΕ σε σχέση με τη ρύθμιση της παρ. 1 του άρθρου 1371 του BGB στην υπόθεση Mahnkopf και η θέση του Γενικού Εισαγγελέα 122
  • γγ) Η ενοποίηση σε ενωσιακό επίπεδο στα ζητήματα αυτά που ενδέχεται να επιλύσει τα σχετικά προβλήματα 126
  • (i) Οι κανονισμοί 1103 και 1104/2016 για τις περιουσιακές σχέσεις των συζύγων και των καταχωρισμένων συντρόφων, τα πεδία εφαρμογής τους και ο συντονισμός τους με το πεδίο εφαρμογής του κληρονομικού κανονισμού 126
  • (ii) Ο συντονισμός κατά το δυνατόν της διεθνούς δικαιοδοσίας και του εφαρμοστέου δικαίου από τους ως άνω κανονισμούς και τον κληρονομικό κανονισμό 129
  • αα) Γενικά για την εξαίρεση των μεταβιβάσεων εν ζωή και τα όριά της 134
  • ββ) Προβληματικές περιπτώσεις - Ιδίως η δωρεά αιτία θανάτου137
  • γγ) Άλλες δωρεές ή και επαχθείς δικαιοπραξίες υπό προθεσμία αναβλητική που λειτουργούν μετά τον θάνατο, όπως και η μεταθανάτια πληρεξουσιότητα141
  • δδ) Ειδικά παροχές γονέων προς τα τέκνα τους με ενέργεια μετά θάνατο – «Donation-partage» – Νέμηση ανιόντος142
  • εε) Τα λοιπά ειδικά παραδείγματα μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων εν ζωή που εξαιρούνται από τον κληρονομικό κανονισμό 143
  • αα) Εξαίρεση από τον κανονισμό ιδίως των ζητημάτων που αφορούν την επίδραση του θανάτου εταίρου στην ίδια την εταιρία, το κληρονομητό της εταιρικής ιδιότητας και τη διανομή μεταξύ των διαδόχων αιτία θανάτου των εταιρικών μεριδίων 146
  • ββ) Η εν μέρει διαφοροποίηση του ελληνικού ιδ.δ.δ. 148
  • αα) Γενικά για τον θεσμό του trust και την έκταση της εξαίρεσης εμπιστευμάτων από τον κανονισμό150
  • ββ) Ειδικά οι ρυθμίσεις του κανονισμού σχετικά με τα trusts 154
  • γγ) Συμπέρασμα σχετικά με την αντιμετώπιση ζητημάτων που αφορούν testamentary trust κατά τον κανονισμό 155
  • δδ) Ειδικά περί ιδρυμάτων ιδιωτικού δικαίου που έχουν συσταθεί με διάταξη τελευταίας βούλησης (testamentary private foundations)157
  • αα) Γενικά για την ανάγκη ιδιαίτερης αντιμετώπισης των εμπράγματων δικαιωμάτων και σχέσεων σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο 158
  • ββ) Οι ρυθμίσεις του κανονισμού ως προς την κτήση και τη φύση του εμπράγματου δικαιώματος στην κληρονομική διαδοχή 160
  • γγ) Ειδικότερη οριοθέτηση της εξαίρεσης με βάση και την απόφαση του ΔΕΕ στην υπόθεση Kubicka162
  • δδ) Ειδικά η προσαρμογή άγνωστων εμπράγματων δικαιωμάτων κτηθέντων με κληρονομική διαδοχή και προβλήματα που παραμένουν 166
  • εε) Ζητήματα σχετικά με άλλα απόλυτα δικαιώματα και την ένταξή τους στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού 169
  • αα) Εξαίρεση από τον κανονισμό των προϋποθέσεων, διατυπώσεων κ.λπ. καταχωρίσεων σε μητρώο και των αποτελεσμάτων αυτών 170
  • ββ) Έμμεσος επηρεασμός λόγω της ως άνω εξαιρέσεως ζητημάτων που σχετίζονται ιδίως με την αποδοχή της κληρονομίας και τον τύπο της 173
  • Β. ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΗ ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΩΣ ΑΝΩ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΝΩΣΙΑΚΟΥ (ΠΛΕΟΝ) ΙΔ.Δ.Δ.39
  • Ι. Σκοποί, θεμέλιο και ιστορία θέσπισης του κληρονομικού κανονισμού 39
  • ΙΙ. Θεμελιώδεις επιλογές του κληρονομικού κανονισμού 44
  • 1. Η ενότητα της κληρονομίας και της διαδοχής σε επίπεδο διεθνούς δικαιοδοσίας και εφαρμοστέου δικαίου 45
  • 2. Η συνήθης διαμονή ως κύρια δικαιοδοτική βάση και σύνδεσμος για το εφαρμοστέο δίκαιο και η σκοπούμενη ενότητα forum και ius45
  • 3. Η αναγνώριση της αυτονομίας της βούλησης ιδίως μέσω της (περιορισμένης) επιλογής δικαίου (professio juris) του κληρονομούμενου 46
  • 4. Η διευκόλυνση αναγνώρισης και εκτέλεσης δικαστικών αποφάσεων και δημοσίων εγγράφων άλλων κρατών μελών και εν γένει της άσκησης των κληρονομικών δικαιωμάτων στα κράτη μέλη με τον θεσμό του ευρωπαϊκού κληρονομητηρίου47
  • 5. Ο συντονισμός των εννόμων τάξεων και η διεθνής αρμονία των λύσεων 47
  • Γ. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ48
  • ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ52
  • Α. ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΟ – ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ (RATIONE PERSONAE) ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ52
  • I. Γενικά: Εφαρμογή του κανονισμού ανεξάρτητα από προσωπικές ιδιότητες των υποκειμένων μίας υπόθεσης κληρονομικής διαδοχής52
  • II. Σχέση με τους λοιπούς ενωσιακούς κανονισμούς ιδ.δ.δ.52
  • III. Διάκριση της ως άνω αρχής από την εξάρτηση της επέλευσης εννόμων συνεπειών κατ’ εφαρμογή του κανονισμού από προσωπικές ιδιότητες 57
  • ΙV. Σχέση με το διεθνές και το αντικειμενικό πεδίο εφαρμογής του κανονισμού και με τη διάκριση των κανόνων του σε αυτούς που αναπτύσσουν ισχύ erga omnes και αυτούς που αναπτύσσουν ισχύ inter partes 59
  • Β. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ: ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΔΟΧΗ 60
  • Ι. Ο θετικός ορισμός του πεδίου εφαρμογής: Υποθέσεις κληρονομικής διαδοχής 61
  • 1. Βασικοί ορισμοί που οριοθετούν θετικά το πεδίο εφαρμογής 61
  • α) Κληρονομική διαδοχή (είτε βάσει διάταξης τελευταίας βούλησης είτε βάσει του νόμου – εξ αδιαθέτου και αναγκαστική διαδοχή, άρθρα 1 παρ. 1 και 3 παρ. 1 α’)61
  • β) Διάταξη τελευταίας βούλησης (άρθρο 3 παρ. 1 δ’)63
  • γ) Διαθήκη και συνδιαθήκη (άρθρο 3 παρ. 1 γ’)63
  • δ) Κληρονομική σύμβαση (άρθρο 3 παρ. 1 β’)67
  • 2. Θετική αποσαφήνιση της έννοιας της κληρονομικής διαδοχής με βάση τις διατάξεις του κανονισμού για το πεδίο εφαρμογής του εφαρμοστέου δικαίου (άρθρο 23 του κανονισμού) 72
  • α) Τα αίτια, ο χρόνος και ο τόπος έναρξης της κληρονομικής διαδοχής (23 παρ. 2 α’) 73
  • β) Ο καθορισμός των δικαιούχων, της κληρονομικής μερίδας, των τυχόν υποχρεώσεων που τους έχει επιβάλει ο θανών, καθώς και των υπόλοιπων κληρονομικών δικαιωμάτων (23 παρ. 2 β’)75
  • γ) Η κληρονομική ικανότητα (23 παρ. 2 γ’) 76
  • δ) Η αποκλήρωση και η κληρονομική αναξιότητα (23 παρ. 2 δ’) 77
  • ε) Η μεταβίβαση προς τους κληρονόμους και τους κληροδόχους των περιουσιακών στοιχείων της κληρονομίας, περιλαμβανομένων των όρων και των αποτελεσμάτων της αποδοχής ή της αποποίησης (23 παρ. 2 ε’) 78
  • στ) Οι εξουσίες των κληρονόμων, των εκτελεστών διαθηκών και των λοιπών διαχειριστών της κληρονομίας, ιδίως όσον αφορά την εκποίηση περιουσιακών στοιχείων και την εξόφληση πιστωτών, με την επιφύλαξη του άρθρου 29 (23 παρ. 2 στ’)80
  • ζ) Η ευθύνη που απορρέει από τα χρέη της κληρονομίας (23 παρ. 2 ζ’) 87
  • η) Νόμιμη μοίρα και λοιποί περιορισμοί της ελευθερίας διάθεσης (23 παρ. 2 η’) 92
  • θ) Οποιαδήποτε υποχρέωση επιστροφής ή υπολογισμού δωρεών κ.λπ. του κληρονομούμενου κατά τον καθορισμό των μερίδων των δικαιούχων (23 παρ. 2 θ’) 93
  • ι) Η διανομή της κληρονομίας (23 παρ. 2 ι’). 95
  • 3. Ειδικές διατάξεις του κανονισμού που αποσαφηνίζουν περαιτέρω θετικά το πεδίο εφαρμογής του 97
  • α) Κανόνες περί του παραδεκτού και τυπικού και ουσιαστικού κύρους διατάξεων τελευταίας βούλησης και δηλώσεων αποδοχής ή αποποίησης κληρονομίας 97
  • β) Ζητήματα περί μέλλουσας να επαχθεί κληρονομίας (προ του θανάτου)99
  • 4. Συμπέρασμα: Ένταξη καταρχήν στον κανονισμό όλων των αστικού δικαίου ζητημάτων κληρονομικής διαδοχής - Σχέση και με το καθ’ ύλην πεδίο εφαρμογής του ελληνικού εθνικού κληρονομικού διεθνούς δικαίου100
  • ΙΙ. Ο αρνητικός ορισμός του πεδίου εφαρμογής: Ρητές εξαιρέσεις ζητημάτων δημοσίου δικαίου και συγκεκριμένων ζητημάτων ιδιωτικού δικαίου 104
  • 1. Ειδικά η εξαίρεση ζητημάτων δημοσίου δικαίου (φορολογικών, τελωνειακών ή διοικητικών, 1 παρ. 1) 104
  • α) Γενικά 104
  • β) Τα ζητήματα δημοσίου δικαίου ως εν γένει προδικαστικά κύριας υπόθεσης κληρονομικής διαδοχής 105
  • γ) Ειδικά το κράτος στην (ιδιωτικού δικαίου) κληρονομική διαδοχή 105
  • δ) Ειδικά προβλήματα λόγω της εξαίρεσης από τον κανονισμό των φορολογικών ζητημάτων105
  • 2. Ρητές εξαιρέσεις ζητημάτων καταρχήν ιδιωτικού δικαίου που παρίστανται συνδεόμενα με την κληρονομική διαδοχή (1 παρ. 2)107
  • α) Η προσωπική κατάσταση των φυσικών προσώπων καθώς και οι οικογενειακές σχέσεις και οι σχέσεις οι οποίες σύμφωνα με το εφαρμοστέο σε αυτές δίκαιο παράγουν ανάλογα αποτελέσματα (άρθρο 1 παρ. 2 α’)108
  • β) Η νομική ικανότητα των φυσικών προσώπων, με την επιφύλαξη του άρθρου 23 παράγραφος 2 γ’ (περί της ικανότητας προς το κληρονομείν) και του άρθρου 26 (περί της ικανότητας σύνταξης διάταξης τελευταίας βούλησης) (άρθρο 1 παρ. 2 β’)110
  • γ) Θέματα σχετικά με την αφάνεια, την απουσία ή τον τεκμαιρόμενο θάνατο φυσικού προσώπου (άρθρο 1 παρ. 2 γ’)112
  • δ) Θέματα που αφορούν τις περιουσιακές σχέσεις των συζύγων καθώς και το περιουσιακό καθεστώς σχέσεων οι οποίες σύμφωνα με το εφαρμοστέο σε αυτές δίκαιο θεωρείται ότι παράγουν αποτελέσματα παρόμοια με του γάμου (άρθρο 1 παρ. 2 δ’) 112
  • ε) Υποχρεώσεις διατροφής εκτός από αυτές που προέκυψαν λόγω θανάτου (άρθρο 1 παρ. 2 ε’)131
  • στ) Το τυπικό κύρος των διατάξεων τελευταίας βούλησης που έγιναν προφορικά (άρθρο 1 παρ. 2 στ’)133
  • ζ) Περιουσιακά δικαιώματα, συμφέροντα και περιουσιακά στοιχεία που δημιουργούνται ή μεταβιβάζονται με άλλους τρόπους πλην της κληρονομικής διαδοχής (άρθρο 1 παρ. 2 ζ’) 134
  • η) Τα ζητήματα που διέπονται από το δίκαιο των εταιριών και άλλων ενώσεων με ή χωρίς νομική προσωπικότητα (άρθρο 1 παρ. 2 η’)146
  • θ) Η λύση, η παύση λειτουργίας και η συγχώνευση εταιρειών και άλλων ενώσεων με ή χωρίς νομική προσωπικότητα (άρθρο 1 παρ. 2 θ’)149
  • ι) Η σύσταση, διαχείριση και λύση trusts (άρθρο 1 παρ. 2 ι’)150
  • ια) Η φύση των εμπράγματων δικαιωμάτων (άρθρο 1 παρ. 2 ια’) 158
  • ιβ) Η οιαδήποτε καταχώριση σε μητρώο δικαιωμάτων επί ακίνητης ή κινητής περιουσίας (άρθρο 1 παρ. 2 ιβ’) 170
  • ΙΙΙ. Τα ζητήματα που δεν εμπίπτουν ή ρητά εξαιρούνται του κανονισμού ως προδικαστικά (εν γένει) κύριας υπόθεσης κληρονομικής διαδοχής 174
  • 1. Το πρόβλημα174
  • 2. Διεθνής δικαιοδοσία για προδικαστικά και εν γένει ζητήματα που πρέπει να κριθούν στο πλαίσιο κύριας υπόθεσης κληρονομικής διαδοχής 175
  • 3. Εφαρμοστέο δίκαιο στα προδικαστικά ζητήματα–προκρίματα (και σε εν γένει ζητήματα από τα οποία εξαρτάται η κρίση για το κύριο ζήτημα κληρονομικής διαδοχής)176
  • α) Γενικά176
  • β) Πεδίο εφαρμογής του προβληματισμού σχετικά με το εφαρμοστέο δίκαιο στα προκρίματα κατά τον κανονισμό177
  • γ) Οι υποστηριζόμενες θέσεις υπό τον κληρονομικό κανονισμό 178
  • δ) Σχέση των προκριμάτων με ζητήματα εξομοίωσης (υποκατάστασης- ισοδυναμίας) στο πλαίσιο του κληρονομικού κανονισμού 180
  • 4. Ζητήματα του κληρονομικού κανονισμού ως προδικαστικά εν γένει άλλου κύριου ζητήματος που δεν εμπίπτει στον κανονισμό 182
  • IV. Το ουσιαστικό περιεχόμενο των ρυθμίσεων του κληρονομικού κανονισμού ως διάσταση του καθ’ ύλην πεδίου εφαρμογής του183
  • Γ. ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ: ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΔΟΧΗΣ 186
  • I. Γενικά 186
  • ΙΙ. Εφαρμογή του κανονισμού αποκλειστικά σε διεθνείς υποθέσεις κληρονομικής διαδοχής187
  • 1. Ο κανόνας και η θεμελίωσή του στον κληρονομικό κανονισμό 187
  • 2. Έννοια διεθνούς υποθέσεως κληρονομικής διαδοχής κατά τον κανονισμό 188
  • 3. Ιδιαιτερότητες σε σχέση με την αναγνώριση και εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων και δημοσίων εγγράφων από άλλα κράτη μέλη191
  • ΙΙΙ. Εφαρμογή του κανονισμού σε διεθνείς υποθέσεις κληρονομικής διαδοχής έστω και χωρίς σχέση με την Ε.Ε. και όριά της - Erga omnes ή inter partes ισχύς των κανόνων του 192
  • 1. Ως προς τις διατάξεις του κανονισμού για τη διεθνή δικαιοδοσία, την εκκρεμοδικία, τη συνάφεια και τα ασφαλιστικά μέτρα 194
  • α) Κανόνες διεθνούς δικαιοδοσίας 194
  • β) Ειδικά ως προς τα ασφαλιστικά μέτρα 196
  • γ) Κανόνες για την εκκρεμοδικία και τη συνάφεια197
  • Η ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ DE LEGA LATA ΚΑΙ DE LEGE FERENDA ΤΟΥ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔ.Δ.Δ. ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ248
  • αα) Γενικά248
  • ββ) Εξαιρετικές περιπτώσεις κληρονομούμενων με πολλαπλούς τόπους διαμονής 249
  • γγ) Συνήθης διαμονή προσώπων που δεν δύνανται να διαμορφώσουν ιδία βούληση251
  • δδ) Αδυναμία ασφαλούς διαπίστωσης της τελευταίας συνήθους διαμονής – Έλλειψη τελευταίας συνήθους διαμονής 252
  • αα) Γενικά 359
  • ββ) Διάταξη τελευταίας βούλησης (ή όρος της) που προσβάλλει τη νόμιμη μοίρα 360
  • γγ) Θεμελιώδεις όροι διάταξης τελευταίας βούλησης για την οργάνωση της κληρονομικής διαδοχής362
  • αα) Γενικά – σκοπός της ρύθμισης 370
  • ββ) Περιπτώσεις αποδέκτης renvoi κατά τον κανονισμό371
  • γγ) Εξαιρέσεις στις οποίες δεν γίνεται αποδεκτή η renvoi και συμπέρασμα για το περιορισμένο πεδίο εφαρμογής της κατά τον κανονισμό372
  • αα) Γενικά – ενωσιακός χρωματισμός της έννοιας 374
  • ββ) Λόγοι που δεν αρκούν για την ενεργοποίηση της επιφύλαξης (ιδίως μη προστασία της νόμιμης μοίρας, κληρονομικές συμβάσεις και συνδιαθήκη) 375
  • γγ) Λόγοι που ενδέχεται να ενεργοποιούν την επιφύλαξη (προσβολή θεμελιωδών δικαιωμάτων και της αρχής της απαγόρευσης των διακρίσεων) και συνέπειες 378
  • αα) Γενικά 381
  • ββ) Ειδικά η ρύθμιση του άρθρου 30 του κανονισμού για συγκεκριμένους κανόνες αμέσου εφαρμογής της lex rei sitae 382
  • γγ) Αποτίμηση της περιορισμένης αποδοχής των κανόνων αμέσου εφαρμογής από τον κανονισμό 384
  • αα) Ειδικά για τη δωσιδικία της περιουσίας και της τοποθεσίας του ακινήτου κατά τον ΚΠολΔ σε υποθέσεις αμφισβητούμενης δικαιοδοσίας (άρθρα 29 και 40) 465
  • ββ) Ειδικά οι συμφωνίες παρέκτασης διεθνούς δικαιοδοσίας σε υποθέσεις κληρονομικής διαδοχής που εμπίπτουν στον κανονισμό 469
  • γγ) Διεθνής δικαιοδοσία για διαφορές περί μέλλουσας κληρονομίας (εν ζωή του κληρονομούμενου – “future succession”) 474
  • δδ) Διεθνής δικαιοδοσία επί αγωγών δανειστών του κληρονομούμενου κατά των κληρονόμων για χρέη του κληρονομούμενου ή της κληρονομίας477
  • εε) Προτεραιότητα της διεθνούς δικαιοδοσίας κληρονομικών διαφορών κατά τον κανονισμό έναντι της διεθνούς δικαιοδοσίας βάσει της δωσιδικίας της συνάφειας κατά τις εθνικές ρυθμίσεις 478
  • αα) Η (έμμεση) επίπτωση των ρυθμίσεων του κανονισμού στις εθνικές ρυθμίσεις ζητημάτων που δεν εμπίπτουν στον κανονισμό ή δεν θίγονται από την εφαρμογή του 481
  • ββ) Ζητήματα σχετικά με ουσιαστικούς κανόνες του ελληνικού κληρονομικού διεθνούς δικαίου 482
  • (i) Ως προς το άρθρο 21 Ν 1738/1987 482
  • (ii) Ως προς το άρθρο 1 του ΝΔ 472/1974 (γνωστό και ως “Lex Onassis”)483
  • αα) Αποκλειστική εφαρμογή του κανονισμού και όταν το αποτέλεσμα της εφαρμογής του είναι αρνητικό ως προς την αναγνώριση και/ή την εκτέλεση485
  • ββ) Ειδικά για το επιτρεπτό αρνητικής αναγνωριστικής αγωγής περί μη αναγνώρισης (ή μη εκτέλεσης) αλλοδαπής απόφασης από κράτος μέλος 486
  • γγ) Η έμμεση επίδραση του κανονισμού στην εφαρμογή των εθνικών διατάξεων περί αναγνώρισης και εκτέλεσης αποφάσεων από τρίτα κράτη (π.χ. ΚΠολΔ 323, 780, 905)489
  • αα) Το ζήτημα της νομιμοποίησης δανειστών της κληρονομίας (ή δανειστών του κληρονόμου) για την έκδοση ευρωπαϊκού κληρονομητηρίου 492
  • ββ) Σύγκρουση ευρωπαϊκού κληρονομητηρίου ως τίτλου για την καταχώριση της κληρονομιαίας περιουσίας σε δημόσια μητρώα (άρθρο 69 παρ. 5) με αντίθετο εθνικό κληρονομητήριο 494
  • αα) Ο προβληματισμός με βάση τη δωρεά αιτία θανάτου 500
  • ββ) Ζητήματα αναφορικά με τις περιουσιακές σχέσεις συζύγων και καταχωρισμένων συντρόφων και την εξαίρεση των εταιρικών θεμάτων από τον κανονισμό 502
  • αα) Το ειδικότερο πρόβλημα (ιδίως διάσπαση της ενότητας σε σχέση με την ίδια κληρονομική διαδοχή και ανατροπή του προγραμματισμού της) και οι περιπτώσεις τις οποίες δύναται να αφορά 514
  • ββ) Το παράδειγμα του testamentary trust515
  • γγ) Η (καταρχήν περιορισμένη) πρακτική σημασία του προβλήματος στην ελληνική έννομη τάξη, κατόπιν ακριβέστερης οριοθέτησής του, και οι δυνατότητες αντιμετώπισής του 518
  • 2. Ως προς τις διατάξεις του κανονισμού για το εφαρμοστέο δίκαιο 198
  • 3. Ως προς τις διατάξεις του κανονισμού για την αναγνώριση, εκτέλεση και αποδοχή δικαστικών αποφάσεων και δημοσίων εγγράφων και το ευρωπαϊκό κληρονομητήριο199
  • ΙV. Περιορισμοί στην εφαρμογή του κανονισμού σε διεθνείς υποθέσεις κληρονομικής διαδοχής λόγω της σχέσης του με διεθνείς Συνθήκες και άλλους κανονισμούς της Ε.Ε. (άρθρα 75-76)200
  • 1. Σχέση με άλλους κανονισμούς200
  • 2. Σχέση με διεθνείς Συνθήκες 202
  • V. Ειδικά η αρχή του μη επηρεασμού των εσωτερικών αρμοδιοτήτων εντός των κρατών μελών και τα όριά της 204
  • 1. Η αρχή του μη επηρεασμού εσωτερικών αρμοδιοτήτων204
  • 2. Περιορισμοί της ως άνω αρχής - Το εθνικό δίκαιο ως συμπληρωματικό ενωσιακό δίκαιο206
  • VI. Συμπεράσματα 207
  • Δ. ΤΟΠΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ: ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΤΗΣ Ε.Ε. ΠΟΥ ΔΕΣΜΕΥΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ208
  • I. Γενικά208
  • ΙΙ. Κράτη μέλη που δεσμεύονται από τον κληρονομικό κανονισμό και κράτη μέλη που δεν δεσμεύονται από αυτόν 208
  • ΙΙΙ. Έννοια κράτους μέλους για την εφαρμογή των κατ’ ιδίαν διατάξεων του κανονισμού (από τα κράτη μέλη που δεσμεύονται από αυτόν) 211
  • IV. Συμπέρασμα213
  • Ε. ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ (ΑΡΘΡΑ 83-84): ΑΠΟΒΙΩΣΑΝΤΕΣ ΚΑΤΑ Ή ΜΕΤΑ ΤΗΝ 17η ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2015214
  • I. Γενικά 214
  • ΙΙ. Η περιορισμένη επέκταση του χρονικού πεδίου εφαρμογής του κανονισμού για τη διάσωση του κύρους διατάξεων τελευταίας βούλησης ή επιλογής δικαίου που έγιναν πριν από την 17η Αυγούστου 2015215
  • ΙII. Προβληματικές περιπτώσεις 217
  • IV. Συμπέρασμα 219
  • ΣΤ. ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΚΑΙ ΜΕ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΚΟΠΩΝ ΤΟΥ220
  • ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ226
  • Α. Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ (ΑΡΘΡΑ 4-19)226
  • I. Γενικές παρατηρήσεις 226
  • ΙΙ. Ειδικά η έννοια «δικαστήριο» κατά τον κανονισμό (άρθρο 3 παρ. 2) 228
  • 1. Ο ορισμός του κανονισμού228
  • 2. Άλλες εθνικές αρχές ως δικαστήριο (συμβολαιογράφοι και πρόξενοι) – Η απόφαση του ΔΕΕ της 23ης Μαΐου 2019 (σε συμφωνία με τη θέση του Γενικού Εισαγγελέα) στην υπόθεση WB230
  • 3. Συνέπειες υπαγωγής στην έννοια δικαστήριο κατά τον κανονισμό 233
  • 4. Ειδικά τα διαιτητικά δικαστήρια ως «δικαστήριο» κατά τον κανονισμό – Η διαιτησία κληρονομικών διαφορών233
  • ΙΙΙ. Η γενική διεθνής δικαιοδοσία των δικαστηρίων του κράτους μέλους της τελευταίας συνήθους διαμονής του κληρονομούμενου 236
  • 1. Γενικά για τη ρύθμιση του κανονισμού και τους σκοπούς που επιδιώκει (ιδίως η -βάσει της αρχής της εγγύτητας- σκοπούμενη ενότητα forum και ius)236
  • 2. Σχέση με τις λοιπές δικαιοδοτικές βάσεις του κανονισμού 241
  • 3. Ειδικά περί της (μη οριζόμενης και χρήζουσας αυτόνομης ερμηνείας) έννοιας της (τελευταίας) συνήθους διαμονής κατά τον κανονισμό242
  • α) Συνειδητή έλλειψη ορισμού της έννοιας242
  • β) Κριτήρια προσδιορισμού της τελευταίας συνήθους διαμονής στο πλαίσιο της αυτόνομης ερμηνείας της κατά τον κανονισμό248
  • γ) Συμπεράσματα για την αυτόνομη έννοια της τελευταίας συνήθους διαμονής κατά τον κανονισμό και τα βασικά χαρακτηριστικά της 253
  • 4. Προβλήματα ως προς την εφαρμογή του κανονισμού συνδεόμενα με την έννοια της συνήθους διαμονής και αποτίμηση της επιλογής του αυτής 257
  • α) Δυσχέρειες διαπίστωσης - Κίνδυνος ανομοιόμορφης ερμηνείας και εφαρμογής – Θετικές και αρνητικές συγκρούσεις δικαιοδοσίας 257
  • β) Ειδικά ο κίνδυνος καταστρατηγικών μεθοδεύσεων - Forum shopping (και fraus legis)260
  • γ) Συνολική αποτίμηση της επιλογής της τελευταίας συνήθους διαμονής ως γενικής βάσης διεθνούς δικαιοδοσίας από τον ενωσιακό νομοθέτη262
  • IV. Επικουρική διεθνής δικαιοδοσία με βάση την περιουσία της κληρονομίας σε κράτος μέλος (άρθρο 10)263
  • 1. Γενικά για τη ρύθμιση του κανονισμού, τους σκοπούς και τις αρχές που εκφράζει263
  • 2. Διεθνής δικαιοδοσία βάσει της περιουσίας της κληρονομίας σε κράτος μέλος είτε σε συνδυασμό με την ιθαγένεια του κληρονομούμενου ή την προηγούμενη της τελευταίας συνήθη διαμονή του άλλως αυτοτελώς 265
  • 3. Ειδικότερα περί της ιεράρχησης των επιμέρους επικουρικών δικαιοδοτικών βάσεων της περιουσίας 268
  • V. Διεθνής δικαιοδοσία σε περίπτωση επιλογής του εφαρμοστέου δικαίου (άρθρα 5-9)269
  • 1. Γενικά για τη ρύθμιση της διεθνούς δικαιοδοσίας όταν υπάρχει επιλογή δικαίου (κράτους μέλους) 269
  • 2. Ειδικά η παρέκταση διεθνούς δικαιοδοσίας και συναφή ζητήματα 272
  • α) Η παρέκταση με συμφωνία των ενδιαφερομένων υπέρ των δικαστηρίων του κράτους μέλους του επιλεγμένου δικαίου της ιθαγένειας του κληρονομούμενου 272
  • β) Ειδικά περί του εξωδικαστικού συμβιβασμού κληρονομικών διαφορών (άρθρο 8)278
  • 3. Ειδικά η δικαιοδοσία των προσφορότερων δικαστηρίων του κράτους μέλους του επιλεγμένου δικαίου της ιθαγένειας του κληρονομούμενου 279
  • VI. Αναγκαστική δικαιοδοσία (forum necessitatis, άρθρο 11)283
  • 1. Γενικά για τη ρύθμιση και τους σκοπούς της283
  • 2. Οι ειδικότερες προϋποθέσεις εφαρμογής του forum necessitatis κατά τον κανονισμό 284
  • 3. Οι συνέπειες της συνδρομής των προϋποθέσεων του ως άνω κανόνα287
  • VII. Ειδικά η δυνατότητα περιορισμού διαδικασιών (άρθρο 12)287
  • 1. Γενικά για τη ρύθμιση και τους σκοπούς της 287
  • 2. Το πεδίο εφαρμογής της ρύθμισης περί περιορισμού διαδικασιών 289
  • 3. Οι ειδικότερες προϋποθέσεις εφαρμογής του κανόνα290
  • 4. Οι συνέπειες της συνδρομής των προϋποθέσεων του ως άνω κανόνα 292
  • 5. Ο περιορισμός διαδικασιών κατά τη lex fori 292
  • VIII. Ειδικά η εκκρεμοδικία, η συνάφεια και τα ασφαλιστικά μέτρα (άρθρα 17-19) 293
  • 1. Οι ρυθμίσεις του κανονισμού για την εκκρεμοδικία και τη συνάφεια, ο σκοπός τους και η σχέση τους ιδίως με τις ρυθμίσεις των κανονισμών 44/2001 και 1215/2012 293
  • α) Γενικά293
  • β) Ενωσιακή εκκρεμοδικία και συνάφεια 294
  • γ) Αποτίμηση και κριτική των ρυθμίσεων 297
  • 2. Η ρύθμιση ως προς τη διεθνή δικαιοδοσία λήψης ασφαλιστικών μέτρων βάσει του προτύπου του κανονισμού 44/2001 (και του κανονισμού 1215/2012) 300
  • IX. Ο έλεγχος της διεθνούς δικαιοδοσίας (άρθρο 15)303
  • X. Συμπεράσματα ως προς το σύστημα διεθνούς δικαιοδοσίας του κανονισμού, την ιεράρχηση και οργάνωση των δικαιοδοτικών βάσεών του και κριτική αποτίμηση 306
  • Β. ΤΟ ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ (ΑΡΘΡΑ 20-38)311
  • Ι. Γενικές παρατηρήσεις 311
  • ΙΙ. Ειδικά η αρχή της ενότητας της κληρονομίας ως προς το εφαρμοστέο δίκαιο 312
  • 1. Οι διαστάσεις της αρχής της ενότητας του εφαρμοστέου δικαίου, το πλαίσιο στο οποίο υιοθετήθηκε και οι σκοποί που εξυπηρετεί 312
  • 2. Η σύνδεση της αρχής της ενότητας της κληρονομίας ως προς το εφαρμοστέο δίκαιο με την ενότητα του forum hereditatis (και τον επιδιωκόμενο σκοπό της ενότητας forum-ius) και η ανάδειξη της αρχής σε θεμελιώδη ερμηνευτική αρχή του κανονισμού από το ΔΕΕ315
  • 3. Εξαιρέσεις από την αρχή της ενότητας της κληρονομίας 316
  • ΙΙΙ. Ειδικά ο βασικός κανόνας του δικαίου της τελευταίας συνήθους διαμονής του κληρονομούμενου 318
  • 1. Το γενικότερο διεθνές πλαίσιο της επιλογής από τον κανονισμό ως βασικού συνδέσμου για το εφαρμοστέο δίκαιο της τελευταίας συνήθους διαμονής και συγκριτικές παρατηρήσεις 318
  • 2. Η έννοια της συνήθους διαμονής ως βασικού συνδέσμου για το εφαρμοστέο δίκαιο και οι κύριοι λόγοι και αρχές στις οποίες βασίστηκε η επιλογή της από τον κανονισμό κατά το προοίμιο και τις διεργασίες θέσπισής του 321
  • 3. Η ρήτρα διαφυγής του άρθρου 21 παρ. 2 του κανονισμού υπέρ του δικαίου με τον στενότερο δεσμό με τον κληρονομούμενο 324
  • 4. Αποτίμηση της υιοθέτησης από τον κανονισμό της συνήθους διαμονής του κληρονομούμενου αντί της ιθαγένειας ως βασικού συνδέσμου ειδικά για το εφαρμοστέο δίκαιο 326
  • α) Γενικά – Η σημασία της επιδίωξης της ενότητας forum και ius 326
  • β) Τα βασικά πλεονεκτήματα της ιθαγένειας ως συνδέσμου για το εφαρμοστέο δίκαιο γενικώς και στις κληρονομικές σχέσεις ειδικώς 327
  • γ) Αντίλογος στα ως άνω πλεονεκτήματα της ιθαγένειας - Μειονεκτήματά της ως συνδέσμου για το εφαρμοστέο δίκαιο ιδίως στις κληρονομικές σχέσεις 328
  • δ) Αντιμετώπιση των ως άνω βασικών μειονεκτημάτων της ιθαγένειας από τη συνήθη διαμονή 329
  • ε) Γενικότερα πλεονεκτήματα της συνήθους διαμονής βάσει των λοιπών θεωρητικών αρχών του ιδ.δ.δ. εντός και του πλαισίου του ενωσιακού ιδ.δ.δ. 330
  • στ) Συμπέρασμα για την υπεροχή της συνήθους διαμονής έναντι της ιθαγένειας ως προς τη ρύθμιση των κληρονομικών σχέσεων, τα όρια της υπεροχής αυτής και την υπέρβασή τους από τον κανονισμό μέσω της αναγνώρισης (περιορισμένα) της professio juris 331
  • ΙV. Ειδικά η (περιορισμένη στο δίκαιο της ιθαγένειας) δυνατότητα επιλογής δικαίου (professio juris) του κληρονομούμενου332
  • 1. Το γενικότερο διεθνές πλαίσιο της αναγνώρισης από τον κανονισμό της περιορισμένης δυνατότητας επιλογής δικαίου 332
  • 2. Οι κύριοι λόγοι, σκοποί και αρχές στις οποίες βασίστηκε η αναγνώριση της περιορισμένης επιλογής δικαίου από τον κανονισμό κατά το προοίμιο και τις διεργασίες θέσπισής του 336
  • 3. Οι βασικές ρυθμίσεις του κανονισμού για την επιλογή δικαίου 339
  • 4. Συνολική αποτίμηση της περιορισμένης αναγνώρισης της professio juris από τον κληρονομικό κανονισμό σε συνδυασμό με τον βασικό (ελλείψει επιλογής) σύνδεσμο της συνήθους διαμονής 342
  • α) Σε σχέση με τη βασική επιφύλαξη κατά της professio juris στο πεδίο του ουσιαστικού δικαίου (προσβολή της νόμιμης μοίρας και ανατροπή ευλόγων προσδοκιών) 342
  • β) Σε σχέση με τα ιδ.δ.δ. πλεονεκτήματα που η professio juris, όπως υιοθετείται στον κανονισμό, εξασφαλίζει, σύμφωνα και με τις βασικές θεωρητικές αρχές του ιδ.δ.δ. 345
  • γ) Σε σχέση με τα ευρύτερα ηθικοπολιτικά πλεονεκτήματα, τα οποία εξασφαλίζει η professio juris στο συνολικό σύστημα δικαίου που εγκαθιστά ο κανονισμός, σύμφωνα και με τους σκοπούς και τις ορθές αρχές οργάνωσης σύγχρονων ανοιχτών κοινωνιών 348
  • V. Ειδικά τo παραδεκτό και το ουσιαστικό και τυπικό κύρος διατάξεων τελευταίας βούλησης και το τυπικό κύρος δηλώσεων αποδοχής ή αποποίησης 353
  • 1. Το παραδεκτό και το ουσιαστικό κύρος διαθηκών και συνδιαθηκών (άρθρο 24 του κανονισμού)353
  • α) Η υποθετική lex hereditatis 353
  • β) Ειδικά η αναγνώριση (μερικής) επιλογής δικαίου μόνο για το παραδεκτό και το ουσιαστικό κύρος355
  • 2. Το παραδεκτό και το ουσιαστικό κύρος (και τυχόν δεσμευτικά αποτελέσματα μεταξύ των μερών και όροι λύσης) κληρονομικών συμβάσεων (άρθρο 25 του κανονισμού)355
  • α) Κληρονομική σύμβαση με αντικείμενο τη διαδοχή ενός προσώπου355
  • β) Κληρονομική σύμβαση με αντικείμενο τη διαδοχή περισσότερων προσώπων357
  • 3. Ειδικά η έννοια του ουσιαστικού κύρους και η οριοθέτηση του πεδίου εφαρμογής του εφαρμοστέου δίκαιου στο ουσιαστικό κύρος σε σχέση με τη lex hereditatis 358
  • α) Ο νομικός χαρακτηρισμός ζητημάτων ως ουσιαστικού κύρους κατά το άρθρο 26 του κανονισμού και το ενδεικτικό ή περιοριστικό της απαρίθμησης 358
  • β) Ειδικά ζητήματα οριοθέτησης ιδίως επί προσβολών της νόμιμης μοίρας και θεμελιωδών όρων για την οργάνωση της κληρονομικής διαδοχής359
  • 4. Το τυπικό κύρος διατάξεων τελευταίας βούλησης (άρθρο 27 του κανονισμού)363
  • 5. Το τυπικό κύρος δήλωσης αποδοχής ή αποποίησης κληρονομίας (άρθρο 28)364
  • 6. Συμπέρασμα – αποτίμηση των ως άνω ρυθμίσεων του κανονισμού 365
  • VI. Θέματα γενικής θεωρίας του ιδ.δ.δ.367
  • 1. Γενικά367
  • 2. Ως προς τη ρυθμιστέα σχέση – Νομικός χαρακτηρισμός 367
  • 3. Ως προς το συνδετικό στοιχείο 368
  • α) Μεταβλητές συγκρούσεις - conflits mobiles368
  • β) Καταστρατήγηση368
  • 4. Ως προς το εφαρμοστέο δίκαιο 369
  • α) Ζητήματα διατοπικού και διαπροσωπικού δικαίου (άρθρα 36-37) 369
  • β) Αναπαραπομπή (renvoi, άρθρο 34)370
  • γ) Προκρίματα 373
  • δ) Προσαρμογή - υποκατάσταση – εξομοίωση (άρθρο 31) 374
  • ε) Δημόσια τάξη (άρθρο 35)374
  • στ) Κανόνες αμέσου εφαρμογής 381
  • VIΙ. Συμπεράσματα και αποτίμηση των ρυθμίσεων του κανονισμού για το εφαρμοστέο δίκαιο σε σχέση και με το ελληνικό κληρονομικό διεθνές δίκαιο υπό τον ΑΚ 385
  • Γ. Η ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ (ΑΡΘΡΑ 39 – 61)389
  • Ι. Γενικά-Ορισμοί κρίσιμων (για την αναγνώριση και εκτέλεση) εννοιών κατά τον κανονισμό 389
  • 1. Κράτος μέλος προέλευσης και κράτος μέλος εκτέλεσης (άρθρο 3 παρ. 1 ε’ και στ’)390
  • 2. Απόφαση (άρθρο 3 παρ. 1 ζ’)390
  • 3. Δικαστικός συμβιβασμός (άρθρο 3 παρ. 1 η’)393
  • 4. Δημόσιο έγγραφο (άρθρο 3 παρ. 1 θ’)393
  • ΙΙ. Ειδικά η αναγνώριση και εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων (άρθρα 39-58)396
  • 1. Γενικά 396
  • 2. Η (αυτόματη) αναγνώριση δικαστικών αποφάσεων 398
  • 3. Η εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων (με διαδικασία δύο σταδίων)403
  • ΙΙΙ. Ειδικά η «αποδοχή» και εκτέλεση δημοσίων εγγράφων και η εκτέλεση δικαστικών συμβιβασμών (άρθρα 59-61)405
  • 1. Γενικά περί της κυκλοφορίας δημοσίων εγγράφων άλλων κρατών μελών και της έννοιας της αποδοχής τους 405
  • 2. Η αποδοχή δημοσίων εγγράφων ως προς την αποδεικτική τους ισχύ ως τυπικών πράξεων (instrumentum) με όριο τη δημόσια τάξη του κράτους αποδοχής (άρθρο 59 παρ. 1)408
  • 3. Η αμφισβήτηση της γνησιότητας του δημοσίου εγγράφου (άρθρο 59 παρ. 2)410
  • 4. Η αμφισβήτηση της ισχύος και των συνεπειών του περιεχομένου (negotium) του δημοσίου εγγράφου (άρθρο 59 παρ. 3-4)410
  • 5. Ασυμβίβαστο μεταξύ δημοσίων εγγράφων ή μεταξύ δημοσίου εγγράφου και δικαστικής απόφασης 411
  • 6. Ειδικά η εκτελεστότητα δημοσίων εγγράφων και δικαστικών συμβιβασμών και η σχέση της με την αποδοχή δημοσίων εγγράφων (άρθρα 60-61)412
  • IV. Συμπεράσματα και αποτίμηση των ρυθμίσεων 414
  • Δ. ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΛΗΡΟΝΟΜΗΤΗΡΙΟ (ΑΡΘΡΑ 62-73)416
  • Ι. Λόγοι και θεμέλιο θέσπισης του ευρωπαϊκού κληρονομητηρίου 416
  • ΙΙ. Φύση, σκοπός (χρήσης σε άλλο κράτος μέλος) και βασικά χαρακτηριστικά (ιδίως δυνητικός χαρακτήρας) του ευρωπαϊκού κληρονομητηρίου 419
  • ΙΙΙ. Ζητήματα σχετικά με την αρμοδιότητα και τη διαδικασία έκδοσης, τα νομιμοποιούμενα πρόσωπα, το περιεχόμενο και τη (χρονική) ισχύ του ευρωπαϊκού κληρονομητηρίου 423
  • ΙV. Ειδικά τα αποτελέσματα του ευρωπαϊκού κληρονομητηρίου (άρθρο 69) 429
  • 1. Αυτόματη αναγνώριση και παραγωγή ενιαίων αποτελεσμάτων σε όλα τα κράτη μέλη χωρίς καμία διαδικασία (άρθρο 69 παρ. 1), συμπεριλαμβανομένου και του κράτους έκδοσης (άρθρο 62 παρ. 3 εδ. β’)429
  • 2. Μαχητό τεκμήριο ακρίβειας του περιεχομένου του (άρθρο 69 παρ. 2)431
  • 3. Περιορισμένη δημόσια πίστη (άρθρο 69 παρ. 3-4) – Σχέση με τις ρυθμίσεις του ελληνικού δικαίου για το εθνικό κληρονομητήριο 432
  • 4. Τίτλος για τη διενέργεια καταχωρίσεων της κληρονομιαίας περιουσίας σε δημόσια μητρώα (άρθρο 69 παρ. 5)434
  • 4. Τίτλος για τη διενέργεια καταχωρίσεων της κληρονομιαίας περιουσίας σε δημόσια μητρώα (άρθρο 69 παρ. 5)434
  • V. Η αρχή του μη επηρεασμού των εθνικών κληρονομητηρίων από το ευρωπαϊκό - Σύγκρουση κληρονομητηρίων 435
  • 1. Η ισότιμη συνύπαρξη των εθνικών κληρονομητηρίων με το ευρωπαϊκό435
  • 2. Η διεθνής δικαιοδοσία και το εφαρμοστέο δίκαιο στα εθνικά κληρονομητήρια των κρατών μελών υπό τον κανονισμό 437
  • α) Γενικά 437
  • β) Ειδικά η απόφαση του ΔΕΕ στην υπόθεση Oberle438
  • γ) Ειδικά ζητήματα ως προς το εφαρμοστέο δίκαιο441
  • 3. Η αναγνώριση εθνικών κληρονομητηρίων κρατών μελών στα λοιπά κράτη μέλη υπό τον κανονισμό442
  • 4. Ζητήματα υπό τον κανονισμό που συνδέονται με τη θεώρηση του εθνικού κληρονομητηρίου ως δικονομικού θεσμού 444
  • α) Το εθνικό κληρονομητήριο ως δικονομικός θεσμός444
  • β) Προβλήματα της θεώρησης του εθνικού κληρονομητηρίου ως δικονομικού θεσμού από τη σκοπιά της αρχής της αποκλειστικής εφαρμογής του κανονισμού – Εθνικό κληρονομητήριο περιορισμένης δύναμης; 445
  • γ) Συνολική αντιμετώπιση του ελληνικού εθνικού κληρονομητηρίου στο πλαίσιο του κανονισμού 448
  • 5. Η σύγκρουση κληρονομητηρίων κατά τη συνύπαρξή τους στον ευρωπαϊκό χώρο 448
  • α) Το ζήτημα και η οριοθέτησή του 448
  • β) Η επίλυση των συγκρούσεων de lege lata 450
  • γ) Η ανεπάρκεια των λύσεων και η πρόταση για τη δημιουργία ευρωπαϊκού αρχείου κληρονομητηρίων 454
  • VI. Συμπεράσματα και αποτίμηση της ρύθμισης του ευρωπαϊκού κληρονομητηρίου κατά τον κανονισμό454
  • Ε. Η DE LEGE LATA ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΚΑΙΟ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΡΥΘΜΙΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΡΡΙΚΝΩΣΗ ΤΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΝ458
  • Ι. Εισαγωγή – Διάκριση μεταξύ μη εφαρμογής του κανονισμού και αποκλειστικής εφαρμογής του σε όσα ζητήματα εμπίπτουν σε αυτόν 458
  • IΙ. Ειδικότερα ζητήματα σχετικά με τον πλήρη εκτοπισμό των εθνικών ρυθμίσεων ως προς όσα εξ αντικειμένου ρυθμίζει ο κανονισμός και εμπίπτουν σε αυτόν από κάθε σκοπιά 460
  • 1. Όσον αφορά τη διεθνή δικαιοδοσία, την εκκρεμοδικία και τη συνάφεια 461
  • α) Γενικά – Σχέση με τις ρυθμίσεις του ελληνικού δικαίου 461
  • β) Ειδικά ζητήματα σε σχέση με την αποκλειστική εφαρμογή των ρυθμίσεων του κανονισμού για τη διεθνή δικαιοδοσία 465
  • 2. Όσον αφορά το εφαρμοστέο δίκαιο 479
  • α) Γενικά - Σχέση με τις ρυθμίσεις του ελληνικού δικαίου 479
  • β) Ειδικά ζητήματα σε σχέση με την αποκλειστική εφαρμογή των ρυθμίσεων του κανονισμού για το εφαρμοστέο δίκαιο 481
  • 3. Όσον αφορά την αναγνώριση και εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων, δημοσίων εγγράφων και δικαστικών συμβιβασμών484
  • α) Γενικά - Σχέση με τις ρυθμίσεις του ελληνικού δικαίου484
  • β) Ειδικά ζητήματα σε σχέση με την αποκλειστική εφαρμογή του κανονισμού στην αναγνώριση και εκτέλεση εντός του πεδίου εφαρμογής του 485
  • 4. Όσον αφορά το ευρωπαϊκό κληρονομητήριο492
  • α) Γενικές παρατηρήσεις 492
  • β) Ειδικά ζητήματα σε σχέση με την αποκλειστική εφαρμογή των διατάξεων του κανονισμού για το ευρωπαϊκό κληρονομητήριο 492
  • 5. Συμπέρασμα 494
  • ΙΙΙ. Το συρρικνωμένο πλέον πεδίο εφαρμογής των εθνικών ιδ.δ.δ. των κρατών μελών ως προς ό,τι εμπίπτει στον κληρονομικό κανονισμό495
  • 1. Γενικά495
  • 2. Ζητήματα κληρονομικής φύσης που δύνανται να παραμένουν στο εθνικό κληρονομικό διεθνές δίκαιο λόγω της εξαίρεσής τους από το καθ’ ύλην πεδίο εφαρμογής του κανονισμού496
  • α) Τυπικό κύρος διάταξης τελευταίας βούλησης που έγινε προφορικά 496
  • β) Σύμβαση για την κληρονομία τρίτου497
  • γ) Σύσταση, λύση και διαχείριση testamentary trust498
  • δ) Λοιπές δυνατές εξαιρέσεις από το καθ’ ύλην πεδίο εφαρμογής του κανονισμού σχετιζόμενες με αμφισβητούμενες περιπτώσεις νομικού χαρακτηρισμού 500
  • IV. Συμπεράσματα503
  • ΣΤ. Η DE LEGE FERENDA ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΚΑΙΟ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΜΕ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΝΟΜΗ ΤΑΞΗ: ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΗ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΤΗΣ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗΣ ΤΗΣ PROFESSIO JURIS 505
  • Ι. Γενικά για τη δικαιοπολιτική επίδραση του κανονισμού στα ιδ.δ.δ. των κρατών μελών και τις βασικές αρχές τους – Ιδίως το ζήτημα του δυϊσμού ως προς τους εφαρμοστέους κανόνες 505
  • ΙΙ. Η αντίδραση της γερμανικής έννομης τάξης με την επέκταση των ρυθμίσεων του κανονισμού για το εφαρμοστέο δίκαιο σε ζητήματα κληρονομικής διαδοχής που δεν εμπίπτουν στον κανονισμό και την εγκατάλειψη της αρχής της ιθαγένειας 508
  • ΙΙΙ. Το ζήτημα ως προς την ελληνική έννομη τάξη και την απαιτούμενη (ή μη) παρέμβαση του Έλληνα νομοθέτη509
  • 1. Γενικά509
  • 2. Ως προς τον προκληθέντα δυϊσμό λόγω της οριοθέτησης του χρονικού και του διεθνούς πεδίου εφαρμογής του κανονισμού 510
  • 3. Ως προς τον προκληθέντα δυϊσμό λόγω της οριοθέτησης του καθ’ ύλην πεδίου εφαρμογής του κανονισμού 512
  • α) Γενικά για το ζήτημα της επέκτασης των κανόνων του κανονισμού με εθνική ρύθμιση στα θέματα κληρονομικής φύσης που δεν εμπίπτουν καθ’ ύλην στον κανονισμό 512
  • β) Το ζήτημα της ως άνω επέκτασης καθ’ ύλην των ρυθμίσεων του κανονισμού για τη διεθνή δικαιοδοσία και την αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων και εγγράφων από άλλα κράτη μέλη 513
  • γ) Το ζήτημα της ως άνω επέκτασης καθ’ ύλην των ρυθμίσεων του κανονισμού για το εφαρμοστέο δίκαιο 514
  • 4. Συμπέρασμα για την ακριβή οριοθέτηση της δικαιοπολιτικής σκοπιμότητας της όποιας παρέμβασης του Έλληνα νομοθέτη 519
  • ΙV. Οι λόγοι που δικαιολογούν τη συνολική αντικατάσταση του κληρονομικού διεθνούς δικαίου του ΑΚ, με την πλήρη εγκατάλειψη της αρχής της ιθαγένειας και της απαγόρευσης της professio juris, από το σύστημα του κανονισμού520
  • 1. Γενικά520
  • 2. Η (ουσιαστική) υπεροχή του συστήματος εφαρμοστέου δικαίου του κληρονομικού κανονισμού έναντι του κληρονομικού διεθνούς δικαίου του ΑΚ 521
  • 3. Η παύση λόγω του κανονισμού της εξυπηρέτησης των σκοπών, για τους οποίους το κληρονομικό διεθνές δίκαιο του ΑΚ οργανώθηκε βάσει της αρχής της ιθαγένειας, και οι λοιποί λόγοι που δεν εμποδίζουν αλλά δικαιολογούν τη συνολική αντικατάσταση 525
  • 4. Συμπέρασμα529
  • V. Διατύπωση του κανόνα αντικατάστασης, χρόνος ισχύος και νομοτεχνικές παρατηρήσεις 530
  • ΤΕΛΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ533
  • Α. ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΠΑΡΑΘΕΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ533
  • Β. ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΘΕΣΗΣ556
  • ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ559
  • ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ585
  • 0
  • 0