Έκδοση: 2020
ISBN: 978-960-654-031-8
Σελίδες: 320
Συγγραφέας: Μ. Αλεξοπούλου, Ν. Βαγιωνάκης, Δ. Κατσούλης, Θ. Ξηρός, Κ. Παπανικολάου, Ε. Παυλίδου, Μ. Πικραμένος
Επιμέλεια: Μ. Πικραμένος
Το συλλογικό έργο «Τοπική αυτοδιοίκηση – Οργάνωση και Λειτουργία» αποτελείται από επτά μελέτες που προσεγγίζουν με συστηματικότητα και κριτική σκέψη σημαντικά νομικά ζητήματα της τοπικής αυτοδιοίκησης. Ειδικότερα, οι θεματικές ενότητες του παρόντος βιβλίου αφορούν: α) τα συνταγματικά όρια που τίθενται στο νομοθέτη για την οργάνωση των ΟΤΑ β) την αντιπροσώπευση, το εκλογικό σύστημα και την “κυβερνησιμότητα”, σε σχέση με την ανάδειξη των λειτουργών της τοπικής αυτοδιοίκησης γ) την καταστατική θέση των αιρετών, δ) την πειθαρχική και αστική ευθύνη των αιρετών, ε) τον κρατικό έλεγχο των πράξεων των ΟΤΑ και τη δικαστική προστασία, στ) τις θεμελιώδεις αρχές σύνταξης των οργανισμών των δήμων και των περιφερειών και ζ) τη θέση των ΟΤΑ στους τομείς της χωροταξίας και της πολεοδομίας. Η πρωτοβουλία για την έκδοση ενός βιβλίου με αντικείμενο την τοπική αυτοδιοίκηση, οφείλεται στην ανάγκη ο ερευνητής, ο νομικός της θεωρίας και της πράξης, ο αιρετός, ο υπάλληλος των ΟΤΑ, αλλά και ο πολίτης που ενδιαφέρεται για τα κοινά, να ενημερωθούν και ταυτόχρονα να προβληματισθούν για σύγχρονα ζητήματα τα οποία άπτονται κρίσιμων πτυχών οργάνωσης και λειτουργίας των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης που αποτελούν ένα από τα θεμέλια του διοικητικού συστήματος της χώρας. Το έργο επιδιώκει όχι μόνο να συμβάλλει στην εξέλιξη της επιστημονικής συζήτησης στο πεδίο του δημοσίου δικαίου που καλύπτει τη διοικητική οργάνωση του κράτους και ειδικότερα την τοπική αυτοδιοίκηση, αλλά να αποτελέσει παράλληλα πολύτιμο βοήθημα για τον εφαρμοστή του δικαίου ο οποίος καλείται να επιλύσει καθημερινά προβλήματα λειτουργίας της διοίκησης.
  • 0
  • ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ21
  • Η οργάνωση των ΟΤΑ. Τα όρια του Συντάγματος και ο νομοθέτης, Μαρία Αθ. Αλεξοπούλου, Δ.Ν., Πρωτοδίκης Δ.Δ.21
  • Ι. Συνταγματική κατοχύρωση και νομοθετική εξέλιξη των ΟΤΑ από το 1975 έως σήμερα22
  • Α. Συνταγματική κατοχύρωση22
  • 1. Το Σύνταγμα του 197522
  • i. Άρθρο 10222
  • ii. Άρθρο 101 παρ. 1 και 227
  • 2. Η αναθεώρηση του 200127
  • i. Άρθρο 10227
  • ii. Ερμηνευτική δήλωση στο άρθρο 101.30
  • 3. Η αναθεώρηση του 200830
  • Β. Νομική φύση της συνταγματικής κατοχύρωσης30
  • Γ. Ο Ευρωπαϊκός Χάρτης Τοπικής Αυτονομίας33
  • Δ. Νομοθετικές μεταρρυθμίσεις34
  • 1. Μετά τη θέση σε ισχύ του Συντάγματος του 197534
  • 2. Μετά τη συνταγματική αναθεώρηση του 200136
  • ΙΙ. Τα συνταγματικά κριτήρια για την οργάνωση των ΟΤΑ39
  • Α. Το κατά το Σύνταγμα αρμόδιο όργανο για την οργάνωση των ΟΤΑ39
  • Β. Τα συνταγματικά κριτήρια40
  • 1. Άρθρο 101 παρ. 2 του Συντάγματος40
  • i. «Γεωοικονομικές» συνθήκες41
  • ii. «Κοινωνικές» συνθήκες45
  • iii. «Συγκοινωνιακές» συνθήκες48
  • 2. Άρθρο 101 παρ. 4 του Συντάγματος50
  • 3. Τα λοιπά κριτήρια51
  • Γ. Τα κριτήρια του άρθρου 102 παρ. 5 του Συντάγματος53
  • ΙΙΙ. Διοίκηση τοπικών υποθέσεων57
  • Α. «Τοπικές» υποθέσεις57
  • Β. «Κρατικές» υποθέσεις64
  • ΙV. Προϋποθέσεις μεταβολής του ισχύοντος συστήματος οργάνωσης64
  • Α. Συνολική μεταβολή: τα συνταγματικά όρια64
  • Β. Μερική μεταβολή: διάσπαση μεγάλων Δήμων68
  • V. Η εκτίμηση από το νομοθέτη των νέων συνθηκών71
  • A. Αναδιάρθρωση λόγω νέων συνθηκών71
  • B. Χρόνος συντέλεσης της μεταβολής – προεκλογική περίοδος72
  • VI. Δικαστικός έλεγχος75
  • Α. Έλεγχος συνταγματικότητας75
  • 1. Τυπικού νόμου75
  • 2. Ουσιαστικού νόμου77
  • Β. Αναρμοδιότητα διοικητικού οργάνου - παράβαση νόμου79
  • VII. Σύνοψη - Κριτική αποτίμηση80
  • ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ87
  • Η ανάδειξη των λειτουργών της τοπικής αυτοδιοίκησης. Αντιπροσώπευση, εκλογικό σύστημα, «κυβερνησιμότητα»87
  • Θανάσης Γ. Ξηρός88
  • Δ.Ν., Δικηγόρος, Διδάσκων Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου88
  • Ι. Εισαγωγικές σκέψεις88
  • ΙΙ. Οι συνταγματικοί καθορισμοί88
  • ΙΙΙ. Η υπεραντιπροσώπευση του επιτυχόντος συνδυασμού: Η εξασφάλιση της απόλυτης πλειοψηφίας των εγκύρων ψηφοδελτίων 95
  • IV. Η υπεραντιπροσώπευση του επιτυχόντος συνδυασμού: Το μειωμένο κατώφλι της εκλογικής προτίμησης97
  • V. Η γνήσια αντιπροσώπευση: Το αναλογικό εκλογικό σύστημα102
  • VI. Η «κυβερνησιμότητα»: Η ex post ενδυνάμωση του νικητή των εκλογών110
  • VIΙ. Η ex post «κυβερνησιμότητα» και το Σύνταγμα 118
  • VIΙΙ. Συμπεράσματα127
  • ΙΧ. Επίμετρο129
  • ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ133
  • Η καταστατική θέση των αιρετών της τοπικής αυτοδιοίκησης133
  • Δημήτρης Ι. Κατσούλης134
  • Δικηγόρος, τ. Δήμαρχος Αυλώνος Ευβοίας134
  • Ι. Εισαγωγικές σκέψεις134
  • ΙΙ. Οι βασικές παράμετροι που διέπουν την καταστατική θέση των αιρετών136
  • Α. Οι αιρετοί ως φορείς πολιτικής εντολής136
  • Β. Οι αιρετοί ως «επαγγελματίες της πολιτικής»136
  • Γ. Οι αιρετοί πρέπει να ασκούν χωρίς περιορισμούς και «βάρη» την αποστολή τους137
  • Δ. Διαρκής βελτίωση των ηγετικών δεξιοτήτων - πρόσβαση στην εξειδικευμένη γνώση137
  • Ε. Νομική ευθύνη των αιρετών. Αρχές της χρηστής διακυβέρνησης, της λογοδοσίας και της κατοχύρωσης του δημοκρατικού κύρους των αιρετών138
  • ΙΙΙ. Κωλύματα και ασυμβίβαστα138
  • Α. Το επαγγελματικό ασυμβίβαστο138
  • Β. Κωλύματα εκλογιμότητας 141
  • Γ. Ασυμβίβαστα143
  • IV. Το θεσμικό πλαίσιο της διάθεσης χρόνου, της αντιμισθίας και της ασφάλισης των αιρετών144
  • Α. Οι αμοιβές των αιρετών144
  • 1. Ιστορική αναδρομή στην οικονομική παράμετρο της καταστατικής θέσης των αιρετών στο «ελληνικό δημοτικό δίκαιο» 144
  • 2. Η αντιμισθία146
  • i. Ο Ν 3852/2010 σταθμός για την εισαγωγή του δικαιώματος της αντιμισθίας των αιρετών146
  • ii. Οι επακόλουθες μεταβολές του δικαιώματος της αντιμισθίας148
  • iii. Το ισχύον νομικό πλαίσιο της αντιμισθίας149
  • 3. Ασφαλιστικά Δικαιώματα και ασφαλιστικές εισφορές των αιρετών 151
  • i. Η αρχική βασική ρύθμιση του Ν 3852/2010151
  • ii. Οι ρυθμίσεις των Ν 4093/2012 και Ν 4147/2013 152
  • iii. Το ισχύον από 1.1.2017 ασφαλιστικό καθεστώς των αιρετών 153
  • 4. Η χορηγία των Δημάρχων 153
  • Β. Οι λειτουργικές διευκολύνσεις κατά την άσκηση της εντολής 155
  • 1. Γενικά155
  • 2. Αδειοδοτήσεις156
  • i. Ειδική Άδεια156
  • ii. Άδειες Απουσίας159
  • 3. Υπηρεσιακή μετακίνηση των αιρετών160
  • V. Επίμετρο 162
  • ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ165
  • Η πειθαρχική και αστική ευθύνη των αιρετών οργάνων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης μετά το Ν 4555/2018165
  • Νικόλαος Ι. Βαγιωνάκης166
  • Εισηγητής Συμβουλίου της Επικρατείας166
  • I. Εισαγωγή166
  • II. Η πειθαρχική ευθύνη των αιρετών οργάνων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης μετά το Ν 4555/2018167
  • Α. Έννοια και εκδηλώσεις του πειθαρχικού φαινομένου167
  • Β. Συνταγματική θεμελίωση της πειθαρχικής ευθύνης των αιρετών οργάνων των ΟΤΑ και των λαμβανόμενων σε βάρος τους διοικητικών μέτρων170
  • Γ. Προϊσχύσασες νομοθετικές ρυθμίσεις περί πειθαρχικής ευθύνης174
  • Δ. Υποκείμενα - άσκηση της πειθαρχικής δικαιοδοσίας177
  • Ε. Πειθαρχικά παραπτώματα180
  • 1. Αντικειμενικά στοιχεία του πειθαρχικού παραπτώματος180
  • 2. Υποκειμενικά στοιχεία του πειθαρχικού παραπτώματος184
  • 3. Παραγραφή187
  • 4. Περιπτωσιολογία188
  • ΣΤ. Πειθαρχικές ποινές192
  • Ζ. Πειθαρχική Διαδικασία194
  • Η. Ένδικα βοηθήματα197
  • Θ. Ειδικώς η πειθαρχική ποινή της παύσης για σοβαρούς λόγους δημοσίου συμφέροντος200
  • Ι. Τα διοικητικά μέτρα της έκπτωσης και της αργίας203
  • Κ. Μεταβατικές διατάξεις (ματιά στο μέλλον ή επιστροφή στο παρελθόν;)207
  • ΙΙΙ. Η αστική ευθύνη των αιρετών οργάνων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης μετά το Ν 4555/2018208
  • Α. Έννοια της αστικής ευθύνης - η προσωπική ευθύνη του υπαίτιου οργάνου - ειδικώς η περίπτωση των αιρετών οργάνων των ΟΤΑ208
  • Β. Υποκείμενα του καταλογισμού209
  • Γ. Καταλογίζον όργανο211
  • Δ. Προϋποθέσεις καταλογισμού211
  • 1. Αντικειμενικά στοιχεία211
  • 2. Υποκειμενικά στοιχεία213
  • Ε. Διαδικασία καταλογισμού213
  • ΣΤ. Ένδικα βοηθήματα215
  • Ζ. Καταλογισμός στο πλαίσιο δημοσιονομικού ελέγχου216
  • Η. Μεταβατικές διατάξεις217
  • IV. Αντί επιλόγου - Συμπεράσματα217
  • ΠΕΜΠΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ221
  • Κρατικός έλεγχος των πράξεων των ΟΤΑ και δικαστική προστασία221
  • Κυριάκος Π. Παπανικολάου222
  • Λέκτωρ Δημοσίου Δικαίου της Νομικής Σχολής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης222
  • I. Συνταγματικός περιορισμός του κρατικού ελέγχου μόνον επί της νομιμότητας των πράξεων των ΟΤΑ222
  • ΙΙ. Ex officio έλεγχος πράξεων των ΟΤΑ222
  • ΙΙΙ. Έλεγχος πράξεων των ΟΤΑ κατόπιν διοικητικών προσφυγών224
  • Α. Προϋποθέσεις άσκησης ειδικής διοικητικής προσφυγής· ιδίως το έννομο συμφέρον224
  • Β. Αποκλίνουσες ρυθμίσεις της ειδικής διοικητικής προσφυγής κατά πράξεων των ΟΤΑ έναντι των γενικών διατάξεων227
  • 1. Έλεγχος παραλείψεων οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας227
  • 2. Αίτηση θεραπείας παραλλήλως με την πρόβλεψη ειδικής διοικητικής προσφυγής228
  • 3. Αποκλειστική προθεσμία για την έκδοση - όχι και την κοινοποίηση - της απόφασης επί της ειδικής προσφυγής230
  • IV. Η άσκηση της ειδικής διοικητικής προσφυγής ως προϋπόθεση της ασκήσεως ενδίκων βοηθημάτων232
  • ΕΚΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ239
  • Θεμελιώδεις αρχές σύνταξης των οργανισμών των δήμων και των περιφερειών239
  • Μιχάλης Ν. Πικραμένος240
  • Αντιπρόεδρος Συμβουλίου της Επικρατείας Αν. Καθηγητής Νομικής Σχολής ΑΠΘ240
  • I. Ο πολιτικός και διοικητικός χαρακτήρας των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης: δημοκρατική νομιμοποίηση και παροχή δημόσιας υπηρεσίας240
  • ΙΙ. Οργάνωση και οργανωτική εξουσία244
  • ΙΙI. Το Σύνταγμα και τα πορίσματα της διοικητικής επιστήμης γνώμονας για ορθολογική οργάνωση των δημοσίων υπηρεσιών εν γένει247
  • ΙV. Αιρετοί και υπάλληλοι: πολιτική διακυβέρνηση, επιτελική και εκτελεστική διοίκηση255
  • V. Το νομοθετικό πλαίσιο για τους οργανισμούς των δήμων και η σχετική νομολογία260
  • VI. Το νομοθετικό πλαίσιο για τους οργανισμούς των περιφερειών και η σχετική νομολογία263
  • VII. Εφαρμόζοντας τις αρχές και τους κανόνες της καλής νομοθέτησης και της ορθολογικής οργάνωσης της διοίκησης κατά τη σύνταξη των οργανισμών265
  • VIII. Συμπεράσματα271
  • ΕΒΔΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ275
  • Η θέση των ΟΤΑ στους τομείς της χωροταξίας και της πολεοδομίας275
  • Ευαγγελία Θ. Παυλίδου276
  • Δ.Ν., Πρωτοδίκης Δ.Δ.276
  • I. Η κατανομή των πολεοδομικών αρμοδιοτήτων μεταξύ κεντρικής Διοίκησης, ΟΤΑ και επί μέρους οργάνων276
  • Α. Συνταγματικά ζητήματα276
  • 1. Οι διατάξεις276
  • Β. Ειδικοί τομείς νομοθεσίας278
  • 1. Χωροταξικός και πολεοδομικός σχεδιασμός278
  • 2. Δόμηση και χρήσεις γης281
  • 3. Επιβολή και άρση απαλλοτριώσεων283
  • 4. Οδικό δίκτυο285
  • ΙΙ. Η τοπική αυτοδιοίκηση στην πολεοδομική διοικητική διαδικασία286
  • Α. Διαβούλευση286
  • Β. Διοικητικές διαδικασίες από πολεοδομικά όργανα των ΟΤΑ287
  • 1. Ορθολογική οργάνωση, συγκρότηση και λειτουργία πολεοδομικών οργάνων287
  • 2. Πρόσβαση σε έγγραφα288
  • 3. Διοικητικός έλεγχος289
  • IV. Συμπεράσματα293
  • Α. Αποτίμηση των αλλαγών της πολεοδομικής ύλης των ΟΤΑ293
  • Β. Συγκριτικό δίκαιο294
  • Γ. Προς μια αποτελεσματική αυτοδιοίκηση στο πολεοδομικό περιβάλλον295
  • ΙΙΙ. Η τοπική αυτοδιοίκηση στην πολεοδομική διοικητική δίκη290
  • ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ297
  • ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ - ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ301
  • ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ315
  • 0
  • 0