ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

Τεύχος 2/2019, Απρίλιος - Ιούνιος 2019

Νέα έκδοση – Τριμηνιαίο επιστημονικό περιοδικό

Μελέτη & επιστημονικός διάλογος σχετικά με ζητήματα του Δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

ΜΕΛΕΤΕΣ | ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ | ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ | VARIA

Αγόρασέ το στο nb.org

ΦΠ €80.00
ΝΠ €125.00 *

* Οι τιμές περιλαμβάνουν ΦΠΑ.

Θεματολογία νέων άρθρων;

Αν έχετε κάποια ιδέα πατήστε εδώ

Αν έχετε κάποια ερώτηση ή ένα άρθρο για δημοσίευση

πατήστε εδώ

ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ

Οδηγία 2005/36/ΕΚ – Αναγνώριση τίτλων εκπαιδεύσεως που έχουν χορηγηθεί κατόπιν περιόδων εκπαιδεύσεως που εν μέρει συμπίπτουν – Εξουσίες ελέγχου που διαθέτει το κράτος μέλος υποδοχής. [Επισκόπηση Νομολογίας, ΔΕΕ C-675/17, σελ. 206]

ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ

Κανονιστική ρύθμιση τιμών και κανόνες του ενωσιακού δικαίου περί θεμελιωδών ελευθεριών και ανταγωνισμού. Κάθε κρατικό μέτρο, το οποίο εμποδίζει τις επιχειρήσεις να διαμορφώσουν ελεύθερα τις τιμές αγαθών ή υπηρεσιών δύναται να οδηγήσει εν τέλει σε περιορισμό της πρόσβασης τους στην αγορά της χώρας εισαγωγής-υποδοχής υπό κανονικούς και αποτελεσματικούς όρους ανταγωνισμού και ως εκ τούτου ελέγχεται από τις διατάξεις περί θεμελιωδών ελευθεριών, εκτός αν αποδεικνύεται αναγκαίο για την επίτευξη επιτακτικών σκοπών δημοσίου συμφέροντος. Οι κανόνες του ανταγωνισμού (άρθρα 101 και 102 ΣΛΕΕ) ελέγχουν επίσης παρόμοιες ρυθμίσεις όταν έχουν απωλέσει τον «κρατικό» τους χαρακτήρα, ενώ ταυτόχρονα δεν συντρέχει περίπτωση δικαιολόγησής τους με την επίκληση επιτακτικών σκοπών δημοσίου συμφέροντος . Η σύγκλιση της μεθοδολογίας αξιολόγησης των κρατικών αντι-ανταγωνιστικών μέτρων με τη θεωρία του “rule of reason” είναι εν τέλει εμφανής και υπηρετεί την αρχή της ομοιόμορφης ερμηνείας και εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου. [Μελέτη, Γ. Καρύδης, σελ. 140 επ.]

ΑΣΥΛΟ

Κοινό ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου. Προσφυγή κατά αποφάσεως με την οποία απορρίπτεται η αίτηση αναγνωρίσεως της ιδιότητας του πρόσφυγα, αλλά γίνεται δεκτή η υπαγωγή στο καθεστώς επικουρικής προστασίας. [Επισκόπηση Νομολογίας, ΔΕΕ C-662/17, σελ. 194]

BREXIT

Άρθρο 50 ΣΕΕ. Γνωστοποίηση από κράτος μέλος της προθέσεώς του να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση – Συνέπειες της γνωστοποιήσεως – Δικαίωμα μονομερούς ανακλήσεως της γνωστοποιήσεως – Προϋποθέσεις. [Επισκόπηση Νομολογίας, ΔΕΕ C-621/18, σελ. 204]

ΔΙΚΑΣΤΕΣ - ΔΙΚΑΙΟΣΥΝH

Δικαστική Ανεξαρτησία και Αρχές της Αμοιβαίας Εμπιστοσύνης και Αναγνώρισης στην Πρόσφατη Νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η διαφύλαξη της ανεξαρτησίας των εθνικών δικαστηρίων συνιστά ουσιώδες στοιχείο του κράτους δικαίου και είναι κεφαλαιώδους σημασίας για την προάσπιση και εμπέδωση της Ένωσης δικαίου. Η πρόσφατη νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ καταδεικνύει ότι εναπόκειται και στο ίδιο ο έλεγχος των εγγυήσεων του κράτους δικαίου και της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης, «στους τομείς που διέπονται από το δίκαιο της Ένωσης» (άρθρο 19, παρ. 1, ΣΕΕ), ανεξάρτητα από την εφαρμογή in concreto του εν λόγω δικαίου κατά την έννοια των άρθρων 47 και 51, παρ. 1, του Χάρτη. Ενδεχόμενη προσβολή της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης διαρρηγνύει τα θεμέλια της αρχής της αμοιβαίας εμπιστοσύνης στον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Η παρούσα μελέτη εστιάζει στις πρόσφατες νομολογιακές εξελίξεις σχετικά με τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης και τον σεβασμό του κράτους δικαίου καθώς και με τις αρχές της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και αναγνώρισης, ιδίως στα πλαίσια του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης και της εφαρμογής του Κανονισμού του Δουβλίνου ΙΙΙ. [Μελέτη, Μ. Βηλαράς, σελ. 128 επ.]

ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Επενδυτική προστασία στο πλαίσιο της Συνθήκης για τον Χάρτη Ενέργειας (Energy Charter Treaty). H Συνθήκη για τον Χάρτη Ενέργειας (ΣΧΕ) απετέλεσε, κατά τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, τη μόνη μείζονος εμβέλειας πολυμερή διεθνή Συνθήκη για την προστασία των επενδύσεων στον τομέα της ενέργειας. Ενόψει της ιδιαίτερης, συνεπώς, σημασίας της θεματικής, στην παρούσα μελέτη παρουσιάζονται και αναλύονται οι βασικοί άξονες του συστήματος εννόμου προστασίας των διεθνών ενεργειακών επενδύσεων στο πλαίσιο της ΣΧΕ. Ο εξελισσόμενος μετασχηματισμός του πολιτικού, οικονομικού και ρυθμιστικού πλαισίου των ενεργειακών αγορών στην Ευρώπη, εντείνει αλλά και εν μέρει διαφοροποιεί εξελικτικά τις προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει η εν λόγω Συνθήκη. Κομβικής σημασίας νομική εξέλιξη, επηρεάζουσα και τη ρυθμιστική εμβέλεια της ΣΧΕ, συντελέστηκε με την έκδοση της πρόσφατης απόφασης του Δικαστηρίου της ΕΕ στην υπόθεση Achmea, στην οποία το Δικαστήριο απεφάνθη ότι οι διατάξεις περί διαιτησίας που εμπεριέχονται στις Διμερείς Επενδυτικές Συμφωνίες που συνάπτονται μεταξύ κρατών-μελών της ΕΕ είναι μη συμβατές με το ενωσιακό δίκαιο, συν τοις άλλοις ενόψει της αρχής της υπεροχής του ενωσιακού δικαίου αλλά και της ανάγκης διαφύλαξης της ενοποιητικής λειτουργίας που επιτελεί για την ενωσιακή έννομη τάξη ο μηχανισμός της προδικαστικής παραπομπής κατά το άρθρο 267 ΣΛΕΕ. [Μελέτη, Α. Μεταξάς, σελ. 166 επ.]

ΕΤΗΣΙΑ ΑΔΕΙΑ

Κοινωνική πολιτική. Οργάνωση του χρόνου εργασίας – Οδηγία 2003/88/ΕΚ – Δικαίωμα ετήσιας άδειας μετ’ αποδοχών. [Επισκόπηση Νομολογίας, ΔΕΕ C-385/17, σελ. 206]

ΕΥΡΩΜΕΣΟΓΕΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

Η αδύνατη ένωση της Μεσογείου: Δέκα χρόνια από την ίδρυση της «Ένωσης για τη Μεσόγειο». Η Ένωση για τη Μεσόγειο είναι ένας περιφερειακός οργανισμός, στον οποίο συμμετέχουν όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε. και όλες οι τρίτες παράκτιες χώρες της Μεσογείου. Ιδρύθηκε το 2008 αναβαθμίζοντας την Ευρωμεσογειακή Συνεργασία, η οποία εγκαινιάστηκε το 1995 με τη Διακήρυξη της Βαρκελώνης. Δέκα χρόνια μετά την ίδρυση της Ένωσης για τη Μεσόγειο, η μελέτη αυτή αποτιμά την πρόοδο των Ευρωμεσογειακών σχέσεων, τα νομικά εργαλεία που την προωθούν και τα εμπόδια που δυσχεραίνουν την ολοκλήρωσή τους στο άμεσο μέλλον, τα οποία επηρεάζουν και την πολιτική της διεύρυνσης που θα ακολουθήσει στο εξής η Ε.Ε. [Μελέτη, Π. Γκλαβίνης, σελ. 154 επ.]

ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ

Κρατικές ενισχύσεις. Πλεονέκτημα – Υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος. [Επισκόπηση Νομολογίας, ΔΕΕ C-114/17, σελ. 193]

Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη. Άρθρο 107, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ – Άρθρο 108, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ – Δημόσιοι ραδιοτηλεοπτικοί οργανισμοί – Χρηματοδότηση – Ρύθμιση κράτους μέλους η οποία υποχρεώνει κάθε ενήλικο που είναι κάτοχος οικίας στο εθνικό έδαφος να καταβάλλει εισφορά στους δημόσιους ραδιοτηλεοπτικούς φορείς. [Επισκόπηση Νομολογίας, ΔΕΕ C-492/17, σελ. 205]

ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ

Συμβάσεις δημοσίων προμηθειών. Oδηγία 2004/18/ΕΚ – Άρθρο 1, παράγραφος 2, στοιχείο α΄ – Ανάθεση εκτός διαδικασίας σύναψης δημόσιας σύμβασης – Έννοια “συμβάσεων εξ επαχθούς αιτίας” – Έννοια “δημοσίου φορέα”. [Επισκόπηση Νομολογίας, ΔΕΕ C-606/17, σελ. 197]

ΝΗΣΙΑ

Η πρόσληψη της νησιωτικότητας από το δίκαιο και τις πολιτικές της Ένωσης. Αντικείμενο της παρούσας συμβολής είναι η προσέγγιση της έννοια της νησιωτικότητας, του συνόλου των ιδιαίτερων, εγγενών χαρακτηριστικών των νησιωτικών περιοχών, υπό το πρίσμα του δικαίου και των πολιτικών της Ένωσης. Ειδικότερα, διερευνάται αν και κατά πόσο ο ιδιαίτερος νησιωτικός χαρακτήρας λαμβάνεται υπόψη καταρχάς σε επίπεδο πρωτογενούς και παραγώγου ενωσιακού δικαίου. Διαπιστώνεται ότι το ειδικό status των νησιών κατοχυρώνεται, σε κάποιο τουλάχιστο βαθμό, στις Συνθήκες, κατά βάση στα άρθρα για την οικονομική, εδαφική και κοινωνική συνοχή της Ένωσης και τα διευρωπαϊκά δίκτυα, καθώς και στο δευτερογενές ενωσιακό δίκαιο. Ακολούθως, αναλύεται το ίχνος της νησιωτικότητας στις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι νησιωτικές περιοχές δεν συγκροτούν μεν αυτοτελείς μονάδες ανάλυσης και σχεδιασμού, στις οποίες επιφυλάσσεται ριζικά διαφορετικά μεταχείριση από τις περιφέρειες του ηπειρωτικού κορμού, αλλά τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους λαμβάνονται υπόψη για το σχεδιασμό και την υλοποίηση του συνόλου σχεδόν των ενωσιακών πολιτικών. [Μελέτη, Θ. Γαλάνης, σελ. 175 επ.]

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Οικονομική και νομισματική πολιτική. Πρόγραμμα αγοράς στοιχείων του ενεργητικού του δημόσιου τομέα στις δευτερογενείς αγορές – Άρθρα 119 και 127 ΣΛΕΕ – Αρμοδιότητες της ΕΚΤ και του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών. [Επισκόπηση Νομολογίας, ΔΕΕ C-493/17, σελ. 203]

ΠΑΡΕΚΤΑΣΗ

Χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Διεθνής δικαιοδοσία σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις – Κανονισμός (ΕΚ) 44/2001 – Άρθρο 23 – Ρήτρα παρεκτάσεως διεθνούς δικαιοδοσίας προβλεπόμενη σε σύμβαση διανομής – Αγωγή αποζημιώσεως του διανομέα βασιζόμενη σε παράβαση του άρθρου 102 ΣΛΕΕ από τον προμηθευτή. [Επισκόπηση Νομολογίας, ΔΕΕ C-595/17, σελ. 199]

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Παράβαση κράτους μέλους. – Υγειονομική ταφή αποβλήτων- Διαδικασία παύσης της λειτουργίας – Απόφαση του Δικαστηρίου διαπιστώνουσα παράβαση – Μη εκτέλεση – Άρθρο 260, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ – Χρηματικές κυρώσεις – Χρηματική ποινή και κατ’ αποκοπήν ποσό. [Επισκόπηση Νομολογίας, ΔΕΕ C-626/16, σελ. 190]

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ

Προστασία των καταναλωτών. Οδηγία 2011/83/ΕΕ – Άρθρο 2, σημείο 9 - Έννοια του “εμπορικού καταστήματος” – Κριτήρια. [Επισκόπηση Νομολογίας, ΔΕΕ C-485/17, σελ. 192]

ΣΥΜΒΑΣΗ ΑΠΟΦΥΓΗΣ ΔΙΠΛΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ

Ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων. Εισοδήματα που αποκτώνται σε κράτος μέλος διαφορετικό από το κράτος μέλος κατοικίας – Διμερής σύμβαση αποφυγής διπλής φορολογίας – Κατανομή της φορολογικής αρμοδιότητας – Φορολογική εξουσία του κράτους κατοικίας. [Επισκόπηση Νομολογίας, ΔΕΕ C-602/17, σελ. 201]

ΣΥΝΟΡΙΑΚΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ

Κώδικας συνόρων του Σένγκεν. Κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα του χώρου Σένγκεν – Έλεγχοι εντός της επικράτειας κράτους μέλους – Μέτρα που έχουν αποτέλεσμα ισοδύναμο με αυτό των συνοριακών ελέγχων. [Επισκόπηση Νομολογίας, ΔΕΕ C-412/17 και C-474/17, σελ. 205]

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑ

Προληπτική εποπτεία των πιστωτικών ιδρυμάτων. Απόκτηση ειδικής συμμετοχής σε πιστωτικό ίδρυμα - Αποκλειστική εξουσία λήψεως αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). [Επισκόπηση Νομολογίας, ΔΕΕ C-219/17, σελ. 202]