ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

Τεύχος 1/2020, Ιανουάριος - Μάρτιος 2020

Νέα έκδοση – Τριμηνιαίο επιστημονικό περιοδικό

Μελέτη & επιστημονικός διάλογος σχετικά με ζητήματα του Δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

ΜΕΛΕΤΕΣ | ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ | ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ | VARIA

Αγόρασέ το στο nb.org

ΦΠ €80.00
ΝΠ €125.00 *

* Οι τιμές περιλαμβάνουν ΦΠΑ.

Θεματολογία νέων άρθρων;

Αν έχετε κάποια ιδέα πατήστε εδώ

Αν έχετε κάποια ερώτηση ή ένα άρθρο για δημοσίευση

πατήστε εδώ

ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ

Ανταγωνισμός – Κανονισμός 1/2003 – Παραγραφή εξουσίας Επιτροπής Ανταγωνισμού να διαπιστώνει αντιανταγωνιστικές πρακτικές επιχειρήσεων και να επιβάλει κυρώσεως για παραβάσεις των κανόνων του ελεύθερου ανταγωνισμού – Εύλογος χρόνος [Επιλεγμένη Νομολογία, ΣτΕ 582/2019 - Β΄ Τμ. (7μελ.),

σελ. 60]

ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΑΘΕΜΙΤΟΣ

Άρθρο 101 ΣΛΕΕ – Αποκατάσταση ζημίας που προκλήθηκε από σύμπραξη – Δικαίωμα αποζημίωσης προσώπων τα οποία δεν δραστηριοποιούνται ως προμηθευτές ή αγοραστές στην αγορά την οποία αφορά η σύμπραξη [Επισκόπηση Νομολογίας, ΔΕΕ C-435/18,

σελ. 76]

ΑΠΟΛΥΣΕΙΣ ΟΜΑΔΙΚΕΣ

Προσέγγιση των σχετικών με τις ομαδικές απολύσεις νομοθεσιών των κρατών μελών – Οδηγία 98/59/ΕΚ – Άρθρο 49 ΣΛΕΕ (Ελευθερία εγκαταστάσεως) – Άρθρο 16 Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Επιχειρηματική ελευθερία) – Νομοθετική ρύθμιση (άρθρο 5 παρ. 3 Ν 1387/1983) παρέχουσα στη διοικητική αρχή εξουσία εναντιώσεως στις ομαδικές απολύσεις, κατόπιν αξιολογήσεως των συνθηκών της αγοράς εργασίας, της καταστάσεως της επιχειρήσεως και του συμφέροντος της εθνικής οικονομίας. [Επιλεγμένη Νομολογία, ΣτΕ 1786/2019 - Δ΄ Τμ. (7μελ.),

σελ. 55]

ΑΣΥΛΟ

Αιτούντες διεθνή προστασία – Σοβαρή παράβαση των κανόνων των κέντρων φιλοξενίας ή επίδειξη ιδιαίτερα βίαιης συμπεριφοράς – Περιεχόμενο της ευχέρειας των κρατών μελών να καθορίζουν τις εφαρμοστέες κυρώσεις – Ασυνόδευτος ανήλικος [Επισκόπηση Νομολογίας, ΔΕΕ C-233/18,

σελ. 71]

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ

Ασφαλιστική διαμεσολάβηση – Οδηγία 2002/92/ΕΚ – Αποκλεισμός των δραστηριοτήτων που ασκούνται από ασφαλιστική επιχείρηση ή από υπάλληλό της που ενεργεί υπό την ευθύνη της – Δυνατότητα του εν λόγω υπαλλήλου να ασκεί περιστασιακά δραστηριότητες ασφαλιστικής διαμεσολαβήσεως – Απαιτούμενα επαγγελματικά προσόντα [Επιλεγμένη Νομολογία, ΣτΕ 777/2019 - Δ΄ Τμ.,

σελ. 57]

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Το νέο πλαίσιο εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/788 – Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών αποτελεί ένα σημαντικό μέσο συμμετοχικής δημοκρατίας στην ΕΕ, το οποίο επιτρέπει σε ένα εκατομμύριο πολίτες που διαμένουν σε τουλάχιστον επτά κράτη μέλη να καλέσουν την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση νομικής πράξης για την εφαρμογή των Συνθηκών της ΕΕ. Ο κανονισμός (ΕΕ) 2019/788 αντικαθιστά τον κανονισμό (ΕΕ) 211/2011 με σκοπό να καταστήσει την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών πιο προσιτή, απλή και εύχρηστη για τους διοργανωτές και τους υποστηρικτές της. Παράλληλα, φιλοδοξεί να διευκολύνει τη συμμετοχή όσο το δυνατόν περισσότερων πολιτών στη δημοκρατική διαδικασία λήψης αποφάσεων στο εσωτερικό της Ένωσης θεραπεύοντας τα ελλείμματα και τις αδυναμίες που μέχρι σήμερα είχαν καταστήσει τη σχετική διάταξη που εισήχθη με τη Συνθήκη της Λισαβόνας κενό γράμμα. [Μελέτη, Μ. Παπακωνσταντής,

σελ. 38]

ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ

Δημόσιες συμβάσεις – Οδηγία 92/13/ΕΟΚ – Έννομο συμφέρον αποκλεισθέντος σε προγενέστερο της αναθέσεως της συμβάσεως διαγωνιζομένου να επιδιώξει τον αποκλεισμό άλλων διαγωνιζομένων και τη ματαίωση του διαγωνισμού – Υποβολή προδικαστικού ερωτήματος προς το ΔΕΕ [Επιλεγμένη Νομολογία, Επιτροπή Αναστολών ΣτΕ 235/2019,

σελ. 51]

Δημόσιες συμβάσεις στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών – Οδηγία 2014/25/ΕΕ – Έννοια αναθέτοντος φορέα στον οποίο έχουν εκχωρηθεί ειδικά ή αποκλειστικά δικαιώματα – Παραχώρηση διαχείρισης λιμένος στην Ο.Λ.Π. Α.Ε. [Επιλεγμένη Νομολογία, ΣτΕ 1076/2019 - Ολομ.,

σελ. 58]

ΔΙΚΑΣΤΕΣ - ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ

Αρχές της ισοβιότητας και της ανεξαρτησίας των δικαστών – Μείωση του ορίου της ηλικίας συνταξιοδοτήσεως των δικαστών των πολωνικών δικαστηρίων, [Επισκόπηση Νομολογίας, ΔΕΕ C-192/18,

σελ. 68]

Οδηγία 2000/78/ΕΚ – Μείωση του ορίου της ηλικίας συνταξιοδοτήσεως των δικαστών του Sąd Najwyższy (Ανωτάτου Δικαστηρίου, Πολωνία) – Αποτελεσματική δικαστική προστασία – Αρχή της ανεξαρτησίας των δικαστών – Εξουσία μη εφαρμογής εθνικής νομοθεσίας που δεν είναι σύμφωνη με το δίκαιο της Ένωσης – Υπεροχή του δικαίου της Ένωσης [Επισκόπηση Νομολογίας, ΔΕΕ C-585/18, C-624/18 και C-625/18,

σελ. 72]

ΔΙΚΗΓΟΡΟΙ

Η πρόσβαση στο δικηγορικό λειτούργημα στο κράτος-μέλος υποδοχής: η περίπτωση του μοναχού Ειρηναίου [Σχολιασμένη Νομολογία, ΔΕΕ C-431/17, με παρατ. Ε.-Μαρία Τριχάκη - Ευ. Σταματίου,

σελ. 84]

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

Εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων – Οδηγία 2001/42/ΕΚ – Έννοια των “σχεδίων και προγραμμάτων” - Διαδικασία διαβούλευσης – Σύμβαση του Άαρχους - Σύντμηση προθεσμίας εντός της οποίας πρέπει να εκφράζουν τη γνώμη τους οι αρμόδιες αρχές και το κοινό - Έγκριση του Σχεδίου Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης (ΣΟΑ) του Μητροπολιτικού Πόλου Ελληνικού – Αγίου Κοσμά Περιφέρειας Αττικής [Επιλεγμένη Νομολογία, ΣτΕ 1761/2019 - Ολομ.,

σελ. 59]

Περιβάλλον – Εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων στο περιβάλλον, [Επισκόπηση Νομολογίας, ΔΕΕ C-280/18,

σελ. 70]

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

H εφαρμογή των γενικών αρχών ως συμβολή στην καλή νομοθέτηση της Ένωσης – Η παρούσα μελέτη εξετάζει τη συμβολή των γενικών αρχών του ευρωπαϊκού δικαίου στην επίτευξη του στόχου της βελτίωσης της νομοπαραγωγικής διαδικασίας της Ένωσης. Αρχικώς αναλύεται το περιεχόμενο των σημαντικότερων από αυτές τις γενικές αρχές με βάση τη νομολογία του Δικαστηρίου και στη συνέχεια εξετάζεται η εφαρμογή τους στις νομοθετικές διαδικασίες της Ένωσης, έτσι όπως αντανακλώνται ιδιαίτερα στη Διοργανική Συμφωνία για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου και στις ενωσιακές βέλτιστες πρακτικές. Γίνεται ειδική αναφορά στο πως θεμελιακές αποφάσεις του Δικαστηρίου επέδρασαν στην διαμόρφωση των μέσων και καθόρισαν την επιλογή της μεθόδου της ενωσιακής πολιτικής εναρμόνισης των νομοθεσιών. Περαιτέρω εξετάζεται ο ρόλος των εθνικών κοινοβουλίων στην τήρηση της αρχής της επικουρικότητας με τις ρυθμίσεις που εισήχθησαν με τη Συνθήκη της Λισαβώνας. Τέλος, αναφορά γίνεται και στη συμβολή στο στόχο της καλής νομοθέτησης του προγράμματος REFIT και των λοιπών σχετικών πρωτοβουλιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. [Μελέτη, Β. Σ. Καραγιάννης,

σελ. 17]

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΝΤΑΛΜΑ ΣΥΛΛΗΨΗΣ

Αστυνομική και δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις – Ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως [Επισκόπηση Νομολογίας, ΔΕΕ C-566/19 PPU και C-626/19 PPU συνεκδικασθείσες, ΔΕΕ C-625/19 PPU, ΔΕΕ C-627/19 PPU,

σελ. 77]

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Πολίτης της Ευρωπαϊκής Ένωσης ο οποίος εκλέγεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενώ τελεί υπό προσωρινή κράτηση στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας – Ασυλίες οι οποίες είναι αναγκαίες για την εκπλήρωση της αποστολής της Ένωσης [Επισκόπηση Νομολογίας, ΔΕΕ C-502/19,

σελ. 81]

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Η παγκόσμια εμβέλεια του περιβαλλοντικού δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Η Ευρωπαϊκή Ένωση, εφεξής ΕΕ, διαδραματίζει ηγετικό ρόλο στην εξέλιξη του διεθνούς δικαίου για την προστασία του περιβάλλοντος. Σε περιπτώσεις όπου παρατηρούνται κενά στην κανονιστική ρύθμιση σοβαρών περιβαλλοντικών προβλημάτων σε διεθνές επίπεδο, η ΕΕ προβαίνει στη λήψη μονομερών μέτρων με παγκόσμια εμβέλεια ώστε να παροτρύνει τις τρίτες χώρες να προβούν στις απαραίτητες ρυθμίσεις είτε μέσω εγχώριων νομοθεσιών είτε με τη σύναψη διεθνών συμβάσεων. Η παρούσα μελέτη αξιολογεί τη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής μονομερών νομοθεσιών της ΕΕ πέραν των συνόρων της ΕΕ. Αρχικά, τα μονομερή μέτρα της ΕΕ αναλύονται ως σημαντικό μέσο εξωτερικής δράσης της ΕΕ στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος και της κλιματικής αλλαγής. Έπειτα, η μελέτη σκιαγραφεί ένα ευρύ φάσμα μονομερών μέτρων στον περιβαλλοντικό τομέα, και επεξηγεί τα κύρια χαρακτηριστικά τους που περιορίζουν την πρόσβαση στην εσωτερική αγορά με βάση διαδικασίες που λαμβάνουν χώρα πέραν των συνόρων της ΕΕ, υπογραμμίζοντας τις σημαντικές επιπτώσεις αυτών των μέτρων στους φορείς τρίτων χωρών. Τέλος, αναλύονται οι ανησυχίες νομιμότητας (legitimacy) που προκύπτουν από την μονομερή δράση της ΕΕ μέσω μέτρων με ευρύ εδαφικό πεδίο, και εξετάζονται τρόποι ενδυνάμωσης της νομιμότητας τους. [Μελέτη, Ι. Χατζηγιάννη,

σελ. 1]

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ

Εναρμόνιση ορισμένων πτυχών του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας και των συγγενικών δικαιωμάτων στην κοινωνία της πληροφορίας – Ηλεκτρονικά βιβλία – Ψηφιακή αγορά για «μεταχειρισμένα» ηλεκτρονικά βιβλία [Επισκόπηση Νομολογίας, ΔΕΕ C-263/18,

σελ. 78]

ΙΣΗ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ

Ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία - Οδηγία 2000/78/ΕΚ – Διακρίσεις λόγω ηλικίας – Αυτοδίκαιη λύση της υπαλληλικής σχέσης, λόγω συμπλήρωσης του 60ού έτους της ηλικίας και τριακονταπενταετούς πραγματικής και συντάξιμης υπηρεσίας [Επιλεγμένη Νομολογία, ΣτΕ 222/2019 - Γ’ Τμ.,

σελ. 61]

ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ

Υπηρεσίες της κοινωνίας της πληροφορίας - Διευκόλυνση επικοινωνίας μεταξύ οικοδεσποτών (επαγγελματιών ή ιδιωτών) που διαθέτουν καταλύματα προς εκμίσθωση και ατόμων που αναζητούν καταλύματα του τύπου αυτού – Υποχρέωση κοινοποίησης των μέτρων που περιορίζουν την ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας [Επισκόπηση Νομολογίας, ΔΕΕ C-390/18,

σελ. 79]

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Κοινωνική πολιτική – Εθνική νομοθεσία που αναγνωρίζει το δικαίωμα προσαύξησης της σύνταξης σε γυναίκες που έχουν αποκτήσει τουλάχιστον δύο φυσικά ή θετά τέκνα και λαμβάνουν ανταποδοτική σύνταξη λόγω μόνιμης ανικανότητας προς εργασία – Μη χορήγηση του δικαιώματος αυτού σε άνδρες που τελούν σε πανομοιότυπη κατάσταση – Άμεση διάκριση λόγω φύλου [Επισκόπηση Νομολογίας, ΔΕΕ C-450/18,

σελ. 75]

Οδηγία 76/207/ΕΟΚ – Ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών σε θέματα εργασίας και απασχολήσεως – Δυσμενής διάκριση λόγω φύλου – Διαγωνισμός για την κατάταξη σπουδαστών στις Σχολές Αξιωματικών και Αστυφυλάκων της Ελληνικής Αστυνομίας – Κανονιστική ρύθμιση που προβλέπει ότι οι υποψήφιοι, άνδρες και γυναίκες, πρέπει να έχουν ανάστημα τουλάχιστον 1,70 μ., χωρίς υποδήματα – Παραπομπή της υπόθεσης στην Ολομέλεια [Επιλεγμένη Νομολογία, ΣτΕ 2055-2060/2019 - Γ΄ Τμ. (7μελ.),

σελ. 53]

ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΕΣ

Έννοια και έκταση της ευθύνης του πραγματικού αερομεταφορέα: πρόσφατες νομολογιακές εξελίξεις σχετικά με την εφαρμογή του Κανονισμού 261/2004 – Ο κανονισμός 261/2004 ο οποίος περιέχει κοινούς κανόνες αποζημίωσης και παροχής βοήθειας στους επιβάτες αεροπορικών μεταφορών σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης και ματαίωσης ή μεγάλης καθυστέρησης της πτήσης εντάσσεται στο ευρύτερο ενωσιακό νομοθετικό πλαίσιο για τις μεταφορές. Αρκετές διατάξεις του έχουν γίνει αντικείμενο ερμηνείας από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω του μηχανισμού της προδικαστικής παραπομπής, προκειμένου να επιτευχθεί μία ομοιόμορφη και αποτελεσματική εφαρμογή του. Σε δυο αποφάσεις που δημοσιεύτηκαν το 2019 το Δικαστήριο αποσαφήνισε ειδικά ζητήματα σχετικά με την έννοια και την έκταση της ευθύνης του πραγματικού αερομεταφορέα. Στην πρώτη υπόθεση (C-502/18) έκρινε ότι μία πτήση με περισσότερες ανταποκρίσεις για την οποία έγινε μία ενιαία κράτηση αποτελεί ένα σύνολο. Για την καθυστέρηση σε ένα τμήμα της συνολικής πτήσης πραγματικός αερομεταφορέας και υπόχρεος προς αποζημίωση είναι αυτός ο οποίος πραγματοποίησε μέρος της πτήσης στα πλαίσια της σύμβασης μεταφοράς που κατήρτισε με τους επιβάτες, ακόμα και αν δεν είναι το τμήμα αυτό στο οποίο παρατηρήθηκε η καθυστέρηση. Στη δεύτερη υπόθεση (C-163/18) σχετικά με τη ματαίωση οργανωμένου ταξιδιού το Δικαστήριο προχώρησε σε μία πιο στενή ερμηνεία των διατάξεων του κανονισμού όσον αφορά την ευθύνη του αερομεταφορέα αναγνωρίζοντας πως υπήρχε ήδη επαρκές προστατευτικό πλαίσιο από τη σχετική για τα οργανωμένα ταξίδια οδηγία. [Μελέτη, Δ. Ν. Βουγιούκας,

σελ. 32]

ΟΠΛΑ

Έλεγχος της απόκτησης και της κατοχής όπλων – Αρχή της αναλογικότητας – Αρχή της ασφάλειας δικαίου – Αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης – Αρχή της απαγόρευσης των διακρίσεων [Επισκόπηση Νομολογίας, ΔΕΕ C-482/17,

σελ. 74]

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Περιβάλλον – Ατμοσφαιρική ρύπανση – Υποχρέωση λήψεως των κατάλληλων μέτρων ώστε να εξασφαλίζεται ότι οι σχετικές υπερβάσεις θα περιορίζονται στο ελάχιστο δυνατό χρονικό διάστημα – Υποχρέωση των εθνικών δικαστηρίων να λαμβάνουν κάθε αναγκαίο μέτρο [Επισκόπηση Νομολογίας, ΔΕΕ C-752/18,

σελ. 80]

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ

Συμβάσεις συναπτόμενες με καταναλωτές – Καταχρηστικές ρήτρες – Εκτίμηση του συμφέροντος του καταναλωτή – Διατήρηση της συμβάσεως σε ισχύ χωρίς τις καταχρηστικές ρήτρες, [Επισκόπηση Νομολογίας, ΔΕΕ C-260/18,

σελ. 67]

ΣΗΜΑ

Σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Απόλυτος λόγος απαραδέκτου – Σήμα αντίθετο προς τη δημόσια τάξη [Επισκόπηση Νομολογίας, ΓΔΕΕ Τ-683/18,

σελ. 82]

ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ

Τομέας τηλεπικοινωνιών – Οδηγία 97/33 – Υποχρέωση των τηλεπικοινωνιακών οργανισμών με σημαντική ισχύ στην αγορά να ικανοποιούν τα εύλογα αιτήματα άλλων φορέων για την εν γένει πρόσβασή τους στο οικείο δημόσιο τηλεπικοινωνιακό δίκτυο [Επιλεγμένη Νομολογία, ΣτΕ 859/2019 - Δ´ Τμ.,

σελ. 64]

ΦΟΡΟΣ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ (ΦΠΑ)

ΦΠΑ – Οδηγία 2006/112/ΕΚ - Αίτημα επιστροφής καταβληθέντος ποσού ΦΠΑ, διότι η απαίτηση καταβολής του τιμήματος της συναλλαγής κατέστη ανεπίδεκτη είσπραξης, λόγω θέσης της αγοράστριας επιχείρησης σε ειδική εκκαθάριση [Επιλεγμένη Νομολογία, ΣτΕ 355/2019 - Β΄ Τμ. (7μελ. - πιλοτική δίκη),

σελ. 63]