ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΔΙΚΑΙΟ

Τεύχος 1/2019, Ιανουάριος - Φεβρουάριος - Μάρτιος 2019

Φυσικό Περιβάλλον - Ενέργεια - Χωροταξία - Πολεοδομία - Δόμηση - Δημόσια Έργα - Μνημεία

Εκδίδεται από το 1997 - Τριμηνιαία έκδοση

Αγόρασέ το στο nb.org

ΦΠ €90.00
ΝΠ €135.00 *

* Οι τιμές περιλαμβάνουν ΦΠΑ.

Θεματολογία νέων άρθρων;

Αν έχετε κάποια ιδέα πατήστε εδώ

Αν έχετε κάποια ερώτηση ή ένα άρθρο για δημοσίευση

πατήστε εδώ

ΑΙΓΙΑΛΟΣ

Αίτηση επανακαθορισμού αιγιαλού. Κατά την έννοια του άρθρου 46 παρ. 1 του ΠΔ 18/1989 (Α’ 8), μόνη η δημοσίευση πράξεως διοικητικού καθορισμού της οριογραμμής του αιγιαλού, του παλαιού αιγιαλού και της παραλίας δεν κινεί την προθεσμία για την προσβολή, με αίτηση ακυρώσεως, της διοικητικής αυτής πράξεως από τους ιδιοκτήτες των θιγόμενων ακινήτων, ανεξαρτήτως του μήκους της καθοριζόμενης οριογραμμής και του αριθμού των ιδιοκτησιών που επηρεάζονται. Κατ’ ακολουθίαν, η προθεσμία προσβολής της πράξης κινείται από την κοινοποίηση ή τη γνώση της από τους θιγόμενους ιδιοκτήτες, η γνώση δε αυτή μπορεί να τεκμαίρεται από τα πραγματικά περιστατικά και τα εν γένει δεδομένα της συγκεκριμένης περιπτώσεως, στα οποία περιλαμβάνονται και η έκταση της οριογραμμής που καθορίζεται με την διοικητική αυτή πράξη, ο αριθμός των ιδιοκτησιών, τις οποίες αφορούν τα καθοριζόμενα όρια και το χρονικό διάστημα που παρήλθε από την δημοσίευση της πράξεως, ΣτΕ 376/2019 Τμ. Ε΄, [παρατ.: Ε. Ασημακοπούλου], σελ. 115.

ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗ ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΗ

Αναγκαστική απαλλοτρίωση για λόγους τουριστικής ανάπτυξης.Επιτρέπεται η αναγκαστική απαλλοτρίωση είτε για την ίδρυση νέων ξενοδοχειακών επιχειρήσεων είτε για την επέκτασή τους, ως επέκταση δε νοείται όχι μόνο η ανέγερση νέων κτιριακών εγκαταστάσεων, αλλά και η απόκτηση και άλλων χώρων χρήσιμων για την καλύτερη λειτουργία της ξενοδοχειακής επιχείρησης. Η κήρυξη όμως της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης για τον ως άνω λόγο δεν αποτελεί υποχρεωτική ενέργεια για τη Διοίκηση, αλλά, αντίθετα, προκειμένου η ως άνω ιδιωτική οικονομική δραστηριότητα να μετατραπεί σε σκοπό δημόσιας ωφέλειας, ο οποίος δικαιολογεί, κατ’ εξαίρεση και στην περίπτωση αυτή, το επαχθές μέτρο της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης έκτασης, που συνεπάγεται ακούσια στέρηση της ιδιοκτησίας, πρέπει η ίδρυση και επέκταση ιδιωτικής ξενοδοχειακής μονάδας να εντάσσεται στο πλαίσιο ενός ευρύτερου σχεδιασμού της τουριστικής ανάπτυξης της Χώρας και, ειδικότερα, της περιοχής στην οποία ευρίσκεται η έκταση, από τα αρμόδια προς τούτο όργανα του Δημοσίου, σύμφωνα με τα άρθρα 24 και 106 του Συντάγματος, ΣτΕ 325/2019 Τμ. Στ΄ [παρατ. Φ. Χλύκα], σελ. 118.

ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΖΩΝΗ (ΑΟΖ)

H διαφορά Λιβάνου-Ισραήλ ως προς την οριοθέτηση της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης. Η Λεκάνη της Λεβαντίνης θεωρείται μία από τις πιο πλούσιες περιοχές σε υποθαλάσσια κοιτάσματα υδρογονανθράκων. Σύμφωνα με έκθεση της Αμερικανικής Γεωλογικής Επιθεώρησης (US Geological Survey), στη λεκάνη της Λεβαντίνης υπάρχουν 3,4 τρισεκατομμύρια κυβικά μέτρα εκμεταλλεύσιμου φυσικού αερίου και 1,7 δισεκατομμύρια βαρέλια εκμεταλλεύσιμου πετρελαίου.1 Ειδικότερα, τα αποθέματα του Λιβάνου, που συχνά αποκαλείται ως το Ελντοράντο της Ανατολικής Μεσογείου, εκτιμώνται στα 850 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου και 660 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου. Ωστόσο, σε αντίθεση με το Ισραήλ που ήδη από το 2009/2010 ανακάλυψε το κοίτασμα Tamar και το γιγαντιαίο κοίτασμα φυσικού αερίου Leviathan, ο Λίβανος, λόγω εσωτερικών πολιτικών προβλημάτων, καθυστέρησε να μπει στο ενεργειακό παιχνίδι. Παρά τη συστηματική διενέργεια σεισμικών ερευνών από τη νορβηγική εταιρεία PGS από το 2006, μόλις τον Ιανουάριο του 2017 άνοιξε ο πρώτος γύρος παραχωρήσεων, ενώ τον Δεκέμβριο του ιδίου έτους χορηγήθηκαν οι πρώτες άδειες έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων, Μελέτες, Α. Στρατή, σελ. 30.

ΔΑΣΗ - ΔΑΣΙΚΕΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ

Αντισυνταγματικό μόρφωμα οι οικιστικές πυκνώσεις - Συμβολή στην ΣτΕ Ολ 685/2019. Αντικείμενο της παρούσας μελέτης αποτελεί η ανάδειξη και ανάλυση των ζητημάτων σχετικά με το νομικό καθεστώς των οικιστικών πυκνώσεων με αφορμή την απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικράτειας 685/2019, η οποία έκρινε την οικεία νομοθετική διάταξη αντισυνταγματική, Μελέτες, Δ. Παπαστερίου, σελ. 1.

Εμπρησμός δάσους: Ο πολύ υψηλός κίνδυνος πυρκαγιάς, ως ενδείκτης του βουλητικού στοιχείου του δράστη με ενδεχόμενο δόλο. Αντικείμενο της παρούσας μελέτης είναι η αντιμετώπιση του ενδεχόμενου δόλου στις περιπτώσεις που προκαλείται πυρκαγιά σε δάσος ή δασική έκταση, κυρίως κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, όχι γενικά από οποιοσδήποτε αμελείς ενέργειες του υπαίτιου, αλλά ειδικά από ορισμένες άκρως επικίνδυνες συμπεριφορές (ενέργειες) που λαμβάνουν χώρα ιδίως στην ύπαιθρο και πιο συγκεκριμένα εντός ή πλησίον δασών ή δασικών εκτάσεων, όπως η ρίψη αναμμένων τσιγάρων, το κάπνισμα μελισσών, η χρήση μηχανημάτων που προκαλούν σπινθήρες (πχ δισκοπρίονα, ηλεκτρικοί τροχοί κοπής μετάλλων, συσκευές συγκόλλησης), η χρήση υπαίθριων ψησταριών, η καύση απορριμμάτων ή αγρών ή ξηρών χόρτων και κλαδιών σε αγρούς ή οικοπεδικούς χώρους, το άναμμα φωτιάς εστίασης (κατασκήνωσης) πλησίον ή εντός δασών ή δασικών εκτάσεων κ.α. Μελέτες, Α. Γκουρμπάτσης, σελ. 69.

Επιτρεπτές επεμβάσεις σε αναδασωτέες εκτάσεις: Με το βλέμμα στο παρελθόν ή στο μέλλον; Η παρούσα μελέτη, καρπός της μεταπτυχιακής μου έρευνας, επιδιώκει να διερευνήσει το νομικό καθεστώς των επεμβάσεων σε αναδασωτέες εκτάσεις, σύμφωνα με το Σύνταγμα και τοn νόμο. Η αναδασωτέα έκταση, λοιπόν, ως έννοια συναφής με την έννοια του δάσους, παρουσιάζει τόσο ομοιότητες όσο και διαφορές από αυτό, διαδικαστικές και σε επίπεδο ορισμού. Σε επίπεδο διοικητικού δικαίου, η κήρυξη της αναδάσωσης συνδέεται με την κατάφαση των συνταγματικών (αντικειμενικών) προϋποθέσεων και μόνο, ενώ η προστασία της συνταγματικής διάταξης έχει διαχρονική εφαρμογή. Ειδικότερα, αφού η μελέτη θέσει τα βασικά νομικά θεμέλια της απόλυτης προστασίας των εκτάσεων αυτών, προβαίνει σε μία κριτική της συνέπειας της κήρυξης αναδάσωσης που είναι η απαγόρευση κάθε είδους επέμβασης που θα μετέβαλε τον προορισμό των αναδασωτέων εκτάσεων. Επιδιώκει να καταλογογραφήσει πώς σταδιακώς η νομολογία μετέβαλε την απόλυτη προστασία σε ένα καθεστώς προστατευτικό μεν, ρεαλιστικό δε, ιδίως με το επιτρεπτό των ΑΠΕ σε αναδασωτέες εκτάσεις, τονίζοντας τη δυναμικότητα της ερμηνείας του δημοσίου συμφέροντος, ενώ πώς σε άλλες περιπτώσεις το αρνήθηκε, ενώ δε λείπουν και εκείνες, όπου ο ίδιος ο νόμος προέβλεψε ή απαγόρευσε τα έργα σε αναδασωτέες εκτάσεις, Μελέτες, Π. Γαλάνης, σελ. 13.

Οικιστικές πυκνώσεις – Παραβίαση του Συντάγματος. Τα δάση και οι δασικές εκτάσεις, ως φυσικά αγαθά, και ανεξαρτήτως της ειδικότερης ονομασίας ή της θέσης τους, υπάγονται σε ιδιαίτερο και αυστηρό προστατευτικό καθεστώς, με σκοπό τη διατήρηση της κατά προορισμό χρήσης τους, ανατίθεται δε στον κοινό νομοθέτη η θέσπιση των επιβαλλομένων προληπτικών ή κατασταλτικών μέτρων για την επίτευξη του σκοπού αυτού. Η συνταγματική υποχρέωση διαφύλαξης του εν γένει δασικού πλούτου της χώρας καθιστά κατ’ εξαίρεση μόνον επιτρεπτή τη μεταβολή της μορφής των δασικού χαρακτήρα εκτάσεων, τούτο δε εφόσον προέχει για την εθνική οικονομία η αγροτική εκμετάλλευση ή άλλη χρήση, επιβαλλόμενη από λόγους δημοσίου συμφέροντος. Προέχουσα χρήση υπό την ανωτέρω έννοια, ουδέποτε αποτελεί η αξιοποίηση δασικού χαρακτήρα εκτάσεων για οικιστικούς σκοπούς, οι οποίοι δεν συνιστούν λόγους υπερτέρου δημοσίου συμφέροντος, που θα δικαιολογούσαν τη μεταβολή του προορισμού του δάσους. Περαιτέρω, ο σκοπός δημοσίου συμφέροντος που επιδιώκεται να εξυπηρετηθεί με την απώλεια δασικού πλούτου και δεν μπορεί, κατά τα ανωτέρω, να είναι η οικιστική αξιοποίηση, οφείλει, πάντως, να σταθμίζεται προς τη διατήρηση άθικτου του τελευταίου, η οποία αποτελεί εξ ορισμού σκοπό δημοσίου συμφέροντος, συνταγματικής, μάλιστα, εμβελείας. Η στάθμιση αυτή πρέπει να διενεργείται από τα αρμόδια δημόσια όργανα, νομοθετικά και διοικητικά, δεν είναι δε ανεκτή η καταστροφή της δασικής βλάστησης ορισμένης δασικού χαρακτήρα εκτάσεως από οποιονδήποτε τρίτο. Η καταστροφή αυτή, εφόσον, παρά ταύτα, λάβει χώρα, καθιστά υποχρεωτικώς ληπτέο το συνταγματικό μέτρο της αναδάσωσης και, περαιτέρω, την υπαγωγή της δασικής έκτασης που καταστράφηκε σε προστατευτικό καθεστώς ακόμη αυστηρότερο από το προβλεπόμενο για τις εκτάσεις που διατηρούν τη δασική τους μορφή. Εξάλλου, ο συνταγματικός νομοθέτης, γνωρίζοντας ότι η προστατευτική του δασικού πλούτου νομοθεσία, οσοδήποτε ολοκληρωμένη και αυστηρή, δεν θα μπορούσε να εγγυηθεί την αποτελεσματική προστασία του χωρίς τον έγκυρο εντοπισμό και την καταγραφή των δασικού χαρακτήρα εκτάσεων, ανήγαγε σε συνταγματική υποχρέωση την κατάρτιση Δασολογίου, προαπαιτούμενο της οποίας είναι η κατάρτιση δασικών χαρτών. Τούτο δε, προκειμένου, τα δασικά όργανα να προβαίνουν έγκαιρα στις αναγκαίες ενέργειες σε περίπτωση αθέμιτων επεμβάσεων σε δάσος ή δασική έκταση και να διευκολύνεται η άμεση αποκατάσταση της δασικής μορφής σε περιπτώσεις αλλοίωσης ή μεταβολής της από ανθρώπινες ενέργειες ή άλλα αίτια, ΣτΕ Ολ 685/2019, σελ. 120.

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Η κατά χρόνο άσκηση συλλογικής αρμοδιότητας έκδοσης διοικητικής πράξης επ’ αφορμή της απόφασης ΣτΕ 2234/2018. Υπάρχουν ορισμένες δικαστικές αποφάσεις, οι οποίες μολονότι εμφανίζονται ευσύνοπτες και ασχολούνται με υποθέσεις που εκ πρώτης όψεως ανήκουν στην καθημερινή νομολογιακή παραγωγή της διοικητικής δικαιοσύνης, θέτουν ωστόσο σημαντικά νομικά ζητήματα και παρέχουν αφορμή για περαιτέρω εμβάθυνση και προβληματισμό. Στην κατηγορία αυτή ανήκει η σχολιαζόμενη απόφαση, καθώς επιτρέπει την κατανόηση σημαντικών και διαρκώς επίκαιρων θεμάτων της ύλης του διοικητικού δικαίου, Μελέτες, Μ. Μωραΐτη, σελ. 40.

ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Διεθνείς διαφορές ενέργειας που προέκυψαν από την οικονομική κρίση στην Αργεντινή (1999 – 2002). Στην παρούσα μελέτη παρουσιάζονται και αναλύονται διεθνείς διαφορές ενέργειας που εγέρθησαν κατά την οικονομική κρίση που βίωσε η Αργεντινή από το 1999 έως και το 2002. Οι αιτήσεις διεθνούς διαιτησίας που κατατέθηκαν την περίοδο εκείνη κατά της Αργεντινής ξεπέρασαν τις 50, και αφορούσαν, πέραν της ενέργειας, κρατικά ομόλογα, κατασκευές οδικών έργων, διανομή πόσιμου νερού, διαχείριση αποχετεύσεων, τραπεζικές εργασίες, ασφαλιστικές εργασίες, τηλεπικοινωνίες και τεχνολογία πληροφοριών. Στο παρόν τεύχος, επιλέχθηκαν οι αποφάσεις CMS κατά Αργεντινής και El Paso κατά Αργεντινής και στο επόμενο τεύχος θα ακολουθήσουν οι Total κατά Αργεντινής και ΒΡ κατά Αργεντινής. Αυτές αφορούν σε διαφορές ενέργειας που προέκυψαν από μέτρα που έλαβε η κυβέρνηση της Αργεντινής κατά την λεχθείσα περίοδο και βασίζονται στην Διμερή Συμφωνία Προστασίας Επενδύσεων Αργεντινής και Ηνωμένων Πολιτειών (1991) (εφεξής «ΔΣΠΕ 1991»), η οποία ακολουθεί σε δίγλωσση απεικόνιση με το αυθεντικό αγγλικό κείμενο και την ελληνική μετάφραση. Πιο συγκεκριμένα η CMS κατά Αργεντινής αφορούσε στην ισχυριζόμενη αναστολή της μεθόδου προσαρμογής των τιμολογίων για την μεταφορά φυσικού αερίου, που εφαρμοζόταν σε εταιρεία στην οποία η αιτούσα εταιρεία ήταν μέτοχος. Η El Paso κατά Αργεντινής αφορούσε σε μετατροπή υποχρεώσεων, συμπεριλαμβανομένης της πληρωμής δυναμικού («capacity payments») από τον κρατικό προϋπολογισμό, σε εθνικό νόμισμα αντί ΔολλΗΠΑ, όπως είχε προτέρως συμφωνηθεί, και σε περιορισμούς στις εξαγωγές υδρογονανθράκων, Διεθνείς Διαφορές Ενέργειας, Ν. Χαραλαμπίδου, σελ. 141.

Έννοια κοινωφελούς χώρου - Εγκαταστάσεις μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας. Για τον χαρακτηρισμό ορισμένης ιδιοκτησίας, που ανήκει στο Δημόσιο, σε ΟΤΑ, ή σε κρατικά νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, ως κοινωφελούς χώρου εντός σχεδίου πόλεως, κρίσιμος είναι ο προορισμός της ιδιοκτησίας από πολεοδομική άποψη, όπως αυτός καθορίζεται από την προβλεπόμενη στην πολεοδομική μελέτη χρήση της ιδιοκτησίας για την κάλυψη της αναγκαίας για τη λειτουργία του οικισμού υποδομής. Εφόσον δε η χρήση αυτή αποβλέπει στη θεραπεία κοινού συμφέροντος ή ευρείας κατηγορίας ωφελουμένων προσώπων και εξυπηρετεί άμεσα βασικές λειτουργικές ανάγκες του οικισμού, η ικανοποίηση των οποίων έχει ανατεθεί από τον νόμο στους ανωτέρω φορείς και εμπίπτει στις αρμοδιότητες ή τον σκοπό τους, η ιδιοκτησία υπάγεται στην, κατά τις ανωτέρω διατάξεις, έννοια του κοινωφελούς χώρου. Εξάλλου, ο κοινωφελής σκοπός, για την εξυπηρέτηση του οποίου προορίζεται η ιδιοκτησία, μπορεί να προκύπτει είτε από την αποτύπωση της ιδιοκτησίας ως «κοινής ωφέλειας» στο διάγραμμα της πολεοδομικής μελέτης είτε από τη φύση των εγκαταστάσεων οι οποίες επιτρέπεται να ανεγερθούν, ή και να παραμείνουν στην έκταση αυτή, εφόσον αυτές ήδη υφίστανται, ΣτΕ 155/2019 Τμ. Ε΄ [παρατ. Στ. Μελιδώνης], σελ. 130.

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ

Διεύρυνση της έννοιας της κρατικής ευθύνης στο πεδίο των περιβαλλοντικών διαφορών. Το status negativus των ατομικών δικαιωμάτων παρέχει στον ιδιώτη αγώγιμη αξίωση έναντι του Κράτους για αποχή (αυτού) από τις συνταγματικά κατοχυρωμένες σφαίρες ελευθερίας του. Κρατικές επεμβάσεις στα συνταγματικώς κατοχυρωμένα έννομα αγαθά ιδιωτών είναι αποδεκτές, μόνο εφόσον διαθέτουν επαρκή δικαιολογητική βάση, διαφορετικά γεννούν αξίωση άρσης τους. Τι συμβαίνει, όμως, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η διαταράσσουσα τα ιδιωτικά έννομα αγαθά συμπεριφορά δεν είναι κρατικής προέλευσης, αλλά είναι απότοκος πράξης ή παράλειψης ιδιώτη; Κρίσιμη εν προκειμένω εμφανίζεται η έννοια των προστατευτικών δικαιωμάτων. Το Κράτος επεμβαίνει προς όφελος του διαταραχθέντος εννόμου αγαθού. Με δεδομένη (κατά την κρατούσα άποψη) την απουσία αμέσου τριτενέργειας πώς θα προστατευτεί αποτελεσματικά ο ιδιώτης, ο οποίος βλάπτεται από συμπεριφορά άλλου ιδιώτη; Τα ατομικά δικαιώματα δεν αναπτύσσουν ευθέως ισχύ στις έννομες σχέσεις μεταξύ ιδιωτών. Το ζήτημα ανακύπτει πρωτίστως σε διαφορές με περιβαλλοντικό πρόσημο. Η πλειοψηφία των περιβαλλοντικών καταστροφών δεν προέρχεται από το Κράτος, αλλά από ιδιωτικές πράξεις ή παραλείψεις. Στις περιπτώσεις αυτές η κρατική ευθύνη αποκλείεται εξαρχής ή δύναται να γίνει δεκτό ότι το Κράτος υπέχει ευθύνης, ακόμα και για ιδιωτική συμπεριφορά που προξενεί περιβαλλοντική ζημία και κατ΄ επέκταση ζημία αγαθών ιδιώτη; Αναντίρρητα στοιχειοθετείται κρατική ευθύνη, όταν το Κράτος επηρέασε σημαντικά την βλαπτική ιδιωτική συμπεριφορά τόσο, ώστε να θεωρείται ότι επί της ουσίας έδρασε το ίδιο. Τι συμβαίνει, όμως, στις περιπτώσεις, κατά τις οποίες το Κράτος αδειοδότησε το βλαπτικό ιδιωτικό έργο, το χρηματοδότησε ή και απλώς το ανέχτηκε; Ζητήματα που θα απασχολήσουν ενδελεχώς την παρούσα μελέτη, Μελέτες, Δ. Μπατσούλας, σελ. 25.

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Η διαφύλαξη της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς μέσα από τη Σύμβαση της UNESCO του 2003. Με την άυλη πολιτιστική κληρονομιά (ΑΠΚ) να θέτει εγγενώς το ζήτημα των κάθε είδους ορίων – κρατικών και νομικών - και τοποθετώντας το εγχείρημα ενασχόλησης με την ειδική αυτή θεματική στο ευρύτερο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου πολιτιστικής κληρονομιάς, η παρούσα μελέτη επικεντρώνεται κατ’ αρχήν στην ανάλυση της έννοιας της ΑΠΚ σε συνάρτηση με το περισσότερο εξειδικευμένο υπάρχον νομικό καθεστώς προστασίας, όπως θεσμοθετήθηκε με τη Διεθνή Σύμβαση της UNESCO για τη Διαφύλαξη της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του 2003. Επεκτείνεται δε στην ανάλυση του συμβατικού μηχανισμού διαφύλαξης, μέσα από μια κριτική προσέγγιση, αναδεικνύοντας τα θετικά σημεία και τα ελλείμματά του, στο ευρύτερο πλαίσιο εξέτασης των μέσων διαφύλαξης της ΑΠΚ συνολικά υπό το πρίσμα του διεθνούς δικαίου, το προνομιακό πεδίο διερεύνησης του θέματος κατά τη συγγραφέα. Γνώμονας αυτής, αφενός η καταγραφή της ίδιας της εξέλιξης, της υπάρχουσας διεθνούς τάσης και των προκλήσεων που ανακύπτουν στον τομέα για το διεθνές δίκαιο, και αφετέρου το ερώτημα: είναι επαρκής ή τουλάχιστον πλήρης ο μηχανισμός της Σύμβασης της UNESCO για μια αποτελεσματική και ολόπλευρη διαφύλαξη της ΑΠΚ; Μελέτες, Α. Γκανά, σελ. 79.

Περιορισμός της ιδιοκτησίας - Αίτημα ανταλλαγής δεσμευμένης ιδιοκτησίας. Η δέσμευση που επιβλήθηκε στην ιδιοκτησία των αιτούντων με την πράξη χαρακτηρισμού συνίσταται, κατά τα προεκτεθέντα, στην θέσπιση όρων και περιορισμών δόμησης, οι οποίοι συνεπάγονται, κατ’ αποτέλεσμα, αδυναμία εξάντλησης του συντελεστή δόμησης. Περιλαμβάνει η πράξη αυτή και την υποχρέωση ανακατασκευής των κτισμάτων που έχουν καταρρεύσει καθώς και διατήρησης αναλλοίωτων των αρχιτεκτονικών, καλλιτεχνικών και λοιπών διακοσμητικών στοιχείων του ακινήτου, χωρίς, όμως, να αποκλείει τη δυνατότητα προσθηκών και άλλων σημαντικών επεμβάσεων στα κτίσματα κατόπιν χορηγήσεως σχετικών εγκρίσεων. Ουδόλως, πάντως, θίγεται, με την πράξη χαρακτηρισμού, το φάσμα των επιτρεπόμενων χρήσεων του ακινήτου, το οποίο εμπίπτει εντός του εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου της πόλης του Κορωπίου και απολαύει, ως εκ της θέσεώς του, των προβλεπομένων από το σχέδιο αυτό χρήσεων πολεοδομικού κέντρου του Δήμου ... (βλ. το ...2012 έγγραφο της Διεύθυνσης Αρχιτεκτονικής της Γενικής Διεύθυνσης Πολεοδομίας του Υπουργείου Π.Ε.Κ.Α.), εξισούμενο, κατά τούτο, με τις υπόλοιπες ιδιοκτησίες του ρυμοτομικού σχεδίου, ΣτΕ 2229/2018 Τμ. Ε΄ επταμ. [παρατ. Θ. Ξηρός], σελ. 131.

Πολιτιστικός τουρισμός και περιφερειακή ανάπτυξη: H περίπτωση της Αμφίπολης. Η παρούσα μελέτη πραγματεύεται την παροχή ενός περιληπτικού, πλην όμως διεξοδικού και εμπεριστατωμένου σχεδίου περιφερειακής ανάπτυξης για τον Δήμο Αμφίπολης υπό την οπτική του πολιτιστικού τουρισμού και της πλούσιας αναπτυξιακής του έφεσης. Το σχέδιο εστιάζει ιδίως στην αξιοποίηση του πλέον εμβληματικού πολιτιστικού προτερήματος που διαθέτει ο Δήμος, δηλαδή την ανασκαφή του εντυπωσιακού μακεδονικού τάφου στον τύμβο Καστά και φιλοδοξεί να παράσχει έναν οδικό χάρτη εφικτών προτάσεων, επωφελών τόσο για τον Δήμο όσο και για την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Η εργασία περιλαμβάνει περίγραμμα του πολύπτυχου όρου «πολιτιστικός τουρισμός» και παρέχει σύνοψη των πολιτιστικών προτερημάτων του Δήμου· παράλληλα, καταγράφει την πρόοδο της ανασκαφής και τα ευρήματα τα οποία αυτή απεκάλυψε, εντάσσοντας αυτά σε ένα σχέδιο βέλτιστης αξιοποίησης των εντoπίων πολιτιστικών πόλων και ουσιαστικής συμβολής αυτών στην αναπτυξιακή πορεία της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και του οικείου Δήμου, Μελέτες, Η. Παρασκευάς - Ε. Σταματίου, σελ. 93.

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Δικαίωμα της κοινωνίας στην οικονομική δραστηριότητα και προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας. Η Σύμβαση δεν εγγυάται συγκεκριμένα μια γενική προστασία του περιβάλλοντος. Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου το κρίσιμο στοιχείο προκειμένου να εξακριβωθεί αν υπό τις περιστάσεις μιας υπόθεσης η προσβολή του περιβάλλοντος παραβιάζει τα δικαιώματα που εξασφαλίζονται από την παράγραφο 1 του άρθρου 8 είναι η ύπαρξη βλάβης στην ιδιωτική ή οικογενειακή σφαίρα ενός ατόμου, και όχι απλά η γενική υποβάθμιση του περιβάλλοντος. Σοβαρές βλάβες στο περιβάλλον μπορούν να επηρεάσουν την ευημερία των ατόμων και να τους στερήσουν τη δυνατότητα απόλαυσης της κατοικίας τους κατά τρόπο ώστε να βλάψουν την ιδιωτική τους ζωή. Το άρθρο 8 υποχρεώνει το Κράτος ν’ απέχει από αυθαίρετες επεμβάσεις και επιπλέον του επιβάλλει θετικές υποχρεώσεις συνυφασμένες με τον αποτελεσματικό σεβασμό της ιδιωτικής ζωής. Πρέπει να επιτευχθεί δίκαιη ισορροπία μεταξύ των αντικρουόμενων συμφερόντων του ατόμου και της κοινωνίας στο σύνολό της, το Κράτος έχει σε κάθε περίπτωση ένα περιθώριο εκτίμησης. Ήδη από το 1970 επιστημονικές μελέτες κάνουν λόγο για τις ρυπογόνες επιπτώσεις των εκπομπών του εργοστασίου Ilva του Tarente στο περιβάλλον και στην υγεία των ατόμων. Η παράταση της κατάστασης περιβαλλοντικής μόλυνσης θέτει σε κίνδυνο την υγεία των προσφευγόντων και γενικότερα την υγεία του συνόλου του πληθυσμού που διαμένει στις περιοχές υψηλού κινδύνου. Οι εθνικές Αρχές παρέλειψαν να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα για να εξασφαλίσουν την αποτελεσματική προστασία του δικαιώματος των προσφευγόντων στον σεβασμό της ιδιωτικής τους ζωής. Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, [μτφρ.: Κ. Παπαδοπούλου], σελ. 136.

Η ποινική ευθύνη σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών. Στη μελέτη αυτή εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζονται στο ελληνικό ποινικό δίκαιο πράξεις και παραλείψεις κρατικών οργάνων ή ιδιωτών, οι οποίες συνδέονται αιτιακά με την πρόκληση σημαντικού αριθμού θανάτων μετά την εκδήλωση μεγάλης έντασης φυσικών φαινομένων. Επιχειρείται ειδικότερα να αναδειχθεί η ανεπάρκεια του ισχύοντος ποινικού πλαισίου, αλλά και η αδράνεια του κράτους κατά την υιοθέτηση προτάσεων συμπλήρωσής του, Μελέτες, Ε. Συμεωνίδου-Καστανίδου, σελ. 62.