Ευρετήρια

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΔΙΚΑΙΟ

Τεύχος 3/1997, Σεπτέμβριος - Οκτώβριος - Νοέμβριος - Δεκέμβριος

Φυσικό Περιβάλλον - Ενέργεια - Χωροταξία - Πολεοδομία - Δόμηση - Δημόσια Έργα - Μνημεία

Εκδίδεται από το 1997 - Τριμηνιαία έκδοση

Αγόρασέ το στο nb.org

ΦΠ €90.00
ΝΠ €135.00 *

* Οι τιμές περιλαμβάνουν ΦΠΑ.

Θεματολογία νέων άρθρων;

Αν έχετε κάποια ιδέα πατήστε εδώ

Αν έχετε κάποια ερώτηση ή ένα άρθρο για δημοσίευση

πατήστε εδώ

ΑΠΟΒΛΗΤΑ

Αναρμοδίως εκδίδεται πράξη αναστολής της λειτουργίας χωματερής ως χώρου διάθεσης βιομηχανικών αποβλήτων από τον Δήμαρχο, τον Διευθυντή Τεχνικών Υπηρεσιών και τον Προϊστάμενο της Πολεοδομίας του Δήμου. ΣτΕ (Ολ) 5062/1997, σελ. 361.

Οδηγία 91/156/ΕΟΚ - Προθεσμία μεταφοράς στο εσωτερικό δίκαιο - Αποτελέσματα - Έννοια του όρου «απόβλητο». ΔΕΚ Υπόθ. C-129/1996, απόφ. 18.12.97, σελ. 383.

ΑΣΤΙΚΑ ΛΥΜΑΤΑ

Παράβαση κράτους μέλους - Οδηγία 91/ 271/ΕΟΚ - Επεξεργασία των αστικών λυμάτων. ΔΕΚ Υπόθ. C-302/1995, απόφ. 12.12.96, σελ. 396.

ΑΣΤΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ

Ο γερμανός νομοθέτης, κρίνοντας ανεπαρκές το σύστημα της αστικής ευθύνης για ζημίες από τη ρύπανση του περιβάλλοντος, εισήγαγε, με τον Umwelt HG, την ευθύνη από διακινδύνευση, ευθύνη δηλαδή που υπέχει ο κάτοχος ορισμένων επικίνδυνων για το περιβάλλον εγκαταστάσεων, έστω κι αν αυτές λειτουργούν νόμιμα. Η ευθύνη αυτή καλύπτει μόνο ζημίες από προσβολή της ζωής, της σωματικής ακεραιότητας, της υγείας και της κυριότητας και είναι αντικειμενική, εξαιρουμένων όμως των περιπτώσεων ανωτέρας βίας. Άρθρο Θ. Λύτρα, σελ. 312.

ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Η κατ’ άρθρον 106 Συντ. ανάπτυξη πρέπει να είναι βιώσιμη, κατά την έννοια του άρθρου 24, δηλαδή να μην βλάπτει το περιβάλλον και να μην επιδεινώνει τις συνθήκες διαβίωσης των ανθρώπων. Κατ’ εφαρμογή των παραπάνω αρχών, ο νομοθέτης κατήρτισε ρυθμιστικό σχέδιο για το λεκανοπέδιο της Αττικής (Ν 1515/85) και, μεταξύ άλλων, απαγόρευσε κατ’ αρχήν την εγκατάσταση στο χώρο αυτό νέων βιομηχανιών. Βέβαια, το άρθρο 4 Ν 1360/ 83 επιτρέπει τη χορήγηση αδειών εγκατάστασης βιομηχανιών και κατά παρέκκλιση από τις άλλες διατάξεις, εφόσον κρίνεται ότι οι σχετικές επενδύσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές, ιδίως για την ανάπτυξη της εθνικής οικονομίας. Όμως, η διάταξη αυτή πρέπει να ερμηνευθεί σύμφωνα με το Σύνταγμα, δηλαδή η ανάπτυξη που προϋποθέτει πρέπει να νοηθεί ως η κατά τα παραπάνω «βιώσιμη ανάπτυξη». Συνεπώς, η διάταξη δεν είναι εφαρμοστέα στο ήδη κορεσμένο λεκανοπέδιο Αττικής. ΣτΕ 4207/1997 (Ε' Τμ.), σελ. 362.

ΕΓΚΡΙΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΟΡΩΝ

Από τη θέση σε ισχύ διάταξης νόμου που ορίζει τους περιβαλλοντικούς όρους που διέπουν την κατασκευή και λειτουργία ενός έργου, παύει να ισχύει η προγενέστερη διοικητική πράξη έγκρισης των όρων αυτών. Η δίκη καταργείται, εκτός αν ο αιτών επικαλείται ιδιαίτερο έννομο συμφέρον, που αφορά στην άρση τυχόν δυσμενών συνεπειών που δημιούργησε η πράξη στο διάστημα που ίσχυε. Ο ορισμός περιβαλλοντικών όρων με νόμο δεν συνιστά ούτε άμεσα ούτε έμμεσα νομοθετική κύρωση της αντίστοιχης διοικητικής πράξης, έστω κι αν απλά επαναλαμβάνονται σ’ αυτόν οι ίδιοι όροι με αυτούς της πράξης. Επομένως, δεν αντίκειται στα άρθρα 95 και 26 Συντ. ΣτΕ (Ολ) 4362/ 1997, σελ. 364.

Η διοικητική πράξη έγκρισης περιβαλλοντικών όρων για κάποιο έργο παύει να ισχύει από τη δημοσίευση νόμου που ορίζει ο ίδιος τους περιβαλλοντικούς όρους που θα διέπουν το εργο αυτό. Αίτηση ακυρώσεως κατά πράξεως της οποίας η ισχύς έχει λήξει πριν από την άσκηση της αιτήσεως αυτής, απορρίπτεται ως απαράδεκτη, ασχέτως αν ο αιτών επικαλείται ιδιαίτερο έννομο συμφέρον. ΣτΕ (Ολ) 4364/1997, σελ. 369

ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Ο γερμανός νομοθέτης, κρίνοντας ανεπαρκές το σύστημα της αστικής ευθύνης για ζημίες από τη ρύπανση του περιβάλλοντος, εισήγαγε, με τον Umwelt HG, την ευθύνη από διακινδύνευση, ευθύνη δηλαδή που υπέχει ο κάτοχος ορισμένων επικίνδυνων για το περιβάλλον εγκαταστάσεων, έστω κι αν αυτές λειτουργούν νόμιμα. Η ευθύνη αυτή καλύπτει μόνο ζημίες από προσβολή της ζωής, της σωματικής ακεραιότητας, της υγείας και της κυριότητας και είναι αντικειμενική, εξαιρουμένων όμως των περιπτώσεων ανωτέρας βίας. Άρθρο Θ. Λύτρα, σελ. 312.

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

Αν και δεν είναι ριζοσπαστική, η Συνθήκη του Άμστερνταμ προωθεί αποφασιστικά την προστασία του περιβάλλοντος ως κοινοτική προτεραιότητα. Ο σεβασμός και η αναβάθμιση του περιβάλλοντος καθίστανται, ισότιμα με τους οικονομικούς στόχους, αυτοτελείς επιδιώξεις της ΕΚ. Ακόμα, εδραιώνεται η «αρχή της ενσωμάτωσης» της οικολογικής παραμέτρου στις κοινοτικές πολιτικές και δράσεις. Παρά την διατύπωση, όμως, του στόχου ενός «υψηλού επιπέδου προστασίας και βελτίωσης» του περιβάλλοντος, το κοινοτικό δίκαιο περιβάλλοντος παραμένει καθηλωμένο από την «έωλη» ρύθμιση του άρθρου 95 ΣυνθΕΚ και - κυρίως - από την αρχή της επικουρικότητας. Άρθρο Γ. Δελλή, σελ. 295.

Οδηγία 91/156/ΕΟΚ - Προθεσμία μεταφοράς στο εσωτερικό δίκαιο - Αποτελέσματα - Έννοια του όρου «απόβλητο». ΔΕΚ Υπόθ. C-129/1996, απόφ. 18.12.97, σελ. 383.

Παράβαση κράτους μέλους - Παράλειψη μεταφοράς της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ στο εθνικό δίκαιο. ΔΕΚ Υπόθ. C-83/1997, απόφ. 11.12.97, σελ. 386.

Παράβαση κράτους μέλους - Παράλειψη μεταφοράς της οδηγίας 79/923/ΕΟΚ στο εσωτερικό δίκαιο - Απαιτούμενη ποιότητα των υδάτων για οστρακοειδή. ΔΕΚ Υπόθ. C-225/1996, απόφ. 4.12.97, σελ. 387.

Συνδρομή για τη χρηματοδότηση σχεδίου οικολογικού τουρισμού - Μείωση - Προσφυγή ακυρώσεως - Παραδεκτό - Επιβεβαιωτική πράξη - Ασφάλεια δικαίου - Δικαιολογημένη εμπιστοσύνη - Αιτιολογία. ΠΕΚ Υπόθ. Τ-331/1994, απόφ. 15.11.97, σελ. 388.

Ακύρωση της αποφάσεως 95/184/ΕΚ του Συμβουλίου - Προνομίες του Κοινοβουλίου. ΔΕΚ Υπόθ. C-259/1995, απόφ. 2.11.97, σελ. 391.

Αίτηση αναιρέσεως - Φυσικά ή νομικά πρόσωπα - Πράξεις που τα αφορούν άμεσα και ατομικά. ΔΕΚ Υπόθ. C-142/1995, απόφ. 12.12.96, σελ. 394.

Παράβαση κράτους μέλους - Οδηγία 91/ 271/ΕΟΚ - Επεξεργασία των αστικών λυμάτων. ΔΕΚ Υπόθ. C-302/1995, απόφ. 12.12.96, σελ. 396.

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΔΟΜΗΣΗΣ

Ο θεσμός της μεταφοράς συντελεστή δόμησης (ΜΣΔ) έχει μια πολυκύμαντη ιστορία, από το 1979, που προβλέφθηκε για πρώτη φορά νομοθετικά. Παρότι η ΜΣΔ δεν θεωρήθηκε ποτέ γενικά ως μη εναρμονιζόμενη με το Σύνταγμα, οι ρυθμίσεις, όμως, τόσο του Ν 880/79 όσο και του Ν 2300/95 έχουν κατ’ επανάληψη κριθεί από το ΣτΕ ως αντιβαίνουσες στην από το άρθρο 24 Συντ. συναγόμενη «αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης», που προϋποθέτει, μεταξύ άλλων, ότι «έκαστος οικισμός φέρει τα ίδια αυτού βάρη». Ο τελευταίος δε Ν 2508/97, ο οποίος στηρίζεται εν πολλοίς στο προϋφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο, είναι μετέωρος τόσο ως προς την ισχύ του όσο και προς την εφαρμογή του. Άρθρο Π. Φλέσσα, σελ. 321.

ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΑ

Από τα άρθρα 57 και 966, 968 ΑΚ απορρέει ιδιόρρυθμο δικαίωμα χρήσης των κοινοχρήστων πραγμάτων, το οποίο πηγάζει απευθείας από την προσωπικότητα, περιλαμβάνει την προστασία, διάσωση και απόλαυση των αρχαιολογικών θησαυρών και μνημείων της χώρας και γεννά δεκτικές προσωρινής δικαστικής προστασίας αξιώσεις για άρση της προσβολής και παράλειψη αυτής στο μέλλον. ΜΠρΑθ 10691/1997, σελ. 379.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΟΖΟΝΤΟΣ

Το διεθνές νομικό καθεστώς για την προστασία του στρώματος του όζοντος, που έχει ήδη αποδώσει κάποιους καρπούς, έγινε αυστηρότερο, ακόμα μια φορά, μετά την τελευταία αναθεώρηση του Πρωτοκόλλου του Μόντρεαλ. Μένουν, όμως, ακόμη σημαντικά εμπόδια που πρέπει να ξεπεραστούν για να σταματήσει η αραίωση του στρατοσφαιρικού όζοντος και να αρχίσει η ανάκαμψή του. Θέμα Λ. Πατσιούρα, σελ. 347.

ΡΥΠΑΝΣΗ

Ο γερμανός νομοθέτης, κρίνοντας ανεπαρκές το σύστημα της αστικής ευθύνης για ζημίες από τη ρύπανση του περιβάλλοντος, εισήγαγε, με τον Umwelt HG, την ευθύνη από διακινδύνευση, ευθύνη δηλαδή που υπέχει ο κάτοχος ορισμένων επικίνδυνων για το περιβάλλον εγκαταστάσεων, έστω κι αν αυτές λειτουργούν νόμιμα. Η ευθύνη αυτή καλύπτει μόνο ζημίες από προσβολή της ζωής, της σωματικής ακεραιότητας, της υγείας και της κυριότητας και είναι αντικειμενική, εξαιρουμένων όμως των περιπτώσεων ανωτέρας βίας. Άρθρο Θ. Λύτρα, σελ. 312.

ΡΥΠΑΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ

Παράβαση κράτους-μέλους - Παράλειψη μεταφοράς της οδηγίας 79/923/ΕΟΚ στο εσωτερικό δίκαιο - Απαιτούμενη ποιότητα των υδάτων για οστρακοειδή. ΔΕΚ Υπόθ. C-225/1996, απόφ. 4.12.97, σελ. 387.

ΣΥΝΘΗΚΗ ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ

Αν και δεν είναι ριζοσπαστική, η Συνθήκη του Άμστερνταμ προωθεί αποφασιστικά την προστασία του περιβάλλοντος ως κοινοτική προτεραιότητα. Ο σεβασμός και η αναβάθμιση του περιβάλλοντος καθίστανται, ισότιμα με τους οικονομικούς στόχους, αυτοτελείς επιδιώξεις της ΕΚ. Ακόμα, εδραιώνεται η «αρχή της ενσωμάτωσης» της οικολογικής παραμέτρου στις κοινοτικές πολιτικές και δράσεις. Παρά την διατύπωση, όμως, του στόχου ενός «υψηλού επιπέδου προστασίας και βελτίωσης» του περιβάλλοντος, το κοινοτικό δίκαιο περιβάλλοντος παραμένει καθηλωμένο από την «έωλη» ρύθμιση του άρθρου 95 ΣυνθΕΚ και - κυρίως - από την αρχή της επικουρικότητας. Άρθρο Γ. Δελλή, σελ. 295.

ΣΧΕΔΙΟ ΠΟΛΕΩΣ

Από το Ν 1337/83 προβλέφθηκε σύστημα δύο επιπέδων πολεοδομικού, το πρώτο εκ των οποίων πραγματοποιείται με το γενικό πολεοδομικό σχέδιο (ΓΠΣ). Τόσο οι γενικές κατευθύνσεις όσο και οι τυχόν ειδικοί ορισμοί του ΓΠΣ είναι δεσμευτικοί όχι μόνο για την πολεοδομική μελέτη που προβλέπει ο παραπάνω νόμος, αλλά και για την τροποποίηση σχεδίου πόλεως κατά τις διατάξεις του ΝΔ της 17.7.1923, εφόσον η τροποποίηση αφορά περιοχή που περιλαμβάνεται σε ΓΠΣ. ΣτΕ 5173/ 1997 (Ε' Τμ.), σελ. 371.

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ

Συνδρομή για τη χρηματοδότηση σχεδίου οικολογικού τουρισμού - Μείωση - Προσφυγή ακυρώσεως - Παραδεκτό - Επιβεβαιωτική πράξη - Ασφάλεια δικαίου - Δικαιολογημένη εμπιστοσύνη - Αιτιολογία. ΠΕΚ Υπόθ. Τ-331/1994, απόφ. 15.11.97, σελ. 388.

ΧΩΡΟΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ

Από τα άρθρα 57 και 966, 968 ΑΚ απορρέει ιδιόρρυθμο δικαίωμα χρήσης των κοινοχρήστων πραγμάτων, το οποίο πηγάζει απευθείας από την προσωπικότητα, περιλαμβάνει την προστασία, διάσωση και απόλαυση των αρχαιολογικών θησαυρών και μνημείων της χώρας και γεννά δεκτικές προσωρινής δικαστικής προστασίας αξιώσεις για άρση της προσβολής και παράλειψη αυτής στο μέλλον. ΜΠρΑθ 10691/1997, σελ. 379.

ΧΩΡΟΙ ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΟΙ

Οι ιδιοκτήτες οριζόντιων ιδιοκτησιών οικοδομής έχουν αναγκαστική συγκυριότητα στα κοινόκτητα μέρη της οικοδομής, που ενδεικτικώς ορίζουν τα άρθρα 1002, 1117 ΑΚ και ο Ν 3741/29. Στα μέρη αυτά έχουν καταρχήν και δικαίωμα χρήσης. Εγκύρως όμως παραχωρείται η χρήση κοινόκτητων τμημάτων της οικοδομής σε έναν ή ορισμένους ιδιοκτήτες της ίδιας οικοδομής. Η παραχώρηση αυτή γίνεται με ομόφωνη απόφαση των συνιδιοκτητών, υποβάλλεται στον συμβολαιογραφικό τύπο και μεταγράφεται. Τα αυτά ισχύουν για την πυλωτή. Συμφωνία καθορισμού τμημάτων της πυλωτής ως χώρων στάθμευσης αυτοκινήτων αποκλειστικώς υπέρ ορισμένων οροφοκτητών της οικοδομής ισχύει, ακόμα κι αν δεν έχουν κατανεμηθεί οι χώροι αυτοί ως προς καθένα των δικαιούχων. ΑΠ 1604/1997 (Δ' Τμ.), σελ. 375.