ΣτΕ 4357/2011 Τμ. Ε΄ [ΟΕΔΑ Γραμματικού - Ανανέωση ΕΠΟ - Προστασία υδάτων και αέρα - Ρέματα]

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΔΙΚΑΙΟ

Τεύχος 1/2012, Ιανουάριος - Φεβρουάριος - Μάρτιος

Φυσικό Περιβάλλον - Ενέργεια - Χωροταξία - Πολεοδομία - Δόμηση - Δημόσια Έργα - Μνημεία

Εκδίδεται από το 1997 - Τριμηνιαία έκδοση

Αγόρασέ το στο nb.org

ΦΠ €90.00
ΝΠ €135.00 *

* Οι τιμές περιλαμβάνουν ΦΠΑ.

Θεματολογία νέων άρθρων;

Αν έχετε κάποια ιδέα πατήστε εδώ

Αν έχετε κάποια ερώτηση ή ένα άρθρο για δημοσίευση

πατήστε εδώ

Απόσπασμα

Κριτήρια για τη χωροταξική αναδιάρθρωση και την πολεοδομική ανάπτυξη των πόλεων και οικιστικών εν γένει περιοχών είναι η εξυπηρέτηση της λειτουργικότητας και ανάπτυξης των οικισμών και η εξασφάλιση των καλύτερων δυνατών όρων διαβίωσης των κατοίκων, οι οποίες προϋποθέτουν και την ύπαρξη βασικών έργων υποδομής. Για την ανανέωση της έγκρισης περιβαλλοντικών όρων δεν απαιτείται να τηρηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία της αρχικής έγκρισής τους, με τη σύνταξη και υποβολή νέας μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων της οικείας κατηγορίας, αν κατά την αιτιολογημένη κρίση του αρμοδίου για την έγκριση περιβαλλοντικών όρων οργάνου, δεν επέρχονται ουσιαστικές διαφοροποιήσεις σε σχέση με τις επιπτώσεις στο περιβάλλον ούτε ουσιώδεις μεταβολές των δεδομένων, επί των οποίων στηρίχθηκε η αρχική έγκριση περιβαλλοντικών όρων. Η σχετική κρίση της Διοικήσεως, η οποία αρκεί να προκύπτει από την αιτιολογία της αποφάσεως περί ανανεώσεως των περιβαλλοντικών όρων χωρίς να απαιτείται έκδοση ιδιαίτερης πράξης, πρέπει να στηρίζεται σε πρόσφορα στοιχεία και κριτήρια αναγόμενα στον σχεδιασμό, την εξέλιξη και λειτουργία του έργου, στην υλοποίηση των περιβαλλοντικών όρων και περιορισμών που έχουν επιβληθεί και στην αποτελεσματικότητά τους, σε ενδεχόμενες μεταβολές που έχουν επέλθει στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον, σε ενδεχόμενες μεταβολές του νομοθετικού καθεστώτος που ισχύει στην περιοχή του έργου ή της δραστηριότητας και ιδίως του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού και των κανόνων προστασίας του περιβάλλοντος που ισχύουν καθώς και σε ενδεχόμενη ουσιαστική μεταβολή των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνικών στο διάστημα που έχει παρέλθει από την έκδοση της πράξης έγκρισης των αρχικών περιβαλλοντικών όρων. Απλή ανανέωση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων είναι επιτρεπτή πριν τη λήξη ισχύος τους ή εντός ευλόγου χρόνου από τη λήξη τους, άλλως απαιτείται να τηρηθεί εξ αρχής η διαδικασία έγκρισης περιβαλλοντικών όρων. Δεν δικαιολογείται άρνηση ανανέωσης περιβαλλοντικών όρων λόγω μεταβολής των απόψεων της Διοικήσεως επί ζητημάτων, επί των οποίων διατυπώθηκε η γνώμη των αρμοδίων υπηρεσιών κατά την αρχική έγκριση περιβαλλοντικών όρων, στηριζομένη σε διαφορετική αξιολόγηση των στοιχείων που είχαν ήδη ληφθεί υπ΄ όψη κατά την έγκριση, εκτός αν συνέτρεξε πλάνη περί τα πράγματα ή μεταβλήθηκαν ουσιωδώς πραγματικά δεδομένα. Γνώμη της αρμόδιας υπηρεσίας στο στάδιο ανανέωσης - παράτασης περιβαλλοντικών όρων, η οποία διαφοροποιείται έναντι της απόψεως που είχε διατυπωθεί κατά την αρχική έγκριση, πρέπει να αιτιολογείται ειδικώς. Καταλείπεται ευχέρεια στα κράτη μέλη για την επιλογή του τρόπου διαχείρισης των απορριμμάτων και των μεθόδων επεξεργασίας, με την υποχρέωση θέσπισης κριτηρίων που αποσκοπούν στην προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας και στην υλοποίηση των τασσομένων από τις σχετικές Οδηγίες της ΕΕ στόχων και αρχών και ειδικότερα, της αρχής της πρόληψης, η οποία συνίσταται στην πρόληψη ή μείωση της παραγωγής και της βλαπτικότητας των αποβλήτων και εν συνεχεία στην αξιοποίησή τους με επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση και ανάκτηση ή χρήση ως πηγή ενέργειας, της αρχής της εγγύτητας, ώστε να επιτυγχάνεται η διάθεση των αποβλήτων στις πλησιέστερες στον τόπο παραγωγής τους εγκαταστάσεις και της αρχής της ασφαλούς διαθέσεως των αποβλήτων, με την οποία εξασφαλίζεται ότι η τελική διάθεση θα γίνεται με τρόπο και μέθοδο που δεν θα προκαλεί βλάβη στο περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία. Η επιλογή της καταλληλότερης μεθόδου επεξεργασίας αποβλήτων σε συγκεκριμένη εγκατάσταση, εναπόκειται στην ανέλεγκτη ακυρωτικά τεχνική κρίση της Διοίκησης, με την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι ανωτέρω κανόνες και αρχές και ότι η επιλεγόμενη μέθοδος εντάσσεται στο πλαίσιο του εθνικού σχεδιασμού. Επιγενόμενη αντισυνταγματικότητα συνεπαγόμενη το ανίσχυρο διατάξεως νόμου για τον εφ΄ εξής χρόνο λόγω αντίθεσής της σε συνταγματικό κανόνα, η οποία ανέκυψε μετά την ψήφισή της εν όψει μεταβολής των πραγματικών συνθηκών που συνέτρεχαν κατά τον χρόνο θέσπισης της σχετικής ρύθμισης, δεν νοείται σε σχέση με θέματα που δεν αφορούν το περιεχόμενο της διάταξης, αλλά τη διαδικασία θέσπισής της, η οποία είχε ολοκληρωθεί πριν την ανωτέρω μεταβολή, ανεξαρτήτως του ότι οι εξαιρετικοί λόγοι που συνέτρεχαν κατά τον χρόνο ψήφισης της προμνησθείσης διατάξεως και συνίστανται στην ανάγκη επιτάχυνσης της ολοκλήρωσης του σχεδιασμού διαχείρισης των στερεών αποβλήτων στην περιφέρεια Αττικής και εκτέλεσης των σχετικών θεμελιωδών έργων υποδομής, αναγκαίων για την προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος, εξακολούθησαν να ισχύουν και είχαν καταστεί περισσότερο επιτακτικοί κατά τον χρόνο έκδοσης της προσβαλλόμενης πράξης ανανέωσης περιβαλλοντικών όρων. Το Περιφερειακό Σχέδιο Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων, το οποίο αποτελεί εξειδίκευση του Εθνικού Σχεδίου και ισχύει για περιορισμένο χρονικό διάστημα, δεν έχει κανονιστικό χαρακτήρα, δεδομένου ότι περιέχει κυρίως καταγραφές πραγματικών καταστάσεων και προτάσεις επιλογής συγκεκριμένων ενοτήτων διαχείρισης αποβλήτων και ως εκ τούτου, τυπικές πλημμέλειες που ανάγονται στη διαδικασία έκδοσης Περιφερειακού Σχεδίου Διαχείρισης δεν δύναται να ελεγχθούν επ΄ ευκαιρία προσβολής άλλης πράξεως που ερείδεται σε αυτό, όπως η προσβαλλομένη. Στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση εισάγεται για σχέδια και προγράμματα, η εκπόνηση των οποίων σκοπεί στον σχεδιασμό και προγραμματισμό δράσεων, δραστηριοτήτων και χρήσεων γης και όχι για μεμονωμένα έργα και δραστηριότητες που επιχειρούνται από φυσικά ή νομικά πρόσωπα ιδιωτικού ή δημοσίου δικαίου ή από δημόσιες αρχές, όπως το επίδικο. Εφ΄ όσον οι περιβαλλοντικοί όροι, των οποίων η διάρκεια παρατάθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση αφορούν τη λειτουργία χώρου ολοκληρωμένης εγκατάστασης διαχείρισης αποβλήτων (ΟΕΔΑ), ώστε να διατίθενται προς υγειονομική ταφή μόνο τα υπολείμματα της επεξεργασίας των αποβλήτων, είναι απορριπτέος λόγος ακυρώσεως, με τον οποίο προβάλλεται ότι η προσβαλλομένη είναι μη νόμιμη, διότι δεν τηρήθηκε εξ αρχής η διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης, προκειμένου να εξετασθεί η εναλλακτική λύση μετατροπής του επίδικου ΧΥΤΑ σε ΧΥΤΥ και να επικαιροποιηθεί ο σχεδιασμός του έργου σε συμφωνία με τις κατευθύνσεις της ΚΥΑ 50910/2727/22.12.2003, των Οδηγιών 2006/12 και 2008/98 και του αναθεωρημένου Περιφερειακού Σχεδίου. Με την προσβαλλομένη πράξη δεν μεταβάλλεται το αντικείμενο του έργου, για το οποίο εγκρίθηκαν οι περιβαλλοντικοί όροι και αφορά τη δημιουργία και λειτουργία ΟΕΔΑ, είναι δε αδιάφορο το γεγονός ότι η ένδικη μονάδα, για την οποία η διαδικασία εκπόνησης των μελετών και ανάθεσης κατασκευής βρίσκεται σε εξέλιξη, θα κατασκευαστεί σε μεταγενέστερο στάδιο, αφού η λειτουργία της αποτελεί προϋπόθεση μόνο για τη λειτουργία του χώρου υγειονομικής ταφής και όχι για την κατασκευή του, η οποία δεν αποκλείεται να προηγηθεί της κατασκευής της ανωτέρω μονάδας. Κατ΄ άρθ. 13 της Οδηγίας 2008/105 για την προστασία των επιφανειακών υδάτων, υφίσταται υποχρέωση επανεξέτασης των αδειών εγκαταστάσεων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της εν λόγω Οδηγίας, όπως η επίδικη, σε περίπτωση που τούτο επιβάλλεται από νέες κοινοτικές ή εθνικές νομοθετικές διατάξεις. Οι Οδηγίες 2008/50 για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και 2008/105 για την προστασία των επιφανειακών υδάτων, οι οποίες έθεσαν νέους κανόνες ως προς τις οριακές τιμές εκπομπών στην ατμόσφαιρα και τις μέγιστες συγκεντρώσεις ρύπων στα επιφανειακά ύδατα, είναι προγενέστερες της προσβαλλομένης πράξεως, αλλά κατά την έκδοση της πράξεως αυτής δεν είχαν ενσωματωθεί στο εσωτερικό δίκαιο, ούτε είχε παρέλθει η προθεσμία μεταφοράς τους, συνεπώς δεν υπήρχε υποχρέωση επανεξέτασης των αρχικώς εγκριθέντων περιβαλλοντικών όρων. Ναι μεν κατά το χρονικό διάστημα από την έναρξη ισχύος μιας Οδηγίας έως τη λήξη της οριζομένης προς συμμόρφωση των κρατών μελών προθεσμίας, τα εθνικά όργανα οφείλουν να απέχουν από τη θέσπιση διατάξεων ή τη λήψη μέτρων ικανών να θέσουν σοβαρά σε κίνδυνο την υλοποίηση του επιδιωκομένου με την Οδηγία αποτελέσματος, ωστόσο η προσβαλλομένη πράξη, με την οποία παρατάθηκε απλώς η ισχύς των αρχικών περιβαλλοντικών όρων του επίμαχου έργου, δεν παραβιάζει την ανωτέρω υποχρέωση, εν όψει της φύσεως, του μεγέθους, των ιδιαιτέρων τεχνικών χαρακτηριστικών του έργου, το οποίο έχει μελετηθεί σύμφωνα με τις ιδιαίτερα αυστηρές απαιτήσεις της εθνικής και κοινοτικής νομοθεσίας περί διαχειρίσεως αποβλήτων και ολοκληρωμένης πρόληψης, έχουν δε τεθεί όλοι οι απαραίτητοι περιβαλλοντικοί όροι, οι οποίοι κατά την ουσιαστική κρίση της Διοικήσεως μειώνουν ή εξαλείφουν τις αναμενόμενες επιπτώσεις από την κατασκευή και λειτουργία του έργου σε όλες τις περιβαλλοντικές συνιστώσες, μεταξύ των οποίων ο αέρας και τα ύδατα, δεδομένου μάλιστα αφ΄ ενός ότι το επίδικο έργο δεν έχει εισέτι λειτουργήσει και ως εκ τούτου, δεν υπάρχει οποιαδήποτε ένδειξη επί των παραγομένων ρύπων και εκπομπών, ώστε να μπορεί να τεκμηριωθεί αν πράγματι παραβιάζει τις θεσπισθείσες ανώτατες τιμές και μέγιστες συγκεντρώσεις και αφ΄ ετέρου ότι με την αρχική πράξη έγκρισης περιβαλλοντικών όρων έχει τεθεί πλέγμα υποχρεώσεων σχετικών με τον έλεγχο και την παρακολούθηση των μονάδων της ΟΕΔΑ, το οποίο περιλαμβάνει και πρόγραμμα αποκατάστασης της ποιότητας των υπογείων υδάτων σε περίπτωση αστοχίας του έργου, συνεχή διενέργεια δειγματοληψιών και μετρήσεων και τήρηση σχετικού αρχείου, ώστε να υπάρχει δυνατότητα άμεσης και συνεχούς παρακολούθησης της κατάστασης των περιβαλλοντικών συνιστωσών και της επιρροής τους από τη λειτουργία του έργου, αλλά και άμεσης επέμβασης και λήψης επανορθωτικών και διορθωτικών μέτρων, αν διαπιστωθούν δυσμενείς επιπτώσεις. Δεν απαιτείται τήρηση της διαδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδότησης, η οποία περιλαμβάνει τη γνωμοδότηση των αρμοδίων φορέων και υπηρεσιών επί σχετικής ΜΠΕ και δημοσιοποίησή της προς ενημέρωση του κοινού, σε περίπτωση ανανέωσης των περιβαλλοντικών όρων, εφ΄ όσον δεν επέρχονται ουσιαστικές διαφοροποιήσεις ως προς τις επιπτώσεις του έργου στο περιβάλλον. Ως προς το ζήτημα των υφισταμένων στην ένδικη περιοχή ρεμάτων, δεν ανατρέπονται τα πραγματικά δεδομένα επί των οποίων στηρίχθηκε ο αρχικός σχεδιασμός του έργου ούτε όσα κρίθηκαν σχετικά με προγενέστερες αποφάσεις του Δικαστηρίου. Μόνο κατόπιν συντάξεως του τελικού πορίσματος και εάν σε αυτό διαπιστωθεί αρμοδίως η ύπαρξη ρεμάτων στον χώρο, η αρμόδια για την έγκριση περιβαλλοντικών όρων υπηρεσία οφείλει να επανεξετάσει τον αρχικό σχεδιασμό και να προβεί σε τροποποίησή του ή σε επιβολή προσθέτων περιβαλλοντικών όρων κατά την αιτιολογημένη κρίση της. Νομίμως παρατάθηκε με την προσβαλλομένη πράξη η ισχύς των περιβαλλοντικών όρων του επίμαχου έργου χωρίς να επανεξεταστεί ο αρχικός σχεδιασμός του, εφ΄ όσον τα ζητήματα που επισημάνθηκαν δεν αναφέρονται σε ουσιώδη στοιχεία του έργου, ικανά να κλονίσουν την κρίση της Διοικήσεως ως προς την επιλογή του χώρου και του τρόπου κατασκευής του ενδίκου ΟΕΔΑ.

Το παρόν περιεχόμενο είναι συνδρομητικό και πλήρως προσβάσιμο μόνο στους συνδρομητές του περιοδικού.

  • Εάν είστε συνδρομητής παρακαλώ συνδεθείτε εδώ.
  • Εάν θέλετε να γίνετε συνδρομητής αγοραστε το έργο και αποκτήστε πλήρη δικαιώματα πρόσβασης
  • Εάν θέλετε να μάθετε περισσότερα για το πως μπορείτε να γίνετε συνδρομητής στην Ψηφιακή Νομική Βιβλιοθήκη nbonline.gr επικοινωνήστε μαζί μας με email ή τηλεφωνικώς.