ΣτΕ 1421/2013 Τμ. Ε΄ [Αιολικοί σταθμοί σε δάση, ακτές και νησιά - Ειδ. Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού για τις ΑΠΕ - Στρατηγική μελέτη]

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΔΙΚΑΙΟ

Τεύχος 2/2013, Απρίλιος - Μάιος - Ιούνιος

Φυσικό Περιβάλλον - Ενέργεια - Χωροταξία - Πολεοδομία - Δόμηση - Δημόσια Έργα - Μνημεία

Εκδίδεται από το 1997 - Τριμηνιαία έκδοση

Αγόρασέ το στο nb.org

ΦΠ €90.00
ΝΠ €135.00 *

* Οι τιμές περιλαμβάνουν ΦΠΑ.

Θεματολογία νέων άρθρων;

Αν έχετε κάποια ιδέα πατήστε εδώ

Αν έχετε κάποια ερώτηση ή ένα άρθρο για δημοσίευση

πατήστε εδώ

Απόσπασμα

Τα ειδικά χωροταξικά πλαίσια αποτελούν τη γενική πρόταση χωροταξικής οργάνωσης συγκεκριμένων τομέων παραγωγικών δραστηριοτήτων εθνικής σημασίας, εξειδικεύουν και συμπληρώνουν τις κατευθύνσεις του γενικού πλαισίου, συγκροτούν δε με αυτό ένα συνεκτικό σύνολο γενικών κατευθύνσεων χωροταξικού σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης σε εθνικό επίπεδο. Αποτελούν το δεύτερο στάδιο χωροταξικού σχεδιασμού και περιλαμβάνουν επιλογές στρατηγικού χαρακτήρα συναρτώμενες με μακροπρόθεσμες εκτιμήσεις εντασσόμενες στα προγράμματα οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης, αλλά και γενικές κατευθύνσεις και ειδικότερες ρυθμίσεις συνδεόμενες με τα ανωτέρω ζητήματα. Οι πράξεις έγκρισης ειδικών χωροταξικών σχεδίων υπόκεινται σε αίτηση ακυρώσεως ως επαγόμενες ευθέως έννομες συνέπειες. Η απόφαση έγκρισης του ειδικού πλαισίου χωροταξικού σχεδιασμού, κατά της οποίας στρέφεται η κρινομένη αίτηση, προσβάλλεται παραδεκτώς. Επιτρεπτώς το άρθ. 7 Ν 2742/1999 ορίζει ότι τα ειδικά πλαίσια χωροταξικού σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης εγκρίνονται κατ΄ άρθ. 43 παρ. 2 Συντ. με απόφαση της Επιτροπής Συντονισμού της Κυβερνητικής Πολιτικής στον τομέα του χωροταξικού σχεδιασμού και της αειφόρου ανάπτυξης, ύστερα από γνώμη του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης. Αναγκαίο στοιχείο της επιστημονικής εγκυρότητας της στρατηγικής μελέτης είναι η συμμετοχή στην κατάρτισή της επιστημόνων, οι οποίοι έχουν την απαιτούμενη για την καταγραφή και αξιολόγηση των επιπτώσεων του σχεδίου ή του προγράμματος ειδικότητα. Στο ελάχιστο περιεχόμενο της στρατηγικής μελέτης περιλαμβάνεται η περιγραφή της υφισαμένης καταστάσεως του περιβάλλοντος στην περιοχή μελέτης, πληροφορίες για τα ιδιαίτερα περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά της ευρύτερης του γεωγραφικού πεδίου εφαρμογής του σχεδίου περιοχής και ιδιαίτερη μνεία των περιοχών ιδιαίτερης περιβαλλοντικής σημασίας και των ειδικότερων περιβαλλοντικής φύσεως προβλημάτων που αντιμετωπίζουν. Στη μελέτη θα πρέπει περαιτέρω να περιέχονται εκτιμήσεις και αξιολογήσεις σχετικά με τις σημαντικές επιπτώσεις του σχεδίου στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον της περιοχής μελέτης και προτάσεις για την πρόληψη, τον περιορισμό και την αντιμετώπισή τους. Δεν απαιτείται αντιθέτως διακεκριμένη αναφορά στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των επιμέρους εδαφικών υποδιαιρέσεων της περιοχής μελέτης και των προστατευομένων από την εθνική και κοινοτική νομοθεσία περιοχών ούτε αναλυτική παρουσίαση των επιπτώσεων σε κάθε μία από αυτές. Τα περιφερειακά χωροταξικά σχέδια πρέπει να εναρμονίζονται προς τις κατευθύνσεις όχι μόνο του γενικού, αλλά και των ειδικών χωροταξικών πλαισίων, τις κατευθύνσεις και ρυθμίσεις των οποίων εξειδικεύουν και συμπληρώνουν προς τον σκοπό συντονισμού των επιλογών χωρικής ανάπτυξης σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο. Η ρύθμιση του Ν 2742/1999 και κατ΄ ακολουθίαν οι διατάξεις των άρθ. 21 και 22 του επίδικου χωροταξικού πλαισίου, με τις οποίες αποδίδεται η ρύθμιση αυτή του νόμου, δεν αντίκεινται στο άρθ. 24 παρ. 2 Συντ., με το οποίο δεν προκρίνεται συγκεκριμένο σύστημα εναρμόνισης των διαφόρων επιπέδων σχεδιασμού. Με τις διατάξεις του έκτου κεφαλαίου του Ν 998/1979 καθορίζονται οι επιτρεπόμενες σε δάση και δασικές εκτάσεις επεμβάσεις που συνεπάγονται μεταβολή της κατά προορισμό χρήσεώς τους και τα κριτήρια, με τα οποία διαμορφώνεται η εκτίμηση των αρμοδίων διοικητικών αρχών σε κάθε περίπτωση. Επιτρέπονται επεμβάσεις σε εκτάσεις με δασικό χαρακτήρα, προκειμένου να εγκατασταθούν μονάδες ηλεκτροπαραγωγής από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η λειτουργία των οποίων εξαρτάται κυρίως από το διαθέσιμο ενεργειακό δυναμικό της περιοχής εγκαταστάσεώς τους, που αναγκαίως αποτελεί βασικό κριτήριο για την επιλογή της κατάλληλης θέσης. Προκειμένου να εγκατασταθούν οι μονάδες αυτές και να εκτελεστούν τα απαραίτητα συνοδά έργα σε περιοχές με δασικό χαρακτήρα καθιερώθηκε, ως ελάχιστη διαδικαστική εγγύηση για τη διαφύλαξη του δασικού οικοσυστήματος, προηγούμενη έκδοση ειδικά αιτιολογημένης έγκρισης των αρμοδίων οργάνων της Διοικήσεως. Ο δημόσιος σκοπός που υπηρετείται με τη λειτουργία των μονάδων αυτών πρέπει να ικανοποιείται με τη μικρότερη δυνατή απώλεια δασικού πλούτου και με τον περιορισμό στο ελάχιστο αναγκαίο της αλλοίωσης της δασικής μορφής των σχετικών εκτάσεων. Με το εγκριθέν με την προσβαλλομένη απόφαση χωροταξικό πλαίσιο δεν καθιερώνεται απόλυτη δυνατότητα εγκαταστάσεως αιολικών μονάδων εντός δασών και δασικών εκτάσεων, αλλά υπό τις αυστηρές προϋποθέσεις που ισχύουν γενικώς για τις κατά νόμον προβλεπόμενες και συνταγματικώς ανεκτές επεμβάσεις σε δασικά ή άλλου είδους ευπαθή οικοσυστήματα. Εντός του πλαισίου αυτού η ανάπτυξη της σχετικής παραγωγικής δραστηριότητας τίθεται υπό τους ειδικότερους όρους της δασικής νομοθεσίας (ιδίως άρθ. 45 και 58 παρ. 2-3 Ν 998/1979), η δε επίδικη ρύθμιση δεν αντίκειται στις συνταγματικές διατάξεις ούτε στη Σύμβαση - Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για τις κλιματικές αλλαγές και το Πρωτόκολλο του Κιότο, ευρίσκεται δε εντός των ορίων της σχετικώς παρασχεθείσας νομοθετικής εξουσιοδοτήσεως. Ουσιώδης όρος για την προστασία των μικρών νησιών είναι τα ειδικά χωροταξικά σχέδια, τα οποία πρέπει να προβλέπουν μόνον εκείνες τις μορφές ανάπτυξης που είναι συμβατές με την αρχή της διατήρησης αμείωτου του πολιτιστικού και φυσικού κεφαλαίου των μικρών νησιών, τα οποία είναι δεκτικά μόνον ήπιας ανάπτυξης. Δεν αποκλείεται εφαρμογή σε μικρά νησιά μεθόδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας φιλικών προς το περιβάλλον, όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, για την ανάπτυξη των οποίων τα μικρά νησιά αποτελούν το κατ΄ εξοχήν προσφερόμενο πεδίο, υπό την προϋπόθεση ότι λαμβάνεται υπ΄ όψη η ιδιαιτερότητα του νησιωτικού χώρου. Η θέσπιση ειδικών κανόνων χωροθέτησης της εγκατάστασης αιολικών σταθμών σε κατοικημένα νησιά αποτελεί ειδικότερη εκδήλωση της αρχής της βιώσιμης ανάπτυξης του νησιωτικού χώρου και της γενικότερης μέριμνας του συντακτικού νομοθέτη για διατήρηση του χαρακτήρα τους και προστασία του φυσικού και ανθρωπογενούς τους περιβάλλοντος. Ο καθορισμός της φέρουσας ικανότητας των νησιών διαφοροποιείται ουσιωδώς από τη μέθοδο προσδιορισμού της αντίστοιχης ικανότητας περιοχών αιολικής προτεραιότητας, που συνίσταται στην εξεύρεση με εφαρμογή μαθηματικών τύπων του μεγίστου αριθμού ανεμογεννητριών που μπορούν να εγκατασταθούν στην εδαφική περιφέρεια κάθε περιοχής. Αυστηρότεροι είναι και οι κανόνες ένταξης των οικείων εγκαταστάσεων στο τοπίο, οι οποίοι διαμορφώθηκαν μετά από συνεκτίμηση των ιδιαιτεροτήτων του νησιωτικού χώρου. Η ρύθμιση του σχεδίου περί δυνατότητας εγκαταστάσεως αιολικών σταθμών σε όλες τις ακτές, πλην εκείνων που έχουν περιληφθεί σε πρόγραμμα παρακολούθησης ποιότητας θαλασσίων υδάτων κολύμβησης και χρήζουν κατά τεκμήριο αυξημένης προστασίας για λόγους διαφυλάξεως της δημόσιας υγείας, δεν αντίκειται στις προστατευτικές διατάξεις των ακτών. Εγκατάσταση αιολικού σταθμού στην περίπτωση αυτή επιχειρείται μόνον εφ΄ όσον κατά την ειδικώς αιτιολογημένη εκτίμηση της Διοικήσεως η ικανοποίηση των συγκεκριμένων αναγκών υπερτερεί της ανάγκης διαφυλάξεως του παράκτιου οικοσυστήματος, δεν υφίσταται άλλος πρόσφορος τρόπος ικανοποίησης των σχετικών αναγκών, η δε επέμβαση συντελείται με τη μικρότερη δυνατή βλάβη της ακτής και των θαλασσίων υδάτων. Ο καθορισμός συγκεκριμένων περιοχών της χώρας ως περιοχών αιολικής προτεραιότητας δεν συνιστά χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων συγκεκριμένης ισχύος σε εκ των προτέρων καθορισμένες θέσεις, αλλ΄ επιτρέπει την κατά προτεραιότητα χωροθέτηση των σχετικών έργων εντός των περιοχών αυτών, οι οποίες κατά τη δικαστικώς ανέλεγκτη τεχνική κρίση της Διοικήσεως διαθέτουν συγκριτικά πλεονεκτήματα από απόψεως ενεργειακού δυναμικού για την εγκατάσταση αιολικών σταθμών και είναι κατάλληλες από χωροταξικής απόψεως για την επίτευξη των σχετικών στόχων του σχεδιασμού. Η συνάρτηση του ποσοστού κάλυψης εδαφών από αιολικές εγκαταστάσεις προς την έκταση του οικείου πρωτοβάθμιου οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης δεν προσκρούει σε κανόνες χωροταξικού σχεδιασμού, των οποίων η τήρηση υπόκειται σε δικαστικό έλεγχο, δηλ. σε κανόνες που απορρέουν από τον νόμο ή το Σύνταγμα. Η δυνατότητα επαύξησης του αριθμού ανεμογεννητριών που επιτρέπεται να εγκατασταθούν στην περιφέρεια ενός πρωτοβάθμιου ΟΤΑ, βάσει του ορίου κάλυψης εδαφών με μεταφορά αντίστοιχου αριθμού ανεμογεννητριών σε άλλο Δήμο, αφορώσα αποκλειστικώς την υλοποίηση επενδυτικών σχεδίων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μεγάλης κλίμακας κατ΄ άρθ. 19 Ν 3468/2006, που εκτείνονται στην εδαφική περιφέρεια περισσοτέρων ΟΤΑ και έχουσα εφαρμογή μόνο μεταξύ αυτών, δεν αντίκειται στις αρχές περί ορθολογικού χωροταξικού σχεδιασμού.

Το παρόν περιεχόμενο είναι συνδρομητικό και πλήρως προσβάσιμο μόνο στους συνδρομητές του περιοδικού.

  • Εάν είστε συνδρομητής παρακαλώ συνδεθείτε εδώ.
  • Εάν θέλετε να γίνετε συνδρομητής αγοραστε το έργο και αποκτήστε πλήρη δικαιώματα πρόσβασης
  • Εάν θέλετε να μάθετε περισσότερα για το πως μπορείτε να γίνετε συνδρομητής στην Ψηφιακή Νομική Βιβλιοθήκη nbonline.gr επικοινωνήστε μαζί μας με email ή τηλεφωνικώς.