ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ

ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

Τεύχος 4/2019, Απρίλιος 2019

Συνταγματικό - Διοικητικό και Ευρωπαϊκό Δίκαιο

Περιοδική έκδοση νομολογίας, νομοθεσίας, αρθρογραφίας & πρακτικής

Εκδίδεται από το 2008 - Μηνιαία έκδοση

Αγόρασέ το στο nb.org

ΦΠ €110.00
ΝΠ €160.00 *

* Οι τιμές περιλαμβάνουν ΦΠΑ.

Θεματολογία νέων άρθρων;

Αν έχετε κάποια ιδέα πατήστε εδώ

Αν έχετε κάποια ερώτηση ή ένα άρθρο για δημοσίευση

πατήστε εδώ

ΑΣΤΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΔΗΜΟΣΙΟΥ

Παράνομες ενέργειες αστυνομικών υπαλλήλων στα πλαίσια αστυνομικής έρευνας. Η βίαιη συμπεριφορά της αστυνομικού, οργάνου του εφεσιβλήτου Ελληνικού Δημοσίου, το οποίο κατά το χρόνο εκτέλεσης δημόσιας υπηρεσίας, ήτοι ενεργώντας εντός του κύκλου των καθηκόντων του, παραβίασε τα ιδιαίτερα καθήκοντα και υποχρεώσεις, που απορρέουν από το άρθρο 2 του ΠΔ 538/1989 και τα άρθρα 1 και 4 του ΠΔ 254/2004 και προέβη σε εξευτελιστική μεταχείριση της αλλοδαπής ενάγουσας, ασκώντας σε βάρος της σωματική βία, κατά παράβαση των άρθρων 2 και 7 Συντάγματος, είναι παράνομη, απότοκος δε αυτής είναι η κατά τα ανωτέρω κάκωση κεφαλής την οποία υπέστη η εκκαλούσα. ΔΕφΑθ 5961/2017 Τμ. 10ο Τριμελές,

σελ. 372.

ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ

Στρεβλωτικές συμπεριφορές ανταγωνισμού. Ο ένδικος διαγωνισμός εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 94). Η θέση, την οποία διετύπωσε εκ των υστέρων η ΕΥΔΕ/ΚΣΣΥ (αναθέτουσα Αρχή) στο έγγραφο των απόψεών της προς την ΑΕΠΠ σχετικά με την έννοια του όρου (ότι, δηλ. μόνον οι συμφωνίες στρέβλωσης του ανταγωνισμού ενόψει του συγκεκριμένου διαγωνισμού καταλαμβάνονται από την διακήρυξη) δεν επέχει θέση διευκρινίσεων κατά την έννοια του άρθρου 2.3 της διακήρυξης ούτε συνιστά αυθεντική ερμηνεία του όρου της διακήρυξης ούτε άλλωστε -κατά μείζονα λόγο- συνιστούν τέτοιου είδους εξηγήσεις οι δοθείσες από την αναθέτουσα Αρχή διευκρινίσεις επί ομοίων όρων άλλων διακηρύξεων στο πλαίσιο άλλων διαδικασιών αναθέσεως συμβάσεων δημοσίων έργων. Κατά συνέπεια, οι ισχυρισμοί της παρεμβαίνουσας σχετικώς με την έννοια του επίμαχου όρου, όπως αυτή αποδίδεται σε σχετικές διευκρινίσεις παρασχεθείσες στο πλαίσιο άλλων διαγωνισμών, είναι απορριπτέοι ως αλυσιτελείς. Η προέχουσα αιτιολογία της πράξης της ΑΕΠΠ πιθανολογείται σοβαρά ότι είναι μη νόμιμη, όπως βασίμως προβάλλεται με την αίτηση. Η διαπίστωση της αξιοπιστίας και ακεραιότητας του οικονομικού φορέα προϋποθέτει γνώση εκ μέρους της αναθέτουσας Αρχής της συνολικής συμπεριφοράς αυτού σε σχέση με την σύναψη συμφωνιών, στρεβλωτικών του ανταγωνισμού, διαχρονικά και όχι μόνο στο πλαίσιο του τρέχοντος εκάστοτε διαγωνισμού. ΣτΕ ΕΑ 40/2019 (παρατ. Χ. Συνοδινός),

σελ. 321.

ΔΙΚΗΓΟΡΟΙ

Αμετάκλητη καταδίκη δικηγόρου. Σε περίπτωση αμετάκλητης καταδίκης δικηγόρου για οποιοδήποτε κακούργημα ή πλημμέλημα από αυτά που αναφέρονται στην περ. β΄ της παρ. 3 του άρθρου 6, εκδίδεται υποχρεωτικά διαπιστωτική πράξη του Υπουργού Δικαιοσύνης με την οποία βεβαιώνεται η αυτοδίκαιη αποβολή της δικηγορικής του ιδιότητας. Δεν παραβιάζεται η επαγγελματική ελευθερία (άρθρο 5 παρ. 1 του Συντάγματος), η αρχή της αναλογικότητας (άρθρο 25 παρ. 1 εδ. δ΄ του Συντάγματος) ή άλλη συνταγματική διάταξη ή αρχή. Με την ανωτέρω ρύθμιση εξυπηρετείται σκοπός δημοσίου συμφέροντος. Ο νομοθέτης επιδίωξε και τη διαφύλαξη του κύρους του δικηγορικού λειτουργήματος. Επιπλέον η ρύθμιση αυτή σκοπεί στην καλή λειτουργία της Δικαιοσύνης, με την άσκηση της δικηγορίας από πρόσωπα που διαθέτουν τα κατάλληλα ηθικά προσόντα και, ως εκ τούτου, ο περιορισμός που εισάγεται με αυτήν συνάπτεται άμεσα με το αντικείμενο και τον χαρακτήρα του ρυθμιζόμενου επαγγέλματος-δημόσιου λειτουργήματος, δεν είναι, δε, προδήλως απρόσφορος ή μη αναγκαίος για την επίτευξη του ανωτέρω σκοπού δημόσιου. Η επίμαχη ρύθμιση κείται εντός του περιθωρίου εκτίμησης του νομοθέτη, δεν απόκειται δε στο δικαστή, ο έλεγχος του οποίου είναι οριακός, να υποδείξει στο νομοθέτη άλλη επιλογή, όπως είναι η συνεκτίμηση και άλλων παραγόντων πλην της καταδικαστικής απόφασης, προκειμένου να επέλθει η αποβολή της δικηγορικής ιδιότητας, ούτε υπερακοντίζει -και μάλιστα προδήλως- τον ανωτέρω σκοπό. ΣτΕ 2480/2018 Τμ. Γ΄ (παρατ. Β. Καραγκούνη),

σελ. 329.

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑ

Καταλογισμός ποσών Παρόχου Ηλεκτρικής Ενέργειας - Δικαιοδοσία. Άδεια προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας. Ζήτημα αυτεπαγγέλτως εξεταζόμενο ως αναγόμενο στην δικαιοδοσία του δικάσαντος δικαστηρίου. Αμφισβήτηση της νομιμότητας πράξης, με την οποία καταλογίσθηκαν στην αναιρεσείουσα εταιρία ποσά που αυτή, ως πάροχος ηλεκτρικής ενέργειας, φέρεται να εισέπραξε -μέσω λογαριασμών πληρωμής- για λογαριασμό του Δήμου Αθηναίων χωρίς στη συνέχεια να τα αποδώσει σ’ αυτόν. Δημόσιος υπόλογος ή υπόλογος νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου ή οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης είναι ο εντεταλμένος την είσπραξη εσόδων ή την πληρωμή εξόδων του Δημοσίου, των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου ή των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, επιπλέον δε και κάθε άλλο πρόσωπο που ειδικώς από τον νόμο θεωρείται ως υπόλογος. Προσδιοριστικό στοιχείο της εννοίας του υπολόγου είναι η απονεμηθείσα σ’ αυτόν από τον νόμο ή η ασκούμενη από αυτόν οποιαδήποτε εξουσία προς διαχείριση χρημάτων κ.λπ. που ανήκουν στο Κράτος, σε ΝΠΔΔ ή σε ΟΤΑ, ακόμη και όταν λαμβάνει χώρα καθ’ υπέρβαση των περιγραφομένων στον νόμο καθηκόντων του, ενώ πράξη διαχειρίσεως αποτελεί η χρήση αυτών σύμφωνα με τον νόμο και τον προορισμό τους και η προσήκουσα απόδοσή τους. Αυτόθροη συνέπεια της ιδιότητας του δημοσίου υπολόγου είναι η υποχρέωσή του να αποδίδει λογαριασμό για την διαχείρισή του. Έλλειμμα διαχείρισης. Εφόσον, ποσά δημοτικών φόρων και τελών που εισεπράχθησαν από τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίοι έχουν την ιδιότητα του δημοσίου υπολόγου, και τα οποία δεν απεδόθησαν στους δικαιούχους δήμους συνιστούν έλλειμμα κατά την έννοια του άρθρου 12 παρ. 1 και 2 του ΝΔ/τος 1264/1942, ο έλεγχος της νομιμότητας της επίδικης πράξης καταλογισμού υπάγεται στη δικαιοδοσία του Ελεγκτικού Συνεδρίου και όχι σε αυτή των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων. ΣτΕ 27/2019 Τμ. Β΄ (παρατ. Ε. Χριστοφιλόπουλος),

σελ. 335.

ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ (Βλ. και Διοικητική Δικονομία)

Αχρεωστήτως καταβληθέντες τόκοι. Καταλογισμός χρηματικού ποσού το οποίο φέρεται ότι αντιστοιχεί σε αχρεωστήτως καταβληθέντες τόκους υπερημερίας επί του επιδικασθέντος με απόφαση Διοικητικού Εφετείου κεφαλαίου. Έχει δικαιοδοσία το Ελεγκτικό Συνέδριο, καθόσον η διαφορά αναφύεται στο πλαίσιο ελέγχου λογαριασμού δημοσίου υπολόγου (μειοψ.). Είσπραξη του ποσού δυνάμει τακτικού χρηματικού εντάλματος, το οποίο προωθήθηκε για θεώρηση στον Επίτροπο του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Η επιβολή του ένδικου καταλογισμού, χωρίς να έχει προηγηθεί αναθεώρηση της πράξης του Επιτρόπου, με την οποία τυχόν θεωρήθηκε σχετικώς εκδοθέν χρηματικό ένταλμα, ως θέμα μη αναγόμενο στο νόμω βάσιμο της εκκαλούμενης καταλογιστικής πράξης, δεν εξετάζεται αυτεπαγγέλτως από το Δικαστήριο, αλλά θα έπρεπε να προβληθεί σχετικός λόγος με την έφεση (μειοψ.). ΕλΣυν 2401/2016,

σελ. 379.

Προσαύξηση επιδόματος σε εκτέλεση δικαστικής απόφασης. Καταβολή χρηματικού ποσού ως προσαύξηση επιδόματος σε εκτέλεση δικαστικής απόφασης, η οποία εν συνεχεία αναιρέθηκε εν μέρει. Καταλογισμός του αχρεωστήτως εισπραχθέντος ποσού. Έχει δικαιοδοσία να δικάσει την ένδικη έφεση το Ελεγκτικό Συνέδριο (μειοψ.). Μη εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας, σε περίπτωση όπως η ένδικη, όπου ο καταλογισμός έχει αποκλειστικά αποκαταστατικό χαρακτήρα της ζημίας του Δημοσίου από την αχρεώστητη καταβολή χρηματικού ποσού. ΕλΣυν 1800/2017,

σελ. 381.

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ

Η νομολογία για τη μείωση των συντάξεων (2010-2019) - Διαρθρωτικό ή δημοσιονομικό μέτρο; Αναλύεται η νομολογία για τη μείωση των συντάξεων στην περίοδο 2010 -2019. Εξετάζεται τι σημαίνει επαρκής σύνταξη, ποια είναι η ελάχιστη σύνταξη και το περιεχόμενο της κρατικής εγγύησης για την κοινωνική ασφάλιση. Σχολιάζεται η διάκριση της νομολογίας σε διαρθρωτικά και δημοσιονομικά μέτρα. Υποστηρίζεται ότι οι μειώσεις αποτελούν διαρθρωτικό και όχι απλώς δημοσιονομικό μέτρο ενώ ανεξάρτητα από τη διάκριση αυτή οι μελέτες οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων είναι επιβεβλημένες γιατί το πρόβλημα δεν είναι αυτή καθαυτή η μείωση, αλλά η τήρηση των αρχών της ισότητας και της αναλογικότητας. Νομ. Συμβολή Π. Παπαρρηγοπούλου,

σελ. 289.

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Ένα δικαίωμα στην ενέργεια: Ο Προμηθέας και πάλι δεσμώτης; Η εδραίωση ενός δικαιώματος είναι μία διαδικασία δυναμική αλλά και χρονοβόρα: από το στάδιο της διαπίστωσης της ανθρώπινης ανάγκης που τάσσεται να εξυπηρετήσει, στο στάδιο της εξελικτικής ερμηνείας των υπαρχόντων συμβατικών κειμένων, και ως την ανάδυση κειμένων μαλακού δικαίου που ανιχνεύουν κι επιβεβαιώνουν την ανάγκη αυτή, η εξέλιξη της κατοχύρωσης ενός δικαιώματος συνιστά την τέλεια ενσάρκωση της διαλεκτικής μεθόδου. Οι κοινωνικές ανάγκες θέτουν το ερώτημα στην επιστήμη του δικαίου, και εκείνη αντίστοιχα αποκρίνεται, προχωρώντας στη δημιουργία ενός χώρου δικαίου. Νομ. Συμβολή Λ. Κρίκη,

σελ. 295.

Ανάπλαση ρέματος Πικροδάφνης. «Έγκριση των Περιβαλλοντικών όρων του έργου: Ανάπλαση ρέματος Πικροδάφνης από Λεωφ. Βουλιαγμένης έως εκβολή». Μη τήρηση της προθεσμίας που χορήγησε το Δικαστήριο στη διοίκηση με την ΣτΕ 1132/2018 απόφασή του. Λόγω της πολυπλοκότητας του θέματος, δεν κατέστη δυνατή η αποστολή σχεδίου προεδρικού διατάγματος εντός της ως άνω προθεσμίας. Το Δικαστήριο κρίνει ότι πρέπει να αναβληθεί για οκτώ (8) ακόμη μήνες η εκδίκαση της υπόθεσης, προκειμένου η Διοίκηση να αποστείλει στο Δικαστήριο σχέδιο προεδρικού διατάγματος για την οριοθέτηση του ρέματος της Πικροδάφνης στο σύνολό του. Εάν δεν τηρηθεί ούτε η νέα αυτή προθεσμία που αρχίζει από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης στη διοίκηση θα γεννηθεί άμεση δυνατότητα των αιτούντων να προσφύγουν στο Τριμελές Συμβούλιο συμμόρφωσης του άρθρου 2 του Ν 3068/2002 για τη μη συμμόρφωση προς την ΣτΕ 1915/2017 ζητώντας, αν και για όσους συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, την επιβολή χρηματικής κύρωσης, το ύψος της οποίας θα είναι ανάλογο της σπουδαιότητας του ζητήματος και της μακροχρόνιας καθυστέρησης της διοίκησης να το επιλύσει. ΣτΕ 573/2019 Τμ. Ε΄ (παρατ. Ε. Πρεβεδούρου),

σελ. 312.

ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Αναδιάρθρωση αστικών συγκοινωνιών. Η προσβαλλομένη υπουργική απόφαση, με την οποία συμπληρώνεται ο Γενικός Κανονισμός Προσωπικού του ΟΑΣΘ, με τη θέσπιση ασυμβιβάστου μεταξύ της ιδιότητας του εργαζομένου στον ΟΑΣΘ και του μετόχου ή στελέχους ή εργαζομένου σε επιχείρηση που συναλλάσσεται με τον Οργανισμό αυτόν, εκδόθηκε κατ’ ενάσκηση δημόσιας εξουσίας και αποτελεί κανονιστική διοικητική πράξη, υποκείμενη στον ακυρωτικό έλεγχο του Συμβουλίου της Επικρατείας. Η τροποποίηση του ισχύοντος Κανονισμού Προσωπικού προς εξυπηρέτηση των αναγκών της εκκαθάρισης του ΟΑΣΘ και της προσωρινής λειτουργίας του είναι “ειδικότερο” θέμα, η ρύθμιση του οποίου επιτρεπτώς κατά το Σύνταγμα ανατίθεται στον αρμόδιο υπουργό και όχι στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, περιεχόμενο δε της σχετικής ρύθμισης μπορεί να αποτελεί και η θέσπιση περιορισμών που αφορούν την άσκηση επαγγέλματος ή ο καθορισμός όρων για την παροχή εξαρτημένης εργασίας. ΣτΕ 2678/2018 Τμ. Δ΄ (παρατ. Α. Βλαχογιάννης),

σελ. 344.

Παραβίαση προσωπικών δεδομένων από την ΓΓΠΣ. Απόφαση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, με την οποία αφ’ ενός μεν επιβλήθηκε εις βάρος της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων του Υπουργείου Οικονομικών, ως υπευθύνου επεξεργασίας πρόστιμο ύψους 150.000 ευρώ για παράβαση των διατάξεων του άρθρου 10 παρ. 3 του Ν 2472/1997 και αφ’ ετέρου δε της απευθύνθηκε η σύσταση να εφαρμόζει τα διαλαμβανόμενα στην απόφαση μέτρα ασφαλείας σε όλα τα πληροφοριακά συστήματα που βρίσκονται υπό την ευθύνη της και να ενημερώνει σχετικώς την Αρχή. Η Αρχή διεβίβασε τα ανωτέρω στοιχεία στην Υποδιεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, η οποία διενήργησε έλεγχο, με τη συνδρομή ελεγκτή της Αρχής, στην οικία του προαναφερθέντος προσώπου. Κατά τον έλεγχο αυτό ανευρέθησαν νέα ψηφιακά πειστήρια, από την εξέταση των οποίων διαπιστώθηκε ότι περιελάμβαναν μεγάλο όγκο φορολογικών δεδομένων του οικονομικού έτους 2011. Η κρίση της Αρχής σχετικά με την επιβολή του ανωτάτου προβλεπομένου στον νόμο προστίμου παρίσταται νομίμως και επαρκώς αιτιολογημένη και δεν προκύπτει παράβαση της αρχής της αναλογικότητας. ΣτΕ 339/2019 Τμ. Δ΄ (παρατ. Β. Αθανασάκη),

σελ. 360.