ΕΥΡΕΤΗΡΙΑ

ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

Τεύχος 7/2020, Ιούλιος 2020

Συνταγματικό - Διοικητικό και Ευρωπαϊκό Δίκαιο

Περιοδική έκδοση νομολογίας, νομοθεσίας, αρθρογραφίας & πρακτικής

Εκδίδεται από το 2008 - Μηνιαία έκδοση

Αγόρασέ το στο nb.org

ΦΠ €110.00
ΝΠ €160.00 *

* Οι τιμές περιλαμβάνουν ΦΠΑ.

Θεματολογία νέων άρθρων;

Αν έχετε κάποια ιδέα πατήστε εδώ

Αν έχετε κάποια ερώτηση ή ένα άρθρο για δημοσίευση

πατήστε εδώ

ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

Συναφώς, απαράδεκτοι και οι λόγοι με τους οποίους προβάλλεται ότι η προσβαλλόμενη ρύθμιση είναι ακυρωτέα, διότι με αυτήν παραβιάζονται οι διατάξεις του άρ. 21 παρ. 3 του Συντ. (σχετικά με τη μέριμνα της πολιτείας για την υγεία των πολιτών) και του άρ. 2 της ΕΣΔΑ (σχετικά με την προστασία της ζωής), καθ’ όσον, παρά τη συνεχιζόμενη εξάπλωση της επιδημίας και τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, δεν επαναλήφθηκε το μέτρο της απαγόρευσης της τέλεσης θρησκευτικών λειτουργιών και ιδίως του μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας, με συνέπεια την επιδείνωση των συνθηκών προστασίας της δημόσιας υγείας, είναι δε απορριπτέοι, πέραν της αοριστίας τους, επίσης και ως προδήλως απαράδεκτοι. Λαμβανομένου ιδίως υπόψη ότι η ισχύς της προσβαλλόμενης απόφασης έχει λήξει, η κρινόμενη αίτηση είναι απορριπτέα στο σύνολό της ως προδήλως απαράδεκτη με απόφαση που εκδίδεται σε συμβούλιο, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 34Α παρ. 1 του ΠΔ 18/1989 (Α΄ 8). Προδήλως απαράδεκτη η αίτηση ακυρώσεως (άρθρ. 52 παρ. 7 ΠΔ 18/1989). Λήξη ισχύος προσβαλλόμενης πράξεως. Δεν πιθανολογείται σοβαρά βλάβη του αιτούντος ή ειδικός κίνδυνος για την υγεία του από τη λειτουργία θρησκευτικών χώρων. ΣτΕ 161/2020 Τμ. Δ΄ Σε Συμβ. (άρθρ. 34Α ΠΔ 18/1989) (παρατ. Β. Καψάλη),

σελ. 631.

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η «τρίτη» προσφυγή. Περί της απαγορεύσεώς της (γνωμ.). Δεν είναι επιτρεπτή κατ’ άρθρο 70 παρ.1 εδ. β΄ ΚΔΔικ, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 25 Ν 4509/2017, η άσκηση τρίτης προσφυγής κατά των ιδίων πράξεων, σε περίπτωση που η πρώτη έχει απορριφθεί τελεσιδίκως λόγω μη συμμορφώσεως του προσφεύγοντος με την παρ. 4 του άρθρου 277 ΚΔΔικ και η δεύτερη έχει απορριφθεί ως απαράδεκτη κατ’ άρθρο 70 παρ. 1 εδ. β΄ ΚΔΔικ, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 24 του Ν 4274/2014. Νομικές Συμβολές Π. Λαζαράτος/Αντωνία Βασιλείου,

σελ. 577.

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

Παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας δεν στοιχειοθετείται κατ’ αρχήν, όταν ο νόμος παρέχει την εξουσία στη διοίκηση να ρυθμίζει ζήτημα με κανονιστική πράξη, δοθέντος ότι η εκτίμηση της σκοπιμότητας για την έκδοση ή μη τέτοιας πράξης, καθώς και για τον χρόνο έκδοσής της ανήκει στην ουσιαστική κρίση της διοίκησης, η οποία δεν ελέγχεται ακυρωτικώς. Πρέπει να υπάρχει ειδική πρόβλεψη στην νομοθετική εξουσιοδότηση σχετικά με την υποχρέωση έκδοσης κανονιστικής πράξης. Η κρινόμενη αίτηση, καθ ό μέρος στρέφεται κατά της παράλειψης των ως άνω Υπουργών να θεσπίσουν απαγόρευση λειτουργίας θρησκευτικών χώρων ή και συγκεκριμένων λατρευτικών πράξεων, όπως η Θεία Ευχαριστία, είναι, προδήλως απαράδεκτη. ΣτΕ 161/2020 Τμ. Δ΄ Σε Συμβ. (άρθρ. 34Α ΠΔ 18/1989) (παρατ. Β. Καψάλη),

σελ. 631.

ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

Η σύνταξη που χορηγείται κατά τις διατάξεις του Συνταξιο­δοτικού Κώδικα είναι αμοιβή, κατά την έννοια του ενωσιακού δικαίου. Η απαγόρευση κάθε διάκρισης μεταξύ ανδρών και γυναικών καταλαμβάνει και τον καθορισμό διαφορετικών προϋποθέσεων περί ηλικίας ή διαφορετικών κανόνων περί ελάχιστης προαπαιτούμενης υπηρεσίας -αναλόγως του φύλου- για τη χορήγηση συντάξεων σε δημόσιους πολιτικούς ή στρατιωτικούς υπαλλήλους που τελούν σε απολύτως όμοιες ή παρόμοιες καταστάσεις. Η αρχή της ίσης μεταχείρισης δεν εμποδίζει τα κράτη-μέλη να διατηρήσουν ή να θεσπίσουν θετικά μέτρα για το φύλο που βρίσκεται σε λιγότερο ευνοϊκή θέση αρκεί αυτά να αποβλέπουν στο να διευκολύνουν να συνεχίσει την επαγγελματική του δραστηριότητα ή στο να αντισταθμίσουν τα μειονεκτήματα που αντιμετωπίζει στην επαγγελματική του σταδιοδρομία και όχι στο να θέτουν ευνοϊκότερες προϋποθέσεις όσον αφορά στο όριο ηλικίας συνταξιοδότησης και την ελάχιστη προαπαιτούμενη υπηρεσία. Και οι δύο γονείς δεδομένων των σύγχρονων κοινωνικών συνθηκών έχουν τις ίδιες υποχρεώσεις και τα ίδια βάρη. (Μειοψ.). ΕλΣυν Ολ 317/2020 (παρατ. Α. Τσινασλανίδου),

σελ. 643.

ΘΡΗΣΚΕΙΑ

Προσωρινά μέτρα στους θρησκευτικούς χώρους λατρείας - Προστασία δημόσιας υγείας έναντι του κορωνοϊού COVID-19. Επιβολή προσωρινών μέτρων στους θρησκευτικούς χώρους λατρείας για την προστασία της δημόσιας υγείας έναντι του κορωνοϊού COVID-19, για το χρονικό διάστημα από 17.5.2020 έως και 5.6.2020. Η προσβαλλόμενη απόφαση δεν «ήρε» απαγόρευση λειτουργίας θρησκευτικών χώρων και τέλεσης λατρείας, η οποία σε διαφορετική περίπτωση θα εξακολουθούσε να ισχύει, αλλά θέσπισε για το μέλλον υγειονομικό μέτρο περιορισμένης χρονικής ισχύος με διαφορετικό περιεχόμενο. Δικαστικός έλεγχος κανονιστικών πράξεων. ΣτΕ 161/2020 Τμ. Δ΄ Σε Συμβ. (άρθρ. 34Α ΠΔ 18/1989) (παρατ. Β. Καψάλη),

σελ. 631.

ΙΣΟΤΗΤΑ

Καθορισμός διαφορετικών ηλικιακών ορίων στη συνταξιοδότηση γυναικών και ανδρών. Αρχή της ισότητας των φύλων. Άρση ανισοτήτων σε βάρος γυναικών. Κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται η ευνοϊκότερη μεταχείριση της γυναίκας εφόσον όμως αυτό επιβάλλεται από λόγους που ανάγονται είτε στην ανάγκη μεγαλύτερης προστασίας της ιδίως σε θέματα μητρότητας, γάμου και οικογένειας, είτε εξαιτίας βιολογικών διαφορών που επιβάλλουν τη λήψη ιδιαίτερων μέτρων είτε και τη διάφορη μεταχείριση ενόψει και του αντικειμένου της ρυθμιζόμενης σχέσης. Επεκτατική εφαρμογή ευνοϊκής ρύθμισης. Προϋποθέσεις. Υποχρέωση ομοιόμορφης μεταχείρισης των δύο φύλων στα θέματα θεμελίωσης συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων. ΕλΣυν Ολ 317/2020 (παρατ. Α. Τσινασλανίδου),

σελ. 643.

ΠΕΙΘΑΡΧΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

Επίσχεση εργασίας από υπάλληλο ΙΔΑΧ - Οριστική παύση του, για το πειθαρχικό παράπτωμα της αδικαιολόγητης αποχής από την εκτέλεση των υπηρεσιακών του καθηκόντων. Οριστική παύση υπαλλήλου ΙΔΑΧ για το πειθαρχικό παράπτωμα της αδικαιολόγητης αποχής από την εκτέλεση των καθηκόντων του. Κλονισμός της αιτιολογίας της προσβαλλόμενης μετά από τελεσίδικη απόφαση πολιτικού δικαστηρίου, με την οποία κρίθηκε νόμιμη η επίσχεση εργασίας του αιτούντος, έστω και για χρονικό διάστημα διάφορο του ενδίκου. ΔΕφΑθ 1103/2020 Τμ. Θ΄ (Ακυρ.Σχηματισμός) (παρατ. Ε. Παυλίδου),

σελ. 625.

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Μια πρώτη ματιά στην περιβαλλοντική αδειοδότηση μετά το Ν 4685/2020. Το πρόσφατο νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος εισήγαγε πληθώρα ρυθμίσεων σε διάφορους τομείς της προστασίας του περιβάλλοντος. Μεταξύ άλλων, επήλθαν εκτεταμένες αλλαγές στις διατάξεις του Ν 4014/2011, σχετικά με την διαδικασία αδειοδότησης έργων και δραστηριοτήτων που ενδέχεται να έχουν επιπτώσεις στο περιβάλλον. Στο παρόν άρθρο παρουσιάζονται οι νέες αυτές ρυθμίσεις και επιχειρείται μια πρώτη κριτική αποτίμησή τους. Επικαιρότητα Β. Γκούμας/Σ. Τσεβάς,

σελ. 587.

Πολυώροφες οικοδομές γύρω από την Ακρόπολη. Καθιέρωση αυξημένης προστασίας του πολιτιστικού περιβάλλοντος, δηλαδή των μνημείων και λοιπών στοιχείων από ανθρώπινη δραστηριότητα και συνθέτουν την ιστορική, καλλιτεχνική και εν γένει πολιτιστική κληρονομιά της Χώρας. Επιβάλλεται στα όργανα του Κράτους η υποχρέωση να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίζεται στο διηνεκές η προστασία και η διατήρηση των στοιχείων αυτών του πολιτιστικού περιβάλλοντος και του απαραίτητου για την ανάδειξή τους σε ιστορική, αισθητική και λειτουργική ενότητα περιβάλλοντος χώρου, συνεπάγεται δε τη δυνατότητα επιβολής των απαιτούμενων για τον σκοπό αυτό μέτρων και περιορισμών της ιδιοκτησίας. Οι εν λόγω περιορισμοί πρέπει να είναι πρόσφοροι και αναγκαίοι για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού και να μην είναι δυσανάλογοι σε σχέση προς αυτόν. Οι περιορισμοί αυτοί, που ερείδονται αποκλειστικά στο άρθρο 24 του Συντάγματος, μπορούν να έχουν ευρύτερο περιεχόμενο από τους γενικούς περιορισμούς της ιδιοκτησίας κατά το άρθρο 17 του Συντάγματος. Η ανέγερση πολυώροφων οικοδομών γύρω από την Ακρόπολη, που αποτελεί μνημείο της Παγκόσμιας Κληρονομιάς, υποβαθμίζει τον Ιερό Βράχο και τον περιβάλλοντα χώρο του, αποβλέπει δε στον προσωρινό, για ένα έτος, έλεγχο της δόμησης στην περιοχή αυτή με την απαγόρευση εκδόσεως οικοδομικών αδειών και εκτέλεσης εργασιών για κτίρια ύψους άνω των 17,50 μ., προκειμένου σε πρώτο στάδιο να επανεξετασθούν οι όροι δόμησης της περιοχής και σε δεύτερο στάδιο να θεσπισθούν ειδικοί όροι για την προστασία των μνημείων και της περιοχής. Με τα δεδομένα αυτά, το επίμαχο μέτρο επιδιώκει τη θεραπεία σκοπού δημοσίου συμφέροντος, παρίσταται αναγκαίο και πρόσφορο για την εξυπηρέτηση του επιδιωκόμενου σκοπού, είναι προσωρινό, και δη επιβάλλεται για χρόνο μικρότερο του ανώτατου επιτρεπομένου από την εξουσιοδοτική διάταξη (1 έτος αντί 2 έτη), από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτουν πλήρως τόσο οι λόγοι που επέβαλαν τη λήψη του όσο και η πρόθεση της Διοικήσεως να ρυθμίσει συντόμως, με κανονιστική πράξη, τους όρους δομήσεως της περιοχής. Εν όψει τούτων η προσβαλλομένη εκδόθηκε κατ’ εκτίμηση νομίμων κριτηρίων, κινείται εντός των πλαισίων της εξουσιοδοτήσεως και δεν θίγει υπέρμετρα το δικαίωμα της ιδιοκτησίας, δεδομένου μάλιστα ότι δεν επιβάλλει πλήρη απαγόρευση δομήσεως (δυνατότητα που παρέχει πάντως η εξουσιοδοτική διάταξη), αλλά μερική (κατασκευές άνω των 17,5 μ.), και συνεπώς επιτρέπει επαρκή εκμετάλλευση του ακινήτου με την ανέγερση οικοδομής ύψους μέχρι 17,50 μ. ΣτΕ Ολ 705/2020 (παρατ. Ι. Μαθιουδάκης),

σελ. 613.

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ

Οργανισμός Πνευματικής Ιδιοκτησίας-Διαχείριση Συλλογικών Δικαιωμάτων. Συλλογική διαχείριση πνευματικών και συγγενικών δικαιωμάτων στην περίπτωση, κατά την οποία ανακαλείται από τον Υπουργό Πολιτισμού και Αθλητισμού άδεια λειτουργίας οργανισμού συλλογικής διαχείρισης (ΟΣΔ) ή ανεξάρτητης οντότητας διαχείρισης (ΑΟΔ) του άρθρου 50 του Ν 4481/17. Η ανάπτυξη και προαγωγή της καλλιτεχνικής δημιουργίας αποτελεί υποχρέωση του Κράτους (άρθρο 16 παρ. 1 Συντ.), στο πλαίσιο δε της συνταγματικής αυτής επιταγής το Κράτος οφείλει να μεριμνά για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας των δημιουργών, ως απαραίτητη προϋπόθεση για την πολιτιστική ανάπτυξη, την ενθάρρυνση της καλλιτεχνικής δημιουργίας, αλλά και τη διευκόλυνση της νόμιμης πρόσβασης μεγάλου αριθμού χρηστών στα καλλιτεχνικά έργα. Η επιλογή του τρόπου διαχείρισης των πνευματικών δικαιωμάτων, ως ειδικότερη έκφραση της προσωπικής ελευθερίας, ανήκει στους δημιουργούς, πλην όμως, ο νομοθέτης, για την καλύτερη εξυπηρέτηση των συμφερόντων τους προέβλεψε καθεστώς συλλογικής διαχείρισης, αρχικά με το Ν 2121/1993 και στη συνέχεια με το Ν 4484/2017, σύμφωνα με τις διατάξεις του οποίου οι οργανισμοί συλλογικής διαχείρισης και οι ανεξάρτητες οντότητες του άρθρου 50 του νόμου αυτού υπάγονται σε καθεστώς αδειοδότησης από τον Υπουργό Πολιτισμού και Αθλητισμού, υπό καθεστώς εποπτείας. Η ανάκληση άδειας λειτουργίας φορέα συλλογικής διαχείρισης κατέχοντος δεσπόζουσα θέση στην αγορά και η αδυναμία άμεσης κάλυψης του σχετικού κενού από άλλους φορείς, πρέπει να διαπιστώνονται και να τεκμηριώνονται με ειδικώς εμπεριστατωμένη αιτιολογία στην υπουργική απόφαση περί ανάθεσης των σχετικών αρμοδιοτήτων στον ΟΠΙ. Το επίδικο πλαίσιο έκτακτης και προσωρινής συλλογικής διαχείρισης, το οποίο θεσπίσθηκε με το άρθρο 45 του Ν 4531/2018 και τέθηκε σε εφαρμογή με την ήδη προσβαλλόμενη πράξη, επιτρέπει κατ’ εξαίρεση την άσκηση αρμοδιοτήτων συλλογικής διαχείρισης από τον αρμόδιο εθνικό φορέα, που λειτουργεί ως κοινωφελές ΝΠΙΔ, δηλαδή εν προκειμένω τον ΟΠΙ. ΣτΕ 1009/2020 Τμ. Δ΄ (παρατ. Π. Κοριατοπούλου-Αγγέλη),

σελ. 601.

ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Δικαίωμα στην απεργία. Επιλογή και τοποθέτηση προϊσταμένων. Υποχρέωση αξιολόγησης υφισταμένων. Eιδι­κότερα ενόψει και της συνταγματικής προστασίας του δικαιώματος της απεργίας και του τεκμηρίου νομιμότητας αυτής, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η διάταξη της παρ. 4 του άρθρου 24Α του Ν 4369/2016 έχει την έννοια ότι η μη εκπλήρωση από μέρους του αξιολογητή των υπαλλήλων της υποχρέωσης αξιολόγησης των υφισταμένων του δεν κωλύει τη συμμετοχή του στις διαδικασίες επιλογής και τοποθέτησης προϊσταμένων, όταν τούτο οφείλεται στη συμμετοχή του σε απεργιακή κινητοποίηση που προκήρυξε η οικεία συνδικαλιστική οργάνωση. Με δεδομένη τη νομιμότητα της εν λόγω απεργιακής κινητοποίησης της ΑΔΕΔΥ, επί της οποίας το Δικαστήριο τούτο δεν μπορεί να κρίνει παρεμπιπτόντως, αφού επ’ αυτού καθιερώνεται αποκλειστικός τρόπος κρίσης από τα πολιτικά δικαστήρια, κατά την ειδική διαδικασία των άρθρων 663–676 του ΚΠολΔ, η παράλειψη του αιτούντος να προβεί στην αξιολόγηση των υφισταμένων του, οφειλόμενη στη συμμετοχή του στην απεργιακή αυτή κινητοποίηση, δεν κώλυε τη συμμετοχή του στη επίδικη διαδικασία επιλογής του ιδίου ως προϊσταμένου, όπως, μη νομίμως, κρίθηκε με τις προσβαλλόμενες αποφάσεις. ΔΕφΑθ 559/2020 Τμ. θ΄ (Ακυρ. Σχηματισμός) (σημ. Γ. Κορωνιώτη),

σελ. 640.

Η υπόθεση George Floyd και οι αμφισημίες του αμερικανικού φιλελευθερισμού. H επίκαιρη υπόθεση Floyd αναδεικνύει μια σειρά από κρίσιμα για τα δικαιώματα ζητήματα, με έμφαση στη φυλετική ισότητα και την αστυνομική βία, καθώς και τα όρια της ελευθερίας της έκφρασης. Σε αυτά αποτυπώνονται, θεωρητικά και νομολογιακά, οι προκατανοήσεις και οι αμφισημίες του αμερικανικού συνταγματισμού. Νομικές Συμβολές Γ. Καραβοκύρης,

σελ. 582.

ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ

ΖΟΕ Μυκόνου. Χρήση τουριστικών εγκαταστάσεων. Αντικείμενο: Επεξεργασία σχεδίου ΠΔ «Έγκριση του Ειδικού Σχεδίου Χωρικής Ανάπτυξης της Στρατηγικής Επένδυσης (ΕΣΧΑΣΕ) με την ονομασία “Τουριστική Ανάπτυξη στη Μύκονο”. ΣτΕ ΠΕ 87/2020 Τμ. Ε΄ (παρατ. Ν. Ρόζος),

σελ. 656.