ΕΥΡΕΤΗΡΙΑ (IOYNIΟΥ 2013)

ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

Τεύχος 6/2013, Ιούνιος

Συνταγματικό - Διοικητικό και Ευρωπαϊκό Δίκαιο

Περιοδική έκδοση νομολογίας, νομοθεσίας, αρθρογραφίας & πρακτικής

Εκδίδεται από το 2008 - Μηνιαία έκδοση

Θεματολογία νέων άρθρων;

Αν έχετε κάποια ιδέα πατήστε εδώ

Αν έχετε κάποια ερώτηση ή ένα άρθρο για δημοσίευση

πατήστε εδώ

ΑΕΙ

Εκλογή Καθηγητή ΑΕΙ. Αιτιολογία αναπεμπτικής απόφασης. Η σχετική με τη συγκρότηση της Εισηγητικής Επιτροπής αιτιολογία της υπουργικής απόφασης, με την οποία ο σχετικός φάκελος αναπέμφθηκε στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο προς επανάληψη της διαδικασίας εκλογής Καθηγητή ΑΕΙ από το στάδιο ορισμού της Εισηγητικής Επιτροπής, για λόγους που αφορούσαν την επιλογή των μελών της εν λόγω Επιτροπής, είναι πλημμελής. Και τούτο, διότι με την προαναφερθείσα απόφαση, η Υπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων δεν απέδωσε συγκεκριμένη πλημμέλεια στην ως άνω πράξη συγκροτήσεως της Εισηγητικής Επιτροπής και, ειδικότερα, δεν θεώρησε ότι παραμερίσθηκε συγκεκριμένο μέλος ΔΕΠ, ονομαστικά καθοριζόμενο, που κατείχε θέση του ίδιου ή συγγενέστερου γνωστικού αντικειμένου με εκείνο της προκηρυχθείσας θέσεως. Όσον αφορά δε την επάλληλη αιτιολογική βάση της αναπεμπτικής αποφάσεως που αφορά το προσόν της τριετούς διδασκαλίας σε μεταπτυχιακά προγράμματα, είναι και αυτή πλημμελής, διότι, πέραν του ότι επικαλείται τον νεότερο Ν 3282/2004, ο οποίος δεν ίσχυε κατά το χρόνο της επίδικης πρώτης εκλογής (2.7.2004), παραπέμπει σε μη προσδιοριζόμενη, όσον αφορά το χρόνο εκδόσεώς της, και μη περιλαμβανόμενη στο φάκελο της υποθέσεως, βεβαίωση, κατά τρόπο αόριστο χωρίς να προσδιορίζεται το περιεχόμενό της. ΣτΕ 1679/2013 Τμ. Γ΄ επταμ.,

σελ. 560.

ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ

Έννομο συμφέρον κοινοπραξίας. Σύμφωνα με την ΣτΕ Ολ 3471/2011, κάθε μέλος της κοινοπραξίας, το οποίο υπεβλήθη ατομικώς σε δαπάνες λόγω της συμμετοχής της σε διαγωνισμό, έχει έννομο συμφέρον να ασκήσει αυτοτελώς αίτηση ακυρώσεως κατά της βλαπτικής πράξης, προκειμένου να έχει στη συνέχεια (σε περίπτωση ακυρώσεως της πράξεως) τη δυνατότητα να προσφύγει ενώπιον του δικαστού της αποζημιώσεως προς αποκατάσταση της ζημίας, την οποία υπέστη λόγω αυτών των δαπανών. Η ίδια νομολογιακή λύση προσήκει και στην περίπτωση της ασκήσεως αιτήσεως ακυρώσεως σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 4 του Ν 2522/1997, ήτοι κατά βλαπτικής για κοινοπραξία πράξης οργάνου της αναθέτουσας αρχής. Τούτο, διότι σε αμφότερες τις περιπτώσεις τίθεται το ίδιο δικονομικό ζήτημα, το οποίο συνίσταται, κατ’ ουσίαν, στην ανάγκη διασφαλίσεως της δυνατότητας μέλους κοινοπραξίας να προσφύγει σύμφωνα με το άρθρο 5 του Ν 2522/1997 ενώπιον του δικαστού της αποζημιώσεως και να ζητήσει την αποκατάσταση της ζημίας, την οποία ατομικώς υπέστη λόγω της συμμετοχής της κοινοπραξίας σε διαγωνισμό διεπόμενο από τις διατάξεις του ίδιου νόμου (μειοψ.). ΣτΕ 1844/2013 Τμ. Δ΄ (παρατ. Χ. Μητκίδης), επταμ.

σελ. 568.

ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗΣ ΑΚΡΟΑΣΗΣ

Νομολογιακή και θεωρητική εξειδίκευση. Στην παρούσα μελέτη επιχειρείται μία πλήρης καταγραφή με εκτεταμένες αναφορές στη νομολογία όλων των ζητημάτων που αφορούν στο συνταγματικά και νομοθετικά κατοχυρωμένο δικαίωμα της προηγούμενης ακρόασης. Κατά σειρά προβάλλονται και αναλύονται η ιστορική προέλευση του δικαιώματος, η νομοθετική θεμελίωσή του, το εννοιολογικό περιεχόμενό του, οι φορείς, οι προϋποθέσεις και οι περιορισμοί άσκησής του, η προθεσμία εντός της οποίας πρέπει να ασκηθεί, το ειδικό πρόβλημα της παράστασης με δικηγόρο, ενώ τέλος παρατίθεται μια λεπτομερής περιπτωσιολογία που πηγάζει από πολλές και ενδιαφέρουσες νομολογιακές αναφορές. Νομ. Συμβολές Χ. Διβάνη,

σελ. 496.

ΔΙΚΗΓΟΡΟΙ

Πειθαρχικά Συμβούλια Δικηγόρων. Πειθαρχικά Συμβούλια Δικηγόρων. Οι αποφάσεις τους είναι αποφάσεις πειθαρχικών οργάνων και υπόκεινται σε αίτηση ακυρώσεως. Μη εφαρμοστέα ως παραβιάζουσα τις διατάξεις 20 παρ. 1 και 95 παρ. 1 Συντ. η διάταξη του άρθρου 78 παρ. 3 του ΝΔ 3026/1954. Τα πειθαρχικά συμβούλια Δικηγόρων εναρμονίζονται με το άρθρο 6 παρ. 1 ΕΣΔΑ, έτσι ώστε να μπορούν να θεωρηθούν ως δικαστήρια. Στο ρυθμιστικό πεδίο του άρθρου 6 ΕΣΔΑ εμπίπτουν και οι διαφορές οι οποίες αναφύονται από πράξεις πειθαρχικών οργάνων που αφορούν στην άσκηση ελευθερίου επαγγέλματος. Δημοσιότητα των συνεδριάσεων του δικαστηρίου κατά την έννοια του άρθρου 6 ΕΣΔΑ δεν μπορεί να αποκλεισθεί εκ των προτέρων από τους κανόνες που διέπουν την λειτουργία του δικαστηρίου τούτου με τρόπο γενικό και απόλυτο για ολόκληρες κατηγορίες υποθέσεων. Ο αιτών, μη υποβάλλοντας αίτημα για τη διεξαγωγή της συγκεκριμένης συνεδριάσεως δημοσίως και μη προβάλλοντας σχετικό λόγο έφεσης για την τηρηθείσα διαδικασία από το πρωτοβάθμιο πειθαρχικό όργανο παραιτήθηκε σιωπηρώς του δικαιώματός του να κριθεί η υπόθεσή του με δημοσιότητα. Οποιαδήποτε πλημμέλεια της συνθέσεως του Πρωτοβαθμίου Πειθαρχικού Συμβουλίου του οικείου δικηγορικού συλλόγου καλύπτεται ύστερα από την έκδοση της αποφάσεως του Ανώτατου Πειθαρχικού Συμβουλίου των Δικηγόρων. ΣτΕ 1924/2013 Τμ. Γ΄επταμ.,

σελ. 563.

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης. Στην παρούσα μελέτη επιχειρείται μία πλήρης καταγραφή με εκτεταμένες αναφορές στη νομολογία όλων των ζητημάτων που αφορούν στο συνταγματικά και νομοθετικά κατοχυρωμένο δικαίωμα της προηγούμενης ακρόασης. Κατά σειρά προβάλλονται και αναλύονται η ιστορική προέλευση του δικαιώματος, η νομοθετική θεμελίωσή του, το εννοιολογικό περιεχόμενό του, οι φορείς, οι προϋποθέσεις και οι περιορισμοί άσκησής του, η προθεσμία εντός της οποίας πρέπει να ασκηθεί, το ειδικό πρόβλημα της παράστασης με δικηγόρο, ενώ τέλος παρατίθεται μια λεπτομερής περιπτωσιολογία που πηγάζει από πολλές και ενδιαφέρουσες νομολογιακές αναφορές. Νομ. Συμβολές Χ. Διβάνη,

σελ. 496.

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Σχολικές μονάδες πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Άρθρο 11 Ν 1966/1991. Κατάργηση σχολικών μονάδων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαιδεύσεως με υπουργική απόφαση. Συνιστά ειδικότερο θέμα σε σχέση με το γενικό πλαίσιο οργάνωσης της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαιδεύσεως και θέμα με τοπικό ενδιαφέρον, ενώ με τις εξουσιοδοτικές διατάξεις των άρθρων 8 Ν 1566/1985 και 11 Ν 1966/1991 καθορίζεται με ειδικό και συγκεκριμένο τρόπο το αντικείμενο της εξουσιοδοτήσεως στον αρμόδιο υπουργό. Οι εν λόγω διατάξεις δεν αντίκεινται στο άρθρο 43 παρ. 2 του Συντ. ΣτΕ 4799/2012 Τμ. Γ΄επταμ.,

σελ. 559.

ΕΚΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΟΜΗΣΗ

Ένταξη περιοχής σε ζώνη πρασίνου. Αποτροπή οικιστικής επέκτασης σε εκτός σχεδίου περιοχή. Αίτηση ακυρώσεως ΠΔ, με το οποίο καθορίστηκαν χρήσεις γης και όροι και περιορισμοί δόμησης σε εκτός σχεδίου περιοχή κατά το μέρος που με αυτό εντάχθηκε περιοχή σε ζώνη πρασίνου. Απορριπτέος λόγος ακυρώσεως ότι το επίμαχο ΠΔ εκδόθηκε κατά παράβαση του άρθρου 29 παρ. 1 εδ. δ΄ του Ν 1337/1983, καθόσον ελλείπει εν προκειμένω η γνωμοδότηση του οικείου ΣΧΟΠ. Το προσβαλλόμενο ΠΔ ως καθορίζον χρήσεις γης και όρους και περιορισμούς δόμησης έχει κανονιστικό χαρακτήρα. Συνεπώς δεν απαιτείτο η τήρηση του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης τυχόν θιγομένων ιδιοκτητών. Εφόσον το κείμενο του διατάγματος, το οποίο παραπέμπει στα αντίστοιχα διαγράμματα που συνδημοσιεύθηκαν στην ΕτΚ, υπογράφεται από τον ΠτΔ και τους προτείνοντες υπουργούς, αβασίμως προβάλλεται ότι το επίδικο ΠΔ είναι ακυρωτέο, διότι τα διαγράμματα δεν καλύπτονται από τις υπογραφές των συναρμόδιων υπουργών και υπογράφονται μόνο από τον Προϊστάμενο της Δ/νσης Τοπογραφικών Εφαρμογών, χωρίς σχετική εξουσιοδότηση. Αβάσιμος ο λόγος ακύρωσης ότι το προσβαλλόμενο ΠΔ εκδόθηκε κατά παράβαση του άρθρου 24 παρ. 1 Συντ. και 27 Ν 2664/1998, χωρίς προηγουμένως να έχουν συνταχθεί δασολόγιο και δασικοί χάρτες. Αβάσιμοι, επίσης, οι λόγοι περί παραβάσεως των αρχών της ισότητας και της αναλογικότητας, ομοίως απορρίφθηκαν λόγοι περί πλάνης περί τα πράγματα, υπέρβασης και κακής χρήσης της διακριτικής ευχέρειας και παράβασης ουσιώδους τύπου της διαδικασίας. Οι προσβαλλόμενες ρυθμίσεις του διατάγματος που καθορίζουν ζώνη πρασίνου καίτοι έχει διαμορφωθεί στην περιοχή αυθαίρετος οικισμός είναι σύμφωνες προς τις διατάξεις του ΡΣΑ. Περαιτέρω, οι ρυθμίσεις του ΠΔ δεν αντίκεινται ούτε στο άρθρο 17 Συντ. ούτε στο άρθρο 1 ΠΠ ΕΣΔΑ. Γεννάται αξίωση των τυχόν θιγομένων ιδιοκτητών προς αποζημίωση (υπό προϋποθέσεις) αδιαφόρως αν έχει περιληφθεί σχετική ρήτρα στην πράξη επιβολής περιοριστικών όρων και απαγορεύσεων. Προϋπόθεση για την πολεοδόμηση εκτάσεως που ανήκει σε οικοδομικό συνεταιρισμό, εφόσον η έκταση περιλαμβάνεται, πάντως, σε περιοχή προβλεπόμενη ως οικιστική από τον οικείο χωροταξικό σχεδιασμό, είναι η κίνηση της σχετικής διαδικασίας με πρωτοβουλία του συνεταιρισμού. Δεν δημιουργήθηκε στους αιτούντες εμπιστοσύνη άξια προστασίας, κωλύουσα τον καθορισμό ζώνης πρασίνου και την απαγόρευση δόμησης, εκ του γεγονότος ότι στην επίμαχη περιοχή αναπτύχθηκε οικοδομική δραστηριότητα, βάσει ατομικών αδειών ή αυθαιρέτως και η δραστηριότητα αυτή έγινε ανεκτή από τη διοίκηση για μεγάλο διάστημα, χωρίς πάντως αναγνώριση της περιοχής ως οικιστικής με τις διατάξεις της πολεοδομικής νομοθεσίας. ΣτΕ 4846/2012 Τμ. Ε΄ (παρατ. Π. Καποτάς),

σελ. 527.

ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

Καινοτομίες στο δικονομικό σύστημα του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Σκέψεις και προτάσεις. Το δικαίωμα δικαστικής προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Η δίκαιη δίκη και ο εύλογος χρόνος εκδίκασης των υποθέσεων ενώπιον του ΕλΣυν. Οι πρόσφατες αλλαγές που επήλθαν με τον Ν 4055/2012 στο δικονομικό σύστημα του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Νομ. Συμβολές Ε. Καραθανασόπουλος,

σελ. 481.

ΠΕΙΘΑΡΧΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

Διοικητικοί υπάλληλοι ΑΕΙ. Κρίση πειθαρχικών υποθέσεων σε δεύτερο βαθμό. Επιβολή πειθαρχικής ποινής οριστικής παύσης σε διοικητικό υπάλληλο ΑΕΙ. Το υπηρεσιακό καθεστώς των διοικητικών υπαλλήλων ΑΕΙ δεν ρυθμίζεται από το άρθρο 16 αλλά από το άρθρο 103 Συντ. Τα μέλη του διοικητικού προσωπικού των ΑΕΙ υπάγονται μεν καταρχήν στην πειθαρχική εξουσία των αρμοδίων οργάνων των ΑΕΙ, πλην ο νομοθέτης μπορεί ελευθέρως να προβλέψει ότι οι πράξεις των πρωτοβάθμιων πειθαρχικών συμβουλίων των ΑΕΙ υπόκεινται σε ένσταση ενώπιον ενός κεντρικού πειθαρχικού συμβουλίου, όπως είναι το δευτεροβάθμιο πειθαρχικό συμβούλιο, του Υπουργείου Εσωτερικών στο πλαίσιο της ασκούμενης επί των ΑΕΙ κρατικής εποπτείας. Ένσταση ενώπιον του δευτεροβάθμιου πειθαρχικού συμβουλίου κατά αποφάσεων των πρωτοβάθμιων πειθαρχικών οργάνων των ΑΕΙ δύναται κατά νόμο να ασκεί τόσο ο πειθαρχικώς διωκόμενος υπάλληλος όσο και ο Γενικός Επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης (μειοψ.). ΣτΕ Ολ 96/2013, (παρατ. Δ. Χατζηνέκουρα),

σελ. 544.

ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗ - ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ

Παύση λειτουργίας ΕΡΤ. Αίτηση αναστολής. Η κατάργηση από τη διοίκηση ΝΠΙΔ που ασκούν δημόσια λειτουργία αποτελεί άσκηση κανονιστικής αρμοδιότητας. Κανονιστικό χαρακτήρα έχει και η συνακόλουθη διακοπή μετάδοσης ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών, κυκλοφορίας εκδόσεων, λειτουργίας διαδικτυακών ιστοτόπων, κάθε άλλης δραστηριότητας της ΕΡΤ ΑΕ και των θυγατρικών της καθώς και η παύση χρήσης των συχνοτήτων. Επιβάλλεται η τήρηση της αρχής της συνεχούς λειτουργίας που διέπει τη δημόσια διοίκηση, ώστε να διασφαλίζεται η συνεχής παροχή των ανωτέρω υπηρεσιών. Συντρέχουν λόγοι δημόσιου συμφέροντος συναπτόμενοι με την ομαλή λειτουργία της ανωτέρω δημόσιας υπηρεσίας που επιβάλλουν την καταρχήν συνέχιση της παροχής ραδιοτηλεοπτικών και διαδικτυακών υπηρεσιών έως την ίδρυση και λειτουργία του νέου φορέα. ΣτΕ ΕΑ 236/2013 (παρατ. Σπ. Βλαχόπουλος, Αικ. Ηλιάδου),

σελ. 508.

ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Νομοθετική εξουσιοδότηση. Πρόγραμμα σπουδών. Εισαγωγή στις σχολές ξεναγών. Φορείς της κατ’ εξουσιοδότηση ασκούμενης νομοθετικής αρμοδιότητας. Έννοια «ειδικότερου» θέματος άρθρου 43 παρ. 2 Συντ. Η εξουσιοδοτική διάταξη του άρθρου 11 παρ. 6 εδ. ε΄ του Ν 2837/2000, με την οποία παρασχέθηκε εξουσιοδότηση προς ρύθμιση με ΚΥΑ θεμάτων που αφορούν στο πρόγραμμα σπουδών, τη διάρκεια φοίτησης και τον τρόπο εισαγωγής στις Σχολές Ξεναγών είναι σύμφωνη με το άρθρο 43 παρ. 2 Συντ. Τα θέματα, για τα οποία παρέχεται η ως άνω εξουσιοδότηση, αποτελούν μερικότερες περιπτώσεις σε σχέση με την ουσιαστική ρύθμιση του νόμου (άρθρα 2 και 13 Ν 710/1977 και 11 του Ν 2837/2000). Επομένως, ως ειδικότερα θέματα επιτρέπεται η παροχή εξουσιοδότησης για τη ρύθμισή τους από άλλα πλην του ΠτΔ όργανα. (μειοψ.). ΣτΕ Ολ 2186/2013,

σελ. 520.

Ωράριο λειτουργίας των φαρμακείων. Επαγγελματική ελευθερία. Mε την εισαγωγή του διευρυμένου ωραρίου λειτουργίας των φαρμακείων δεν επιβάλλεται περιορισμός στην επαγγελματική ελευθερία των φαρμακοποιών, αλλά, αντιθέτως, παρέχεται σε αυτούς μεγαλύτερη ελευθερία κατά την άσκηση του επαγγέλματός τους. Εξάλλου, το διευρυμένο ωράριο λειτουργίας θεσπίζεται γενικώς και κατά τρόπο αντικειμενικό, αποβλέπει δε στην εξυπηρέτηση σκοπού δημόσιου συμφέροντος, δηλαδή την ευχερέστερη πρόσβαση του πληθυσμού στα φαρμακεία και είναι προαιρετικό και κατ’ ουδένα τρόπο θίγει είτε το υφιστάμενο νόμιμο ωράριο λειτουργίας των φαρμακείων είτε το σύστημα των εφημεριών. Συνεπώς, δεν αντίκειται στην επαγγελματική ελευθερία των φαρμακοποιών ούτε την αρχή της ισότητας. Ενόψει δε του ότι δεν αποτελεί περιορισμό της επαγγελματικής ελευθερίας - ώστε για την θέσπισή της να απαιτείται η συνδρομή των προϋποθέσεων, που απαιτούνται για την επιβολή περιορισμών στην εν λόγω ελευθερία, η ρύθμιση αυτή δεν αντίκειται στην αρχή της αναλογικότητας. Περαιτέρω, από τη ρύθμιση δεν προκύπτει, και δη προδήλως, ότι τίθεται σε κίνδυνο η βιωσιμότητα των φαρμακείων, τα οποία δεν θα ενταχθούν στο διευρυμένο ωράριο. Με την ένδικη ρύθμιση δεν παραβιάζεται ο υγιής ανταγωνισμός στον τομέα της αγοράς των φαρμάκων. Περαιτέρω, επειδή ο καθορισμός του ωραρίου λειτουργίας των φαρμακείων εξακολουθεί να ανήκει στην αρμοδιότητα των κρατών - μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η επίδικη ρύθμιση, δεν αντιβαίνει στις διατάξεις του δικαίου ΕΕ για την προστασία του ελεύθερου ανταγωνισμού που κατοχυρώνεται στα άρθρα 101 και 102 της ΣΛΕΕ. Εφόσον δε οι εν λόγω διατάξεις δεν εφαρμόζονται στην παρούσα υπόθεση, ούτε το άρθρο 106 της ίδιας ως άνω Συνθήκης έχει εφαρμογή. Τέλος, οι φαρμακοποιοί που παρέχουν τις υπηρεσίες τους ως ανεξάρτητες οικονομικές μονάδες δεν υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2003/88/ΕΚ «σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας», που ισχύει για τους μισθωτούς που απασχολούνται με καθεστώς εξηρτημένης εργασίας. ΣτΕ 1973/2013 Τμ. Δ΄,

σελ. 522.

ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ ΔΗΜΟΣΙΟΙ

Δικαστικοί υπάλληλοι. Προσυνταξιοδοτική διαθεσιμότητα. Ν 4024/2011. Δεν περιλαμβάνονται στο πεδίο εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 33 παρ. 1 εδ. γ΄ του Ν 4024/2011 που προβλέπει την αυτοδίκαιη απόλυσή τους οι δικαστικοί υπάλληλοι, που συμβάλλουν ενεργώς στο δικαιοδοτικό έργο των δικαστηρίων και αποτελούν ειδική κατηγορία υπαλλήλων για την οποία προνοεί το Σύνταγμα και για την οποία έχει θεσπισθεί αυτοτελής Κώδικας (Ν 2812/2000), εφόσον η συμπλήρωση της ως άνω υπηρεσίας τους και του ως άνω ορίου ηλικίας χωρήσουν έως την 31.12.2013 (αντιθ. μειοψ.). ΣτΕ Ολ 1540/2013 (παρατ. Β. Καραγκούνη),

σελ. 552.