ΕΥΡΕΤΗΡΙΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2019

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ & ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Τεύχος 1/2019, Ιανουάριος 2019

Περιοδική έκδοση νομολογίας, νομοθεσίας, αρθρογραφίας & πρακτικής

Εκδίδεται από το 2008 - Μηνιαία έκδοση

Αγόρασέ το στο nb.org

ΦΠ €110.00
ΝΠ €160.00 *

* Οι τιμές περιλαμβάνουν ΦΠΑ.

Θεματολογία νέων άρθρων;

Αν έχετε κάποια ιδέα πατήστε εδώ

Αν έχετε κάποια ερώτηση ή ένα άρθρο για δημοσίευση

πατήστε εδώ

ΑΔΙΚΟΠΡΑΞΙΕΣ

Αδικοπρακτική συμπεριφορά αποτελεί και η απάτη σε βάρος του ζημιωθέντος. Ο εναγόμενος λογιστής, εκμεταλλευόμενος την μακρόχρονη καλή συνεργασία του με τον ενάγοντα, τον έπειθε να καταβάλει μεγαλύτερα χρηματικά ποσά από αυτά που πραγματικά όφειλε με σκοπό να αποκομίσει ο ίδιος παράνομο περιουσιακό όφελος. ΜΠρΛαμ 229/2018,

σελ. 50.

ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ

Κρίσιμος χρόνος για την εφαρμογή ή μη του νέου (μετά τον Ν 4335/2015) δικαίου θα πρέπει να θεωρείται ο χρόνος επίδοσης της επιταγής προς εκτέλεση, που οδήγησε στην έναρξη της κύριας εκτελεστικής διαδικασίας δια της επιβολής κατάσχεσης επί χρηματικών απαιτήσεων ή δια της διενέργειας άμεσης εκτέλεσης και όχι προηγούμενες επιταγές, οι οποίες επιδόθηκαν μεν, χωρίς όμως να αρχίσει η κύρια εκτελεστική διαδικασία εντός έτους από την επίδοσή τους και στις οποίες δεν μπορεί, κατ’ άρθρο 926 παρ. 2 ΚΠολΔ να βασιστεί πλέον η έναρξή της. ΜΠρΖακύνθ 187/2018,

σελ. 107.

ΑΝΑΚΛΗΣΗ

Θέση επιχείρησης σε εκκαθάριση βάσει του άρθρου 46 Ν 1892/1990. Για την ανάκληση της σχετικής απόφασης, νέα πραγματικά περιστατικά μπορούν να αποτελέσουν και η επανειλημμένη ματαίωση, ως άγονων, πολλών πλειστηριασμών που ορίσθηκαν προς το σκοπό εκποίησης της περιουσίας της υπό εκκαθάριση τελούσας επιχείρησης και η λόγω της εξέλιξης αυτής πάροδος μακρού χρονικού διαστήματος από του χρόνου θέσης της επιχείρησης υπό καθεστώς εκκαθάρισης. ΤρΕφΘεσ 2778/2018,

σελ. 96.

ΑΝΤΙΚΛΗΤΟΣ

Έναρξη προθεσμίας προς άσκηση εφέσεως με την επίδοση της οριστικής αποφάσεως σε αντίκλητο διαδίκου με έδρα στο εξωτερικό. Εύρος της ρήτρας περί διορισμού αντικλήτου. Διορισμός αντικλήτου με ρήτρα σε σύμβαση από νομικό πρόσωπο, που εδρεύει στο εξωτερικό. Επίδοση της οριστικής αποφάσεως, η οποία κρίνει διαφορές απορρέουσες από τη σύμβαση ή σχετικές με αυτή είτε στον συμβατικώς διορισθέντα αντίκλητο είτε στον πληρεξούσιο δικηγόρο. Η επίδοση της αποφάσεως στον συμβατικώς ορισθέντα αντίκλητο θέτει σε κίνηση την προθεσμία προς άσκηση εφέσεως. Γνωμ. Δ. Τσικρικάς,

σελ. 6.

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

Η δυνατότητα εγγραφής προσημείωσης υποθήκης και επιβολής συντηρητικής κατάσχεσης δυνάμει οριστικής απόφασης δεν θίγεται αν απορρίφθηκε αίτημα κήρυξης της απόφασης προσωρινά εκτελεστής, αφού η απόρριψη του αιτήματος αυτού προσωρινής δικαστικής προστασίας εμποδίζει μεν την προσωρινή επιδίκαση της αυτής απαίτησης, εκτός αν στη συνέχεια υπήρξε μεταβολή των πραγμάτων, δεν εμποδίζει όμως τη λήψη συντηρητικών ασφαλιστικών μέτρων. ΜΕφΛαρ 6/2019,

σελ. 87.

ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ

Δηλαδή, εάν με την αρχική αγωγή ενάγεται η ασφαλιστική εταιρεία του ζημιογόνου οχήματος, στη θέση της οποίας, μετά την άσκηση της αγωγής, υπεισήλθε ως διάδοχο το Επικουρικό Κεφάλαιο λόγω οριστικής ανάκλησης της άδειας λειτουργίας της και από τη διαδικασία προκύψει ότι το ζημιογόνο αυτοκίνητο ήταν ανασφάλιστο, δεν επιτρέπεται στον ενάγοντα, αλλά ούτε και στο δικαστήριο να θεωρήσει το Επικουρικό Κεφάλαιο ως ευθυνόμενο σε αποζημίωση, γιατί αυτό αποτελεί ανεπίτρεπτη μεταβολή της βάσης της αγωγής. ΜΕφΑθ 2411/2018, παρατ. Αθ. Κρητικός,

σελ. 84.

Μεταβίβαση κυριότητας κινητού και από μη κύριο. Αυτοκίνητα. Τήρηση νόμιμων διατυπώσεων διαφορετικά δεν μεταβιβάζεται η κυριότητα. Απαιτείται εγγραφή της συμφωνίας μεταβίβασης στο σχετικό βιβλιάριο μεταβολών κυριότητας. ΜΠρΘεσ 2851/2017,

σελ. 53.

ΔΙΑΘΗΚΗ

Ακυρότητα διαθήκης η οποία αποτελεί προϊόν έμμεσου εξαναγκασμού της διαθέτιδος. Αποδείχθηκε ότι οι συνθήκες σύνταξης της επίδικης διαθήκης ήταν επίμεμπτες (απομόνωση της θανούσας από τον κοινωνικό της περίγυρο, δημιουργία ψυχολογικής εξάρτησης, πληρεξούσιο προς την εναγόμενη για την εκποίηση του συνόλου της περιουσίας της θανούσας). ΤρΕφΝαυπλ 8/2019, παρατ. Ε. Μαργαρίτης,

σελ. 60.

Ανικανότητα σύνταξης διαθήκης. Χρόνος κρίσης. Λόγοι ανικανότητας. Έλλειψη συνείδησης των πράξεων. Ψυχική/διανοητική διαταραχή. Έννοια. Προϋποθέσεις. Δεν αποκλείεται συνύπαρξη και των δύο καταστάσεων. Ακυρότητα διαθήκης ανίκανου. Τεκμήριο περί της ύπαρξης ικανότητας. ΠΠρΘεσ 1985/2017,

σελ. 77.

ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ

Προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και διανοητική ιδιοκτησία. Μια σχέση με εντάσεις. Ως βέλτιστη λύση για την άσκηση του περιουσιακού δικαιώματος που απορρέει από την πνευματική ιδιοκτησία μετά την πάροδο της περιόδου προστασίας της, δηλ. όταν αυτή έχει καταστεί δημόσια προσβάσιμη, προκρίνεται η καθιέρωση του συστήματος “domaine public payant”. Μελ. Κ. Παπαδοπούλου,

σελ. 32.

ΕΓΓΥΟΔΟΣΙΑ

Η δικαστική άρση ή κατάπτωση της εγγυοδοσίας δεν αντίκειται στη διάταξη του άρθρου 692 παρ. 4 ΚΠολΔ, διότι δεν συνιστά ικανοποίηση του ασφαλιστέου δικαιώματος προς άρση ή κατάπτωση της εγγυοδοσίας, αφού η άρση ή κατάπτωση αυτή δεν περιέχει καταψήφιση και δεν είναι εξοπλισμένη με δεδικασμένο, αλλά είναι απλώς ένα μέτρο που διατάζεται προσωρινώς με τους κανόνες και τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων. ΜΠρΑθ 8214/2017,

σελ. 94.

ΕΥΘΥΝΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Εάν με απάτη, την οποία διέπραξε τραπεζικός υπάλληλος, εκταμιευθούν από την τράπεζα χρήματα επ' ονόματι καταθέτου και με χρέωση του λογαριασμού του, ενέχονται έναντι του τελευταίου εις ολόκληρον, τόσον η Τράπεζα όσο και ο τελών την υπεξαίρεση υπάλληλος, για καταβολή αποζημίωσης ίσης με το εκταμιευθέν ποσό, κατά το οποίο απομειώθηκε η κατάθεσή του. ΠΠρΚορινθ 16/2018,

σελ. 48.

ΕΦΕΣΗ

Έναρξη προθεσμίας προς άσκηση εφέσεως με την επίδοση της οριστικής αποφάσεως σε αντίκλητο διαδίκου με έδρα στο εξωτερικό - Εύρος της ρήτρας περί διορισμού αντικλήτου. Διορισμός αντικλήτου με ρήτρα σε σύμβαση από νομικό πρόσωπο, που εδρεύει στο εξωτερικό. Επίδοση της οριστικής αποφάσεως, η οποία κρίνει διαφορές απορρέουσες από τη σύμβαση ή σχετικές με αυτή είτε στον συμβατικώς διορισθέντα αντίκλητο είτε στον πληρεξούσιο δικηγόρο. Η επίδοση της αποφάσεως στον συμβατικώς ορισθέντα αντίκλητο θέτει σε κίνηση την προθεσμία προς άσκηση εφέσεως. Γνωμ. Δ. Τσικρικάς,

σελ. 6.

ΙΑΤΡΙΚΩΣ ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ

Υιοθεσία μετά από δανεισμό μήτρας χωρίς δικαστική άδεια. Kατάχρηση θεσμού - Kαταστρατήγηση νόμου. Σύμφωνα με τον Ν 3089/2002 αν ο δανεισμός μήτρας γίνει χωρίς δικαστική άδεια, τότε μητέρα του παιδιού είναι η κυοφόρος γυναίκα. Το ερώτημα που τίθεται εν προκειμένω είναι αν η παραγγέλουσα γυναίκα μπορεί να γίνει αυτή μητέρα του παιδιού μέσω υιοθεσίας. Η μελέτη υποστηρίζει ότι κάτι τέτοιο αποτελεί κατάχρηση θεσμού και συγκεκριμένα αξιοποίηση της υιοθεσίας για σκοπούς που αποδοκιμάζονται αφενός από το δίκαιο της ΙΥΑ και αφετέρου από το δίκαιο της συγγένειας. Ως προς το τελευταίο σημείο, μάλιστα, η κατάχρηση θεσμού συμπλέκεται και με καταστρατήγηση νόμου. Μελ. Ν. Κουμουτζής,

σελ. 26.

ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΚΑΙΟ

Βιβλιοπαρουσίαση του Αλκ.-Παν. Σιβιτανίδη για το έργο του Καθηγητή Χ. Παμπούκη «Ιδιωτικό Διεθνές Δίκαιο», Τόμος Ι, Γενικό Μέρος,

σελ. 119.

ΙΘΑΓΕΝΕΙΑ

Η κατά φαινόμενο ιθαγένεια στο ελληνικό δίκαιο. Η ελληνική ιθαγένεια αποκτάται με τρεις τρόπους: εξ αίματος, εκ του τόπου και με βούληση του αλλοδαπού. Παράλληλα έχει αναπτυχθεί νομολογιακά ένας έμμεσος τρόπος κτήσης, η κατά φαινόμενο ιθαγένεια, δηλαδή δεν επιτρέπεται στην διοίκηση η ανάκληση παράνομων πράξεων, όταν εν τω μεταξύ γεννήθηκαν δικαιώματα στους καλόπιστους διοικούμενους μετά παρέλευση εύλογου χρόνου. Στο άρθρο αναλύονται οι θετικές και αρνητικές προϋποθέσεις λειτουργίας της κατά φαινόμενο ιθαγένειας και διαπιστώνεται ότι αποτελεί ειδική εκδήλωση της μεθόδου της αναγνώρισης και στο πεδίο της ιθαγένειας. Άρθρο Χ. Παμπούκης,

σελ. 1.

ΚΥΡΙΟΤΗΤΑ

Μεταβίβαση κυριότητας κινητού και από μη κύριο. Αυτοκίνητα. Τήρηση νόμιμων διατυπώσεων διαφορετικά δεν μεταβιβάζεται η κυριότητα. Απαιτείται εγγραφή της συμφωνίας μεταβίβασης στο σχετικό βιβλιάριο μεταβολών κυριότητας. ΜΠρΘεσ 2851/2017,

σελ. 53.

ΜΕΜΨΗ ΑΣΤΟΡΓΗΣ ΔΩΡΕΑΣ

Νόμιμη μοίρα. Υπολογισμός. Καταλογισμός. Αποτίμηση κληρονομίας. Οι παροχές του κληρονομουμένου προς μεριδούχους συνυπολογίζονται στην πλασματική κληρονομία με τη μοναδική προϋπόθεση να έγιναν χωρίς αντάλλαγμα. Τυχόν μεταγενέστερη αποποίηση της κληρονομίας από τον δωρεοδόχο - μεριδούχο του δωρητή, μολονότι σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 1825 § 2 και 1856 ΑΚ αναιρεί αναδρομικά την επαγωγή της κληρονομίας προς αυτόν, δεν μεταβάλλει την ιδιότητά του ως μεριδούχου κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου, ώστε να μεταταχθεί και η γενόμενη προς αυτόν δωρεά από την κατηγορία των χαριστικών παροχών προς μεριδούχους σε εκείνη των παροχών προς τρίτους. ΜΕφΑθ 5945/2018, παρατ. Σ. Κόικα,

σελ. 68.

ΜΟΝΑΧΟΙ

Ζητήματα σχετικά με τη μοναστηριακή περιουσία της Κρήτης. Με αφορμή την ΑΠ Ολ 15/2017. Ζητήματα που προκύπτουν από την ΑΠ Ολ 15/2017, σχετικά με τη νομική τύχη της ατομικής περιουσίας των μοναχών. Ποια περιουσιακά στοιχεία του μοναχού περιέρχονται στη μονή μετά την κουρά του. Το ζήτημα της κατάρτισης και μεταγραφής συμβολαιογραφικών εγγράφων ως προς την περιουσία αυτή. Μελ. Κ. Παπαγεωργίου, Α. Δρανδάκης,

σελ. 12.

ΜΟΝΕΣ

Ζητήματα σχετικά με τη μοναστηριακή περιουσία της Κρήτης. Με αφορμή την ΑΠ Ολ 15/2017. Μοναστηριακή περιουσία της Κρήτης. Νομικό καθεστώς και τίτλοι ιδιοκτησίας. Χρησικτησία κατά τον προϊσχύσαντα Κρητικό Αστικό κώδικα (1904) και έννομες συνέπειες. Απαλλοτριώσεις της μοναστηριακής περιουσίας και πράξεις διαχωρισμού της. Ταμεία Εφέδρων Πολεμιστών Κρήτης, Σύμβαση με το Κράτος (1952) και εφαρμογή των «Νόμων Τρίτση» (Ν 1700/1987, 1811/1988) στο νησί. Μελ. Κ. Παπαγεωργίου, Α. Δρανδάκης,

σελ. 12.

ΝΟΜΗ

ΑΓΩΓΗ ΔΙΑΤΑΡΑΞΗΣ ΝΟΜΗΣ. Στοιχεία αγωγής. Ενιαύσια παραγραφή αξίωσης από την διατάραξη. Ασφαλιστικά μέτρα. Απόρριψη της αίτησης λήψης ασφαλιστικών μέτρων για αποβολή των καθών από το επίδικο ακίνητο και απαγόρευση κάθε μελλοντικής διατάραξης της νομής, λόγω παραγραφής. ΕιρΘεσ 110/2018,

σελ. 57.

ΝΟΜΙΜΗ ΜΟΙΡΑ

Υπολογισμός. Καταλογισμός. Αποτίμηση κληρονομίας. Μέμψη άστοργης δωρεάς. Οι παροχές του κληρονομουμένου προς μεριδούχους συνυπολογίζονται στην πλασματική κληρονομία με τη μοναδική προϋπόθεση να έγιναν χωρίς αντάλλαγμα. Τυχόν μεταγενέστερη αποποίηση της κληρονομίας από τον δωρεοδόχο - μεριδούχο του δωρητή, μολονότι σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 1825 § 2 και 1856 ΑΚ αναιρεί αναδρομικά την επαγωγή της κληρονομίας προς αυτόν, δεν μεταβάλλει την ιδιότητά του ως μεριδούχου κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου, ώστε να μεταταχθεί και η γενόμενη προς αυτόν δωρεά από την κατηγορία των χαριστικών παροχών προς μεριδούχους σε εκείνη των παροχών προς τρίτους. ΜΕφΑθ 5945/2018, παρατ. Σ. Κόικα,

σελ. 68.

ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΗΣΗ

Ο αποκτών περιουσία δεν αποτελεί ειδικό διάδοχο του μεταβιβάζοντος, ώστε να νομιμοποιείται παθητικά για την αναγκαστική εκτέλεση των εκτελεστών τίτλων, που έχουν εκδοθεί σε βάρος του μεταβιβάζοντος, επειδή η εκ του νόμου αναδοχή χρέους είναι σωρευτική και άρα η ευθύνη του μεταβιβάζοντος διατηρείται. ΜΠρΑθ 94/2019,

σελ. 101.

ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ

Ανακοπή κατά πίνακα κατάταξης. Προϋποθέσεις. Προθεσμία για το Δημόσιο. Η έγγραφη πρόσκληση του υπαλλήλου του πλειστηριασμού προς το Δημόσιο, ως αναγγελθέντα δανειστή, για να λάβει γνώση του πίνακα, πρέπει να επιδοθεί, με ποινή απαραδέκτου, τόσο στον Προϊστάμενο της ΔΟΥ, για απαίτηση της οποίας έγινε η αναγγελία, όσο και στον Υπουργό Οικονομικών. ΜΠρΖακύνθ 187/2018,

σελ. 107.

ΠΛΕΙΣΤΗΡΙΑΣΜΟΣ

Διεξαγωγή τρίτου πλειστηριασμού. Διατάσσεται με δικαστική απόφαση. Επανεκτίμηση της αξίας του κατασχεθέντος ακινήτου. Το δικαστήριο δύναται να ορίσει τιμή πρώτης προσφοράς κατώτερη από την ορισθείσα κατόπιν ανακοπής του άρθρου 954 παρ. 4 ΚΠολΔ. Δεν συντρέχει περίπτωση δέσμευσης από το προσωρινό δεδικασμένο της απόφασης επί της ανωτέρω ανακοπής λόγω του διαφορετικού αντικειμένου των δύο δικών. ΜΠρΣερ 394/2018, παρατ. Ν. Ζαπριάνος,

σελ. 103.

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ

Προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και διανοητική ιδιοκτησία. Μια σχέση με εντάσεις. Ως βέλτιστη λύση για την άσκηση του περιουσιακού δικαιώματος που απορρέει από την πνευματική ιδιοκτησία μετά την πάροδο της περιόδου προστασίας της, δηλ. όταν αυτή έχει καταστεί δημόσια προσβάσιμη, προκρίνεται η καθιέρωση του συστήματος “domaine public payant”. Μελ. Κ. Παπαδοπούλου,

σελ. 32.

ΥΙΟΘΕΣΙΑ

Υιοθεσία μετά από δανεισμό μήτρας χωρίς δικαστική άδεια - Kατάχρηση θεσμού - Kαταστρατήγηση νόμου. Σύμφωνα με τον Ν 3089/2002 αν ο δανεισμός μήτρας γίνει χωρίς δικαστική άδεια, τότε μητέρα του παιδιού είναι η κυοφόρος γυναίκα. Το ερώτημα που τίθεται εν προκειμένω είναι αν η παραγγέλουσα γυναίκα μπορεί να γίνει αυτή μητέρα του παιδιού μέσω υιοθεσίας. Η μελέτη υποστηρίζει ότι κάτι τέτοιο αποτελεί κατάχρηση θεσμού και συγκεκριμένα αξιοποίηση της υιοθεσίας για σκοπούς που αποδοκιμάζονται αφενός από το δίκαιο της ΙΥΑ και αφετέρου από το δίκαιο της συγγένειας. Ως προς το τελευταίο σημείο, μάλιστα, η κατάχρηση θεσμού συμπλέκεται και με καταστρατήγηση νόμου. Μελ. Ν. Κουμουτζής,

σελ. 26.

ΥΠΕΡΧΡΕΩΜΕΝΑ ΦΥΣΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ

Περιπτώσεις καθορισμού μηδενικών καταβολών. Σχετική διαδικασία. Με τον καθορισμό μηδενικών καταβολών από το δικαστήριο δεν εκκαθαρίζεται «οριστικά» το θέμα της απαλλαγής του οφειλέτη από τα χρέη, αλλά αναμένεται παρέλευση των τριών ετών και έλεγχος μήπως μέσα σε αυτό το διάστημα αλλάζουν τα περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη και τα τυχόν εισοδήματά του, που θα δικαιολογήσουν νέο προσδιορισμό καταβολών. ΕιρΚορίνθ 98/2018,

σελ. 114.

Προϋπόθεση περιέλευσης σε αδυναμία πληρωμής ληξιπρόθεσμων οφειλών. Δεν συντρέχει, κατά τον χρόνο κατάθεσης της κρινόμενης αίτησης, η ανωτέρω προϋπόθεση, καθόσον κατά το άρθρο 1 παρ. 1 Ν 3869/2010 την αίτηση δύναται να υποβάλει όποιος έχει περιέλθει ήδη κατά το χρονικό σημείο της κατάθεσης της αίτησης σε αδυναμία πληρωμών και πρέπει η κατάσταση αυτή να διατηρηθεί μέχρι και τη συζήτηση στο ακροατήριο. ΕιρΠειρ 454/2018,

σελ. 111.